I SA/PO 780/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-03-11
NSApodatkoweWysokawsa
VATrekompensatausługi użyteczności publicznejgminaspółka komunalnapodstawa opodatkowaniainterpretacja indywidualnakoszty działalnościuchylenie interpretacji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że rekompensata wypłacana spółce przez gminę na pokrycie kosztów działalności użyteczności publicznej nie stanowi podstawy opodatkowania VAT.

Spółka prawa handlowego, której wyłącznym udziałowcem jest gmina, otrzymuje od niej rekompensatę na pokrycie kosztów działalności w zakresie kultury fizycznej i utrzymania obiektów użyteczności publicznej. Dyrektor KIS uznał tę rekompensatę za wynagrodzenie podlegające VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił tę interpretację, stwierdzając, że rekompensata ma charakter dopłaty do kosztów, a nie wynagrodzenia za konkretne usługi, i nie wpływa bezpośrednio na cenę świadczonych usług, co wyklucza jej opodatkowanie VAT.

Spółka komunalna, której wyłącznym udziałowcem jest gmina, prowadzi działalność w zakresie kultury fizycznej i utrzymania obiektów użyteczności publicznej. Na pokrycie kosztów tej działalności, w przypadku powstania straty finansowej, spółka otrzymuje od gminy rekompensatę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał tę rekompensatę za wynagrodzenie za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, argumentując istnienie bezpośredniego związku między świadczeniem a otrzymywaną kwotą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że rekompensata ma charakter dopłaty do kosztów działalności, a nie wynagrodzenia za konkretne usługi świadczone na rzecz gminy. Podkreślono, że odbiorcami usług są mieszkańcy, a nie gmina, a rekompensata pokrywa straty i zapewnia tzw. rozsądny zysk, nie wpływając bezpośrednio na cenę usług oferowanych przez spółkę. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, zgodnie z którym dla opodatkowania rekompensaty kluczowe jest jej bezpośrednie powiązanie z konkretną transakcją i wpływ na cenę, czego w tym przypadku brak. W związku z tym, rekompensata nie stanowi podstawy opodatkowania VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, rekompensata ta nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu VAT, ponieważ nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług i służy pokryciu kosztów działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rekompensata ma charakter dopłaty do kosztów, a nie wynagrodzenia za konkretne usługi. Kluczowe jest brak bezpośredniego wpływu na cenę usług oraz fakt, że odbiorcami usług są mieszkańcy, a nie gmina. Brak ekwiwalentności świadczenia i wynagrodzenia wyklucza opodatkowanie VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania jest wszystkim, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy, włącznie z dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną interpretację w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lub naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 2

o.p. art. 14b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14c § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rekompensata nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu VAT, ponieważ nie ma bezpośredniego wpływu na cenę usług. Odbiorcami usług są mieszkańcy, a nie gmina. Rekompensata służy pokryciu kosztów działalności i wyrównaniu strat, a nie jest ekwiwalentna do konkretnego świadczenia. Brak bezpośredniego związku między rekompensatą a konkretną usługą świadczoną przez spółkę.

Odrzucone argumenty

Rekompensata stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu VAT, ponieważ istnieje bezpośredni związek między świadczeniem a otrzymywaną kwotą.

Godne uwagi sformułowania

rekompensata roczna stanowi przysporzenie dla strony ze środków publicznych świadczenie pieniężne gminy na rzecz spółki, przekazywane stronie w celu pokrycia straty finansowej nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług nie stanowi ona podstawy opodatkowania VAT nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną, czyli świadczeniem w zamian za wynagrodzenie

Skład orzekający

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący

Małgorzata Bejgerowska

sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja rekompensat wypłacanych przez jednostki samorządu terytorialnego na rzecz spółek komunalnych w kontekście podatku VAT."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego modelu finansowania działalności użyteczności publicznej i może wymagać analizy indywidualnych umów i decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z finansowaniem usług publicznych i jego wpływu na VAT, co jest istotne dla wielu samorządów i spółek komunalnych.

Czy rekompensata od gminy to ukryty VAT? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 780/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 361
art. 29a ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1,art. 5 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2024 poz 935
art. 200, art. 205 § 4,art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c),art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1687
§ 2 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w  postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 73
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Dnia 11 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 roku sprawy ze skargi Ś. Sp. z o.o. w Ś. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- zł (słownie sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną interpretacją z dnia 31 października 2024 r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej za nieprawidłowe uznał stanowisko Ś. sp. z o.o. w Ś. (dalej jako: "spółka", "strona" lub "skarżąca") w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie uznania wartości rekompensaty za element podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.t.u.").
1.1. Z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i jego uzupełnienia wynika, że strona jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT i prowadzi działalność w formie komunalnej spółki prawa handlowego, której wyłącznym udziałowcem jest Gmina [...] (dalej jako: "gmina"), posiadająca [...] udziałów w kapitale zakładowym spółki. Spółka, na podstawie art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 18 ze zm.), z momentem wpisu do K. R. S. uzyskała osobowość prawną i pozostaje odrębnym od gminy podatnikiem VAT. Przedmiotem działalności spółki jest wykonywanie zadań o charakterze użyteczności publicznej w zakresie kultury fizycznej, dotyczących terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Realizowane przez spółkę zadania nakierowane są na zapewnienie społeczności dostępu do infrastruktury sportowej i rekreacyjnej oraz kreowanie wśród społeczności warunków do poprawy i ciągłego rozwoju kultury fizycznej. Jednocześnie strona może podejmować działalność w innych obszarach celem zapewnienia źródeł finansowania prowadzonej działalności gospodarczej oraz jej stałego rozwoju. Działalność spółki w obszarze kultury fizycznej, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, stanowi realizację zadań własnych gminy, o których stanowi art. 7 ust. 1 pkt 10 i 15 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm. - dalej w skrócie: "u.s.g."). W tym zakresie gmina, na podstawie uchwały, powierzyła stronie realizację zadań własnych w powyższych obszarach celem bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb wspólnoty samorządowej gminy. Zakres powierzonych stronie zadań wraz z określeniem parametrów organizacyjnych ich realizacji zostały doprecyzowane w zawartej pomiędzy spółką a gminą umowie wykonawczej z dnia 2 lutego 2023 r. (dalej jako: "umowa wykonawcza"). Zgodnie z treścią wspomnianej umowy wykonawczej, strona w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2032 r. odpowiedzialna jest w szczególności za: zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie określonych zadań własnych gminy; pełnienie funkcji inwestora zastępczego dla inwestycji gminy służących do realizacji zadania własnego gminy powierzonego spółce w drodze uchwały oraz zarządzanie gminnymi obiektami użyteczności publicznej w zakresie bieżącego administrowania, zapewniania obsługi technicznej, eksploatacyjnej, remontowej oraz obsługę systemu monitoringu wizyjnego na stadionie miejskim i plaży miejskiej. Wymienione powyżej zadania strona wykonuje z wykorzystaniem należących do niej obiektów sportowych, które nabyła w drodze wniesienia przez gminę wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki oraz obiektów sportowych należących do gminy.
Odbiorcami realizowanych przez spółkę usług w zakresie zarządzania oraz bieżącego udostępniania infrastruktury sportowo-rekreacyjnej do celów związanych z kulturą fizyczną, sportem i rekreacją są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej korzystające z infrastruktury sportowo-rekreacyjnej, jak również będące uczestnikami przedsięwzięć popularyzujących kulturę fizyczną, sport i rekreację, w tym szkoły i jednostki organizacyjne gminy prowadzące szkolenia sportowe, stowarzyszenia, organizacje pozarządowe, organizacje i związki sportowe, kluby sportowe oraz podmioty prowadzące działalność statutową w zakresie upowszechniania kultury fizycznej (dalej jako: "odbiorcy"). Infrastruktura sportowo-rekreacyjna udostępniana jest przez spółkę zgodnie z obowiązującymi harmonogramami oraz z zachowaniem warunków i zasad przewidzianych w regulaminach korzystania z obiektów sportowych. Korzystanie z udostępnianej infrastruktury ma przy tym charakter odpłatny (m.in. wstęp na basen i lodowisko, wynajem toru na basenie sportowym, wynajem basenu do nauki pływania, udział w zajęciach nauki pływania, aqua aerobiku, zajęciach fitness, zajęciach szachowych i halowej lidze piłki nożnej, korzystanie ze strefy odnowy biologicznej, siłowni i sal sportowych fitness, udział w treningach personalnych, wynajem kręgielni, kortu do squash'a, kortu tenisowego, stołu do tenisa stołowego, lodowiska oraz hali sportowej, wypożyczenie sprzętu sportowego, dzierżawę boiska, korzystanie z całego obiektu sportowego oraz korzystanie z usług organizacji imprez sportowych). Wysokość pobieranych przez spółkę opłat z tytułu korzystania z infrastruktury określana jest na podstawie obowiązujących cenników ustalanych przez zarząd spółki. Strona udostępnia także odbiorcom nieodpłatnie należące do gminy obiekty, tj. stadion miejski, centrum rekreacyjno-sportowe i plażę miejską. Prowadzona przez spółkę działalność wykonywana jest we własnym imieniu i na własny rachunek, co oznacza, iż spółka ponosi samodzielnie ryzyko prowadzonej działalności oraz samodzielnie finansuje prowadzoną działalność, zaś osiągane przez nią przychody stanowią podlegające opodatkowaniu VAT przychody własne strony.
Zgodnie z treścią umowy wykonawczej, w celu zapewnienia świadczenia powierzonych usług publicznych, spółka jest uprawniona do otrzymywania rekompensaty (w przypadku powstania straty finansowej, tj. w przypadku, gdy nadwyżka ponoszonych kosztów (wydatków) stanowić będzie wartość wyższą od osiąganych przychodów). Rekompensata roczna stanowi przysporzenie dla strony ze środków publicznych zgodnie z Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu U. E. do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz. Urz. UE L2012.7.3; dalej w skrócie: "decyzja Komisji Europejskiej z dnia 20 grudnia 2011 r.") i przepisów U. E. o pomocy publicznej, otrzymywane przez spółkę z tytułu wydatków związanych z wykonywaniem zadań powierzonych. Wysokość przysługującej stronie rekompensaty rocznej to kwota nieprzekraczająca poziomu kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów netto, wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, z uwzględnieniem rozsądnego zysku, stanowiąca wynik finansowy netto na działalności powierzonej, powiększony przed opodatkowaniem o kwotę rozsądnego zysku. Jest to świadczenie pieniężne gminy na rzecz spółki, przekazywane stronie w celu pokrycia straty finansowej w zakresie, w jakim jej powstanie związane jest z prowadzoną działalnością powierzoną i mechanizm przyznawania rekompensaty powiązany jest ściśle z sytuacją finansową spółki. Wypłacana stronie rekompensata liczona jest jako różnica między uzasadnionymi kosztami a przychodami, z uwzględnieniem rozsądnego zysku w wysokości 2% i pokrywa ona wyłącznie koszty realizacji zadań powierzonych przez gminę i zapewnia wypracowanie tzw. rozsądnego zysku. Dla wypłacanych spółce rekompensat ustanowione są limity, które są nieprzekraczalne, a w konsekwencji ograniczają wysokość rekompensat, które strona może otrzymać od gminy w związku z realizacją zadań powierzonych. Skalkulowana w przedstawiony powyżej sposób rekompensata podlega okresowej weryfikacji przez gminę lub wskazanego przez nią audytora. Zależnie od wyników dokonanej weryfikacji, w przypadku występowania nadwyżki kwoty rekompensaty nad kwotę należną, spółka może być zobowiązana do jej zwrotu na rzecz gminy, zaś w przypadku przeciwnym, gmina dokona przekazania brakujących środków na rzecz strony tytułem wyrównania. Spółka zobowiązała się w ramach umowy wykonawczej m.in. do prowadzenia oddzielnych kont księgowych dla działalności związanej ze świadczeniem usług powierzonych oraz przyporządkowywania do tych usług osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów, zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości, przepisami podatkowymi oraz przepisami pomocy publicznej. Spółka jest dodatkowo zobowiązana do przedkładania gminie na piśmie, w terminie do dnia 30 września każdego roku poprzedzającego rok objęty kalkulacją, kalkulację kosztów oraz kalkulację rekompensaty na kolejne lata obowiązywania umowy wykonawczej wraz z planem rzeczowo-finansowym na dany rok obowiązywania owej umowy.
W przypadku, gdyby umowa między gminą a spółką nie przewidywała prawa do otrzymywania rekompensaty, wówczas strona musiałaby dokonać reorganizacji form finansowania prowadzonej przez nią działalności (np. w ujęciu krótkoterminowym mogłoby to być zaciągnięcie kredytu lub zmniejszenie częstotliwości świadczonych usług sportowych, bądź w dłuższej perspektywie - pozyskanie zewnętrznych sponsorów lub finansowanie działalności z otrzymywanych przez spółkę środków w formie podwyższenia kapitału lub dopłat do kapitału). Zamiarem spółki w przypadku poszukiwania alternatywnych źródeł finansowania byłoby zachowanie obecnego modelu prowadzonej działalności z zakresu kultury fizycznej. Poza otrzymywaną rekompensatą, stronie nie przysługuje/nie będzie przysługiwać od gminy jakiekolwiek inne świadczenie w związku z realizacją zadań powierzonych, zgodnie z umową wykonawczą. Gmina, od której spółka otrzymuje rekompensatę na podstawie umowy wykonawczej, jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT.
1.2. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego strona zapytała, czy wartość rekompensaty, którą otrzymuje od gminy z tytułu wykonywania powierzonych zadań własnych gminy w zakresie kultury fizycznej, w tym urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, stanowi podstawę opodatkowania VAT, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u.?
1.3. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie strona wskazała, że wypłacana przez gminę rekompensata nie ma/nie będzie miała charakteru wynagrodzenia należnego spółce z tytułu odpłatnego świadczenia na rzecz gminy usług, podlegających opodatkowaniu VAT w rozumieniu powołanego przepisu. Wyjaśniając kwestie rodzajów płatności, otrzymywanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, spółka wskazała, że może otrzymywać zarówno płatności, które stanowiły dla niej wynagrodzenie z tytułu odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT (np. wynajem toru basenowego), jak i płatności należne spółce z innych tytułów, które nie będą podlegały opodatkowaniu VAT (np. wypłata odszkodowania za szkodę na mieniu). Jednocześnie, w ocenie spółki obie kategorie płatności związane są z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, gdyż dotyczą one wybranych obszarów tej działalności oraz umożliwiają jej prowadzenie przez spółkę.
W kwestii charakteru wypłacanej rekompensaty strona podkreśliła, że nie ma/nie będzie ona miała charakteru wynagrodzenia należnego spółce z tytułu odpłatnego świadczenia na rzecz gminy usług podlegających opodatkowaniu VAT z uwagi na to, że rekompensata wypłacana jest wyłącznie na pokrycie kosztów wykonywania zadań powierzonych, nie zaś w związku z podjęciem się przez spółkę realizacji tego rodzaju zadań. W tym kontekście pomiędzy otrzymywaną rekompensatą a wykonywanymi przez stronę czynnościami nie występuje bezpośredni związek, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. (pozwalający na stwierdzenie, iż spółka wykonuje na rzecz gminy usługi w zamian za rekompensatę), a tym samym związek pozwalający na uznanie rekompensaty za zapłatę stanowiącą podstawę opodatkowania VAT, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Wobec powyższego, zdaniem spółki, opisaną rekompensatę należy zaliczyć do kategorii płatności, które nie podlegają opodatkowaniu VAT, choć wypłacane są w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Przekazywana rekompensata ma bowiem charakter analogiczny do otrzymywanych przez stronę odszkodowań za szkodę na mieniu, wypłacanych spółce kar umownych, czy też przekazywanych dotacji na potrzeby ogólnej działalności spółki. W przypadku strony rekompensata kalkulowana jest jako nadwyżka kosztów prowadzonej działalności w obszarze zadań powierzonych przez gminę nad przychodami osiąganymi przez spółkę z tytułu prowadzenia danej działalności, w tym działalności dodatkowej, zaś wyłącznym celem wypłacanych spółce rekompensat jest pokrycie straty finansowej. Strona zaznaczyła brak wpływu otrzymywanej przez nią rekompensaty na cenę świadczonych przez spółkę usług. Przekazywanie stronie rekompensaty ma na celu finansowanie kosztów jej działalności związanych z wykonywaniem zadań powierzonych, przy czym wyłącznie w zakresie niepokrytym przychodami spółki z prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt otrzymywania przez spółkę rekompensaty pozostaje więc bez wpływu na cenę usług oferowanych odbiorcom usług publicznych. Tym samym rekompensata nie stanowi dotacji, mającej wpływ na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług, a więc nie podlega opodatkowaniu VAT.
Powołując się na stanowisko zawarte w wyroku TSUE, w sprawie o sygn. C-184/00, strona stwierdziła, że nie ma wątpliwości, że dotacje podmiotowe czy przeznaczone na pokrycie kosztów działalności - chociaż mogą mieć w ostatecznym rozrachunku, jakiś wpływ na cenę świadczonych usług lub dostarczanych towarów - nie są uwzględniane w podstawie opodatkowania. Reasumując strona uznała, iż otrzymywana przez nią rekompensata nie ma wpływu na cenę usług świadczonych przez spółkę w związku z realizacją zadań powierzonych, a w konsekwencji nie stanowi ona podstawy opodatkowania VAT, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u., również jako dotacja, subwencja lub inna dopłata o podobnym charakterze mająca bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług.
1.4. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, w opisanej na wstępie interpretacji indywidualnej, uznał stanowisko strony za nieprawidłowe i przyjął, że rekompensata, którą spółka otrzymuje od gminy z tytułu wykonywania powierzonych zadań własnych gminy w zakresie kultury fizycznej, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (art. 7 ust. 1 pkt 10 i pkt 15 u.s.g.), stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, że otrzymując od gminy rekompensatę spółka uzyskuje zindywidualizowaną korzyść, a przekazywane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnościami, których strona dokonuje na rzecz gminy. Tym samym, na gruncie u.p.t.u., otrzymywane z tytułu realizacji opisanych we wniosku usług świadczenie pieniężne określane przez strony umownie jako rekompensata, stanowi dla spółki podlegającą opodatkowaniu zapłatę za świadczone usługi, wykonywane na podstawie zawartej z gminą umowy wykonawczej. Zgodnie z treścią owej umowy, w celu zapewnienia świadczenia powierzonych usług publicznych, spółka jest/będzie uprawniona do otrzymywania rekompensaty powiększonej o kwotę rozsądnego zysku. Stąd przyjęto, że realizując powierzone przez gminę zadania, strona czyni to za wynagrodzeniem, w rozumieniu przepisów u.p.t.u. Otrzymywana rekompensata stanowi/będzie stanowić zatem wynagrodzenie (zapłatę) za wykonanie konkretnych czynności zleconych przez gminę i może zostać przeznaczona wyłącznie na czynności związane z realizacją zadań powierzonych przez gminę, na podstawie zawartej umowy wykonawczej. W konkluzji organ interpretacyjny uznał, że czynności, które strona wykonuje na rzecz gminy, realizując powierzone zadania własne gminy w zamian za otrzymywaną rekompensatę, stanowi określone w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wobec powyższego przyjęto, że wartość rekompensaty, którą otrzymuje/będzie otrzymywać spółka od gminy z tytułu wykonywania powierzonych zadań własnych gminy w zakresie kultury fizycznej, w tym urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej - jako wynagrodzenie za świadczone na rzecz gminy usługi - stanowi/będzie stanowić element podstawy opodatkowania podatkiem VAT, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła opisaną powyżej interpretację indywidualną, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz regulacji procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do uznania przez organ interpretacyjny, że wykonywanie przez spółkę działań w zakresie kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej zleconych przez gminę, na podstawie umowy wykonawczej, stanowi w relacji spółka-gmina świadczenie usług, o którym stanowi art. 8 ust. 1 u.p.t.u., polegające na zwolnieniu gminy z obowiązków określonych prawem w powyższym obszarze, za które spółka otrzymuje wynagrodzenie w postaci rekompensaty w sytuacji, w której pomiędzy spółką a gminą nie występuje świadczenie o charakterze ekwiwalentnym i wzajemnym, w tym sensie, iż odbiorcami końcowymi realizowanych przez spółkę usług nie jest gmina, a odbiorcy zewnętrzni zainteresowani skorzystaniem z usług oferowanych przez spółkę, zaś wypłacana spółce rekompensata nie jest bezpośrednio związana z wykonywanymi przez spółkę usługami w tym zakresie;
- art. 29a ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że otrzymywana przez spółkę rekompensata stanowi wynagrodzenie za świadczenie na rzecz gminy usług, o którym stanowi art. 8 ust. 1 u.p.t.u., a tym samym, że otrzymywana rekompensata stanowi podstawę opodatkowania VAT, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u., podczas gdy rekompensata wypłacana jest skarżącej wyłącznie na pokrycie kosztów realizacji zadań powierzonych przez gminę, na podstawie umowy wykonawczej, nie zaś w związku z podjęciem się przez spółkę owych zadań;
- art. 14b § 1 w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. - dalej w skrócie: "o.p.") poprzez przyjęcie założeń niezgodnych ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez skarżącą, tj. uznanie, że otrzymywana przez spółkę rekompensata stanowi/będzie stanowić zapłatę za usługi świadczone przez stronę na rzecz gminy, podczas gdy spółka wyraźnie zaznaczyła w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, że rekompensata jest wyłącznie jednym ze źródeł finansowania działalności bieżącej spółki poprzez pokrycie nadwyżki kosztów nad przychodami związanymi z wykonywaniem swojej działalności, a jej wypłata nie jest uzależniona od wykonania jasno skonkretyzowanych świadczeń przez skarżącą, zaś uwarunkowana jest wystąpieniem straty finansowej z tytułu prowadzonej działalności powierzonej;
- art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia interpretacji w sposób wadliwy, tj. bez ustosunkowania się do zaprezentowanej przez spółkę argumentacji dotyczącej istoty wypłacanej stronie rekompensaty, a mianowicie, że stanowi ona wyłącznie jedno ze źródeł finansowania działalności bieżącej skarżącej poprzez pokrycie nadwyżki kosztów nad przychodami związanymi z wykonywaną działalnością, na co wskazuje, w szczególności mechanizm jej kalkulacji, czym w konsekwencji organ naruszył również zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych;
- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 2a o.p. poprzez działanie naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych, ze względu na przyjęcie wykładni profiskalnej oraz brak merytorycznej poprawności i staranności działań Dyrektora KIS.
W uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła i umotywowała powyższe zarzuty, przywołując orzecznictwo TSUE oraz sądów administracyjnych na potwierdzenie stanowiska przyjętego w sprawie.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowy pogląd i argumentację w sprawie.
2.3. Podczas rozprawy przed Sądem pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska i argumenty zawarte w powyższych pismach procesowych. Pełnomocnik skarżącej spółki dodatkowo wskazał na zawisłą przed TSUE sprawę o sygn. C- 615/23, w której została wydana opinia Rzecznika Generalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:
3. Skarga ma uzasadnione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej interpretacji sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi. Stosownie bowiem do art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
3.1. W niniejszej sprawie istota sporu dotyczy wykładni art. 29a ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 u.p.t.u. co do skutków podatkowych, na gruncie podatku od towarów i usług, rekompensaty przekazanej przez gminę na rzecz skarżącej, na postawie umowy wykonawczej.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...). Z ostatniej regulacji wynika, że definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie na rzecz innego podmiotu. Warunkiem uznania danego świadczenia za odpłatne, jest istnienie stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Innymi słowy musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a przekazanym w zamian za nią wynagrodzeniem. Powyższe oznacza, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. W konsekwencji opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi (bezpośredniego beneficjenta).
Jak stanowi art. 29a ust. 1 u.p.t.u. podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Regulacja zawarta w art. 29a ust. 1 u.p.t.u. jest odzwierciedleniem przepisu art. 73 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. 2006, L 347, s. 1 – dalej w skrócie: "Dyrektywa 2006/112/WE), zgodnie z którym - w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77 - podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia. Wobec powyższego dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane, kluczowe są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego dofinansowania w określonej formie.
Z powołanych przepisów u.p.t.u. wynika, że w sytuacji gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia. Kryterium uznania dotacji/dopłaty za zwiększającą obrót stanowi więc stwierdzenie, że dotacja/dopłata dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. A contrario dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami, podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u., co oznacza, że nie zwiększają podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE, na które również powołała się strona skarżąca. Z wyroku TSUE z dnia 22 listopada 2001 r., w sprawie o sygn. C-184/00 Office des produits wallons ASBL (ECLI:EU:C:2001:629), wynika bowiem, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Jednocześnie wyjaśniono, że do uznania dotacji (subwencji itp.) za zwiększającą podstawę opodatkowania konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Reasumując, TSUE opowiedział się za takim rozumieniem przepisów, iż opodatkowanie następowało tylko w stosunku do takich dotacji, czy innych form dofinansowania, które odpowiadają całości lub części wynagrodzenia z tytułu takiej czynności. Dotacja powinna być zatem związana z konkretną, oznaczoną dostawą albo usługą.
3.2. Mając na uwadze powyższe za zasadne uznać należy zarzuty skargi, wskazujące na błędną wykładnię art. 29a ust. 1 z zw. z art. 8 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Zdaniem Sądu rację należy przyznać stronie, że rekompensata, którą spółka otrzymuje lub będzie otrzymywać od gminy, w związku z zawartą umową wykonawczą, nie będzie miała bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług. Z treści wniosku wynika jednoznacznie, że rekompensata roczna stanowi przysporzenie zgodnie z Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 20 grudnia 2011 r., po wtóre jest to świadczenie w celu pokrycia straty finansowej i dotyczy wyłącznie kosztów realizacji zadań powierzonych przez gminę oraz podlega rozliczeniu na oddzielnych kontach księgowych dla działalności związanej ze świadczeniem usług powierzonych, zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości. Zdaniem Sądu w zaskarżonej interpretacji w niedostatecznym stopniu uwzględniono powyższe okoliczności, jak również to, że skarżąca spółka nie działa w istocie w warunkach komercyjnych, a [...] udziałów w spółce posiada gmina. Skoro sporna rekompensata ma za zadanie pokryć stratę finansową, w szczególności koszty realizacji zadań powierzonych przez gminę, to nie sposób przypisać jej do konkretnej czynności/usługi świadczonej przez skarżącą na rzecz opisanych we wniosku odbiorców, a nie na rzecz gminy. Organ interpretacyjny nie wyjaśnił w przekonywujący sposób, na czym polega bezpośredni wpływ rekompensaty na cenę usług dotyczących kultury fizycznej, ale nie wolnorynkowych. W ocenie Sądu powyższy wpływ na cenę usług w niniejszej sprawie jest w istocie wykluczony, w sytuacji gdy rekompensata liczona jest jako różnica między uzasadnionymi kosztami a przychodami, z uwzględnieniem rozsądnego zysku w wysokości 2% i pokrywa ona wyłącznie koszty realizacji zadań powierzonych przez gminę i zapewnia wypracowanie tzw. rozsądnego zysku. W tym stanie rzeczy uzasadniony jest wniosek, że rekompensata roczna nie może mieć wpływu na cenę świadczonych przez stronę usług, co konsekwentnie podnosi strona skarżąca.
Sąd zauważa, że spółka zobowiązała się w umowie wykonawczej do realizacji zadań powierzonych, czyli do świadczenia usług polegających na wykonywaniu zadań własnych gminy o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultury fizycznej, w tym urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a beneficjentami tych usług jest lokalna społeczność, a nie gmina. Z treści wniosku wynika, że skarżąca "udostępnia także odbiorcom nieodpłatnie należące do gminy obiekty, tj. stadion miejski, centrum rekreacyjno-sportowe i plażę miejską". Powyższe okoliczności zostały pominięte w zaskarżonej interpretacji i podważają stanowisko organu interpretacyjnego, że sporna rekompensata następuje w zamian za świadczenie, które nie zostało bliżej określone przez organ, a następuje na rzecz odbiorców. Zdaniem Sądu w przypadku braku odpłatności, nie można rekompensacie w ogóle przypisać cech ekwiwalentności, co wyklucza powstanie obrotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Powyższe wzmacnia zasadność stanowiska strony skarżącej, że sporna rekompensata stanowi dopłatę do ogólnych kosztów związanych z prowadzoną działalnością spółki. Spółka konsekwentnie bowiem podkreśla, że rekompensata, którą otrzymuje od gminy służy jedynie wyrównaniu kosztów, stanowi dopłatę do nich i nie może przekroczyć limitu przewidzianego w opisanej umowie wykonawczej.
