I SA/LU 483/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-01-31
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychCITpodatnikjednostka organizacyjnasamodzielnośćniezależnośćuczelnialiceuminterpretacja indywidualnaorgan prowadzący

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę uczelni publicznej na interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że prowadzone przez nią licea nie są odrębnymi podatnikami CIT z uwagi na brak wystarczającej samodzielności i niezależności.

Sprawa dotyczyła oceny, czy dwa licea ogólnokształcące prowadzone przez uczelnię publiczną (skarżącą) mogą być uznane za odrębnych podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Uczelnia argumentowała, że licea są samodzielne finansowo i organizacyjnie, posiadają własne NIP i REGON. Dyrektor KIS uznał jednak, że licea nie spełniają kryteriów samodzielności, działają na podstawie pełnomocnictwa rektora i korzystają z podmiotowości prawnej uczelni. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska organu, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę uczelni publicznej na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Przedmiotem sporu było ustalenie, czy dwa licea ogólnokształcące, prowadzone przez uczelnię, mogą być traktowane jako odrębni podatnicy CIT. Uczelnia argumentowała, że licea posiadają pewien stopień samodzielności, w tym własne rachunki bankowe, NIP i REGON, a uczelnia nie finansuje ich bieżącej działalności. Dyrektor KIS uznał jednak, że licea nie wykazują wystarczającej niezależności i samodzielności, działając w imieniu i na rzecz uczelni na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez rektora. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa oświatowego, ustawy o CIT oraz regulamin uczelni, podzielił stanowisko organu interpretacyjnego. Sąd podkreślił, że dyrektorzy liceów działają na podstawie pełnomocnictwa rektora, a uczelnia jest stroną umów o dotacje celowe. W konsekwencji, licea korzystają z podmiotowości prawnej uczelni i nie występują samodzielnie w obrocie gospodarczym. Sąd oddalił skargę, uznając, że licea nie spełniają warunków do uznania ich za odrębnych podatników CIT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazuje wystarczającego stopnia niezależności i samodzielności w obrocie prawnym i gospodarczym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że licea prowadzone przez uczelnię nie są odrębnymi podatnikami CIT, ponieważ działają na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez rektor uczelni, korzystają z jej podmiotowości prawnej i nie występują samodzielnie w obrocie gospodarczym. Kluczowe jest wykazanie faktycznych przesłanek uzasadniających odrębność, a nie tylko posiadanie NIP i REGON.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten określa, że jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej, są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, jeśli wykazują odpowiedni stopień zorganizowania i samodzielności.

pr. ośw. art. 10 § ust. 1

Prawo oświatowe

Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność i wykonuje szereg zadań związanych z jej funkcjonowaniem, co wpływa na poziom samodzielności samej placówki.

o.p. art. 7 § § 1

Ordynacja podatkowa

Definiuje podatnika jako osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną podlegającą obowiązkowi podatkowemu.

k.c. art. 331 § § 1

Kodeks cywilny

Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 12

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

pr. ośw. art. 168 § ust. 4

Prawo oświatowe

pr. ośw. art. 168 § ust. 11

Prawo oświatowe

pr. ośw. art. 4 § pkt 16

Prawo oświatowe

k.c. art. 37 § § 1

Kodeks cywilny

u.o.r. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Licea nie posiadają wystarczającego stopnia niezależności i samodzielności, aby uznać je za odrębnych podatników CIT. Dyrektorzy liceów działają na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez rektor uczelni, w imieniu i na rzecz uczelni. Uczelnia jest stroną umów o dotacje celowe i beneficjentem tych dotacji. Licea korzystają z podmiotowości prawnej uczelni i nie występują samodzielnie w obrocie gospodarczym.

Odrzucone argumenty

Licea są odrębnymi jednostkami organizacyjnymi, które powinny być uznane za odrębnych podatników CIT. Posiadanie własnych rachunków bankowych, NIP i REGON świadczy o samodzielności liceów. Uczelnia nie finansuje bieżącej działalności liceów.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że [...] Licea Ogólnokształcące są na tyle samodzielnymi podmiotami, aby można je było uznać za odrębnych podatnika podatku dochodowego od osób prawnych dyrektor każdego ze wskazanych Liceów działa na podstawie udzielonego pełnomocnictwa ogólnego przez rektora A. w relacjach prawnych Licea założone przez stronę korzystają z jej podmiotowości prawnej jako swego podmiotu założycielskiego, tym samym w obrocie gospodarczym nie występują samodzielnie i nie mogą działać w oderwaniu od skarżącej

Skład orzekający

Jakub Polanowski

sprawozdawca

Marcin Małek

przewodniczący

Monika Kazubińska-Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów samodzielności i niezależności jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej w kontekście podmiotowości podatkowej w CIT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uczelni publicznej prowadzącej licea, ale zasady oceny samodzielności mogą być stosowane do innych podmiotów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego, które może mieć znaczenie dla wielu instytucji edukacyjnych i ich organów prowadzących. Pokazuje, jak sąd interpretuje kryteria samodzielności jednostek organizacyjnych.

Czy Twoja placówka edukacyjna jest samodzielnym podatnikiem CIT? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 483/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jakub Polanowski /sprawozdawca/
Marcin Małek /przewodniczący/
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2805
art. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Kamil Pietrucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. im. [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w Bielsku-Białej z dnia 8 maja 2024 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.83.2024.1.BS w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 8 maja 2024 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor, organ interpretacyjny, organ) stwierdził, że stanowisko "A" w B. (dalej: A. , skarżąca, strona) w sprawie oceny skutków podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.
Dyrektor wskazał, że A. jest uczelnią publiczną posiadającą osobowość prawną, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych. W myśl § 5 ust. 1 pkt 7 Statutu A., uczelnia może być organem założycielskim szkół i placówek oświatowych i wychowawczo-opiekuńczych, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast, stosownie do § 80 regulaminu organizacyjnego A., uczelnia może tworzyć jednostki organizacyjne, niewchodzące w skład uczelni, ale realizujące z nią misję edukacyjną. A. jest osobą prawną prowadzącą [...] Liceum Ogólnokształcące w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcące w T. . Powyższe Licea nie posiadają osobowości prawnej i nie są zarejestrowane jako czynni podatnicy podatku VAT. Kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w Liceach pracowników jest dyrektor, który podlega bezpośrednio rektorowi A. i który posiada pełnomocnictwo ogólne do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz A.. Do czynności przekraczających zakres pełnomocnictwa potrzebna jest zgoda rektora A..
[...] Liceum Ogólnokształcące w B. jest finansowane z dotacji budżetowych oraz z wpłat rodziców lub prawnych opiekunów (tzw. czesnego – kształcenie jest odpłatne). Z kolei [...] Liceum Ogólnokształcące w T. w swoim statucie jako źródło finansowania wskazało dotacje budżetowe, fundusze pozyskiwane z innych źródeł (np. stypendia) oraz dobrowolne wpłaty rodziców (kształcenie jest nieodpłatne). Licea obowiązane są samodzielnie gospodarować otrzymywanymi środkami w taki sposób, aby zapewnić funkcjonowanie szkoły. A. nie finansuje ich bieżącej działalności.
A. użyczyła [...] Liceum Ogólnokształcącemu w B. sale dydaktycznych oraz zapewniła mu dostęp do szatni, pomieszczeń sanitarnych, biblioteki, pomocy dydaktycznych niezbędnych do realizacji podstawy programowej z poszczególnych przedmiotów. Z kolei [...] Liceum Ogólnokształcące w B. zobowiązało się ponosić koszty utrzymania użyczonych pomieszczeń w ustalonej zryczałtowanej kwocie miesięcznej, która jest płatna na rzecz A. z dołu, w terminie do 10-tego dnia każdego miesiąca. [...] Liceum Ogólnokształcące w T. na prowadzenie działalności edukacyjnej korzysta z kolei z pomieszczeń użyczonych mu przez M. w T. na podstawie umowy użyczenia z dnia 1 lipca 2023 r.
[...] Liceum Ogólnokształcące w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcące w T. posiadają własne rachunki bankowe, na które wypłacana jest dotacja organu samorządowego. Placówki rozliczają się z otrzymanej dotacji samodzielnie z organem samorządowym. Na rachunek [...] Liceum Ogólnokształcącego w B. P. wpływa także czesne płacone przez rodziców dzieci do niego uczęszczających. Ponadto, uczelnia w zakresie realizacji umowy dotacji pośredniczy w zakupie objętych dotacją towarów lub usług. Na fakturach dokumentujących zakup widnieją dane A. jako nabywcy oraz [...] Liceum Ogólnokształcącego jako odbiorcy.
W ocenie skarżącej, istotnym argumentem przemawiającym za niezależnością [...] Liceum Ogólnokształcącego w B. w aspekcie podatkowym jest odrębność finansowa placówki. A. nie finansuje jego działalności i takie finansowanie nie będzie mieć miejsca nawet w sytuacji, gdy pozyskane przez liceum środki okażą się niewystarczające dla jego codziennego funkcjonowania. Darowizny środków finansowych przez uczelnie, jeśli już mają miejsce, to nie służą sponsorowaniu [...] Liceum Ogólnokształcącego, tylko wsparciu uzdolnionych uczniów. Placówka rozlicza się z otrzymanej dotacji samodzielnie z organem samorządowym. Ponadto Liceum posiada numeru identyfikacji podatkowej oraz numer REGON. W tych warunkach – zdaniem skarżącej – przychody uzyskiwane w związku z działalnością wykonywaną przez [...] Licea Ogólnokształcące nie powinny być uznane za przychody A.. Wskazane przychody są bowiem osiągane przez te Licea, które są odrębnym od Uczelni podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Organ interpretacyjny uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. Wskazał, że zgodnie z modelem przyjętym w ustawie z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r., poz. 900 ze zm.; dalej: Prawo oświatowe), szkoły i placówki oświatowe są jednostkami organizacyjnymi, które nie dysponują zdolnością prawną, więc, na gruncie prawa cywilnego, nie powinno stosować się do nich przepisów o osobach prawnych. Przy tym, w opinii organu, [...] Licea Ogólnokształcące nie spełniają kryteriów pozwalające na uznania ich za jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm.: dalej: ustawa o CIT), a więc za podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Opisane Licea nie wykazują dostatecznego stopnia niezależności i samodzielności, aby móc uznać je za odrębnych podatników podatku dochodowego od osób prawnych, bowiem nie działają samodzielnie.
O braku samodzielności [...] Liceów Ogólnokształcących świadczy to, że każdy z dyrektorów szkół działa na podstawie pełnomocnictwa ogólnego udzielonego mu przez rektora A. do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz A.. Dyrektorzy liceów, których dotyczy niniejsza sprawa, w zakresie zawierania umów, dysponowania środkami finansowymi, czy też występowania przed różnymi instytucjami działają w imieniu i na rzecz organu założycielskiego, tj. A. [...] Ponadto, to A., a nie [...] Licea Ogólnokształcące, jest stroną umowy i zarazem beneficjentem dotacji celowej. Oznacza to, że w relacjach prawnych [...] Licea Ogólnokształcące korzystają z podmiotowości prawnej swego podmiotu założycielskiego, a tym samym w obrocie gospodarczym nie występuje samodzielnie i nie może działać w oderwaniu od A.. Licea nie wykonują samodzielnie działalności gospodarczej, lecz są wyodrębnionymi organizacyjnie formami działalności podmiotu, który je utworzył. Nie posiadają własnego majątku niezbędnego do prowadzenia działalności edukacyjnej (pomieszczeń, wyposażenia, pomocy dydaktycznych). Korzystają w tym zakresie ze składników majątkowych udostępnionych przez A. i M. w T..
W skardze do Sądu A. wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zarzucając jej niewłaściwą ocenę do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 w zw. z art. 12 i w zw. z art. 15 ustawy o CIT, polegającą na przyjęciu, że [...] Liceum Ogólnokształcące w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcące w T. nie spełniają przesłanek pozwalających uznać je za odrębnych od strony podatników podatku dochodowego od osób prawnych, a w rezultacie, że to strona obowiązana jest wykazać wszystkie przychody i koszty ich uzyskania łącznie z tymi osiągniętymi przez Licea.
Zdaniem strony, Licea są wyodrębnione z jej struktur w stopniu, pozwalającym uznać je za samodzielnych podatników. Posiadają własne statuty, a Statut Uczelni, będącej organem prowadzącym szkołę, uznaje Licea za odrębne jednostki, działające według odrębnych przepisów, niewchodzące w skład Uczelni. Licea posiadają własne organy. Na pewną odrębność szkół wskazuje art. 10 ust. 1 i inne przepisy Prawa oświatowego, gdzie mowa jest o organie prowadzącym szkołę oraz o jego obowiązkach w stosunku do szkoły. Zgodnie też z art. 4 pkt 16 Prawa oświatowego, ilekroć w tej ustawie mowa o organie prowadzącym szkołę lub placówkę - należy przez to rozumieć ministra, jednostkę samorządu terytorialnego, inne osoby prawne i fizyczne. Ustawa ta odróżnia zatem szkołę od jej organu prowadzącego, którym może być osoba prawna.
W ocenie strony, za powyższym stanowiskiem przemawiają zwłaszcza szerokie kompetencje dyrektorów Liceów, które potwierdzają, że wykształcona struktura organizacyjna nie służy wyłącznie realizacji procesu dydaktycznego, lecz właśnie umożliwia każdemu z Liceów niezależne od organu założycielskiego uczestniczenie w obrocie gospodarczym, mimo braku osobowości prawnej. Uczelnia nie finansuje działalności liceów i takie finansowanie nie będzie mieć miejsca nawet w sytuacji, gdy pozyskane przez liceum środki okażą się niewystarczające dla jego bieżącego funkcjonowania. Licea posiadają własne rachunki bankowe, na które wpłacana jest dotacja organu samorządowego czy środki pochodzące z innych źródeł. Placówki rozliczają się z otrzymanej dotacji samodzielnie z organem samorządowym. W przypadku wystawiania faktur sprzedaży Licea występuje jako sprzedawcy. W fakturach dokumentujących zakupy Licea wskazywane są jako nabywca świadczeń. W sytuacji, gdy A., jako organ założycielski, występuje w charakterze strony umowy o udzielenie dotacji celowej, jej rola sprowadza się wyłącznie do pośrednictwa. Strona dodała, że placówki jej podległe posiadają NIP, REGON, prowadzą samodzielne księgi rachunkowe, sporządzają sprawozdania finansowe, składają niezbędne sprawozdania do Systemu Informacji Oświatowej oraz Głównego Urzędu Statystycznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny, czy [...] Liceum Ogólnokształcące w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcące w T. można uznać za podatników podatku dochodowego od osób prawnych. Sporną kwestią jest więc w konsekwencji ustalenie, czy przychody uzyskiwane w związku z działalnością wykonywaną przez [...] Licea Ogólnokształcące powinny być uznane za przychody A. oraz czy koszty, ponoszone w związku z działalnością wykonywaną przez wskazane placówki oświatowe, powinny być rozpoznawane jako koszty uzyskania przychodu A..
Stosownie do art. 7 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
W myśl zaś art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o CIT, przepisy tej ustawy regulują opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji, a także jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej.
Jak wynika z art. 331 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.; dalej: k.c.), do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą jej wpisu do właściwego rejestru, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 37 § 1 k.c.).
Podkreślić więc należy, że posiadanie przez jednostkę organizacyjną osobowości prawnej nie jest kluczowe dla uznania jej podmiotowości prawnopodatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Istotne jest natomiast to, by była to jednostka mająca odpowiedni stopień zorganizowania (wyodrębnienia), umożliwiający występowanie w obrocie prawnym (zob. R. Pęk, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 17).
W rozpoznawanej sprawie oceniając sporną kwestię posiadania przez [...] Licea Ogólnokształcące, utworzone i prowadzone przez A. podmiotowości prawnopodatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych odwołać należy również w niezbędnym zakresie do przepisów ustawy Prawo oświatowe, która określa zasady, na jakich prowadzone są te placówki.
W świetle art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego, regulującego odpowiedzialność i zadania organu prowadzącego szkołę lub placówkę oświatową, organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do jego zadań należy m.in.: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym; wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki; wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych; wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki; przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że wbrew twierdzeniom strony, powyższy przepis nie wskazuje na "pewną odrębność" szkół prowadzonych przez skarżącą, lecz uwypukla znaczącą rolę dla funkcjonowania tych placówek organu prowadzącego szkołę, co w konsekwencji musi wpływać na poziom samodzielności samych Liceów. Podkreślenia także wymaga, że w świetle przepisów Prawa oświatowego, obowiązki nałożone na organ założycielski, wynikające również z art. 168 ust. 4 i art. 168 ust. 11 tej ustawy, wprost wskazują, że co do zasady szkoły założone przez skarżącą nie mogą zostać uznane za odrębne, skoro ich powstanie było zależne od aktywności drugiego podmiotu, takiego jakim jest skarżąca. Organ założycielski musiał być wykazany we wniosku o uzyskanie wpisu do ewidencji szkół publicznych i niepublicznych, co świadczy o określonej strukturze zwierzchności zaistniałej między podmiotami. Inaczej mówiąc, jak trafnie wskazał organ, odpowiedzialność, w tym obowiązki rejestracyjne, ciążą na osobie zakładającej i prowadzącej placówkę, tak więc sama placówka nie jest w pełni samodzielnym podmiotem i nie może działać w oderwaniu od podmiotu, który ją powołał.
Przyjmuje się, co celnie podniósł organ, że w sytuacji, gdy szkoły oraz placówki niepubliczne, prowadzone przez osoby prawne, posiadają wyodrębniony zespół środków organizacyjnych i majątkowych (taki jak m.in. majątek, wykształcona struktura organizacyjna), a także – co niezwykle istotne w okolicznościach niniejszej sprawy – jeśli wykazują dostateczny stopień niezależności i samodzielności oraz mogą działać w sposób samodzielny, dopuszczalne jest uznanie ich za jednostki organizacyjne samodzielne. Uznaje się zatem, że podmiotem podatku dochodowego od osób prawnych jest organ prowadzący placówkę oświatową, gdy nie są spełnione kryteria dotyczące autonomii majątkowej oraz samodzielności jednostki. Niewątpliwie ocenę zachowania tych warunków przeprowadzić należy opierając się o dokumenty źródłowe placówki. Jednocześnie – jak wskazał słusznie organ – sam fakt nadania szkole identyfikatorów NIP i REGON nie może mieć decydującego znaczenia dla oceny spełnienia omawianych kryteriów odrębności i samodzielności placówki oświatowej, gdyż rozstrzygające znaczenie w tym zakresie mają przepisy ustaw oraz statut – a w ich kontekście całokształt okoliczności dotyczących funkcjonowania tychże placówek oraz wspomnianych dokumentów źródłowych placówki (zob. także W. Dmoch, Komentarz do art. 1, [w:] tenże, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Warszawa 2025, LEGALIS/el., nb. 12).
Przede wszystkim jednak przedstawione przez skarżącą we wniosku okoliczności powodują, że nie można uznać, że [...] Licea Ogólnokształcące są na tyle samodzielnymi podmiotami, aby można je było uznać za odrębnych podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Prawidłowo bowiem zwrócił uwagę organ, że po pierwsze, dyrektor każdego ze wskazanych Liceów działa na podstawie udzielonego pełnomocnictwa ogólnego przez rektora A. (działającego w imieniu Uczelni), do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz A. w zakresie: praw i obowiązków majątkowych i niemajątkowych (np. zawieranie i rozwiązywanie umów oraz dysponowanie przyznanymi w budżecie miasta środkami finansowymi); występowania przed wszystkimi instytucjami i składania oświadczeń, wniosków oraz przed sądami w charakterze strony, wnioskodawcy, uczestnika postępowania i do udzielania dalszych pełnomocnictw. Niekwestowana jest zarazem okoliczność, że do czynności przekraczających zakres pełnomocnictwa potrzebna jest każdorazowo zgoda rektora Uczelni. Po drugie, słusznie organ dostrzegł, że to skarżąca występuje, jako organ prowadzący [...] Licea Ogólnokształcące, w charakterze strony umowy o udzielenie dotacji celowej, która przyznawana jest A., jako beneficjentowi, wyłącznie na cel wskazany w umowie dotacji, służący założonym przez nią Liceom.
Mając to na względzie, trafnie organ ocenił, że dyrektorzy Liceów w zakresie zawierania umów, dysponowania środkami finansowymi, czy też występowania przed różnymi instytucjami/sądami nie działają w imieniu i na rzecz Liceów, lecz w imieniu i na rzecz organu założycielskiego, którym jest skarżąca. Bezsprzecznie również, na co celnie zwrócił uwagę organ, nie [...] Licea Ogólnokształcące, lecz skarżąca jest stroną umowy i zarazem beneficjentem dotacji celowej służącej tym szkołom. W konsekwencji więc tego, w relacjach prawnych Licea założone przez stronę korzystają z jej podmiotowości prawnej jako swego podmiotu założycielskiego, tym samym w obrocie gospodarczym nie występują samodzielnie i nie mogą działać w oderwaniu od skarżącej, co potwierdza także fakt, że nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT.
Podsumowując, wskazać trzeba, że [...] Liceum Ogólnokształcące w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcące w T. nie posiadają osobowości prawnej, nie są zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT. Wymienione Licea zostały założone przez skarżącą i jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego, to organ prowadzący te szkoły odpowiada za ich działalność. Takich szkół nie można zatem uznać za podmiot niezależny, ponieważ jako jednostko niesamodzielne są elementem zorganizowanej działalności osoby prowadzącej. Skarżąca, jako osoba zakładająca i prowadząca działalność gospodarczą ponosi w związku z tym pełną odpowiedzialność za działania założonych podmiotów, które nie mogą działać autonomicznie od organu założycielskiego. Sąd nie podziela zatem stanowiska skarżącej, że założone przez nią Licea są jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej. Raz jeszcze wskazać trzeba, że cechami wyróżniającymi jednostki organizacyjne jest m.in. posiadanie odpowiedniej struktury organizacyjnej, działanie za pośrednictwem organów, posiadanie własnego majątku, odpowiedzialność własnym majątkiem za zobowiązania. Do tego katalogu należy też dodać niezależność prawną w kontekście swobody podejmowania czynności prawnych, nieograniczanych tak jak w tym przypadku przez ściśle określony zakres pełnomocnictwa udzielonego dyrektorom obu Liceów przez rektora A..
W ocenie Sądu, okoliczność potwierdzającą zależność Liceów od skarżącej stanowi w szczególności § 80 ust. 1 Regulaminu A., który wskazuje, że organem założycielskim i prowadzącym [...] licea ogólnokształcące jest uczelnia, a rektor pełni nadzór wynikający z zadań organu prowadzącego. Przejawia się to w tym, że dyrektorów liceów powołuje i odwołuje rektor A. i to on jest względem nich przełożonym. Dyrektor kieruje placówką oraz realizuje zadania wynikające z zarządzeń organów nadzorujących szkołę i dokonuje wszelkich czynności związanych z funkcjonowaniem szkoły na podstawie udzielonego przez rektora pełnomocnictwa. Składa się na nie m.in. upoważnienie do dokonywania czynności w zakresie praw i obowiązków majątkowych i niemajątkowych, do zawierania i rozwiązywania umów oraz dysponowania przyznanymi w budżecie miasta środkami finansowymi, co zostało przyznane dyrektorowi w pełni zależnemu od dyspozycji rektora uczelni. Nie bez znaczenia jest również, że w przypadku chęci dokonania przez któregoś z dyrektorów czynność przekraczającej zakres pełnomocnictwa konieczna jest zgoda rektora, co samo w sobie świadczy o braku swobody decyzyjnej podległych szkół.
Zasadnie zatem organ ocenił, że skarżąca bezpodstawnie próbowała wykazać odrębność instytucjonalną i organizacyjną [...] Liceów Ogólnokształcących, które strona założyła. Przeciw temu świadczą m.in. przywołane przepisy Prawa oświatowego, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a nawet sam Regulamin A. normujący organizację tej uczelni oraz stosunków łączących ją z jednostkami jej podległymi. W celu wykazania odrębności wymienionych podmiotów konieczne było wykazanie faktycznych przesłanek uzasadniających postawioną tezę, jednak Sąd uznaje argumentację strony skarżącej za niezasadną. Zdaniem Sądu, całokształt trafnie zidentyfikowanych przez organ oraz prawidłowo przezeń ocenionych okoliczności wskazujących na powiązania i ścisłą podległość [...] Liceów Ogólnokształcących względem A., przemawia za niespełnieniem przez te placówki warunków pozwalających na uznanie je za podatników podatku dochodowego od osób prawnych.
Podkreślenia przy tym wymaga, że analogiczne stanowisko, akcentujące brak możliwości potwierdzenia odrębności instytucjonalnej oraz odrębności organizacyjnej opisanych wyżej szkół względem skarżącej, zostało wyrażone przez Sąd w wyroku z 13 grudnia 2024 r., I SA/Lu 491/24, którym oddalono skargę wniesioną przez stronę na interpretacją indywidualną w przedmiocie oceny skutków podatkowych w podatku od towarów i usług.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI