I SA/Gd 907/09

I SA/Gd 907/09 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2010-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2009-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 876/11 - Postanowienie NSA z 2013-01-31
II FZ 585/10 - Postanowienie NSA z 2010-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 56 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], którym odmówiono R.J. zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego (będący jednocześnie wierzycielem) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego R.J. na podstawie tytułów wykonawczych [...] z dnia 9 października 2003 r. obejmujących kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, sierpień, listopad 1998 r. W związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 1582/03 z dnia 15 lipca 2004 r. wstrzymującym wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku R.J. na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne wobec Pana R.J. prowadzone w oparciu o w/w tytuły wykonawcze z dnia 9 października 2003 r. W postanowieniu organ egzekucyjny wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrokiem sygn. akt I FSK 33/08 z dnia 17 marca 2009 r. oddalił skargę kasacyjną R.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 1582/03 wydanego w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, listopad 1998 r.
R.J. pismem z dnia 10 sierpnia 2009 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w treści którego wniósł równocześnie o "wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych (postępowania egzekucyjnego) prowadzonego na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych do czasu rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania".
Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] wydał postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.
Pismem z dnia 1 września 2009 r. Pan R.J. wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przedmiotowemu postanowieniu zobowiązany zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających w jego ocenie istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- niewłaściwe zastosowanie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz
- niewłaściwe zastosowanie art. 124 § 1 i § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniosku wniesionego w piśmie z dnia 10 sierpnia 2009 r. przez R.J. w części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] umorzył postępowanie z ww. wniosku strony z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Dyrektor Izby podniósł, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego unormowana w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w jego prowadzeniu. Katalog tych przeszkód został ujęty w treści § 1 art. 56 ww. ustawy. Z przepisu tego wynika, iż organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie jedynie wówczas, gdy zostanie ujawniona jedna z przesłanek w nim wskazanych. Powołany przepis wymienia zatem enumeratywnie przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Charakter obligatoryjny przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego świadczy zatem o tym, iż organ egzekucyjny nie ma możliwości dokonania swobodnego wyboru (uznania), czy w danym przypadku zawiesić postępowanie czy też nie. Stosownie do treści powołanego przepisu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zgodnie natomiast z treścią art. 56 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wydaje organ egzekucyjny. Z powyższego wynika, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie będzie możliwe, gdy żaden z wyżej wskazanych warunków nie wystąpi, oraz że nie zależy ono od uznania organu egzekucyjnego ani organu nadzoru nad egzekucją administracyjną.
Tymczasem jak wynika z przekazanego tut. organowi odwoławczemu materiału dowodowego, w rozpatrywanej sprawie nie ziściła się którakolwiek z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych treścią art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stąd też organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych do zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], którym odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku R.J. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 9 października 2003 r. wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do twierdzenia strony, że "organ pierwszej instancji nie zbadał i nie podał, czy w niniejszej sprawie nie wystąpiła podstawa zawieszenia postępowania określona w art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że art. 34 § 3 powołanej wyżej ustawy ma zastosowanie jedynie w przypadku gdy zobowiązany wniósł zarzuty, zaś wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach. Należy podkreślić, iż z akt sprawy nie wynika, aby strona wniosła zarzuty w trybie art. 34 ww. ustawy ani, żeby toczyło się postępowanie w tym zakresie.
Dodatkowo Dyrektor Izby wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt I FSK 33/08 z dnia 17 marca 2009 r. oddalił skargę kasacyjną Pana R.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 1582/03 z dnia 13 października 2006 r. a w związku z tym orzeczenia będące podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego tj. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] pozostają w obiegu prawnym i podlegają wykonaniu. Sam fakt wniesienia wniosków o wznowienie postępowania sądowego ww. sprawie o sygn. akt I FSK 33/08 oraz o wstrzymanie wykonania w całości wyroku nie zwalnia R.J. z obowiązku zapłaty zaległości dochodzonej na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Dodatkowo należy wskazać, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu z całości akt sprawy I FSK 1051/09 Naczelnego Sądu Administracyjnego na okoliczność bezzasadnego podjęcia postępowania egzekucyjnego oraz bezzasadnej odmowy jego ponownego zawieszenia nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postępowanie w zakresie wznowienia postępowania sądowego jest odrębnym postępowaniem od toczącego się postępowania egzekucyjnego. Dopiero ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie kończące postępowanie ww. sprawie będzie miało wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W tym miejscu należy jeszcze raz wskazać, że organ egzekucyjny zawiesza postępowanie dopiero w momencie zaistnienia którejkolwiek przesłanki określonej w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Końcowo należy wskazać, że w ocenie tut. organu, zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest bezzasadny z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy tj. oznaczenia organu podatkowego, datę jego wystawienia, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia oraz podpis osoby upoważnionej, jak również prawidłowe w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł R.J.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając postanowieniu naruszenie przepisów:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zmian.) poprzez niewłaściwe zastosowanie,
2. art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zmian.) poprzez niewłaściwe zastosowanie,
3. art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi R.J. wskazał, że postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy pierwszej i drugiej instancji błędnie uznały, że nie wystąpiła żadna z podstaw zawieszenia postępowania wynikających z tego przepisu. Nadto organy pierwszej i drugiej instancji nie zbadały i nie podały, czy w niniejszej sprawie wystąpiła podstawa zawieszenia postępowania określona w art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podjęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przedwcześnie, bowiem pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. strona złożyła do NSA w Warszawie wniosek o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I FSK 33/08 zakończonej wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wydział I z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 1582/03 w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, listopad 1998 r. W skardze o wznowienie postępowania został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania w całości wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Izba Finansowa Wydział I z dnia 17 marca 2009 r. o sygnaturze akt I FSK 33/08. W powyższej sprawie toczy się obecnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowanie o sygn. akt I FSK 1051/09.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o przeprowadzenie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku dowodu z całości akt sprawy I FSK 1051/09 Naczelnego Sądu Administracyjnego, dołączenie do akt sprawy odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z prawidłowością podjęcia postępowania egzekucyjnego oraz bezzasadnej odmowy jego ponownego zawieszenia.
Postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji naruszają przepisy art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie, albowiem zawierają błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, niespełniające przesłanek ustawowych. Organy pierwszej i drugiej instancji błędnie przyjęły w uzasadnieniach swoich postanowień, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadnych z podstaw zawieszenia postępowania wynikających z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W rozpatrywanej sprawie podstawą formalną wydania zaskarżonego postanowienia jest wniosek R.J. z dnia 12 sierpnia 2009 r. (k. 32 akt) o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wniosku R.J. podniósł, że pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. złożył do NSA w Warszawie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I FSK 33/08 zaskarżonej wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. oddalającym skargę kasacyjną. W skardze o wznowienie postępowania został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku z 17 marca 2009 r. w sprawie I FSK 33/08. W powyższej sprawie toczy się przed NSA postępowanie o sygn. akt I FSK 1051/09 co czyni przedwczesnym podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego i uzasadnia wniosek o jego zawieszenie.
Powyższy wniosek zakreśla zatem ramy postępowania organu do którego wpłynął.
Zatem rzeczą organów było rozstrzygnięcie czy wniosek o zawieszenie postępowania, z powodów w nim wskazanych, winien skutkować zawieszeniem postępowania.
Organy pierwszej i drugiej instancji prawidłowo przyjęły, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy pierwszej i drugiej instancji prawidłowo wskazały treść art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954).
Przepis ten bowiem enumeratywnie określa przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, stanowi wyliczenie przyczyn zawieszenia postępowania. Są to przyczyny o charakterze obligatoryjnym, a więc takie, które nie pozostawiają organowi swobody wyboru rozstrzygnięcia w zakresie zawieszenia postępowania.
Skoro zatem okoliczności wskazane, przez skarżącego, we wniosku nie występują wśród przesłanek zawartych w art. 56 w/w ustawy, to wniosek skarżącego nie mógł skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z przyczyn w nim wskazanych.
Dodatkowo wskazać należy, że w dniu 24 listopada 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I FSK 1051/09 wydał postanowienie którym odmówił wstrzymania wykonania wyroku NSA z dnia 17 marca 2009 r. I FSK 33/08 oddalającego skargę R.J.
Dowód z powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przeprowadził z urzędu, na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. (http://orzeczenia.nsa.gor.pl./doc/2A7E115DD1).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.