3.3. Sąd zwraca uwagę, że podobne zagadnienie prawne, jak w niniejszej sprawie, dotyczące wykładni art. 29a ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE było przedmiotem analizy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w wyrokach TSUE, np. we wspomnianej sprawie o sygn. C-184/00, C-353/00 (por. wyroki NSA z dnia: 29 listopada 2024 r., o sygn. akt I FSK 1141/22; 17 stycznia 2023 r., o sygn. akt I FSK 780/19; 28 marca 2023 r., o sygn. akt I FSK 974/22 i powołane w nich wyroki, których dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: [...]). Z powyższych orzeczeń wynika, że: (1) kluczowa dla uznania kwoty otrzymanego przez podatnika dofinansowania za składnik podstawy opodatkowania z tytułu dokonanej dostawy towarów lub świadczenia usług jest możliwość jednoznacznego przyporządkowania kwoty dofinansowania do konkretnej transakcji. Z okoliczności faktycznych transakcji musi wynikać, że dofinansowanie zostało udzielone przez podmiot trzeci jako część wynagrodzenia podatnika z tytułu konkretnej transakcji. W przypadku gdy taki bezpośredni związek nie istnieje należy uznać, że otrzymane przez podatnika dofinansowanie prowadzonej przez niego działalności nie powinno być uwzględniane w podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, nawet, jeśli dzięki opodatkowaniu efektywnie podatnik jest w stanie obniżyć cenę oferowanych towarów lub usług; (2) rekompensaty za świadczone usługi transportu zbiorowego, ale też szerzej użyteczności publicznej, nie mogą być uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Rekompensaty te nie mają bowiem bezpośredniego wpływu na ceny za usługi świadczone przez spółkę (np. ceny za bilet wstępu na basen, czy na lodowisko, wynajem toru, czy basenu, wynajem kręgielni, kortu tenisowego czy lodowiska). Celem rekompensat ma być przede wszystkim pokrycie strat związanych z tego rodzaju działalnością (ewentualnie uzyskanie rozsądnego zysku) i umożliwienie jej prowadzenia w tego rodzaju sytuacji.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę akceptuje i podziela stanowisko wyrażone w powołanym powyżej orzecznictwie. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że sporna rekompensata stanowi dopłatę o charakterze podmiotowym związaną z kosztami funkcjonowania spółki w zakresie, w jakim świadczy usługi realizując powierzone jej zadania własne gminy w dziedzinie kultury fizycznej, w tym urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Rekompensata nie ma zatem związku z konkretnymi cenami usług w zakresie kultury fizycznej, w tym udostępniania urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych, na które rekompensata nie oddziałuje. Rekompensata ma za zadanie wyrównać stratę poniesioną przez stronę w związku z wykonaniem powierzonego zadania własnego o charakterze użyteczności publicznej. Na rekompensatę należną spółce składają się uzasadnione koszty (w tym nakłady inwestycyjne, koszty obsługi finansowania, koszty eksploatacji i remontów infrastruktury itp.). Z kolei przychody obejmują wszystkie przychody uzyskane z tytułu świadczenia powierzonych zadań własnych gminy, przysporzenia od gminy i innych podmiotów publicznych oraz zyski osiągane przez spółkę z tytułu wykonywania pozostałych zadań. Z treści wniosku wynika, że dopiero w przypadku straty finansowej spółki, czyli gdy odpłatność ponoszona przez odbiorców usług kultury fizycznej, w tym urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych, nie pokryje kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, zaistnieją podstawy do wypłaty tej rekompensaty. Wysokość przysługującej stronie rekompensaty rocznej to kwota nieprzekraczająca poziomu kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów netto, wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, z uwzględnieniem rozsądnego zysku, stanowiąca wynik finansowy netto na działalności powierzonej, powiększony przed opodatkowaniem o kwotę rozsądnego zysku. W oparciu o powyższe zasadny jest wniosek, że sporna rekompensata ma charakter ogólny, a jej celem jest dotowanie co do zasadny nierentownej działalności skarżącej spółki. Nie sposób zatem przyjąć, że rekompensata ma wpływ na cenę usług świadczonych przez spółkę i na postawie art. 29a ust. 1 u.p.t.u. stanowi podstawę opodatkowania VAT. W okolicznościach analizowanej sprawy, nie da się powiązać spornej rekompensaty z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie jest ona uzależniona od ilości i wartości świadczonych usług, a tym samym nie może stanowić obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Sporna rekompensata nie ma bowiem bezpośredniego wpływu na ceny za usługi świadczone odbiorcom w zakresie kultury fizycznej. Jak wspomniano skarżąca jest podmiotem ściśle powiązanym z gminą, która posiada [...] jej udziałów, zatem spółka nie działa na zasadach komercyjnych, a przez rekompensaty gmina partycypuje w kosztach działalności skarżącej, stanowiącej realizację zadań publicznych. Istotnym jest, że przy przyznaniu rekompensaty uwzględniane są koszty działalności spółki, a nie wartość konkretnie świadczonych usług. Celem rekompensaty rocznej ma być przede wszystkim pokrycie strat związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością w zakresie kultury fizycznej, w tym urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
3.4. Zdaniem Sądu organ interpretacyjny nie dostrzegł w wystarczającym stopniu, że adresatem usług świadczonych przez spółkę nie jest gmina, ale społeczność - odbiorcy usług, czyli podmioty uprawnione do korzystania z usług (mieszkańcy, szkoły i inne instytucje). Wprawdzie pomiędzy wnioskodawczynią a gminą istnieje umowa wykonawcza, jednakże bezpośrednim beneficjentem usług jest co do zasady członek lokalnej społeczności, a więc spółka świadczy usługi na rzecz potencjalnych użytkowników urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych, a wynagrodzenie z tego tytułu stanowią kwoty uzyskane przez spółkę, np. ze sprzedaży biletów na rzecz konkretnych odbiorców. Jak wspomniano powyżej, część oferowanych świadczeń jest realizowana nieodpłatnie, co umknęło uwadze organu interpretacyjnego, pomimo, że z tego tytułu spółka nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Z powyższych okoliczności wynika, że przychody spółki są na tyle ograniczone komercyjnie, że nie wystarczają na pokrycie kosztów świadczonych usług i co więcej nie pokrywają tych kosztów dochody uzyskiwane z działalności dodatkowej. W tej sytuacji dopiero rekompensata, choć obwarowana limitem, pozwala spółce na sfinansowanie świadczenia usług publicznych w opisanym powyżej zakresie. Nie sposób jednak powiązać kwoty rekompensaty otrzymanej przez skarżącą z konkretnymi odbiorcami, korzystającymi z dostarczanych przez nią usług w zakresie kultury fizycznej, w tym udostępniania urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych. W zaskarżonej interpretacji nie uwzględniono okoliczności, że z ekonomicznego punktu widzenia spółka bez spornej rekompensaty mogła nie być w stanie świadczyć danych usług, bowiem z natury usługi realizowane w interesie publicznym są mało rentowne. Rację należy przyznać skarżącej, że rekompensata nie jest dopłatą do ceny świadczonych usług z dziedziny kultury fizycznej, a w konsekwencji nie ma wpływu na cenę świadczonych usług. Rekompensata nie jest też świadczeniem o charakterze ekwiwalentnym i wzajemnym między spółką a gminą. Beneficjentami usług są bowiem odbiorcy zewnętrzni zainteresowani skorzystaniem z usług oferowanych przez spółkę.
3.5. Uwzględniając powyższe Sąd stoi na stanowisku, że wypłacona skarżącej rekompensata nie stanowi wynagrodzenia za świadczone usługi użyteczności publicznej, choć istnieją podstawy do zaliczenia jej do pomocy publicznej, czego organ interpretacyjny nie rozważył. Wbrew wywodom zawartym w zaskarżonej interpretacji w okolicznościach przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną, czyli świadczeniem w zamian za wynagrodzenie. W zaskarżonej interpretacji nie wykazano, czego wymaga art. 29a ust. 1 u.p.t.u., że zachodzi bezpośredni wpływ rekompensaty na cenę usług świadczonych przez skarżącą. Innymi słowy nie przedstawiono argumentów wskazujących na możliwość zidentyfikowania ekonomicznej i wyraźnej zależności pomiędzy sporną rekompensatą a ostateczną wartością - ceną wykonanych usług, co pozwala przyjąć, że taka możliwość nie istnieje. Reasumując, zdaniem Sądu, na uwzględnienie zasługuje pogląd skarżącej, że otrzymana od gminy rekompensata nie wypełnia dyspozycji art. 29a ust. 1 u.p.t.u., a tym samym nie podlega opodatkowaniu. Sporna rekompensata służy dopłacie do ogólnych kosztów związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością w zakresie kultury fizycznej, w tym udostępniania urządzeń sportowych i terenów rekreacyjnych. Brak jest podstaw do przyjęcia, że otrzymana rekompensata od gminy stanowi bezpośrednią dopłatę związaną z wykonywaniem zadań powierzonych umową, gdyż nie wpływa wprost na wysokość ceny konkretnej usługi oferowanej przez spółkę. Wobec powyższego spornej rekompensaty, która ma na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co więcej nie jest uzależniona od ilości i wartości świadczonych usług, a tym samym nie stanowi obrotu, w rozumieniu art. 29 ust. 1 u.p.t.u. Wobec powyższego zarzuty opisane w petitum skargi dotyczące obrazy prawa materialnego przepisów u.p.t.u. uznano za zasadne, a w konsekwencji stwierdzono uchybienie regulacjom proceduralnym z o.p.. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
3.6. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2a O.p. Sąd zauważa, że przewidziana w jego treści zasada "in dubio pro tributario" znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej kontekstów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, a zatem istnieją niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wykazano powyżej, nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów i możliwe było dokonanie wykładni regulacji u.p.t.u.
Ponownie rozpoznając wniosek spółki o udzielenie interpretacji indywidualnej organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku i dokona prawidłowej wykładni art. 29a ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i w zw. z. art. 8 ust. 1 u.p.t.u., na tle przedstawionego przez spółkę stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Odnosząc się do powołanej podczas rozprawy przed Sądem opinii z dnia 13 lutego 2025 r. Rzecznik Generalnej, w sprawie o sygn. C-615/23, dotyczącej wykładni Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i wątpliwościami dotyczącymi opodatkowania VAT rekompensaty, wypłacanej przez jednostkę samorządu terytorialnego w kontekście włączenia do podstawy opodatkowania VAT, Sąd zauważa, że wprawdzie sprawa dotyczy usług transportu publicznego, jednak uwzględniając znaczne podobieństwo analizowanych zagadnień prawnopodatkowych wskazane będzie rozważenie przez organ interpretacyjny odniesienia się do orzeczenia w sprawie o sygn. C-615/23, które zostanie wydane w trybie prejudycjalnym przez TSUE, w zakresie niezbędnym do okoliczności niniejszej sprawy.
3.7. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację w całości. Wyeliminowanie powyższego aktu z obrotu prawnego oznacza, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku spółki obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej wykładni przepisów u.p.t.u.
W przedmiocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 4 w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI