I SA/Lu 448/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę szpitala, uznając, że wpłaty na PFRON, kary umowne i odsetki nie mogą być traktowane jako wydatki na cele statutowe, a tym samym nie korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych.
Szpital kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. Spór dotyczył zaliczenia wpłat na PFRON, kar umownych i odsetek do kosztów uzyskania przychodów lub wydatków na cele statutowe, które korzystałyby ze zwolnienia podatkowego. Sąd administracyjny uznał, że te wydatki, przekazane na rzecz innych podmiotów, nie spełniają wymogów art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdop i podlegają opodatkowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi Szpitala na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. Organ kontroli zakwestionował rozliczenie podatku przez Szpital, który korzystał ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdop. Zakwestionowano wydatki w kwocie 785.372,41 zł, w tym odsetki za zwłokę, kary umowne i wpłaty na PFRON, uznając je za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów ani wydatków na cele statutowe. W konsekwencji określono zobowiązanie podatkowe. Szpital w odwołaniu zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przeznaczenia dochodów na cele statutowe oraz rozliczania strat. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję, wyjaśniając, że wydatki te nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów ani do wydatków na cele statutowe, ponieważ zostały przekazane na rzecz innych podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a i 1b ustawy o pdop jest jasna – zwolnione są jedynie dochody przeznaczone i wydatkowane na cele statutowe podatnika. Wydatki na PFRON, kary i odsetki, przekazane innym podmiotom, nie spełniają tego warunku. Sąd uznał również, że strata poniesiona w działalności statutowej nie może obniżać dochodów z działalności opodatkowanej, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wpłaty na PFRON, kary umowne i odsetki, przekazane na rzecz innych podmiotów, nie mogą być uznane za wydatki na cele statutowe podatnika, a tym samym nie korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwolnienie podatkowe na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdop dotyczy dochodów przeznaczonych i wydatkowanych na cele statutowe podatnika. Wydatki na PFRON, kary i odsetki, przekazane innym podmiotom, nie spełniają tego warunku, gdyż nie są bezpośrednio związane z realizacją własnych celów statutowych szpitala.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Zwolnione są dochody podatników, których celem statutowym jest m.in. ochrona zdrowia, w części przeznaczonej na te cele. Zwolnienie nie dotyczy dochodów wydatkowanych na inne cele.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1a pkt 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Zwolnienie nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w przepisie.
u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i wydatkowany na cele statutowe lub inne określone w przepisie, w tym na nabycie środków trwałych służących tym celom oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodów.
u.p.d.o.p. art. 7 § ust. 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Dochód lub strata odnoszą się do sfery działalności podlegającej opodatkowaniu.
u.p.d.o.p. art. 7 § ust. 3 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przy ustalaniu dochodów (straty) nie uwzględnia się przychodów oraz kosztów uzyskania tych przychodów, ze źródeł przychodów, z których dochody nie podlegają opodatkowaniu albo są wolne od podatku.
u.p.d.o.p. art. 7 § ust. 5
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Możliwość obniżenia dochodu w kolejnych latach podatkowych o wysokość straty (nie więcej niż 50%) dotyczy straty w rozumieniu podatkowym (związanej z dochodami podlegającymi opodatkowaniu).
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 21
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 19 lit b
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 36
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 22
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.o.r. art. 21
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.f.p. art. 5 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się m.in. podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku oraz inne świadczenia pieniężne wynikające z ustaw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpłaty na PFRON, kary umowne i odsetki nie stanowią wydatków na cele statutowe korzystające ze zwolnienia podatkowego. Strata z działalności statutowej nie może obniżać dochodów z działalności opodatkowanej. Zwrot "na opłacenie podatków" w art. 17 ust. 1b pdop należy interpretować ściśle i odnosić tylko do podatków wskazanych w ustawie.
Odrzucone argumenty
Wpłaty na PFRON, kary umowne i odsetki powinny być traktowane jako wydatki na cele statutowe lub inne świadczenia pieniężne objęte zwolnieniem. Straty bilansowe w znaczeniu ekonomicznym powinny być możliwe do rozliczenia z dochodami opodatkowanymi. Należy stosować wykładnię celowościową i systemową przepisów, odwołując się do ustawy o finansach publicznych, aby uznać wpłaty na PFRON za rodzaj daniny publicznej na równi z podatkami.
Godne uwagi sformułowania
Przeznaczenie i wydatkowanie dochodu powinna zatem charakteryzować tożsamość celu, na który podatnik najpierw dochód przeznaczył, a następnie wydatkował. Zaprezentowana natomiast w skardze wykładnia celowościowa tych przepisów zmierza do podważenia ich ratio legis poprzez przyjęcie tezy, że każdy wydatek podatnika prowadzącego działalność społecznie użyteczną oznacza wsparcie preferowanych zwolnieniem celów, a w konsekwencji, że upd nie obejmuje szpitali. W ocenie Sądu, w świetle przejrzystej wykładni gramatycznej mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego dochód w części w jakiej poniesiono wydatki na PFRON, zapłatę odsetek, kary i odszkodowania nie korzysta ze zwolnienia od podatku ponieważ nie został przeznaczony na działalność statutową Szpitala, ale został przekazany na cele realizowane przez inne podmioty.
Skład orzekający
Anna Kwiatek
sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
przewodniczący
Krystyna Czajecka-Szpringer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dla instytucji (szpitali) korzystających ze zwolnienia na cele statutowe, w szczególności w zakresie kwalifikacji wydatków na PFRON, kary umowne i odsetki jako wydatków na cele statutowe oraz rozliczania strat z działalności statutowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji szpitala i przepisów ustawy o pdop w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. Może wymagać analizy zmian legislacyjnych i orzeczniczych po dacie wydania wyroku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla instytucji pożytku publicznego, jakim jest prawidłowe rozliczenie dochodów zwolnionych z podatku. Wyjaśnia, co można, a czego nie można zaliczyć do wydatków na cele statutowe.
“Czy wpłaty na PFRON i kary to koszty statutowe? Sąd wyjaśnia, co szpital musi zapłacić fiskusowi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 448/11 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2012-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Kwiatek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane II FZ 732/11 - Postanowienie NSA z 2011-12-16 II FSK 2266/12 - Wyrok NSA z 2014-09-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 54 poz 654 17 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca ), Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2012 r. sprawy ze skargi Szpitala Nr [...] w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. - oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania Szpitala [...], utrzymał mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy, ustalenia postępowania kontrolnego wykazały, że Szpital w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2005 r. dokonał niewłaściwego rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych. Organ I instancji ustalił, że w 2005 r. Szpital korzystał ze zwolnienia z opodatkowania dochodów, na podstawie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, ze zm. – dalej: "pdp") i w informacji o odliczeniach od dochodu i od podatku za 2005 r., CIT-8/O stanowiącej załącznik do zeznania podatkowego wykazał dochody wolne od opodatkowania, na podstawie powyższego przepisu, jako przeznaczone na cele statusowe w kwocie 4.949.186,01 zł. Organ I Instancji zakwestionował wydatki w ogólnej kwocie 785.372,41 zł uznając, że nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów oraz nie dotyczącą działalności statutowej. Zakwestionowane wydatki dotyczyły: - odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych i innych należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w kwocie 3.422,10 zł, niestanowiących, w ocenie organu, kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 21 pdp; - kary umownej nałożonej przez Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w kwocie 5.000 zł, niestanowiącej, w ocenie organu, kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 19 lit b pdp; - kary dla A w W. w kwocie 3.233,81 zł, niestanowiącej, w ocenie organu, kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 19 lit b pdp; - wpłat na rzecz PFRON w kwocie 773.716,50 zł niestanowiących, w ocenie organu, kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 36 pdp, Decyzją z dnia [...] organ I instancji, na podstawie art. 25 ust. 4 pdp od powyższej kwoty określił zobowiązanie podatkowe w wysokości 149.220 zł. Uzasadniał, że w przypadku podatników, których dochód korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp należy stosować zasadę określoną w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 oraz 4 tej ustawy, tzn., że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania, a także przy ustalaniu straty nie uwzględnia się przychodów oraz kosztów uzyskania tych przychodów, ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku. Dlatego uznał, że poniesiona strata na działalności statutowej nie może obniżać dochodów wolnych od podatku, a także dochodów z działalności opodatkowanych osiągniętych w następnych latach podatkowych. W odwołaniu Szpital zarzucił - naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1b pdp, poprzez uznanie, że dokonane przez Szpital wpłaty przeznaczone na PFRON, zapłatę kar pieniężnych i odsetek ustawowych nie stanowią wydatków na działalność statutową, a co za tym idzie, że podatnik posiada zaległość podatkową w kwocie 149.220,00 zł; - naruszenie art. 7 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 3 oraz ust. 5 pdp, poprzez uznanie, iż brak jest możliwości rozliczenia strat poniesionych w poprzednich latach na działalności statutowej wolnej od podatku od dochodu osiągniętego w 2005 r.; - naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), poprzez jego niezastosowania w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla dokonania prawidłowej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b pdp. Dyrektor Izby Skarbowej, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, odwołując się do regulacji art. 17 ust.1 pkt 4, art. 17 ust. 1b i 1a pkt 2 a także art. 15 pdp wyjaśnił, że w przypadku podatnika korzystającego ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp, poniesione koszty uzyskania przychodu podlegają szczególnemu rozpatrzeniu. Uzasadniał, że jeżeli podatnik uzyskuje dochody zwolnione od podatku w związku z prowadzeniem określonej działalności statutowej, tak jak ma to miejsce w przypadku Szpitala - wszelkie wydatki w pierwszej kolejności powinny być analizowane pod kątem możliwości ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów. Następnie wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów należy analizować pod kątem możliwości zaliczenia ich do wydatków przeznaczonych na działalność statutową. Jeżeli więc wydatek wiąże się bezpośrednio z realizacją celów statutowych, które stanowią pozytywną przesłankę zwolnienia, to równowartość dochodu odpowiadającego temu wydatkowi wolna będzie od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp. W przypadku natomiast, gdy wydatków pochodzących z dochodu zwolnionego nie można zaliczyć do przeznaczonych na działalność statutową ich równowartość podlega opodatkowaniu na zasadach art. 25 ust. 4 pdp, zgodnie z którym podatek od dochodu wydatkowanego na inne, niż związane z działalnością statutową cele, płatny jest bez wezwania, do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wydatku; przepis ten stosuje się również do dochodów za lata poprzedzające rok podatkowy, zadeklarowanych i nie wydatkowanych w tych latach na cele określone w art. 17 ust. 1b. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy uznał za zasadne stanowisko organu I instancji, że zakwestionowane wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów nie mogą podlegać zwolnieniu na podstawie art. 17 ust 1 pkt 4 pdp. Podzielił ustalenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, że odsetki od wpłat na PFRON i odsetki od podatku PIT - 4 w łącznej kwocie 3.422,10 zł zapłacone przez Szpital w 2005 r. nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 21 pdp, a wpłacone na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środki pieniężne w kwocie 773.716,50 zł nie stanowią kosztu uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 36 pdp. Podobnie nie uznał za koszty uzyskania przychodów kwoty w wysokości 3.233,81 zł wpłaconej dla A w W. tytułem zapłaty należności regresowej i wyjaśnił, że postawę wyłączenia tego wydatku jako kosztu stanowi art. 15 ust. 1 pdp, a nie jak wskazał organ I instancji art. 16 ust. 1 pkt 19 lit.b pdp, gdyż Szpital poniósł przedmiotowy wydatek w celu uwolnienia się od odpowiedzialności względem ubezpieczyciela, nie w bezpośrednim celu uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej zważył również, że organ I instancji wskazał na niewłaściwą podstawę prawną wyłączając z kosztów uzyskania przychodów wydatki dotyczące zapłaconej kary umownej nałożonej przez Oddział Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Wyjaśnił, że powyższa kara w wysokości 5.000 zł wynika z przeprowadzonej kontroli realizacji umowy w zakresie organizacji i sposobu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne - Szpitalny Oddział Ratunkowy, za niedostosowanie Szpitalnego Oddziału Ratunkowego do wymogów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10.05.2002 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego (Dz. U. Nr 74, poz. 687, ze zm.), dlatego też wydatek ten nie stanowi kosztu uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 pdp. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że wszystkie powyższe wydatki wyłączone przez organ I instancji z kosztów uzyskania przychodów były z nich wyłączone również przez samego podatnika. Odnosząc się do argumentacji odwołania wskazał, że obowiązek wpłat na PFRON określają przepisy ustawy z dnia 27sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 14. poz. 92, ze zm.), a konieczność ich dokonywania wynika wprost z art. 21 ustawy i ma motywować pracodawców, by - w celu zmniejszenia ich kwot lub zwolnienia się z obowiązku ich uiszczania - zatrudniali osoby niepełnosprawne. Tym samym Szpital dokonując wpłat na PFRON dokonał wpłat na inny podmiot, a więc nie przeznaczył dochodu na cel wymieniony w art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp (dochód ten został przeznaczony na cel, który realizuje inny podmiot). Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, że wpłata na PFRON stanowi rodzaj daniny publicznej na rzecz funduszu celowego posiadającego odrębną organizację prawną i statutową, do uiszczania której Szpital był zobowiązany, a sam fakt istnienia obowiązku uiszczania tej wpłaty w żaden sposób nie przesądza, że wpłata ta jest również podatkiem. Organ odwoławczy zważył, że przepis art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie utożsamia pojęcia "podatki" z pojęciem "inne świadczenia pieniężne". W jego ocenie zwrot z art. 17 ust. 1b pdp – przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele m.in. na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów należy interpretować ściśle i tylko w takim znaczeniu jakie nadaje mu pdp. Takimi podatkami będą więc wyłącznie podatki, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 15 i pkt 46 pdp, które z mocy tych przepisów nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Również – w ocenie organu odwoławczego- nie można uznać za przeznaczony na cele statutowe wydatek dotyczący zapłaconej kary umownej na dla Wojewódzkiego Oddziału NFZ w wysokości 5.000 zł, gdyż ponosząc przedmiotową karę podatnik przekazuje zwolniony dochód w wysokości kary innemu podmiotowi jakim jest OW NFZ, nie jak wymaga art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp na własne cele. Organ odwoławczy pokreślił, że charakter tego rodzaju wydatków był przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych i przewagę zyskał pogląd o konieczności ścisłego interpretowania zawartego w art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp warunku przeznaczenia dochodu na cele statutowe jako wymogu wydatkowania dochodu bezpośredniego na określony rodzajowo cel. Dlatego też obowiązkowe wydatki na działalność innego podmiotu (PFRON), zapłacenie roszczenia regresowego dla innego podmiotu (A) lub na spłatę odsetek nie są, wedle tego stanowiska, wydatkami na cele statutowe podatnika, choćby pośrednio wpływały, a nawet warunkowały prowadzenie przez podatnika działalności. Organ odwoławczy uznał również za niesłuszny zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 3 oraz ust. 5 pdp i wyjaśnił, że przy ustalaniu podstawy opodatkowania dochodu ze źródeł podlegających opodatkowaniu (a więc nie korzystających ze zwolnienia) nie uwzględnia się ani przychodów ani kosztów związanych ze źródłami, z których przychody zwolnione są od opodatkowania. Tego rodzaju źródło dochodów nie podlegających opodatkowaniu wykazuje Szpital (art. 7 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp). Z przepisów wynika, że zdefiniowany w art. 7 ust. 2 pdp dochód lub strata odnoszą się tylko do sfery działalności podlegającej opodatkowaniu a nie do statutowej działalności Szpitala zwolnionej od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4. W konsekwencji przewidziana w art. 7 ust. 5 pdp możliwość obniżenia dochodu w kolejnych latach podatkowych o wysokość ( nie więcej niż 50%) straty, o której mowa w art. 7 ust. 2 pdp nie dotyczy dochodów z działalności nieopodatkowanej (wolnej od podatku), a powyższa wykładnia jest zgodna z dotychczasową linią orzecznictwa sądowego, zgodnie z którą strata poniesiona w okresie zwolnienia podatkowego jest stratą bilansową w znaczeniu ekonomicznym z tytułu ponoszenia ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej, a nie stratą w rozumieniu prawa podatkowego, zdefiniowanego w art. 7 ust. 2 pdp. Zwrócić uwagę, iż ustawodawca w art. 17 ust. 1b pdp uzależnił zwolnienie dochodu, o którym mowa m.in. w art. 17 ust. 1 pkt 4 od przeznaczenia i bez względu na termin wydatkowania na cele preferowane. Zatem na podstawie art. 17 ust. 1b skoro dochód nie został wydatkowany na działalność zwolnioną to musi podlegać opodatkowaniu, a ewentualne odliczanie strat prowadziłoby do "obejścia,, przepisów art. 17 ust. 1 a pkt 2 pdp., a interpretacja przepisu art. 25 ust. 4 pdp wskazuje na "inny" dochód i w przepisie tym nie ma odesłania do art. 7 pdp. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, Szpital [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podtrzymał zarzuty odwołania, co do naruszenie: art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz 17 ust. 1b, a także art. 7 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 3 oraz ust. 5 pdp oraz art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych . W uzasadnieniu skargi Szpital argumentował, że z powyższych przepisów wyraźnie wynika, iż podlegający zwolnieniu dochód podatników objętych zakresem działania tych norm, ujęty jest dość szeroko. Wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów mogą być wolne od podatku, jeżeli związane są z określoną działalnością danego podmiotu i przeznaczane są na wskazane w ustawie cele statutowe danej jednostki, bądź inne wymienione w podanym przepisie. W ocenie skarżącego, wydatki w postaci wpłat na PFRON, spłat odsetek i nałożonych kar są związane z prowadzoną przez niego działalnością, w zakresie której przysługuje mu zwolnienie od podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżący wyjaśnił, że znaczenie ponoszenia tych wydatków dla prowadzonej działalności jest różne - niektóre mogą wpływać na nią pośrednio, inne wręcz ją warunkować. Niemniej jednak pomiędzy ich ponoszeniem a prowadzeniem działalności przez skarżącego w sposób prawidłowy zachodzi ścisły związek. Ponadto zauważył, że w przypadku wpłat na PFRON, obowiązek ponoszenia tych wydatków wynika wprost w przepisów prawa, zaś jego nieprzestrzeganie rodzi wiele negatywnych skutków prawnych. Wydatek ten, jest obligatoryjny, stanowi zatem rodzaj danin publicznych, do których zaliczane są podatki i uiszczenie tego rodzaju daniny publicznej konieczne jest do prowadzenia zgodnej z prawem działalności statutowej. Wyjaśnił, że powyższe wnioski nie wynikają bezpośrednio z wykładni gramatycznej przepisu art. 17 ust. 1b pdp, lecz wypływają z wykładni systemowej oraz celowościowej. W jego ocenie zasadnym jest odwołanie się przy interpretacji art. 17 ust. 1b pdp do z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się, podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Dlatego też, w świetle powyższego, na równi z podatkami, należy traktować obowiązkowe, bezzwrotne i nieodpłatne świadczenie pieniężne uiszczane na rzecz PFRON. Zdaniem Szpitala, błędne jest również stanowisko organów, że brak było możliwości rozliczenia wskazanej straty. W ocenie skarżącego, z art. 7 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i 3 oraz ust. 5 pdp, wynika możliwość obniżenia dochodu w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych o wysokość starty poniesionej w roku podatkowym, a argumentacja organów, że wskazane uprawnienie odnosi się jedynie do straty w znaczeniu podatkowym (a więc związanej z dochodami podlegającymi opodatkowaniu), a nie także do straty bilansowej w znaczeniu ekonomicznym (związanej z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej) nie zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem i wydana została z zachowaniem wymogów procedury podatkowej. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wyczerpująco zebrały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia (art. 122 i art. 187 § 1 op). Dokonał wszechstronnej i trafnej jego oceny, dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (art. 191 i art. 180 § 1 op), a swoją argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w sposób wyczerpujący uzasadnił, wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (art. 210 § 4 op). Właściwa również – w ocenie Sądu- jest interpretacja i zastosowanie przepisów prawa materialnego. Poza sporem pozostają ustalenia faktyczne, co do określonych w statucie Szpitala zadań i celów jego działalności. Zgodnie z § 5 i 7 statutu cel działalności Szpitala to w szczególności realizacja zadań dydaktycznych i badawczych dla potrzeb Uniwersytetu Medycznego w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia. Nie jest również sporne wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków polegających na: zapłaceniu w 2005 r. odsetek od wpłat na PFRON i odsetek od podatku PIT-4 w łącznej kwocie 3.422,10 zł, zapłaceniu kary umownej dla NFZ w kwocie 5.000 zł, wpłaceniu na rzecz PEFRON środków pieniężnych w kwocie 773.714,50 zł oraz kwoty 3.233,81 zł dla A w W., tytułem zapłaty należności regresowej. W myśl zaś art. 17 ust.1 pkt 4 pdp wolne od podatku są dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo - techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. Zgodnie z art. 17 ust. 1a pkt 2 pdp zwolnienie, o którym mowa powyżej nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tym przepisie. Przepis art. 17 ust. 1b pdp stanowi natomiast, że zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodów. W ocenie Sądu, wykładnia językowa art. 17 ut. 1 pkt , ust. 1a i ust. 1b nie budzi wątpliwości. Zwolnione są jedynie dochody w części przeznaczonej i wydatkowanej na cele statutowe podatnika, a zwolnienie nie dotyczy dochodów wydatkowanych na inne cele. Przeznaczenie i wydatkowanie dochodu powinna zatem charakteryzować tożsamość celu, na który podatnik najpierw dochód przeznaczył, a następnie wydatkował. Zaprezentowana natomiast w skardze wykładnia celowościowa tych przepisów zmierza do podważenia ich ratio legis poprzez przyjęcie tezy, że każdy wydatek podatnika prowadzącego działalność społecznie użyteczną oznacza wsparcie preferowanych zwolnieniem celów, a w konsekwencji, że upd nie obejmuje szpitali. Wskazać przy tym należy, że w procesie wykładni przepisów kształtujących obowiązek podatkowy zasadą jest stosowanie wykładni gramatycznej, a wykładnia systemowa i celowościowa w tym procesie ma charakter pomocniczy. W ocenie Sądu, w świetle przejrzystej wykładni gramatycznej mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego dochód w części w jakiej poniesiono wydatki na PFRON, zapłatę odsetek, kary i odszkodowania nie korzysta ze zwolnienia od podatku ponieważ nie został przeznaczony na działalność statutową Szpitala, ale został przekazany na cele realizowane przez inne podmioty (tj. PFRON, NFZ, A.). Wbrew argumentacji skargi, użycie przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1b zwrotu normatywnego "na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów" należy interpretować ściśle i tylko w takim znaczeniu, jakie nadaje mu udp. Takimi podatkami będą, więc wyłącznie podatki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 15 i 46 ustawy, które z mocy tych przepisów nie stanowią kosztu uzyskania przychodów (podatek dochodowy i podatek VAT z wyjątkami ). Zgodnie z regułami wykładni systemowej wewnętrznej znaczenia konkretnego przepisu prawnego nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym. Jeżeli prawodawca posługuje się w tym akcie jakimś terminem mającym swoje ustalone znaczenie to należy przyjąć, że termin ten użyty w różnych miejscach aktu prawnego znaczy zawsze to samo. W związku z tym omawiany zwrot normatywny "na opłacenie podatków " nie może być tym samym, co wpłata na PFRON w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 36 upd. Gdyby ustawodawca chciał przedmiotowym zwolnieniem objąć nie tylko opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów to użyłby pojęcia o znaczeniu szerszym, np. zawartego w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych pojęcia "danina publiczna" (za wyrokiem w sprawie II FSK 1625/06, Lex nr 468822). Organ podatkowy nie mógł naruszyć art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, bo go nie stosował, a przedstawiona w zaskarżonej decyzji interpretacja, że zakresem znaczeniowym pojęcia "na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów" nie mogą być również objęte odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych, jest także prawidłowa. Wydatki te nie są wydatkami na cele statutowe podatnika, choćby pośrednio wpływały, a nawet warunkowały prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej. Zgodna z prawem i utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, a także stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, orzekającego o zgodności z Konstytucją art. art. 7 ust. 3 i 4 pdp (wyrok SK 12/98, LEX 37391) jest także wykładnia art. 7 ust. 2, 3 pkt 1 i 3 , ust. 4 i 5 pdp. Organ podatkowy prawidłowo ocenił, że w przypadku uzyskiwania przez podatnika dochodów z działalności statutowej, z której dochody wolne są od podatku na podstawia art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp, należy stosować zasadę określoną w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 oraz ust. 4 pdp, tj. że przy ustalaniu dochodów (straty) nie uwzględnia się przychodów oraz kosztów uzyskania tych przychodów, ze źródeł przychodów, z których dochody nie podlegają opodatkowaniu albo są wolne od podatku. Z przepisów tych wynika, że dochód lub strata, o jakim mowa w ust. 2 art. 7 pdp, odnoszą się tylko do sfery działalności podlegającej opodatkowaniu, a nie działalności zwolnionej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 pdp. W konsekwencji przewidziana w art. 7 ust. 5 pdp możliwość obniżenia dochodu nie dotyczy dochodu wydatkowanego na inne cele niż wskazane w art. 17 ust. 1 pdp, bowiem nie może dotyczyć podatników, których dochody pochodzą ze źródeł wolnych od podatku. W takiej sytuacji nie może wystąpić strata w sensie podatkowym. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI