I SA/LU 430/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego, który skarżący nabył w drodze darowizny od swojej żony. Organ pierwszej instancji uznał księgi podatkowe za nierzetelne, zaniżając przychód i zawyżając koszty uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł, że zobowiązanie podatkowe nie wystąpiło, jednakże nie zgodził się z argumentacją skarżącego co do prawa do amortyzacji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z przepisami ustawy o PIT obowiązującymi od 1 stycznia 2018 r., odpisy amortyzacyjne od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie (w tym w drodze darowizny korzystającej ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn) nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Sąd podkreślił, że zmiany przepisów w trakcie roku podatkowego są dopuszczalne i nie naruszają zasady ochrony praw nabytych w sytuacji, gdy podatnik nie poniósł wydatku na nabycie środka trwałego ani wartości niematerialnej i prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny po zmianach wprowadzonych ustawami nowelizującymi z 2017 i 2018 roku, a także kwestia ochrony praw nabytych w kontekście zmian prawa podatkowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa ochronnego do wzoru wspólnotowego w drodze darowizny zwrotnej od małżonka, gdzie darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Interpretacja przepisów intertemporalnych i zasady ochrony praw nabytych w kontekście zmian prawa podatkowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy odpisy amortyzacyjne od wartości niematerialnych i prawnych (wzoru wspólnotowego) nabytych w drodze darowizny, która korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym 2018, w sytuacji gdy darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpisy amortyzacyjne od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, jeżeli nabycie to korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym 2018, zgodnie z brzmieniem art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy o PIT obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., zwłaszcza gdy darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiany w ustawie o PIT od 1 stycznia 2018 r. wykluczyły możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, jeśli darowizna korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Dodatkowo, przepis art. 23 ust. 9 ustawy o PIT dopuszcza kontynuację amortyzacji rozpoczętej przez darczyńcę, czego w tej sprawie nie było. Sąd odrzucił argumenty o ochronie praw nabytych i interesów w toku, wskazując na brak poniesienia wydatku na nabycie oraz na cel zmian przepisów w postaci zapewnienia sprawiedliwości podatkowej.
Czy w przypadku nabycia wartości niematerialnej i prawnej w drodze darowizny przed 1 stycznia 2018 r., podatnik ma prawo do kontynuowania dokonywania odpisów amortyzacyjnych na zasadach obowiązujących przed tą datą, pomimo zmian przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych, a nabycie korzystało ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, prawo do amortyzacji w 2018 r. nie przysługuje, nawet jeśli nabycie nastąpiło przed zmianą przepisów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o PIT obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. mają zastosowanie do dochodów uzyskanych od tej daty. Choć art. 23 ust. 9 ustawy o PIT przewiduje możliwość kontynuacji amortyzacji rozpoczętej przez darczyńcę, warunek ten nie został spełniony. Sąd odrzucił argumentację skarżącego opartej na zasadzie ochrony praw nabytych, wskazując, że nie poniósł on wydatku na nabycie, a celem zmian było zapewnienie sprawiedliwości podatkowej.
Czy istniała utrwalona praktyka interpretacyjna organów Krajowej Administracji Skarbowej pozwalająca na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego nabytego w drodze darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istniała utrwalona praktyka interpretacyjna w takim samym stanie faktycznym, ponieważ przywołane interpretacje dotyczyły innych rodzajów środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niż prawo ochronne do znaku towarowego.
Uzasadnienie
Sąd analizując przywołane przez skarżącego interpretacje indywidualne stwierdził, że żadna z nich nie dotyczyła prawa do amortyzacji otrzymanych w drodze darowizny praw ochronnych do znaku towarowego, a zatem nie można mówić o identycznym stanie faktycznym i prawnym, co wyklucza istnienie utrwalonej praktyki interpretacyjnej w rozumieniu art. 14n § 5 O.p.
Czy księgi podatkowe skarżącego były nierzetelne w związku z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, księgi podatkowe były nierzetelne, ponieważ skarżący zawyżył koszty uzyskania przychodu o dokonane odpisy amortyzacyjne, które zgodnie z prawem nie mogły być zaliczone do kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro skarżący dokonał zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę odpisów amortyzacyjnych, które nie mogły być zaliczone do kosztów zgodnie z obowiązującymi przepisami, to księgi podatkowe prowadzone przez niego były nierzetelne.
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, jeżeli nabycie to korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od tej daty.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ust. 1 pkt 45a lit. a nie stosuje się do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nabytych w drodze darowizny, jeżeli darczyńca dokonywał odpisów amortyzacyjnych od tych składników. W tym przypadku stosuje się odpowiednio przepisy art. 22g ust. 12 oraz art. 22h ust. 3 i nie stosuje się przepisu art. 22g ust. 15. W sprawie nie miał zastosowania, gdyż darczyńca nie dokonywał odpisów.
Dz.U. 2017 poz. 2175 art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Przepisy zmienianych ustaw, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2018 r.
Dz.U. 2018 poz. 1291 art. 4
Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Przepisy zmienianej ustawy o PIT, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2018 r.
O.p. art. 14n § § 3
Ordynacja podatkowa
Dotyczy utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów Krajowej Administracji Skarbowej.
O.p. art. 193 § § 1
Ordynacja podatkowa
Księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i prawidłowo stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów.
O.p. art. 193 § § 3
Ordynacja podatkowa
Księgi podatkowe mogą być uznane za nierzetelne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiany w ustawie o PIT od 1 stycznia 2018 r. wykluczają możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, jeśli darowizna korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. • Darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego, co wyklucza zastosowanie art. 23 ust. 9 ustawy o PIT. • Nie istniała utrwalona praktyka interpretacyjna w identycznym stanie faktycznym. • Księgi podatkowe były nierzetelne z powodu zawyżenia kosztów uzyskania przychodów.
Odrzucone argumenty
Prawo do kontynuowania amortyzacji na zasadach obowiązujących do końca 2017 r. na podstawie zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku. • Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej z 27 października 2017 r. • Brak przepisu intertemporalnego w ustawie nowelizującej pozwalającego na kontynuację amortyzacji. • Istnienie utrwalonej praktyki interpretacyjnej potwierdzonej indywidualnymi interpretacjami. • Księgi podatkowe były prowadzone rzetelnie i prawidłowo.
Godne uwagi sformułowania
nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, jeżeli nabycie to korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn • Sama okoliczność, że (zakładając stabilność wcześniejszych przepisów) podatnik zaplanował pewne posunięcia w postaci ujęcia w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nabytego w drodze darowizny prawa do wzoru wspólnotowego nie daje podstawy do formułowania żądania o ochronę interesów • zmiany wprowadzone omówionymi nowelizacjami, nie były przypadkowym - jak próbuje to przedstawić skarżący - lecz w pełni celowym działaniem zmierzającym do pełniejszej realizacji - wywodzonych z art. 84 Konstytucji RP - zasad sprawiedliwości podatkowej i powszechności opodatkowania
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Marcin Małek
sprawozdawca
Grzegorz Wałejko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny po zmianach wprowadzonych ustawami nowelizującymi z 2017 i 2018 roku, a także kwestia ochrony praw nabytych w kontekście zmian prawa podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa ochronnego do wzoru wspólnotowego w drodze darowizny zwrotnej od małżonka, gdzie darczyńca nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Interpretacja przepisów intertemporalnych i zasady ochrony praw nabytych w kontekście zmian prawa podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów podatkowych po zmianach, zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku, co jest istotne dla wielu podatników prowadzących działalność gospodarczą. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na plany podatkowe.
“Czy darowizna chroni przed nowymi przepisami podatkowymi? Sąd wyjaśnia zasady amortyzacji po zmianach prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.