I SA/Lu 45/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-03-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkizwolnienieumorzenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidecyzja administracyjnaubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotne

WSA w Lublinie umorzył postępowanie sądowe w sprawie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek, ponieważ organ ZUS ostatecznie uwzględnił wniosek skarżącej, czyniąc sprawę bezprzedmiotową.

Skarżąca J. Ł. wniosła skargę na decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Po wyroku WSA uchylającym poprzednią decyzję, ZUS wydał nową decyzję, która uwzględniała wniosek skarżącej. W związku z tym, zarówno ZUS, jak i skarżąca wniosły o umorzenie postępowania sądowego. Sąd uznał, że sprawa stała się bezprzedmiotowa na mocy art. 161 § 1 pkt 3 PPSA i umorzył postępowanie.

Sprawa dotyczyła skargi J. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 16 listopada 2022 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za kwiecień-maj 2020 r. ZUS, działając na skutek wyroku WSA z dnia 14 stycznia 2022 r. (sygn. akt I SA/Lu 627/21), ostatecznie orzekł o zwolnieniu skarżącej z tych należności w łącznej kwocie 1.218,28 zł. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, kwestionując sposób uchylenia poprzednich decyzji. W odpowiedzi na skargę, ZUS wniósł o umorzenie postępowania, informując o wydaniu kolejnej decyzji z dnia 29 grudnia 2022 r., która unieważniła zaskarżoną decyzję i uchyliła poprzednią, uwzględniając tym samym wniosek skarżącej. Skarżąca również wniosła o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe na mocy art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił umorzyć postępowanie sądowe. Sąd podkreślił, że wyeliminowanie decyzji przez organ administracji w toku postępowania sądowego pozbawia sąd przedmiotu kontroli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Wyeliminowanie decyzji przez organ administracji w toku postępowania sądowego pozbawia sąd przedmiotu kontroli, czyniąc postępowanie bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (2)

Główne

PPSA art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Bezprzedmiotowość oznacza przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania, która zaistniała po wniesieniu skargi.

Pomocnicze

PPSA art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wzmianka o trybie, w jakim organ mógł stwierdzić nieważność decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 PPSA z uwagi na wydanie przez organ ZUS decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

wyeliminowanie przez organ administracji publicznej decyzji w trybie nadzwyczajnym powoduje, że sąd administracyjny został pozbawiony przedmiotu kontroli, gdyż będąca nim decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące tej decyzji stało się bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Wałejko

członek

Monika Kazubińska-Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy organ administracji uwzględnił wniosek strony w toku postępowania sądowego, czyniąc je bezprzedmiotowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji sam naprawia swój błąd lub uwzględnia wniosek strony po wniesieniu skargi, co prowadzi do umorzenia postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy umorzenia postępowania, co jest standardową sytuacją w orzecznictwie administracyjnym, gdy organ naprawi swój błąd. Brak tu nietypowych faktów czy przełomowej wykładni.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 45/23 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Wałejko
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 listopada 2022 r. nr 200000/71/341379/2022 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 listopada 2022 r. wydaną z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "ZUS", "organ", uchylił w całości decyzję własną decyzję z dnia 30 września 2020 r. odmawiającą J. Ł., dalej: "strona", "skarżąca", prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do maja 2020 r. i orzekł o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 r. w łącznej wysokości 1.218,28 zł (po 609,14 zł za każdy ze wskazanych okresów rozliczeniowych).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21.
W skardze na tę decyzję strona zarzuciła rażące naruszenie prawa przez uchylenie decyzji ZUS z dnia 30 września 2020 r. w sytuacji gdy decyzja ta została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21 i nie uchylenie decyzji ZUS z dnia 20 września 2022 r., podczas gdy ta właśnie decyzja powinna zostać uchylona w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Podnosząc wskazany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 20 września 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi ZUS, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie w całości decyzji z dnia 20 września 2022 r. odmawiającej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. w łącznej wysokości 1.218,28 zł. oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z wyroku w sprawie I SA/Lu 627/21 na okoliczność uchylenia decyzji ZUS z dnia 30 września 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uzasadniając wniosek organ podał, że podzielając stanowisko skarżącej decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. unieważnił zaskarżoną decyzję z dnia 16 listopada 2022 r., uchylił decyzję z dnia 20 września 2022 r., a następnie orzekł o zwolnieniu strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. Przy piśnie procesowym z dnia 7 lutego 2023 r. ZUS przedstawił potwierdzoną za zgodność oryginałem kopię decyzji z dnia 29 grudnia 2022 r. oraz kopię potwierdzenia dowodu jej doręczenia.
W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2023 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Wnioski obu stron postępowania przed sądem administracyjnym o umorzenie postępowania sądowego mogły zostać uwzględnione.
Zbędne było przeprowadzanie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21, znanego stronom i znanego Sądowi z urzędu.
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Przywołany przepis art. 161 § 1 pkt 3 za przesłankę umorzenia postępowania uznaje bezprzedmiotowość postępowania sądowego mimo, że sprawa w sensie materialnoprawnym może istnieć dalej. Wyeliminowanie przez organ administracji publicznej decyzji w trybie nadzwyczajnym powoduje bowiem, że sąd administracyjny został pozbawiony przedmiotu kontroli, gdyż będąca nim decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym postępowanie przed sądem administracyjnym dotyczące tej decyzji stało się bezprzedmiotowe. W powołanym przepisie chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie.
Ze względu na użycie w art. 161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy zwrotu: postępowanie "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi w nim o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania przed sądem administracyjnym, tj. po wniesieniu skargi do sądu.
W ocenie Sądu, stwierdzenie po wniesieniu skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nieważności zaskarżonej decyzji przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji z dnia 20 września 2022 r. i orzeczenie o zwolnieniu skarżącej z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od kwietnia do maja 2020 r. w łącznej kwocie 1.218,28 zł, zgodnie z jej wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2020 r., co oznaczało uwzględnienie skargi w całości, w sytuacji gdy działanie organu, który rozpoznał ten wniosek skarżącej mieści się w zakresie wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 627/21, daje podstawę do umorzenia postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy.
Z tego względu Sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowe.
Sąd nie orzekał w sprawie zwrotu kosztów postępowania sądowego ponieważ z akt sądowych nie wynika, aby skarżąca poniosła jakieś koszty postępowania przed sądem administracyjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI