I SA/Lu 453/08

I SA/Lu 453/08 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2008-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Danuta Małysz /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par. 1 pkt 3 lit.b, art. 245 par. 1 pkt 5, art. 68, art. 70 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 1994 r. - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a w związku z art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania H. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] wydanej w wyniku wznowienia postępowania - o odmowie uchylenia w części, ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] Nr [...], ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na rok podatkowy 1994 w zakresie opodatkowania gruntów pozostałych o pow. 1206 m2 podatkiem od nieruchomości w kwocie 180.900,00 starych złotych (18,09zł), uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr[...], i orzekło, co do istoty w ten sposób, że:1) uchyliło w części ostateczną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za rok podatkowy 1994, w części dotyczącej opodatkowania gruntów pozostałych o pow. 1206 m2 podatkiem od nieruchomości w kwocie 180.900,00 (starych złotych) 18,09 zł i w tej części orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że 2) ustaliło za rok podatkowy 1994 podatek od nieruchomości, w kwocie 17,10 zł przyjmując stawkę 150,00zł (starych złotych) 0,015zł za 1 m2, od gruntów pozostałych o pow. 1140 m2.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wskazało, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., w sprawie sygn. akt. I SA/Lu 673/07, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] wydaną w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1994. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2a w związku z art. 245 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, ponieważ Kolegium rozpatrując odwołanie skarżącego nie uchyliło ostatecznej decyzji (organu I instancji) objętej wznowieniem postępowania co spowodowało, iż w obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje ostateczne ustalające wymiar podatku od nieruchomości (od gruntów), na rok podatkowy 1994 tj. decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] i zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego wydana w wyniku wznowienia postępowania z dnia 3 sierpnia 2007 r. [...]
Z chwilą otrzymania akt podatkowych z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, Kolegium na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wezwało H. M. do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż skład orzekający SKO nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, a rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie zabranego dotychczas materiału dowodowego, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r.
Organ odwoławczy podnosił również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r., w sprawie sygn. akt. I SA/Lu 193/06 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991 - 1995 oraz łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 1997. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że wydana w sprawie decyzja w istotny sposób narusza art. 243 § 1a ordynacji podatkowej (który obowiązywał w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 1 września 2005 r.) stanowiący podstawę prawną odmowy wznowienia postępowania w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991 - 1995 i 1997 (art. 243 § 1a stanowił, że wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 ordynacji podatkowej). Podstawą niedopuszczalności wznowienia postępowań podatkowych za ten okres był upływ terminu przewidzianego w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że organy obu instancji nie dokonały w tym zakresie stosownych ustaleń faktycznych pozwalających na ocenę, czy faktycznie zaistniała przesłanka wynikająca z art. 70 ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje wygaśnięcie tego zobowiązania w całości lub w części, o ile ustalone zobowiązanie nie wygasło wcześniej z innych przyczyn. Organ pierwszej instancji wydając w sprawie decyzję nie zbadał, czy faktycznie ustalone zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 1991 - 1995 i 1997 wygasło z powodu upływu terminu przedawnienia (art. 70 § 1 ordynacji podatkowej). Podniósł również, że w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstało już na skutek doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacja podatkowa) przed upływem terminu przewidzianego w art. 68 Ordynacji podatkowa, to nie można stwierdzić, że upłynął termin przedawnienia prawa do wymiaru tego zobowiązania określony w powyższym przepisie. Jeżeli więc skarżący otrzymał decyzje wymiarowe przed upływem terminu określonego w art. 68 ordynacji podatkowej, a jego wniosek ma na celu zmniejszenie wymierzonego tymi decyzjami zobowiązania podatkowego, to przesłanka ta nie może stanowić podstawy do odmowy wznowienia postępowania podatkowego za te okresy. Jeżeli zobowiązanie podatkowe już powstało, to nie można mówić, że upłynął termin do jego powstania przewidziany w art. 68 ordynacji podatkowej. Ponadto za nieprawidłowe Sąd uznał to, że w sprawie wznowienia postępowania wydana została jedna decyzja obejmująca lata 1991 - 1995 i 1997, a ponadto, że rozpatrując ponownie wniosek o wznowienie postępowania należy mieć na uwadze art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), który nakazuje stosowanie w sprawach wszczętych i niezakończonych przepisów ordynacji podatkowej w brzmieniu przez nią nadanym (nowe przepisy).
W tym kontekście organ odwoławczy wskazywał, że następnie Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 243 § 1 ordynacji podatkowej, wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 1994. Podstawę do wznowienia postępowania podatkowego stanowił wniosek H. M. z dnia [...], a także okoliczność, że na rozprawie sądowej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu 15 października 2004 r. skarżący oświadczył, że domaga się zmiany decyzji ostatecznych w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości począwszy od 1991 r. w trybie wznowienia postępowania.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit.b ordynacji podatkowej odmówił uchylenia (w wyniku wznowienia postępowania) części decyzji wymiarowej za 1994 r. dotyczącej opodatkowania powierzchni gruntów pomimo zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej z uwagi na upływ terminu przewidzianego w art. 68 Ordynacji podatkowej. Organ pierwszej instancji podnosił, że skarżący za rok podatkowy 1994 kwestionuje jedynie wymiar podatku od nieruchomości w zakresie opodatkowania powierzchni gruntów pozostałych, z uwagi na to, że część powierzchni tych gruntów została "zabrana" na poszerzenie ulicy O. i T., a w sprawie zajęcia tych gruntów nie przeprowadzono stosownego postępowania administracyjnego, w wyniku którego skarżący nie uzyskał stosownego odszkodowania. Powyższy stan istniał już od 1991 r. Do opodatkowania przyjęto grunt o pow. 1.206 m2, natomiast faktycznie we władaniu skarżącego pozostawał grunt o pow. 1.140 m2 (49 m2 zajęto na poszerzenie ulicy O., a 17 m2 na poszerzenie ulicy T.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji wymiarowej, drogi publiczne wraz z zajętymi przez nie gruntami oraz pasami drogowymi podlegały zwolnieniu z mocy prawa od podatku od nieruchomości. Zgodnie zatem z tym przepisem podatek od nieruchomości winien być naliczony od gruntów o pow. 1.140 m2, a więc zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (zaistnienie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, który wydał decyzję w tej sprawie). Organ pierwszej instancji podnosił również, że nie jest w posiadaniu egzemplarza decyzji wymiarowej za rok 1994 oraz innych dokumentów związanych z tym wymiarem z uwagi na okres archiwizacji tego rodzaju dokumentów (pięcioletnia kategoria archiwalna). Podstawę odmowy uchylenia w części decyzji wymiarowej, w wyniku wznowienia postępowania, stanowił art. 245 § 1 pkt 3 lit.b ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy pomimo stwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub 70 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu brak jest obecnie możliwości prawnych ponownego prawidłowego ustalenia podatku od nieruchomości za rok 1994 z powodu przedawnienia, pomimo istnienia przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania w części decyzji dotychczasowej.
W odwołaniu od tej decyzji H. M. wnosił o jej uchylenie w całości. Wywodził, że organ pierwszej instancji błędnie przywołał art. 68 i 70 ordynacji podatkowej, które nie powinny mieć zastosowania. Postępowanie przed organem podatkowym pierwszej instancji winno dotyczyć korekty wcześniej ustalonego zobowiązania podatkowego. W zaskarżonej decyzji zastosowano niewłaściwą podstawę prawną. Podkreślał również, że brak w organie pierwszej instancji decyzji wymiarowych nie może wywoływać ujemnych konsekwencji w stosunku do niego.
W dniu 9 marca 2007 r. przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym przeprowadzono rozprawę administracyjną.
H. M. na rozprawie podtrzymał złożone odwołanie i wyjaśnił, że kwestionuje jedynie wymiar podatku od nieruchomości za lata 1991 - 1995 i 1997 dotyczący opodatkowania gruntu położonego przy zbiegu ulicy T. i O. w B. Za każdy rok podatkowy (1991 - 1995 i 1997) otrzymał decyzję wymiarową i podatki za te okresy zostały przez niego uiszczone w całości. Podkreślał, iż do opodatkowania organ pierwszej instancji powinien był przyjąć grunt o pow. 1.206 m2 plus dodatkową powierzchnię (około 300 m2), która z niewiadomych przyczyn została usunięta z ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącego pod drogi i pas drogowy została zajęta większa powierzchnia niż 66 m2. Przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego stanowi zaś okoliczność, że do opodatkowania przyjęto większą powierzchnię gruntów mimo, że część gruntów była zwolniona z mocy ustawy z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W wyniku wznowienia postępowania organ pierwszej instancji powinien był dokonać wymiaru podatku w mniejszej kwocie, a różnicę zwrócić.
Pełnomocnicy organu pierwszej instancji podtrzymali stanowisko zawarte w decyzjach za lata 1991 - 1995 i 1997 podnosząc, że z uwagi na przepisy dotyczące archiwizacji akt dotychczasowe decyzje za wskazane okresy zostały zniszczone. Za lata 1991 - 1995 i 1997 do opodatkowania przyjmowano grunt o pow. 1206 m2, co wynikało ze składanego przez skarżącego wykazu nieruchomości oraz z zapisów ewidencji gruntów. Podstawą do wznowienia postępowania podatkowego za te lata, był fakt opodatkowania większej powierzchni gruntów niż powierzchnia, która powinna być prawidłowo opodatkowana. Za omawiane lata, prawidłowo winny być opodatkowane grunty o powierzchni 1.140 m2.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że zarówno H. M. jak i organ pierwszej instancji zobowiązani do dostarczenia dokumentów złożyli je do akt. H. M. dostarczył do Kolegium kopie decyzji wymiarowych w podatku od nieruchomości za lata 1992, 1993, 1994, 1995 i 1997 oraz inne dokumenty i dowody związane z toczącymi się postępowaniami podatkowymi dotyczącym opodatkowania nieruchomości skarżącego. Natomiast organ pierwszej instancji dostarczył wykaz nieruchomości złożony przez H. M. z dnia 4 marca 1994 r., w którym wykazał on do opodatkowania grunt o powierzchni 1.206 m2 oraz informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych za rok 2004 i 2005, wyciąg z ewidencji gruntów z dnia 1 czerwca 1993r. (wykazana powierzchnia działki o nr 370, wynosi 1.206 m2), wypis z rejestru gruntów z dnia 11 sierpnia 1996 r. (pow. działki – 1.206m2) oraz dokumenty związane z archiwizacją i wybrakowaniem dokumentacji niearchiwalnej .
Skład Orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego analizując zebrany materiał dowodowy w sprawie oraz zarzuty odwołania postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok podatkowy 1994r. (od gruntów pozostałych) i orzec, co do istoty sprawy ustalając wymiar podatku od nieruchomości w mniejszej kwocie niż to wynikało z poprzedniej decyzji.
Za rok podatkowy 1994 organ podatkowy organ pierwszej instancji ustalił wymiar podatku od nieruchomości w kwocie 2.063.000,00 starych złotych (206,30zł) przyjmując do opodatkowania następujące przedmioty: budynek mieszkalny o pow. 50 m2, budynek pod działalność gospodarczą o pow. 35 m2, pozostałe budynki o pow. 10 m2 oraz grunt o pow. 1.206 m2.
H. M. skutecznie składając wniosek o wznowienie postępowania podatkowego wnosił jedynie o uchylenie decyzji wymiarowej za rok 1994 w części dotyczącej opodatkowania gruntów pozostałych twierdząc, że wyszły na jaw istotne nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji wymiarowej nie znane organowi, tj. opodatkowanie gruntów o większej powierzchni z uwagi na niezastosowanie ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości, powierzchni gruntów zajętych na drogi i pasy drogowe (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 1991r.)
Na mocy ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa stała się własnością Miasta B część działki skarżącego o pow. 66 m2, zajęta pod skrzyżowanie ulicy T. (droga powiatowa) i O. (droga gminna). Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późno zm.), na podstawie którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że przejęta część nieruchomości skarżącego była trwale zajęta pod jezdnię ulicy O. i chodnik przy ulicy T. (taki stan faktyczny istniał w roku 1994). Zostały zatem spełnione warunki do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W dacie wydania decyzji wymiarowej ustalającej podatek od nieruchomości organ podatkowy pierwszej instancji wymierzał podatek od większej powierzchni gruntów (1.206 m2), mimo, że część gruntów skarżącego korzystała z ustawowego zwolnienia od tego podatku. Powyższa okoliczność istniała w dacie wydania decyzji wymiarowych, nie była znana organowi podatkowemu, ponieważ sprawa uregulowania własności gruntów zajętych pod poszerzenie drogi została uregulowana ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Wsi.
Skład orzekający SKO podkreślał w związku z tym, że organ pierwszej instancji odmówił uchylenia w wyniku wznowienia postępowania dotychczasowej decyzji wymiarowej w części, mimo istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, ponieważ uznał, że upłynął termin przewidziany w art. 68 Ordynacji podatkowej. Nie podzielając tego stanowiska argumentował, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżącemu skutecznie doręczono decyzję wymiarową za rok podatkowy 1994, należne zobowiązanie podatkowe za ten okres skarżący dobrowolnie uiścił przed upływem przedawnienia.
Organ odwoławczy wyjaśniał, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części na skutek jego zapłaty. Wskazywał również, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2004 r., FSK 200/04, stwierdził, że "zobowiązanie podatkowe, które wygasło na skutek zapłaty (art. 59 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej), nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia skoro zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, to po jego zapłacie termin przedawnienia już nie biegnie". Zbieżna teza została wyrażona w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r. III RN 76/01, OSNP 2003 nr 7, poz. 162) i NSA z dnia 11 października 2002 r. III SA 3514/00. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt FSK 2365/04 orzekł, że dopuszczalne jest wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej pomimo upływu 5 letniego okresu przedawnienia przewidzianego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, bo w tym zakresie wobec braku zapłaty - zobowiązanie podatkowe wygasło na wskutek przedawnienia. Natomiast w wyroku z dnia 24 lutego 2006 r., I FSK 539/05, NSA stwierdził, że zapłata podatku i tym samym wygaśniecie zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji ostatecznej nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, inaczej niż ma o miejsce w przypadku wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia.
Wywodził w tym kontekście, że art. 243 § 1a ordynacji podatkowej obecnie nie obowiązuje. Konsekwencją powyższego jest to, że organ pierwszej instancji (w wyniku wznowienia postępowania) lub organ odwoławczy instancji (rozpatrującego odwołanie) w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać decyzję, w wyniku której nastąpi ustalenie podatku w prawidłowej wysokości. Nie można tylko określić (ustalić) podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, bo w tym zakresie - wobec braku zapłaty w tej części zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek przedawnienia (na podstawie art. 59 § 1 pkt 9, a nie art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
W związku z tym, skład orzekający SKO argumentował, że istnieją podstawy prawne do ustalenia w wyniku wznowienia postępowania (uchylenie dotychczasowej decyzji w części) nowego, niższego wymiaru podatku od nieruchomości, mimo upływu terminu przewidzianego w art. 68 lub art. 70 ordynacji podatkowej. Bezsprzecznie organ podatkowy pierwszej instancji zawyżył wymiar podatku od nieruchomości, przyjmując do opodatkowania grunt o większej powierzchni bez zastosowania ustawowego zwolnienia od podatku, tj. gruntów zajętych pod drogi i pasy drogowe. Argumentował przy tym, że H. M. podnosił zarzut, że znacznie większa powierzchnia jego działki została zajęta pod drogi i pas drogowy. Na powyższą okoliczność nie przedstawił on jednak odpowiednich dowodów i dokumentów. Organ podatkowy od początku lat dziewięćdziesiątych do opodatkowania przyjmował grunt o pow. 1.206 m2. Taka powierzchnia działki skarżącego wynikała z następujących dowodów: zapisów w ewidencji gruntów, składanych wykazów nieruchomości przez skarżącego, postanowienia Sądu Rejonowego w B z dnia 21 lipca 1994 r., sygn. akt I [...], oraz aktu notarialnego zawartego w dniu 16 września 1991 r. repertorium [...].
H. M. wystąpił ze skargą na tę decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Z jej treści wnosić należy, że żądał uchylenia zaskarżonej decyzji.
Decyzji tej zarzucał, że nie przedstawia ona rzeczywistego stanu rzeczy w zakresie odnoszącym się do powierzchni całkowitej działki gruntu oraz powierzchni działki objętej ulgą oraz podstaw zastosowania tej ulgi podatkowej. Jak wywodził, "brak takich wyszczególnień skutkuje pominięciem kontrolą danych zawartych w Decyzji Urzędu".
Do skargi dołączył pisma adresowane do Prokuratury Okręgowej w przedmiocie dotyczącym podatku od nieruchomości za lata 1991 – 2008.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosiło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2008 r., do którego dołączona została kopia metryki ul. O., skarżący podtrzymywał zarzuty skargi i jej argumentację.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż decyzja ta prawa nie narusza.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu nie jest sporne, że: 1) wnioskiem z dnia 25 września 2003 r. H. M. wystąpił o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostatecznymi decyzjami ustalającymi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od osób fizycznych, między innymi za 1994 r., od gruntów pozostałych; 2) decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1991 – 1995 oraz łącznego zobowiązania podatkowego za 1997 r., którą to decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia [...]; 3) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r., w sprawie sygn. akt I SA/Lu 193/06, ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 4) w uzasadnieniu wyroku Sąd, w kontekście argumentacji organów podatkowych uzasadniającej odmowę wznowienia postępowania podatkowego podkreślił, że w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe powstało już na skutek doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie przed upływem terminu określonego w art. 68 ordynacji podatkowej, to brak jest podstaw aby twierdzić, że upłynął termin przedawnienia prawa do wymiaru zobowiązania określony tym przepisem; skoro zobowiązanie już powstało, to nie można twierdzić, że upłynął termin do jego powstania przewidziany w art. 68 ordynacji podatkowej; z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw wynika, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym tą ustawą; skoro wniosek H. M. obejmował żądanie wznowienia postępowań we sprawach zakończonych siedmioma ostatecznymi decyzjami organu podatkowego, to tym samym wszczynał postępowania o wznowienie postępowań w każdej ze spraw zakończonych decyzją ostateczną; 5) w rezultacie sądowoadministracyjnej kontroli wskazanych wyżej aktów sprawa podatkowa H. M. "powróciła" na etap rozpatrzenia jej przez organ pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia 14 września 2006 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 1994 r.; 6) w postępowaniu tym ustalono że: za rok 1994 r. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] ustalił wymiar podatku od nieruchomości – gruntów pozostałych – od powierzchni 1.206 m² w kwocie 180.900 starych zł; na podstawie ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju wsi z [...], z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa stała się własnością Miasta B. działki skarżącego, o nr [...], o pow. 66 m² zajęta pod skrzyżowanie ul. T. (droga powiatowa) i ul. O. (droga gminna), co nastąpiło na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, na podstawie którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego; 7) Prezydent Miasta stwierdzając w związku z powyższym fakt ziszczenia się przesłanki wznowieniowej określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej - tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, w postaci przyjęcia do opodatkowania większej powierzchni gruntów mimo, że ich część była zwolniona z mocy ustawy z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a to w związku z zajęciem ich pod drogi i pasy drogowe (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 1994 r.) – decyzją z dnia [...]. odmówił jednak uchylenia "inkryminowanej" decyzji własnej z dnia [...] wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 245 § 1 pkt 3 lit.b ordynacji podatkowej; 8) rozpatrując odwołanie H. M. od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło za rok podatkowy 1994 r. podatek od nieruchomości w wysokości 17,10 zł, przyjmując stawkę 150.000 starych zł z 1 m², od gruntów pozostałych o powierzchni 1.140 m²; 9) rozpatrując sprawę ze skargi H. M. na tę decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., w sprawie sygn. akt I SA/Lu 673/07 decyzje tę uchylił stwierdzając naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a w związku z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej; 10) następnie, ponownie rozpatrując sprawę SKO uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] i orzekło, co do istoty w ten sposób, że uchyliło ostateczną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za rok podatkowy 1994, w części dotyczącej opodatkowania gruntów pozostałych o pow. 1.206 m2 podatkiem od nieruchomości w kwocie 180.900,00 (starych złotych) 18,09 zł i w tej części orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło za rok podatkowy 1994 podatek od nieruchomości, w kwocie 17,10 zł przyjmując stawkę 150,00zł (starych złotych) 0,015zł za 1 m2, od gruntów pozostałych o pow. 1140 m2.
Według Sądu, we wskazanych okolicznościach stanu sprawy, brak jest podstaw, aby zasadnie można było kwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy również, że kwestia oceny skuteczności żądania skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej "inkryminowaną" ostateczną decyzją wymiarową z [...] była już, jak to wskazano, przedmiotem dwukrotnej kontroli sądowoadministracyjnej. W tym też kontekście, gdy uwzględnić zwłaszcza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 kwietnia 2006 r., w sprawie sygn. akt I SA/Lu 193/06 oraz przywołane wyżej stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając co do istoty, w sprawie z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z Prezydenta Miasta z dnia [...] w zakresie odnoszącym się do wymiaru podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych prawa nie naruszyło.
W postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie wznowienia postępowania okoliczność w postaci przyjęcia pierwotnie do opodatkowania większej powierzchni gruntów – 1.206 m² - mimo, że ich część o powierzchni 66 m² była zwolniona z mocy ustawy z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a to w związku z zajęciem ich pod drogi i pasy drogowe (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) stanowiła przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Słusznie więc uznana ona została za istotną dla sprawy, nową okoliczność istniejącą w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji, a nieznaną organowi, który ją wydał.
Ujawnienie okoliczności, iż pierwotnie przyjęto do opodatkowania większą, niż być rzeczywiście powinno, powierzchnię pozostałych gruntów, stanowiło więc okoliczność nową oraz istotną. Jest nią bowiem, najogólniej rzecz ujmując okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (por. np. wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., w sprawie sygn. akt I SA 198/95). Wskazana okoliczność dotyczyła bowiem przedmiotu sprawy – wymiaru podatku od nieruchomości za 1994 r. – oraz miała znaczenie prawne dla ustalenia prawidłowej podstawy opodatkowania, a w konsekwencji miała wpływ na konieczność zmiany treści decyzji w zakresie odnoszącym się do wymiaru podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych. Poza sporem jest również, że jak wynika z przywołanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, istniała ona w dniu wydania decyzji i nie była znana organowi, który ją wydał. Okoliczność ta, występując w sferze faktów i stanowiąc bezpośrednią podstawę wznowienia postępowania została następnie potwierdzona przywołaną wyżej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju wsi z [...], z której wynika, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa stała się własnością Miasta B część działki skarżącego, o nr 370, o pow. 66 m² zajęta pod skrzyżowanie ul. T. (droga powiatowa) i ul. O. (droga gminna).
W konsekwencji, powyższe znalazło również swoje odzwierciedlenie w treści wypisu z rejestru gruntów, w którym na dzień 8 listopada 2006 r. wykazana została powierzchnia 1.140 m². W tym też względzie podkreślić należy znaczenie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, ze zm.), z którego wynika, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przywołany przepis ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji publicznej, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Dla organu podatkowego ustalającego wymiar podatku od nieruchomości zapis w ewidencji gruntów, dopóki nie zostanie on zmieniony, jest więc wiążący (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2007 r., w sprawie sygn. akt III SA/Wa 2585/06; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2007 r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 297/06). W związku z powyższym brak jest więc podstaw, aby zasadnie można było kwestionować ustalenia faktyczne organów podatkowych, w zakresie w jakim poczynione one zostały odnośnie przedmiotu opodatkowania, tj. gruntów pozostałych. Ewidencja, o której mowa w przywołanej wyżej ustawie stanowi bowiem urzędowe źródło informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych.
We wskazanym wyżej zakresie ziściły się więc w sprawie przesłanki, w świetle których stwierdzić należało zaistnienie podstawy wznowieniowej określonej w art. 245 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej.
W konsekwencji, słusznie SKO odwołując się do przywoływanego wyżej stanowiska WSA w LubIinie wyrażonego w wyroku z dnia 21 kwietnia 2006 r., w sprawie sygn. akt I SA/Lu 193/06, które Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela, uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w części dotyczącej opodatkowania gruntów pozostałych o powierzchni 1.206 m² i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło za rok podatkowy 1994 r. podatek od nieruchomości od gruntów pozostałych o powierzchni 1140 m² w kwocie 17,10 zł przyjmując stawkę 150 zł (starych złotych), tj. 0,015 zł za 1 m².
W sprawie nie jest bowiem sporne, że organ podatkowy skutecznie doręczył skarżącemu decyzję wymiarową za rok 1994 r., jak również, że podatnik należne zobowiązanie podatkowe dobrowolnie uiścił przed upływem przedawnienia. W sytuacji więc, gdy zobowiązanie podatkowe powstało już na skutek doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie przed upływem terminu określonego w art. 68 ordynacji podatkowej, brak jest podstaw aby wywodzić, że upłynął termin przedawnienia prawa do wymiaru tego zobowiązania określony tym przepisem. Skoro bowiem zobowiązanie już powstało, to nie upłynął termin do jego powstania przewidziany w art. 68 ordynacji podatkowej. Słusznie w tym względzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono utratę mocy obowiązującej przez art. 234 § 1a ordynacji podatkowej. Słusznie również odwołano się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w świetle którego zobowiązanie podatkowe, które wygasło na skutek zapłaty (art. 59 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej), nie może wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Skoro zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, to po jego zapłacie termin przedawnienia już nie biegnie. Trafnie również podkreślono, że dopuszczalne jest wydanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej pomimo upływu 5 letniego okresu przedawnienia przewidzianego w art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, a organ odwoławczy nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, bo w tym zakresie wobec braku zapłaty, zobowiązanie podatkowe wygasło na wskutek przedawnienia (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2004 r., FSK 200/04, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt FSK 2365/04).
W rezultacie, jak wynika z przywołanych okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz przywołanych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa stanowiących podstawę ustalania konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów, w tym również argumentów formułowanych na podstawie ustalonych poglądów orzecznictwa sądowego, w przedmiotowej sprawie uczyniono zadość żądaniu H. M. zawartemu we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego "inkryminową" decyzją ostateczną. Podatek od nieruchomości od gruntów pozostałych za rok 1994 r. ustalony został od powierzchni 1.140 m² z zastosowaniem, określonej art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 1991 r., ulgi – ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości – odnoszącej się do powierzchni gruntów zajętych na drogi i pasy drogowe.
Zaskarżona decyzja i zawarte w niej rozstrzygnięcie w pełni uzasadnione więc było przywołanymi okolicznościami stanu faktycznego sprawy, które potwierdzały zaistnienie podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej.
Według Sądu, brak jest więc podstaw, aby kwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
Podkreślenia wymaga, że w prowadzonym postępowaniu organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który poddały wnikliwej ocenie, formułując na jego podstawie prawidłowe wnioski.
W związku z powyższym, skargę H. M., uznać należało za niezasadną.
Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł, jak na wstępie.