I SA/Lu 42/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 1995 rok z powodu śmierci strony skarżącej, uznając, że obowiązek podatkowy nie jest dziedziczny.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku. W trakcie postępowania zmarł skarżący W. L. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie, po ustaleniu spadkobierców (H. L. i K.D.), rozpoznał sprawę. Sąd uznał, że obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie podlega dziedziczeniu, w związku z czym umorzył postępowanie na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę H. L. i K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku. Pierwotnie skarżącym był W. L., który zmarł we wrześniu 1996 roku, co spowodowało zawieszenie postępowania. Po wejściu w życie przepisów Prawa o ustroju sądów administracyjnych i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa została przekazana do rozpoznania WSA w Lublinie. Po ustaleniu, że jedynymi spadkobiercami są H. L. i K.D., sąd podjął zawieszone postępowanie. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie przechodzi na spadkobierców. Sąd powołał się na przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym zobowiązania podatkowe nie są dziedziczne. W konsekwencji, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie przechodzi na spadkobierców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek podatkowy ma charakter osobisty i niezbywalny, nie wchodzi w skład spadku zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W przypadku śmierci podatnika w trakcie postępowania, nie może on być kontynuowany z udziałem spadkobierców, gdyż nie dotyczą one dziedzicznego obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (9)
Główne
PPSA art. 220 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 161 § § 1 pkt 2 i § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.
PPSA art. 13 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie właściwości WSA.
PPSA art. 128 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podjęcie zawieszonego postępowania.
PPSA art. 127 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynności podejmowane w czasie zawieszenia postępowania.
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 40
Odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe.
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 44
Odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Dziedziczenie praw i obowiązków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie podlega dziedziczeniu.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika nie powinno budzić wątpliwości, że z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy
Skład orzekający
Edward Oworuszko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że obowiązek podatkowy nie jest dziedziczny i postępowanie w takiej sytuacji ulega umorzeniu."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których śmierć strony nastąpiła przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej lub gdy przepisy o odpowiedzialności osób trzecich nie przewidują sukcesji obowiązku podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa podatkowego dotyczącą dziedziczenia obowiązków podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa i podatników.
“Czy długi podatkowe przechodzą na spadkobierców? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 42/05 - Postanowienie WSA w Lublinie Data orzeczenia 2005-01-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Edward Oworuszko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Podatkowe postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Umorzono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 220 par. 1 i 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 21 stycznia 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Edward Oworuszko po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. L. i K.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku - nakaz płatniczy p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie. Uzasadnienie W dniu 21 listopada 1995 roku W. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia skarżącemu – nakazem płatniczym - łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 roku. Dnia 14 września 1996 roku Sąd powziął wiadomość o tym, że W. L. zmarł. W związku z tym, postanowieniem z dnia 27 września 1996 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.97 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn.zm./. Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na wezwanie Sądu, pismem nadanym w dniu 28 grudnia 2004 roku /data wpływu do Sądu 30 grudnia 2004 roku – k.33/ syn zmarłego W. L. – H. L. wskazał, iż jedynymi spadkobiercami po W. L. są H. L. i K.D.. Również K.D.potwierdziła oświadczenie brata w piśmie z dnia 28 grudnia 2004 roku – (k.35), informując jednocześnie, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu. Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/. Rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić należało, że przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu. Przypomnieć należy, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego za II półrocze 1995 r., a więc w okresie, gdy zasady powstania, wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych regulowała jeszcze ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.). Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze .zm./. Jej przepisy przewidują wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowią, że w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.100 i nast./, jednakże z mocy art.332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w powołanej wyżej ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Związku z tym zauważyć należy, iż zgodnie z tymi przepisami, po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego, a jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest, zgodnie z art.40 i art.44 tej ustawy, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy orzeka w odrębnym postępowaniu. Nie powinno budzić wątpliwości, że z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny. Obowiązek podatkowy, w tym obowiązek poddania się postępowaniu, jest ściśle związany z osobą podatnika, bowiem żaden przepis materialnego prawa podatkowego nie przewiduje możliwości przenoszenia obowiązku podatkowego w drodze cesji lub sukcesji na osoby trzecie. Zgodnie z art. 922 § 1kc, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, mające charakter cywilnoprawny. W skład spadku nie wchodzą więc prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych – karnoprawnych, administracyjnoprawnych czy finansowoprawnych. W związku z tym nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Stąd też gdy w trakcie postępowania podatnik zmarł, w jego miejsce nie może wstąpić spadkobierca, bowiem postępowanie nie dotyczy obowiązku mającego charakter dziedziczny /zob. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. I SA/Lu 1373/96, LEX nr 34642/. Reasumując, skoro przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców, to uzasadnia to umorzenie tego postępowania na podstawie art.161 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie,