I SA/Lu 42/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-01-21
NSApodatkoweŚredniawsa
podatekzobowiązanie podatkowespadekdziedziczeniepostępowanie administracyjneumorzenieśmierć strony

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 1995 rok z powodu śmierci strony skarżącej, uznając, że obowiązek podatkowy nie jest dziedziczny.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku. W trakcie postępowania zmarł skarżący W. L. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie, po ustaleniu spadkobierców (H. L. i K.D.), rozpoznał sprawę. Sąd uznał, że obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie podlega dziedziczeniu, w związku z czym umorzył postępowanie na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę H. L. i K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku. Pierwotnie skarżącym był W. L., który zmarł we wrześniu 1996 roku, co spowodowało zawieszenie postępowania. Po wejściu w życie przepisów Prawa o ustroju sądów administracyjnych i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa została przekazana do rozpoznania WSA w Lublinie. Po ustaleniu, że jedynymi spadkobiercami są H. L. i K.D., sąd podjął zawieszone postępowanie. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie przechodzi na spadkobierców. Sąd powołał się na przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym zobowiązania podatkowe nie są dziedziczne. W konsekwencji, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie przechodzi na spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek podatkowy ma charakter osobisty i niezbywalny, nie wchodzi w skład spadku zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W przypadku śmierci podatnika w trakcie postępowania, nie może on być kontynuowany z udziałem spadkobierców, gdyż nie dotyczą one dziedzicznego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (9)

Główne

PPSA art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 161 § § 1 pkt 2 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

PPSA art. 13 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie właściwości WSA.

PPSA art. 128 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podjęcie zawieszonego postępowania.

PPSA art. 127 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności podejmowane w czasie zawieszenia postępowania.

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 40

Odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe.

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 44

Odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe.

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Dziedziczenie praw i obowiązków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie podlega dziedziczeniu.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika nie powinno budzić wątpliwości, że z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy

Skład orzekający

Edward Oworuszko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że obowiązek podatkowy nie jest dziedziczny i postępowanie w takiej sytuacji ulega umorzeniu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których śmierć strony nastąpiła przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej lub gdy przepisy o odpowiedzialności osób trzecich nie przewidują sukcesji obowiązku podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa podatkowego dotyczącą dziedziczenia obowiązków podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa i podatników.

Czy długi podatkowe przechodzą na spadkobierców? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 42/05 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Edward Oworuszko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 220 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 21 stycznia 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Edward Oworuszko po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. L. i K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku - nakaz płatniczy p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
W dniu 21 listopada 1995 roku W. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia skarżącemu – nakazem płatniczym - łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku.
Dnia 14 września 1996 roku Sąd powziął wiadomość o tym, że W. L. zmarł.
W związku z tym, postanowieniem z dnia 27 września 1996 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.97 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn.zm./.
Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Na wezwanie Sądu, pismem nadanym w dniu 28 grudnia 2004 roku /data wpływu do Sądu 30 grudnia 2004 roku – k.33/ syn zmarłego W. L. – H. L. wskazał, iż jedynymi spadkobiercami po W. L. są H. L. i K.D.. Również K.D.potwierdziła oświadczenie brata w piśmie z dnia 28 grudnia 2004 roku – (k.35), informując jednocześnie, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu.
Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/.
Rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić należało, że przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 r., a więc w okresie, gdy zasady powstania, wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych regulowała jeszcze ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.).
Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze .zm./. Jej przepisy przewidują wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowią, że w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.100 i nast./, jednakże z mocy art.332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w powołanej wyżej ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Związku z tym zauważyć należy, iż zgodnie z tymi przepisami, po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego, a jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest, zgodnie z art.40 i art.44 tej ustawy, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy orzeka w odrębnym postępowaniu. Nie powinno budzić wątpliwości, że z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny. Obowiązek podatkowy, w tym obowiązek poddania się postępowaniu, jest ściśle związany z osobą podatnika, bowiem żaden przepis materialnego prawa podatkowego nie przewiduje możliwości przenoszenia obowiązku podatkowego w drodze cesji lub sukcesji na osoby trzecie. Zgodnie z art. 922 § 1kc, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, mające charakter cywilnoprawny. W skład spadku nie wchodzą więc prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych – karnoprawnych, administracyjnoprawnych czy finansowoprawnych. W związku z tym nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Stąd też gdy w trakcie postępowania podatnik zmarł, w jego miejsce nie może wstąpić spadkobierca, bowiem postępowanie nie dotyczy obowiązku mającego charakter dziedziczny /zob. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. I SA/Lu 1373/96, LEX nr 34642/.
Reasumując, skoro przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców, to uzasadnia to umorzenie tego postępowania na podstawie art.161 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie,