I SA/LU 49/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Skarżąca, osoba starsza i schorowana, złożyła wniosek o umorzenie odsetek, argumentując swoją trudną sytuacją zdrowotną i finansową. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że wniosek jest bezprzedmiotowy, ponieważ odsetki zostały już zapłacone w drodze egzekucji. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 165a i 67a Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podkreślając, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek może być zgłoszony tylko wtedy, gdy zaległość taka istnieje. W ocenie organu, skoro odsetki zostały już zapłacone (zarówno dobrowolnie, jak i w drodze egzekucji), wniosek stał się bezprzedmiotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej, organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek przyczyn nie może ono być wszczęte, a brak istniejącej zaległości podatkowej (lub odsetek za zwłokę) w dacie złożenia wniosku jest taką właśnie przyczyną. Sąd podkreślił, że zapłata lub wyegzekwowanie należności powoduje wygaśnięcie zobowiązania, a tym samym brak przedmiotu do umorzenia. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, uznając, że organ prawidłowo ocenił sytuację i nie doszło do nierozpoznania istoty sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że postępowanie o umorzenie odsetek za zwłokę jest niedopuszczalne, gdy odsetki te zostały już zapłacone lub wyegzekwowane, co czyni wniosek bezprzedmiotowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której odsetki zostały uregulowane przed złożeniem wniosku o umorzenie. Nie rozstrzyga kwestii umorzenia odsetek, gdy postępowanie egzekucyjne jest w toku, ale zaległość jeszcze istnieje.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę jest dopuszczalny, gdy odsetki te zostały już zapłacone lub wyegzekwowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę jest niedopuszczalny, gdy odsetki te już nie istnieją, ponieważ zostały zapłacone lub wyegzekwowane. W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe i organ powinien odmówić jego wszczęcia.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 67a) pozwalają na umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę, ale tylko wtedy, gdy taka zaległość lub odsetki istnieją w dacie złożenia wniosku. Zapłata lub egzekucja należności powoduje wygaśnięcie zobowiązania, a tym samym brak przedmiotu do umorzenia. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej jest uzasadniona, gdy brak jest podstaw formalnoprawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
Czy organ podatkowy ma obowiązek rozpatrzyć wniosek o umorzenie odsetek, jeśli nie istnieją one w momencie składania wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma obowiązku rozpatrywać wniosku o umorzenie odsetek, jeśli w momencie jego złożenia odsetki te już nie istnieją. W takiej sytuacji organ powinien odmówić wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Brak istniejącej zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę jest taką przyczyną, uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie wniosku.
Przepisy (5)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 67a § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten pozwala na umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę, ale tylko gdy istnieją one w dacie złożenia wniosku.
Ordynacja podatkowa art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten nakłada obowiązek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym gdy wniosek jest bezprzedmiotowy.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 59 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę jest bezprzedmiotowy, jeśli odsetki te zostały już zapłacone lub wyegzekwowane. • Organ podatkowy ma prawo odmówić wszczęcia postępowania, gdy brak jest podstaw formalnoprawnych do jego prowadzenia.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie zastosował art. 165a Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania. • Art. 67a Ordynacji podatkowej powinien być interpretowany w sposób korzystny dla podatnika, nawet jeśli odsetki zostały wyegzekwowane. • Organ naruszył przepisy proceduralne, w tym zasadę przekonywania i pogłębiania zaufania publicznego. • Brak rozpatrzenia dowodów dotyczących stanu zdrowia skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
żądanie umorzenia zaległości podatkowej (odsetek za zwłokę) podatnik może zgłosić wtedy, gdy zaległość ta (odsetki za zwłokę) istnieje. • na skutek odmowy wszczęcia postępowania nie prowadzi się postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. • brak istnienia zaległości podatkowej w dacie złożenia wniosku o jej umorzenie jest taką właśnie okolicznością [uniemożliwiającą wszczęcie postępowania].
Skład orzekający
Halina Chitrosz-Roicka
przewodniczący sprawozdawca
Monika Kazubińska-Kręcisz
członek
Andrzej Niezgoda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie o umorzenie odsetek za zwłokę jest niedopuszczalne, gdy odsetki te zostały już zapłacone lub wyegzekwowane, co czyni wniosek bezprzedmiotowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której odsetki zostały uregulowane przed złożeniem wniosku o umorzenie. Nie rozstrzyga kwestii umorzenia odsetek, gdy postępowanie egzekucyjne jest w toku, ale zaległość jeszcze istnieje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym, ale jej stan faktyczny jest dość rutynowy. Jest interesująca dla prawników procesualistów i doradców podatkowych.
“Czy można umorzyć odsetki, których już nie ma? WSA wyjaśnia bezprzedmiotowość wniosku.”
Dane finansowe
WPS: 72 806 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.