Orzeczenie · 2022-12-16

I SA/LU 436/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2022-12-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówzbycie papierów wartościowychpozorność czynności prawnejdarowiznarezydencja podatkowacentrum interesów gospodarczychOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę podatnika P. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Organ podatkowy zakwestionował możliwość zaliczenia przez podatnika kwoty 18.396.640 zł do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia akcji G. P. S.A. w 2016 r. Ustalono, że transakcja nabycia akcji od cypryjskiej spółki X. P. L. na podstawie umowy z 18 grudnia 2014 r. była pozorna i w rzeczywistości stanowiła darowiznę, ponieważ nie doszło do faktycznej zapłaty ceny, a wszelkie późniejsze rozliczenia miały na celu stworzenie pozorów odpłatności. Podatnik podnosił również zarzuty dotyczące swojej rezydencji podatkowej w Polsce w 2016 r., twierdząc, że centrum jego interesów życiowych znajdowało się poza granicami kraju. Sąd, analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w tym złożone umowy, dokumenty rejestrowe spółek, sprawozdania finansowe oraz zeznania podatnika, uznał ustalenia organów podatkowych za prawidłowe. Sąd stwierdził, że podatnik posiadał w Polsce centrum interesów gospodarczych, co uzasadniało jego nieograniczony obowiązek podatkowy. Ponadto, sąd podzielił stanowisko organów o pozorności umowy sprzedaży akcji, wskazując na szereg sztucznych czynności prawnych mających na celu stworzenie pozorów odpłatności. W konsekwencji, sąd oddalił skargę podatnika jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych w kontekście podatkowym, ustalania rezydencji podatkowej na podstawie centrum interesów gospodarczych, a także kwalifikacji kosztów uzyskania przychodów w przypadku transakcji z podmiotami powiązanymi.

Ograniczenia stosowania

Specyficzny stan faktyczny związany ze złożoną strukturą transakcji i powiązaniami między podmiotami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa sprzedaży akcji, która nie została faktycznie zapłacona i była częścią złożonej sekwencji czynności prawnych, może być uznana za pozorną, a tym samym skutki podatkowe powinny być wywodzone z innej czynności prawnej (darowizny)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa sprzedaży akcji była pozorna i stanowiła darowiznę, co oznacza, że koszty z nią związane nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Analiza całokształtu czynności prawnych, brak faktycznej zapłaty, sztuczne tworzenie wierzytelności i rozliczeń wskazuje na pozorność umowy sprzedaży i rzeczywisty zamiar dokonania darowizny.

Czy podatnik w 2016 r. posiadał w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, co skutkowałoby nieograniczonym obowiązkiem podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik posiadał w Polsce centrum interesów gospodarczych, co uzasadniało jego nieograniczony obowiązek podatkowy.

Uzasadnienie

Podatnik pełnił funkcje w polskich spółkach, osiągał w Polsce znaczące przychody (z pracy, kapitałów pieniężnych, najmu), posiadał nieruchomości i rachunki bankowe w Polsce, a także wskazywał polski adres zamieszkania na dokumentach urzędowych.

Czy rozliczenie zobowiązania z tytułu nabycia akcji poprzez konfuzję wierzytelności stanowi poniesienie wydatku i tym samym koszt uzyskania przychodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy nabycie akcji zostało uznane za nieodpłatne (darowiznę), rozliczenie poprzez konfuzję nie stanowi poniesienia wydatku uzasadniającego zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Skoro czynność nabycia akcji została uznana za nieodpłatną (darowiznę), nie można mówić o poniesieniu wydatku na jej nabycie, a tym samym o koszcie uzyskania przychodu z późniejszej sprzedaży.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.

Przepisy (25)

Główne

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1a pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ord.pod. art. 199a § § 2

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 188

Ordynacja podatkowa

u.KAS art. 94 § ust. 2

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

u.KAS art. 83 § ust. 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania art. 4 § ust. 1 i ust. 2

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Włoskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania art. 25

Ord.pod. art. 119a

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 119g

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa sprzedaży akcji była pozorna i stanowiła darowiznę. • Podatnik posiadał centrum interesów gospodarczych w Polsce w 2016 r., co skutkowało nieograniczonym obowiązkiem podatkowym. • Rozliczenie zobowiązania poprzez konfuzję nie stanowi poniesienia wydatku uzasadniającego zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów w przypadku nieodpłatnego nabycia.

Odrzucone argumenty

Umowa sprzedaży akcji była ważna i stanowiła odpłatne nabycie. • Podatnik nie posiadał w 2016 r. rezydencji podatkowej w Polsce. • Rozliczenie zobowiązania poprzez konfuzję stanowiło poniesienie wydatku i koszt uzyskania przychodu. • Organ naruszył przepisy postępowania, nie zbierając wyczerpująco materiału dowodowego. • Organ naruszył przepisy o właściwości, nie występując do Szefa KAS w sprawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

czynność prawna miała charakter czynności pozornej z uwagi na to, że obie umawiające się strony nie miały zamiaru dokonania zapłaty ustalonej ceny za akcje. • Stworzone zostały pozory zapłaty ceny za te akcje, która to zapłata zgodnie z wyjaśnieniami podatnika rozliczona została w formie "potrącenia/kompensaty wzajemnych wierzytelności". • za osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. • wystarczy spełnienie jednej z nich, aby uznać daną osobę za mającą miejsce zamieszkania w Polsce. • nie można odmówić słuszności drugiej, tj. monistycznej koncepcji. • Wszystkie te okoliczności analizowane łącznie, zdaniem Sądu, uzasadniają trafność oceny sformułowanej przez organ o nieodpłatnym charakterze czynności nabycia przez skarżącego akcji spółki G. P. od spółki cypryjskiej na podstawie umowy z dnia 18 grudnia 2014 r.

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Kosowska

sędzia

Grzegorz Wałejko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych w kontekście podatkowym, ustalania rezydencji podatkowej na podstawie centrum interesów gospodarczych, a także kwalifikacji kosztów uzyskania przychodów w przypadku transakcji z podmiotami powiązanymi."

Ograniczenia: Specyficzny stan faktyczny związany ze złożoną strukturą transakcji i powiązaniami między podmiotami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy skomplikowanej operacji finansowej z wykorzystaniem spółek zagranicznych, która miała na celu uniknięcie opodatkowania. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują złożone transakcje w celu wykrycia pozorności i sztucznych konstrukcji prawnych.

Sąd rozbił skomplikowaną siatkę transakcji: czy pozorna sprzedaż akcji za miliony złotych uchroniła podatnika przed zapłatą podatku?

Dane finansowe

WPS: 20 003 680 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst