I SA/Lu 495/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając, że sprzedaż działki po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji, nie stanowi podstawy do sankcji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. po wznowieniu postępowania. Okazało się, że skarżący sprzedał jedną z działek po złożeniu wniosku, a przed wydaniem pierwotnej decyzji przyznającej płatności. Organy administracji uznały to za podstawę do uchylenia decyzji i odmowy przyznania płatności, nakładając sankcje. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że sprzedaż działki w tym okresie nie uzasadnia sankcji, ponieważ zadeklarowane grunty spełniały warunki do przyznania płatności w momencie składania wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2006 r. i odmowie ich przyznania wraz z nałożeniem sankcji. Podstawą wznowienia postępowania był fakt, że skarżący sprzedał jedną z działek rolnych (nr 298/1) aktem notarialnym w dniu 7 lipca 2006 r., czyli po złożeniu wniosku o płatności, a przed wydaniem decyzji przyznającej te płatności. Organy administracji uznały, że posiadanie gruntu w dniu wydania decyzji jest kluczowe i że zbycie działki uniemożliwia przyznanie płatności, a także uzasadnia sankcje. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy prawa materialnego. Kluczowe dla przyznania płatności było posiadanie gruntów spełniających warunki w momencie składania wniosku, a niekoniecznie w dniu wydania decyzji. Sprzedaż działki po złożeniu wniosku, ale przed wydaniem decyzji, nie stanowiła podstawy do zastosowania sankcji ani do odmowy przyznania płatności, ponieważ zadeklarowany obszar spełniał wszystkie wymogi. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące płatności bezpośrednich i sankcji nie przewidują takich konsekwencji w sytuacji, gdy grunty zostały zadeklarowane prawidłowo, a ich zbycie nastąpiło w okresie między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji. Sąd uchylił decyzje organów i orzekł o zwrocie kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż działki rolnej w okresie między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji przyznającej płatności nie stanowi podstawy do odmowy przyznania płatności ani nałożenia sankcji, jeśli zadeklarowane grunty spełniały warunki w momencie składania wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest posiadanie gruntów spełniających warunki w momencie składania wniosku. Przepisy nie przewidują sankcji za zbycie działki w okresie między złożeniem wniosku a wydaniem decyzji, jeśli zadeklarowany obszar był prawidłowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ po stwierdzeniu istnienia podstaw do wznowienia postępowania wydaje decyzję uchylającą dotychczasową i rozstrzygającą o istocie sprawy.
u.p.s.b. art. 2 § ust.1, 2 i 4
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Przepisy określające warunki przyznawania płatności bezpośrednich, w tym wymóg posiadania gruntów rolnych i sposób ustalania wysokości płatności jako iloczyn deklarowanej powierzchni i stawek.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 art. 138 § ust.1
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004
Reguluje zasady pomniejszania płatności lub wykluczenia z pomocy w przypadku stwierdzenia różnicy między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 2 § pkt 22
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004
Definicja obszaru zatwierdzonego jako obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy.
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 art. 50 § ust.3
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004
W przypadku wniosków o pomoc w ramach systemu pomocy obszarowej, do obliczania pomocy stosuje się obszar ustalony dla danej grupy upraw, jeśli obszar zadeklarowany przekracza ten obszar.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 art. 143b § ust.4, 5 i 6
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003
Określa obszar użytków rolnych objęty systemem jednolitej płatności obszarowej oraz kryteria kwalifikacji do płatności.
Pomocnicze
u.p.s.b. art. 53 § ust.1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Ponowne rozstrzygnięcie sprawy po wznowieniu postępowania powinno nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż działki rolnej po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji, nie stanowi podstawy do sankcji, jeśli zadeklarowane grunty spełniały warunki w momencie składania wniosku. Kluczowy jest stan posiadania gruntów spełniających warunki w momencie złożenia wniosku, a nie w dniu wydania decyzji. Brak podstaw do zastosowania sankcji na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, gdyż nie wystąpiła sytuacja, w której obszar zadeklarowany był większy od obszaru zatwierdzonego.
Odrzucone argumenty
Organy administracji błędnie uznały, że posiadanie gruntu w dniu wydania decyzji jest decydujące dla przyznania płatności. Organy błędnie zastosowały sankcje na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko organów w ostatnio przedstawionym zakresie nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa brak było podstaw do stwierdzenia, że zadeklarowany został obszar większy niż obszar stwierdzony /zatwierdzony, ustalony/ zbycie przez skarżącego, w okresie po złożeniu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r., a przed wydaniem decyzji przyznającej te płatności, działki nr 298/1, spełniającej wszystkie kryteria określone w zasadach przyznawania pomocy nie uzasadniało zmniejszenia płatności i zastosowania sankcji
Skład orzekający
Danuta Małysz
przewodniczący sprawozdawca
Irena Szarewicz-Iwaniuk
członek
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie, momentu decydującego o spełnieniu warunków, a także zasad wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście zmian stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich na rok 2006 i rozporządzeń UE z tamtego okresu. Może wymagać analizy aktualnych przepisów w przypadku nowszych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych w kontekście wsparcia rolnictwa. Pokazuje też, że nawet po wydaniu decyzji, można ją wzruszyć, jeśli wyjdą na jaw nowe okoliczności, ale kluczowa jest ich istota i wpływ na rozstrzygnięcie.
“Sprzedałeś ziemię po złożeniu wniosku o dopłaty? Sąd wyjaśnia, czy stracisz pieniądze.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 495/09 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2010-01-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-08-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Danuta Małysz /przewodniczący sprawozdawca/ Irena Szarewicz-Iwaniuk Wojciech Kręcisz Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 564/10 - Wyrok NSA z 2011-05-31 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.145 § 1 pkt 5, art.151 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051 art.2 ust.1, 2 i 4, art.3 ust.1, art.53 ust.1 Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art.1 ust.1 (n), (o), art.136, art.138 ust.1, art.140 Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.2 pkt 22, art.50 ust.3, art.51, art.72 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art.40 ust.4, art.143b ust. 4, 5 i 6 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Maciej Skowroński, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...], 2. orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L. K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2009r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia 28 kwietnia 2009r., nr [...], uchylającą decyzję tego ostatniego organu z dnia 26 października 2006r., nr [...] w całości i odmawiającą przyznania L. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r. oraz nakładającą sankcje. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 8 maja 2006r. L. K. wniósł o przyznanie płatności do gruntów rolnych i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 deklarując 12 działek rolnych o łącznej powierzchni 8,01 ha, położonych na jedenastu działkach ewidencyjnych, w tym na działce nr [...] w województwie [...], powiecie [...], gminie [...] i obrębie [...]. Przedmiotowy wniosek został uwzględniony przez przyznanie stronie decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia 26 października 2006r., nr [...], jednolitej płatności obszarowej /JPO/ i uzupełniającej płatności obszarowej /UPO/ do powierzchni zadeklarowanej. W dniu 29 stycznia 2009r. do organu I instancji wpłynęło pismo z informacją, że L. K. nie był w roku gospodarczym 2006 faktycznym użytkownikiem wskazanej działki nr [...]. W związku z tym przeprowadzone zostało postępowanie, w wyniku którego wyszły na jaw nowe okoliczności, tj. zgromadzono dokumentację wskazującą, że L. K. sprzedał przedmiotową działkę aktem notarialnym w dniu 7 lipca 2006r. Wobec tego dnia 10 lutego 2009r. organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego powołaną wyżej decyzją z dnia 26 października 2006r. na podstawie art.145 § 1 pkt 5 kpa. Do materiału wznowionego postępowania przyjęto umowę przedwstępną z dnia 21 maja 2006r, umowę w formie aktu notarialnego z dnia 7 lipca 2006r., nr rep. [...] oraz złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie strony. Dowody te potwierdzają, że działka nr [...] została przez L. K. sprzedana w dniu 7 lipca 2006r., a więc przed wydaniem decyzji z dnia 26 października 2006r. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał w dniu 28 kwietnia 2009r. decyzję nr [...], którą uchylił w całości powołaną wyżej własną decyzję z dnia 26 października 2006r. i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r. z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że we wniesionym odwołaniu strona nie zgadzała się z wydaną przez organ I instancji decyzją. Przedstawiając uzasadnienie rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji podano, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich na rok 2006 stanowił art.2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru /Dz.U. Nr 6 z 2004r., poz.40 ze zm./, zwanej dalej "ustawą o płatnościach". Zgodnie z tymi przepisami osobie fizycznej /.../ będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Wskazano, iż powołana ustawa nie precyzuje, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających wskazane wymogi uprawnia do przyznania płatności, wobec czego należy oprzeć się w tym zakresie na zasadach ogólnych procedury administracyjnej, co oznacza, że przesłanka to winna być spełniona w momencie wydania decyzji administracyjnej. Zatem, w świetle art.2 ustawy o płatnościach płatność może być przyznana tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności bezpośrednich jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą; przeniesienie posiadania gruntów przed wydaniem decyzji uniemożliwia przyznanie płatności. Wyjaśniono, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym umowy przedwstępnej z dnia 21 maja 2006r., aktu notarialnego z dnia 7 lipca 2006r. oraz oświadczenia strony, wynika, iż na mocy wymienionego aktu notarialnego została przeniesiona własność działki nr [...], co w świetle przywołanych wyżej rozważań uniemożliwia przyznanie przedmiotowej płatności. Odnosząc się do treści odwołania zwrócono uwagę, że organ rozpatrując merytorycznie sprawę jest związany przepisami prawa, a wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może odstąpić od przestrzegania niektórych przepisów powołując się na słuszny interes strony. W końcowej części uzasadnienia zawarto konstatację, iż ocena organu odwoławczego jest, co do istoty sprawy, taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, tzn. że wydanie decyzji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest uzasadnione w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych. W skardze wniesionej na powyższą decyzję L. K. stwierdził na wstępie, że podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy o płatnościach, która utraciła moc zgodnie z art.59 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. Nr 170 z 2008r., poz.1051 ze zm./. Podniósł, że w stanie niniejszej sprawy nie miała miejsca nieścisłość, lecz nastąpiła zmiana stanu faktycznego - w dniu złożenia wniosku nie istniała różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych, a stanem faktycznym; zmiana powstała dopiero w dniu 7 lipca 2006r. Oświadczył, że nie zgadza się z argumentacją organu w kwestii, jaki okres jest decydujący dla oceny spełnienia przesłanki posiadania gruntów. Stwierdził, że jest ona nielogiczna, gdyż wnioskodawca nie posiada wiedzy, kiedy wydana zostanie decyzja, a ponadto zgodnie z art.7 ostatnio powołanej ustawy terminem decydującym jest dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek. Zarzucił także, iż zastosowano art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2007 /winno być: 1973/2004/, który przewiduje sankcję dla osób celowo i świadomie wprowadzających Agencję w błąd; chodzi tu o sytuacje rozbieżności między stanem podanym we wniosku a stanem rzeczywistym istniejącym w dniu jego składania, co w sprawie nie miało miejsca. Wyraził pogląd, że powinien zostać zastosowany art.40 ust.4 rozporządzenia Komisji /winno być: Rady/ /WE/ nr 1782/2003 w związku z art.72 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 w związku z art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wniósł o oddalenie skargi uznając jej zarzuty za nietrafne i podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Jak wskazano wyżej, zaskarżona decyzja wydana została w trybie wznowienia postępowania – na podstawie, między innymi, art.145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Aby zatem można było uznać, że zachodzi przewidziana w powołanym przepisie podstawa wznowienia postępowania, okoliczności /lub dowody/, które wyszły na jaw, muszą: ➢ istnieć w dniu wydania decyzji dotychczasowej ➢ być nieznane organowi, który wydał decyzję dotychczasową ➢ być istotne dla sprawy, tj. mieć tego rodzaju znaczenie, że ich znajomość spowodowałaby wydanie decyzji o innej treści, niż decyzja dotychczasowa. Stosownie przy tym do art.151 § 1 kpa, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania organ stwierdzi istnienie podstaw przewidzianych w art.145 § 1 kpa, to wydaje decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy /pkt 2/, jeżeli natomiast organ nie stwierdzi takich podstaw, to odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej /pkt 1/. Z decyzji organów obu instancji wydanych w sprawie niniejszej wynika, iż za okoliczność istniejącą w dniu wydania decyzji dotychczasowej nieznaną organowi, który tę decyzję wydał, a istotną dla sprawy, organy uznały fakt wyzbycia się przez skarżącego L. K. własności i posiadania działki gruntu nr [...], o powierzchni 3,67 ha, objętej co do powierzchni 3,36 ha wnioskiem o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2006r., w związku z zawarciem przez skarżącego umowy sprzedaży tego gruntu w dniu 7 lipca 2006r. - po złożeniu wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności, a przed wydaniem uwzględniającej ten wniosek decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia 26 października 2006r. Z akt sprawy nie wynika, aby organy miały wiedzę o fakcie, o którym mowa, w dniu wydania wskazanej decyzji, również skarżący nie twierdzi, aby fakt ten był wówczas organowi znany. Jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a znajduje to potwierdzenie w materiale sprawy, organy powzięły wiadomość o tym fakcie z pisma osoby trzeciej, które wpłynęło do Biura Powiatowego Agencji dnia 29 stycznia 2007r. /w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano: 2009r./, a więc po dacie wydania wskazanej decyzji. Nie może zatem budzić wątpliwości, że okoliczność, o której mowa, istniała w dacie wydania tej decyzji, lecz nie była znana organowi. Ponadto, odnosząc się do znaczenia nowej okoliczności dla sprawy organy wywiodły, iż stosownie do art.2 ust.1 ustawy o płatnościach osobie fizycznej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej producentem rolnym, przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane gruntami rolnymi, a ponieważ z przepisów prawa regulujących prawo do płatności bezpośrednich na 2006r. nie wynikało, jaka data jest decydująca dla oceny stanu posiadania gruntów rolnych, istotne jest posiadanie gruntu w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności. W konsekwencji organy za uzasadnione uznały zastosowanie zmniejszeń i sankcji stosownie do art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady /w decyzjach obu instancji błędnie podano: Komisji/ /WE/ nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców /Dz.U. UE. nr L 345 z 2004r., str.1 ze zm./. Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą, stanowisko organów w ostatnio przedstawionym zakresie nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Rację mają organy wskazując, iż płatności przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, a warunkiem uzyskania tych płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni niemniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni niemniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego /art.2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach/, że płatność przyznawana jest, na wniosek producenta rolnego, w drodze decyzji administracyjnej /art.3 ust.1 ustawy o płatnościach/ oraz że w stanie prawnym obowiązującym w przedmiocie prawa do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r. brak było regulacji prawnej bezpośrednio wskazującej, jaka data jest istotna dla oceny stanu posiadania gruntów w świetle przywołanego art.2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach. Nie oznacza to jednak, zdaniem sądu, iż za decydujący może być uznany stan posiadania istniejący w dacie wydania decyzji o płatnościach, ze skutkiem, w razie zmiany powierzchni posiadanych gruntów rolnych po złożeniu wniosku, jak w stanie sprawy niniejszej, zastosowania zmniejszeń i sankcji, o których mowa w art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004 lub w art.51 rozporządzenia Komisji /WE/ z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady /WE/ nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników /Dz.U. UE. nr L 141 z 2004r., str.18 oraz Dz.U. UE-sp. t. 44 z 2003r., str.243 ze zm./. Rozpatrując sprawę, w szczególności zaś prawne konsekwencje zmiany stanu posiadania przez skarżącego gruntów rolnych w okresie po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji przyznającej płatności, organy pominęły, iż art.2 ustawy o płatnościach stanowi w ust.4, iż wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego, zaś przepisy powołanej ustawy ani wymienionych wyżej rozporządzeń nie zawierają regulacji dającej podstawę do zmniejszenia płatności lub zastosowania sankcji w sytuacji, gdy grunty rolne zostały do płatności zadeklarowane prawidłowo. Podstawowym aktem prawnym zawierającym regulacje prawne w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2006r. było rozporządzenie Rady /WE/ nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia /EWG/ nr 2019/93, /WE/ nr 1452/2001, /WE/ nr 1453/2001, /WE/ nr 1454/2001, /WE/ nr 1868/94, /WE/ nr 1251/1999, /WE/ nr 1254/1999, /WE/ nr 1673/2000, /EWG/ nr 2358/71 i /WE/ nr 2529/2001 /Dz.U. UE. nr L 270 z 2003r., str.1 oraz Dz.U. UE-sp. t. 44 z 2003r., str.486 ze zm.; por. też: art.1 pkt 1 ustawy o płatnościach/. Stanowiło ono w ust.4 art.143b, iż obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję, stosownie zaś do ust.5 akapit pierwszy tego artykułu do celów przyznania płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, wszystkie działki rolne odpowiadające kryteriom określonym w ust.4 kwalifikują się do tych płatności /kryterium obszarowe regulowane jest przepisem akapitu drugiego tego ustępu, nie jest ono jednak istotne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej/, przy czym, zgodnie z ust.6 akapit drugi tego artykułu, każdy grunt korzystający z płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej utrzymuje się w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Zwrócić nadto należy uwagę, że w pkt 20 części wstępnej do rozporządzenia wskazano, iż płatności przewidziane w ramach wspólnotowych systemów wsparcia powinny być przekazywane przez właściwe władze krajowe beneficjentom w pełnej wysokości, z zastrzeżeniem wszelkich zmniejszeń przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, w przewidzianych terminach. Redukcje i wyłączenia płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej znalazły uregulowanie w powołanym wyżej rozporządzeniu Komisji /WE/ nr 1973/2004 /por.: art.1 ust.1 (n) tego rozporządzenia/, które w art.138 ust.1 stanowi, iż: ▪ z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art.72 rozporządzenia /WE/ nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art.2 punkt 22 rozporządzenia /WE/ nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę; ▪ jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy; ▪ jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym; ta kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Ponadto stosownie do art.50 ust.3 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004, mającego zastosowanie także do systemu jednolitej płatności obszarowej /por.: art.136 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004/ z zastrzeżeniem jakiegokolwiek zmniejszenia płatności lub wykluczenia z płatności zgodnie z art.51 i 53, w przypadku wniosków o pomoc w ramach systemu pomocy obszarowej, /.../, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Powołany natomiast wyżej art.2 pkt 22 /zdanie pierwsze/ rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 stanowi, że obszar zatwierdzony oznacza obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy. Zdaniem sądu powyższe oznacza, że gdy producent rolny zadeklarował we wniosku posiadane przez siebie grunty rolne spełniające wszystkie warunki do przyznania płatności, to brak było podstaw do stwierdzenia, iż zadeklarowany został obszar większy niż obszar stwierdzony /zatwierdzony, ustalony/ w rozumieniu powołanych przepisów, nawet, gdy po złożeniu wniosku obszar posiadanych przez niego gruntów uległ zmniejszeniu. Skoro bowiem obszar zadeklarowany obejmuje wyłącznie "obszar spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy" /por.: art.2 pkt 22 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004/, to nie występuje sytuacja, w której obszar zadeklarowany jest większy od obszaru zatwierdzonego. W sprawie niniejszej organy rozstrzygające sprawę nie kwestionowały, iż skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r. wyłącznie posiadane przez siebie grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, spełniające warunki określone w art.143b rozporządzenia Rady /WE/ nr 1782/2003. Wszystkie te grunty spełniały zatem wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy i nie było podstaw do stwierdzenia, że część z nich nie jest obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art.2 pkt 22 i art.50 ust.3 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 oraz art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004, a w konsekwencji przyjęcia, że obszar zadeklarowany we wniosku jest większy od obszaru zatwierdzonego. Powyższe rozważania odnoszą się bezpośrednio, jak wskazano wyżej, do jednolitej płatności obszarowej /JPO/. Pozostają one jednak aktualne także w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej /UPO/. Wprawdzie bowiem, wbrew poglądowi wyrażonemu przez organy w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, zmniejszenia i sankcje w zakresie UPO regulowane były nie art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004, lecz art.51 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 /por.: art.1 ust.1 (n) i (o) i art.140 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004/, jednak jeśli chodzi o zasady stosowania zmniejszeń i sankcji, to w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy normy prawne zawarte w przywołanych przepisach są analogiczne. Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że zbycie przez skarżącego, w okresie po złożeniu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r., a przed wydaniem decyzji przyznającej te płatności, działki nr 298/1, spełniającej wszystkie kryteria określone w zasadach przyznawania pomocy nie uzasadniało zmniejszenia płatności i zastosowania sankcji, nie ma więc znaczenia prawnego w sprawie niniejszej, a tym samym nie jest okolicznością, która ma charakter istotnej. Niezależnie od powyższego i jedynie dla porządku, bowiem nie ma to znaczenia dla wyniku sprawy, stwierdzić należy, iż nie ma racji skarżący twierdząc, że w sprawie winny być zastosowane przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak bowiem wskazano wyżej, ustalenie, że zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, obligowało organ do uchylenia decyzji dotychczasowej /por.: art.151 § 1 pkt 2 kpa/, stosownie zaś do art.53 ust.1 powołanej ustawy ponowne rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie tej ustawy. Wbrew twierdzeniom skargi w stanie sprawy niniejszej brak było także podstaw do zastosowania art.40 ust.4 rozporządzenia Rady /WE/ nr 1782/2003 /w związku z art.72 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 i art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004/. Zarówno ze względu na użyte w powołanym przepisie pojęcia działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, jak i przykładowo przytoczone sytuacje mające taki charakter, nie może ulegać wątpliwości, iż przepis ten może mieć zastosowanie w razie wystąpienia okoliczności losowych, niezależnych od producenta rolnego, którym w zasadzie nie jest on w stanie zapobiec. Charakteru takiego nie ma z pewnością zbycie części gospodarstwa rolnego. Na zakończenie i również na marginesie zauważyć należy, że w sprawie niniejszej właściwym do wznowienia postępowania był Kierownik Biura Powiatowego Agencji /por.: art.150 § 1 kpa/. W związku z tym nie jest jasne, jaki charakter i cel miała korespondencja prowadzona pomiędzy organami I i II instancji przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, zawarta na kartach 78, 76, 83 i 84, 100-102 akt administracyjnych /uwaga: 1/ akta w tej części są złożone niechronologicznie; 2/ numerację kart naniesiono ołówkiem/, w tym pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji z dnia 8 września 2009r. stwierdzające, iż producent rolny otrzymał niesłusznie płatności bezpośrednie do działki nr 298/1 za 2006r. i że zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania oraz zobowiązujące organ I instancji do zweryfikowania prawidłowości wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności na 2006r. /k-102/. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien wydać decyzję uwzględniającą przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie. Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów tak prawa materialnego, jak i postępowania, należało je uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a/ i c/ ppsa i stosownie do art.152 ppsa stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art.200 i art.205 § 1 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI