I SA/Lu 488/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Gminy A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, uznając brak rażącego naruszenia prawa.
Gmina A. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, argumentując, że nieruchomość przeszła na własność Gminy z mocy prawa w związku z decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówili stwierdzenia nieważności, wskazując na brak wiedzy o podziale działki i prawidłowe przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. WSA w Lublinie oddalił skargę Gminy, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie o przyznaniu własności ułamkowej części nieruchomości A. O. Gmina argumentowała, że nieruchomość, której dotyczyło postanowienie, przeszła na jej własność z mocy prawa w dniu 23 grudnia 2021 r. na skutek ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W związku z tym, przyznanie własności A. O. miało stanowić rażące naruszenie prawa. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówili stwierdzenia nieważności, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone prawidłowo, a organ egzekucyjny nie został poinformowany o planowanym podziale działki i przejściu jej własności na Gminę przed wydaniem postanowienia o przyznaniu własności. WSA w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest środkiem do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, gdyż trzecia licytacja była bezskuteczna, a nabywca uiścił cenę nabycia. Sąd uznał również, że Gmina miała wiedzę o postępowaniu egzekucyjnym i nie poinformowała organu egzekucyjnego o zmianach dotyczących nieruchomości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a gmina nie poinformowała go o zmianach dotyczących nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo przyznał własność nieruchomości A. O. po bezskutecznej licytacji i uiszczeniu ceny, działając zgodnie z art. 112b § 1 u.p.e.a. Podkreślono, że gmina miała wiedzę o postępowaniu egzekucyjnym i nie poinformowała organu o planowanym podziale działki i przejściu własności na gminę przed wydaniem postanowienia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 112b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 12 § 4
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 11f § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 11f § 3
Ustawa o drogach publicznych art. 2a § 2
k.p.a. art. 49 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 112b § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 111m § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 112 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Odrzucone argumenty
Przyznanie własności nieruchomości A. O. stanowiło rażące naruszenie prawa, ponieważ nieruchomość przeszła na własność Gminy A. z mocy prawa w dniu 23 grudnia 2021 r. na skutek ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Organ egzekucyjny zignorował publiczne obwieszczenia dotyczące nieruchomości, co doprowadziło do wydania postanowienia o przyznaniu własności.
Godne uwagi sformułowania
zasada trwałości decyzji ostatecznych rażące naruszenie prawa nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną organ egzekucyjny miał obowiązek prowadzić egzekucję z nieruchomości
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Niezgoda
sędzia
Grzegorz Wałejko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście postępowań egzekucyjnych i administracyjnych, gdy dochodzi do kolizji różnych tytułów prawnych do nieruchomości."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji kolizji postępowania egzekucyjnego z postępowaniem dotyczącym inwestycji drogowej i wymaga uwzględnienia konkretnych przepisów obu ustaw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się nieruchomościami ze względu na złożoność kolizji różnych postępowań i przepisów, choć dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Nieruchomość zlicytowana, a potem przejęta przez gminę? Sąd rozstrzyga kolizję przepisów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 488/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-11-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda Grzegorz Wałejko Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III FSK 369/24 - Wyrok NSA z 2024-09-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 112b § 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 lipca 2023 r. nr 0601-IEE.619.2.2023.9 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Lu 488/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (organ) utrzymał w mocy postanowienie własne z 25 maja 2023 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 10 stycznia 2022 roku o przyznaniu własności A. O. ułamkowej części nieruchomości, tj. 1/3 udziału w nieruchomości stanowiącej działkę zabudowaną o nr [...], położonej w [...], o pow. 0,1500 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z 24 listopada 2021 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie udzielił przybicia na rzecz A. O., która po bezskutecznej trzeciej licytacji udziału w 1/3 części nieruchomości, stanowiącej działkę zabudowaną o nr [...], położoną w [...], o pow. 0,1500 ha (dalej: nieruchomość), złożyła wniosek o przejęcie tej nieruchomości na własność. Pismem z 21 grudnia 2021 r. organ egzekucyjny wezwał A. O. do złożenia ceny nabycia w wysokości 138.000 zł. Wskazana kwota została zapłacona 30 grudnia 2021 r. Następnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z 10 stycznia 2022 r. przyznał A. O. własność 1/3 udziału we wskazanej nieruchomości. Pismem z 27 marca 2023 r. Organ gminy wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z 10 stycznia 2022 r. w zakresie, w jakim obejmuje ono działkę nr [...] o powierzchni 0,0051 ha (obr. [...][...]), która powstała w wyniku podziału działki nr [...] o powierzchni 0,1500 ha na działki: nr [...] o powierzchni 0,0051 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,1449 ha, dokonanego decyzją [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej: budowa ul. [...] W uzasadnieniu wniosku Organ gminy wyjaśnił, że prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...], która została objęta decyzją [...]. Na mocy powołanej decyzji działka nr [...], leżąca w liniach rozgraniczających ul. [...], przeszła z mocy prawa na własność Gminy A. z dniem 23 grudnia 2021 r., w którym to dniu decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zdaniem skarżącego, z uwagi na art. 156 k.p.a., postanowienie organu egzekucyjnego o przyznaniu własności nieruchomości w tej części zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ gminy podkreślił, że działka nr [...] uległa podziałowi na działkę nr [...] oraz nr [...] przed jej przyznaniem A. O., zaś Gmina A. z mocy prawa nabyła prawo własności działki nr [...]. W związku z powyższym Organ gminy zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz A. O., A. O. oraz G. O. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] przejętą na własność Gminy [...]. Postanowieniem z 25 maja 2023 r. organ odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 10 stycznia 2022 r. o przyznaniu własności ułamkowej części nieruchomości A. O.. W wyniku rozpatrzenia zażalenia organ utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie poprzedziło wielomiesięczne postępowanie egzekucyjne, w którym aktywnie uczestniczył Organ gminy. Przedmiotową nieruchomość zajęto na podstawie zawiadomienia o zajęciu z 5 kwietnia 2018 r., które ujawniono także w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. W toku postępowania organ egzekucyjny wielokrotnie dokonywał wymiany korespondencji z Urzędem [...] A. m.in. w sprawie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, skorzystania z prawa pierwokupu czy kolejnych licytacji udziału z nieruchomości. W toku postępowania Urząd [...] A. nie wyraził zainteresowania realizacją prawa pierwokupu nieruchomości. Pomimo pełnej wiedzy na temat prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Organ gminy nie powiadomił też organu egzekucyjnego o toczącym się postępowaniu w sprawie realizacji inwestycji drogowej i planowanym podziale działki nr [...]. Wiadomość taką organ egzekucyjny powziął dopiero z chwilą otrzymania pisma [...] z dnia 3 stycznia 2023 r., a więc już po udzieleniu przybicia i przyjęciu kwoty zapłaty. W tych okolicznościach, w ocenie organu, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie miał obowiązek prowadzić egzekucję z nieruchomości, a w jej ramach – po bezskutecznej trzeciej licytacji - udzielić przybicia na rzecz A. O., która złożyła wniosek o przejęcie tej nieruchomości na własność. Po uiszczeniu ceny prawidłowo przyznał A. O. własność ułamkowej części nieruchomości. Postanowienie o przyznaniu własności stało się ostateczne w dniu 25 stycznia 2022 r., a wobec tego zastosowanie w sprawie znajduje art. 112b § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a). Organ odnotował, że uczestnicy postępowania egzekucyjnego byli jednocześnie stronami w sprawie realizacji inwestycji drogowej. Z dużym prawdopodobieństwem posiadali pełną wiedzę o planowanym podziale działki nr [...], jednak przed przyznaniem własności nieruchomości A. O. żaden z nich nie zgłosił uwag i zastrzeżeń co do prowadzonego postępowania. Pierwsza wzmianka w księdze wieczystej o planowanym podziale przedmiotowej nieruchomości ujawniona została 30 września 2022 r., a zatem już po wydaniu kwestionowanego postanowienia. W świetle powyższych ustaleń organ ocenił, że wydanie przez [...] decyzji [...] r., na mocy której działka nr [...] przeszła z mocy prawa na własność Gminy [...] z dniem 23 grudnia 2021 r. nie stanowiło podstawy do uznania postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 10 stycznia 2022 r. za obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. W obliczu wystąpienia skutków materialnoprawnych w postaci przeniesienia własności na nabywcę, zdaniem organu, brak jest możliwości zmiany i wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności. W ocenie organu, nie istnieją też inne niż wskazana przez skarżącego przyczyny nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie. W skardze na powyższe postanowienie Organ gminy wniósł o jego uchylenie wraz z postanowieniem organu z 25 maja 2023 r. oraz o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 10 stycznia 2022 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 12 ust. 4, art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 162) oraz art. 2a ust. 2 ustawy. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 2023, poz. 645,760) poprzez przyznanie A. O. własności ułamkowej części nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość była objęta decyzją [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i w konsekwencji z mocy prawa przeszła na własność Gminy A. - art. 49 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez zignorowanie publicznych obwieszczeń dotyczących nieruchomości, co doprowadziło do wydania postanowienia o przyznaniu własności. W kwestii rażącego naruszenia prawa skarżący podkreślił, że postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie wydano w stosunku do nieruchomości będącej własnością Gminy A., na zasadzie art. 12 ust. 4 w zw. z art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Ponadto, zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy, co zdaniem skarżącego sprawia, że wydanie postanowienia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie było tym bardziej niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i z tego względu podlega oddaleniu. W przedstawionych okolicznościach sprawy, które co do zasady pozostają niesporne, nie sposób uznać, by organ naruszył prawo, a tym bardziej aby naruszył je w sposób rażący. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia organu w przedmiocie przysądzenia własności w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie to zostało wszczęte wskutek wniosku organu gminy w którym jako podstawę stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie (organu egzekucyjnego) z dnia 10 stycznia 2022 r. wskazał on przepis art. 157 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydanie rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa. Co znamienne, we wniosku równocześnie nie wskazano jakie konkretnie przepisy prawa zostały przez organ złamane i to w sposób, o jakim stanowi wskazany przepis. Ocenę sprawy rozpocząć jednak należy od przypomnienia, że zasada trwałości decyzji ostatecznych (oraz postanowień ostatecznych – odesłanie w art. 126 k.p.a. do stosowania odpowiedniego m.in. przepisu art. 156 k.p.a.) ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji skutków prawnych, dlatego zasada ta uchodzi za jedno z podstawowych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Z uwagi na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów określających zastosowanie tego nadzwyczajnego środka (vide: wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1051/10). Zatem instytucja stwierdzenia nieważności nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną/postanowienie ostateczne, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Podkreślenia wymaga, że organ administracji publicznej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej już w postępowaniu zwykłym, lecz rozstrzyga jako organ kasacyjny. Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest więc powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną, bowiem postępowanie to ma swój własny przedmiot. Nie ma zatem również proceduralnej możliwości poszerzania w jego ramach materiału dowodowego sprawy i dokonywania uzupełniających ustaleń faktycznych. W postępowaniu takim organ ogranicza się bowiem jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa w prowadzonym uprzednio postępowaniu. Przedmiotem tego postępowania, jest więc sprawa procesowa rozumiana jako: "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego (...) zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, (...) jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a., a zestawienie to stanowi katalog zamknięty. Jak już wskazano, skarżący odwołuje się do przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przesłanka rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga spełnienia łącznie trzech odrębnych elementów, to jest oczywistości naruszenia prawa, uwzględnienia charakteru przepisu oraz skutków społeczno-gospodarczych decyzji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności. Przy tym, jako rażącego nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy prawnej. Z powyższego wynika, że przy badaniu omawianej przesłanki nieważności decyzji w pierwszej kolejności ustaleniu podlega stan prawny obowiązujący w momencie wydania kwestionowanej decyzji i stan faktyczny wówczas istniejący i ustalony przez organ. W razie zaś stwierdzenia naruszenia normatywnego wzorca działania należy oceniać charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja/postanowienie wywołało. Co zostało już powiedziane, postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie to ogranicza się do zbadania, czy kwestionowane ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad, wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniających stwierdzenie nieważności. Rolą sądu administracyjnego w prowadzonym wskutek skargi strony postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zbadanie, czy odmowa stwierdzenia nieważności była uzasadniona i zgodna z prawem. Sąd nie może natomiast oceniać decyzji (postanowienia), której stwierdzenia nieważności odmówiono. Nie ma więc obowiązku (ani podstaw) do badania legalności decyzji ostatecznej (postanowienia ostatecznego), bowiem wówczas wykroczyłby poza granice sprawy, poza zakres naruszeń prawa zakreślony wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji (vide: wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 714/11). Powszechnie przyjmuje się, że warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest oczywisty charakter tego naruszenia. Ma on miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Jednocześnie podkreśla się, że postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stosowania przez organ przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości (vide: wyrok NSA z 9 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 692/05). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, stanowisko organu o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z 10 stycznia 2022 r. jest prawidłowe. Organ rozpoznający wniosek o stwierdzenie nieważności, o czym była już mowa wyżej, nie może rozpatrywać wniosku co do istoty sprawy i nie może zastępować czy powtarzać postępowania zakończonego ostatecznie postanowieniem zapadłym w postępowaniu egzekucyjnym. Takiego zaś działania faktycznie oczekuje skarżący, który podnosi, że w chwili przysądzenia (przyznania własności) organ nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego i nie uwzględnił, że w dniu 23 grudnia 2021 r. ostateczną stała się decyzja [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przy ul. [...] na wyodrębnionej działce [...], która z tym dniem z mocy prawa przeszła na własność Gminy A.. Skarżący nie zaprzeczył przy tym, że nie powiadamiał organu egzekucyjnego ani o toczącym się postępowaniu w tym przedmiocie, ani o jego wyniku. Uznał, że wiedza na ten temat ma charakter powszechny, wobec dokonywanych obwieszczeń publicznych (w tym zakresie powołano się na naruszenie przepisu 49 § 1 k.p.a.). W zażaleniu na postanowienie wydane w niniejszej sprawie w pierwszej instancji oraz w skardze powołano nadto jako naruszone przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz ustawy o drogach publicznych. Przypomnieć należy, że podstawą rozstrzygnięcia organu w ramach postanowienia z dnia 10 stycznia 2022 r. był przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. Zgodnie z nim, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że trzecia licytacja udziału w nieruchomości okazała się bezskuteczna, zaś A. O. (uczestniczka postępowania egzekucyjnego) złożyła wniosek o przejęcie tej części nieruchomości na własność. Organ po jej wysłuchaniu i udzieleniu na jej rzecz postanowieniem z 24 listopada 2021 r. przybicia (art. 111m § 4 u.p.e.a.), wezwał do uiszczenia ustalonej ceny udziału w nieruchomości (art. 112 § 1 u.p.e.a.). Wskazana w wezwaniu kwota została w całości uiszczona w dniu 30 grudnia 2021 r. W takich okolicznościach organ był zobowiązany do zastosowania art. 112b § 1 u.p.e.a., tj. do wydania postanowienia o przyznaniu własności. Pokreślenia wymaga, że organ egzekucyjny na każdym etapie sprawy, przed podejmowaniem kolejnych czynności, dokonywał sprawdzenia stanu wpisów w księdze wieczystej. Działanie organu było zatem w pełni uprawnione i prawidłowe w świetle przepisów ustawy egzekucyjnej, które stanowiły podstawę jego rozstrzygnięcia. Nie sposób uznać za uzasadniony podnoszonego przez skarżącego zarzutu rażącego naruszenia art. 49 ust. 1 k.p.a., z treści którego wynika, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W szczególności, przepis ten odnosi się do zawiadamiania stron postępowań administracyjnych, a takiego statusu bez wątpliwości w postępowaniu prowadzonym przez organ gminy nie posiadał organ egzekucyjny – Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie. Nadto, jak wynika z całokształtu materiału sprawy, to organ gminy winien posiadać (i bez wątpliwości posiadał) wiedzę o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i przeprowadzanych w jego toku czynnościach egzekucyjnych w egzekucji z nieruchomości. Po pierwsze (i najważniejsze), okoliczność ta wynika z wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości i tym samym korzysta z domniemania jawności. Po drugie – organ gminy był powiadamiany przez organ egzekucyjny o możliwości skorzystania z prawa pierwokupu udziału w działce nr [...] i z prawa tego nie skorzystał. Po trzecie wreszcie – posługując się logiką strony skarżącej, jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny dokonywał za pośrednictwem Urzędu [...] obwieszczeń o kolejnych licytacjach udziału w przedmiotowej nieruchomości (m.in. k. 82 akt administracyjnych, gdzie w piśmie z 29 lipca 2021 r. Urząd [...] przekazuje obwieszczenie w sprawie trzeciej licytacji). Jak wskazał organ i co potwierdzają akta sprawy, organ egzekucyjny prowadził też w toku postępowania egzekucyjnego regularną wymianę korespondencji z Urzędem [...], żądając udzielenia informacji oraz nadesłania dokumentów pozostających w ścisłym związku z egzekucją z przedmiotowej nieruchomości. Pomimo to, przed datą trzeciej licytacji, przybicia, przed wezwaniem A. O. do uiszczenia ceny nabycia oraz przed przyznaniem jej własności udziału w nieruchomości, skarżący nie powiadomił organu egzekucyjnego o zmianach w statusie części działki nr [...]. Obowiązku tego nie można przerzucać na uczestników postępowania egzekucyjnego, będących równocześnie (jak podnosi skarżący, a czego w istocie nie wykazuje) uczestnikami toczącego się przed nim postępowania w przedmiocie inwestycji drogowej. Nie sposób w tych okolicznościach uznać zatem, że organ dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia przepisów związanych z prowadzeniem egzekucji z nieruchomości, w tym zasadniczo – w odniesieniu do skarżonego postanowienia – będącego jego podstawą przepisu art. 112b § 1 u.p.e.a. Podobnie niezasadnym jest zarzut naruszenia przepisów ustaw szczegółowo regulujących zagadnienia związane z inwestycjami w drogi publiczne. Przepisów tych nie stosował organ egzekucyjny w ramach postanowienia o przyznaniu własności i nie był do tego zobligowany w ramach prowadzonego postępowania. Nie mógł ich zatem w żadnym razie naruszyć. Organ zasadnie stwierdził też, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Sąd stanowisko to w pełni podziela, bowiem znajduje ono potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie jest kwestionowane przez skarżącego. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI