I SA/Lu 405/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-11-14
NSApodatkoweWysokawsa
podatek u źródłarzeczywisty właścicielumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaKonwencja z Luksemburgiemkapitalizacja odsetekspółka luksemburskarzeczywista działalność gospodarczabeneficjent rzeczywistyzwrot podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, uznając, że spółka nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek i nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej.

Spółka z o.o. złożyła wniosek o zwrot zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od skapitalizowanych odsetek, twierdząc, że przysługuje jej obniżona stawka podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Organ odwoławczy odmówił zwrotu, uznając, że spółka nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek ani nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu odwoławczego.

Spółka "H." sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie 1.262.064 zł, pobranego od skapitalizowanych odsetek z umowy pożyczki. Spółka twierdziła, że przysługuje jej obniżona stawka podatku w wysokości 5% na podstawie Konwencji między Polską a Luksemburgiem, ponieważ jest rzeczywistym właścicielem odsetek. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że spółka nie spełnia warunku rzeczywistego beneficjenta należności, wskazując na pasywny charakter jej działalności inwestycyjnej, duży udział kapitałów obcych, ponoszenie strat, stosowanie hybrydowego instrumentu finansowego (MRPS), nieadekwatne wynagrodzenia zarządu oraz korzystanie z usług zewnętrznych podmiotów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu odwoławczego. Sąd stwierdził, że spółka nie wykazała, iż jest rzeczywistym właścicielem odsetek ani że prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, co jest warunkiem zastosowania obniżonej stawki podatku. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Konstytucji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może być uznana za rzeczywistego właściciela, ponieważ nie wykazała prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby, nie posiadała samodzielności decyzyjnej, a jej struktura i działalność wskazują na rolę pośrednika.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że spółka nie spełnia definicji rzeczywistego właściciela zawartej w polskim prawie podatkowym i międzynarodowych umowach, ze względu na pasywny charakter działalności, brak samodzielności decyzyjnej, nieadekwatne wynagrodzenia zarządu oraz korzystanie z usług zewnętrznych podmiotów, co wskazuje na jej rolę jako pośrednika, a nie beneficjenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 3 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 29

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 21 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28b § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28b § ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 11

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 2a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44f § ust. 1 i ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 29 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Konstytucja art. 91 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 170 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 72 § § 1 pkt 2, § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 75 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek, ponieważ nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby, nie posiada samodzielności decyzyjnej, a jej struktura i działalność wskazują na rolę pośrednika. Organ podatkowy nie był zobowiązany do zastosowania koncepcji 'look through approach' w tej sprawie, ze względu na granice wyznaczone przez wniosek o zwrot podatku oraz zasadę dwuinstancyjności.

Odrzucone argumenty

Spółka jest rzeczywistym właścicielem odsetek i spełnia warunki do zastosowania obniżonej stawki podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Organ podatkowy powinien zastosować koncepcję 'look through approach' i zbadać status rzeczywistego właściciela wspólnika spółki (rezydenta Szwajcarii).

Godne uwagi sformułowania

podmiot wydrążony (pusty) podmiot bez rzeczywistej substancji nie prowadzi on sam rzeczywistej działalności nie ma takiej własnej decyzyjności i nie ponosi własnego ryzyka związanego z tą działalnością – jest podmiotem, który znajduje się "w rękach" innego podmiotu rodzinny wehikuł inwestycyjny

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Małek

sędzia

Jakub Polanowski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów rzeczywistego właściciela w kontekście międzynarodowego prawa podatkowego i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zwłaszcza w przypadku spółek holdingowych i inwestycyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym interpretacji przepisów dotyczących spółek z Luksemburga i koncepcji 'look through approach'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii unikania opodatkowania przez międzynarodowe struktury holdingowe i inwestycyjne, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w świecie biznesu i prawa podatkowego.

Czy luksemburska spółka-wydmuszka może uniknąć polskiego podatku od odsetek? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Dane finansowe

WPS: 1 262 064 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 405/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Polanowski
Marcin Małek
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 120; art. 121 § 1; art. 122; art. 187 § 1; art. 191;  art. 210 § 1 pkt 4 i 6;  art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 278
art. 3 ust. 2; art. 21 ust. 1; art. 22a; art. 28b ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Dz.U. 1996 nr 110 poz 527
art. 11
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie  podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi H. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 czerwca 2025 r. nr 0601-IOD-3.4100.16.2025.14 w przedmiocie odmowy zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ odwoławczy", , po rozpatrzeniu odwołania "H. " sp. z o.o. w W., dalej: "płatnik", "strona", "skarżąca", na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.), dalej: "o.p", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L., dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ pierwszej instancji", z dnia 23 grudnia 2024 r. odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w kwocie 1.262.064 zł, pobranego przez płatnika od skapitalizowanych odsetek z tytułu umowy pożyczki z 20 kwietnia 2020 r., wypłaconych na rzecz "M. w [...], dalej: "podatnik, "spółka", za lata 2022-2023.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 29 sierpnia 2024 r., płatnik wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych od wypłaconych odsetek na rzecz podatnika za lata 2022-2023. Wniosek obejmował swoim zakresem podatek w łącznej kwocie 1.262.064 zł. Po rozpatrzeniu tego wniosku Naczelnik decyzją z 23 grudnia 2024 r. odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2022 r. w kwocie 419.762 zł ora za 2023 r. w kwocie 842.302 zł, pobranego przez płatnika od skapitalizowanych odsetek.
W odwołaniu od tej decyzji wydanej w pierwszej instancji strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 120 o.p. w zw. z art. 4a pkt 29 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 278), dalej: "u.p.d.o.p.", oraz w zw. z art. 11 ust. 2 Konwencji zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu 14 czerwca 1995 r. (Dz.U. z 1996 r. nr 110, poz. 527), dalej: "u.p.o.", , zmienionej Protokołem sporządzonym w Luksemburgu 7 czerwca 2012 r., zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę i Luksemburg 7 czerwca 2017 r., dalej: "Konwencja MLI", poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego uregulowanych w przywołanych przepisach poprzez brak rzetelnej, wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego, dokonanie dowolnej (a nie swobodnej), pobieżnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wywodzeniu z nieistotnych lub neutralnych okoliczności stanu faktycznego negatywnych dla spółki konsekwencji; tendencyjności i braku obiektywizmu w zakresie prezentowanych ocen; wybiórczym uzasadnieniu prezentowanych tez; błędach metodologicznych i logicznych w stanowisku organu, co skutkowało przyjęciem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego błędnych wniosków jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez Spółkę, a w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnej odmowy zwrotu podatku;
2) art. 11 ust. 2 u.p.o. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. poprzez błędne zastosowanie tych przypisów polegające na przyjęciu, że podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek, a w konsekwencji nie jest możliwe zastosowanie na podstawie u.p.o. obniżonej stawki podatku w wysokości 5%, podczas gdy podatnik jest rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez Spółkę na podstawie umowy pożyczki zawartej 20 kwietnia 2020 r., zmienionej aneksem nr 1 zawartym 22 grudnia 2022 r.;
3) art. 28b ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 u.p.d.o.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.p.o. poprzez odmowę zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, podczas gdy wszystkie wymogi zastosowania na mocy u.p.o. obniżonej stawki podatku u źródła w wysokości 5% do odsetek skapitalizowanych przez spółkę na rzecz podatnika są spełnione i zostały przez spółkę wykazane;
4) art. 28b ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 u.p.d.o.p. oraz art. 44f ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 w związku z art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1630), dalej: "u.p.d.o.f.", w związku z art. 11 ust. 2 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w B. dnia 2 września 1991 r. zmienionej Protokołem między Rzecząpospolitą Polską a Konfederacją Szwajcarską sporządzonym w W. dnia 20 kwietnia 2010 r. - poprzez niezastosowanie obniżonej stawki podatku w wysokości 5% na podstawie ww. Konwencji ze Szwajcarią i w konsekwencji odmowę zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w przypadku uznania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, że podatnik będący bezpośrednim odbiorcą odsetek posiada miejsce faktycznego zarządu na terytorium Szwajcarii lub nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek, tylko jest nim jedyny wspólnik podatnika będący rezydentem podatkowym Szwajcarii.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor stwierdził, że nie zasługiwało ono na uwzględnienie.
Oceniając spełnienie warunku rzeczywistego beneficjenta należności, o którym mowa w art. 11 ust. 2 u.p.o., organ odwoławczy stwierdził, że podatnik nie spełnia tego warunku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że 20 kwietnia 2020 r. płatnik (jako pożyczkobiorca) zawarł umowę pożyczki z podatnikiem (jako pożyczkodawcą) na łączną kwotę 43.431.679,50 zł. Zgodnie z postanowieniem 1.3. umowy pożyczki, pożyczka została wypłacona bezpośrednio na konto [...] Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. (dalej: [...] FIZAN). Umowa pożyczki została zawarta w związku z refinansowaniem przez pożyczkodawcę długu płatnika z tytułu obligacji wyemitowanych przez płatnika na rzecz [...] FIZAN. Pierwotnie finansowanie w formie pożyczki zostało udzielone płatnikowi przez [...] FIZAN w dniu 14 lutego 2019 r. w celu udzielenia finansowania (poprzez płatnika) na rzecz S. sp. z o.o. celem sfinansowania inwestycji budowlanej w Kołobrzegu pod nazwą "B. " realizowanej przez S. sp. z o.o. Pierwotna pożyczka udzielona płatnikowi została następnie w dniu 27 czerwca 2019 r. zastąpiona obligacjami wyemitowanymi przez płatnika i objętymi przez [...] FIZAN. Finalnie pożyczkodawca refinansował zadłużenie płatnika w wyniku zawarcia i realizowania umowy pożyczki. Wypłata pożyczki przez pożyczkodawcę została dokonana na podstawie przekazu bezpośrednio na rachunek [...] FIZAN i skutkowała zaspokojeniem całości roszczenia [...] FIZAN wobec płatnika z tytułu przedterminowego wykupu obligacji. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem umowy pożyczki odsetki należne od pożyczki miały być płatne na koniec trwania umowy razem ze spłatą kwoty pożyczki. W trakcie obowiązywania umowy jej strony doszły do porozumienia, że odsetki od pożyczki będą przedmiotem kapitalizacji na zasadach wskazanych w umowie pożyczki oraz aneksie nr 1 do tej umowy zawartym 22 grudnia 2022 r. Zgodnie z nim kapitalizacja odsetek jest dokonywana w okresach 3 miesięcznych - pierwsza kapitalizacja została dokonana 30 listopada 2022 r. Dalsze kapitalizacje odsetek od pożyczki będące przedmiotem niniejszego wniosku miały miejsce: 28 lutego 2023 r., 31 maja 2023 r., 31 sierpnia 2023 r. oraz 30 listopada 2023 r.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z polityką rachunkowości podatnika jego księgi rachunkowe prowadzone są w złotych polskich. Zestawienie aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów podatnika potwierdza pasywny charakter jego działalności inwestycyjnej. Na kwotę zobowiązań podatnika składały się głównie wierzytelności płatne na rzecz jedynego wspólnika R. K. z tytułu obligacji i pożyczek wraz z odsetkami oraz hybrydowego instrumentu finansowego MRPS, dalej: MRPS. Były to także wierzytelności płatne na rzecz innych podmiotów powiązanych m.in. [...], P. oraz A. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Powyższe informacje potwierdzają fakty wskazane przez stronę we wniosku o zwrot podatku w zakresie kapitalizacji odsetek należnych od płatnika, jak i płatnych na rzecz jedynego wspólnika, spłaty części kwoty obligacji oraz pożyczki udzielonej przez wspólnika w latach 2022-2023. Dodatkowo, informacje te wskazują na źródła finansowania (pochodzenia) aktywów podatnika. W znacznym stopniu spółka będąca podatnikiem uzyskuje środki finansowe na działalność inwestycyjną od jedynego wspólnika, tj. R. K..
W ocenie organu odwoławczego, z materiału dowodowego, w tym dokumentacji finansowej, wynika, że kapitał podstawowy (subskrybowany) wraz z agio podatnika od 2019 r. pozostaje niezmienny i wynosi 13.819.971,03 zł, zaś kapitały obce na przestrzeni lat ulegały zmianom (zwiększeniu lub zmniejszeniu), a ich wartość bilansowa na dzień 31 grudnia 2023 r. wyniosła 259.122.592,04 zł. Tym samym, stosunek kapitału podstawowego podatnika do kapitałów obcych wynosi 1 do 18,75, zaś wskaźnik udziału kapitału podstawowego wraz z agio w finasowaniu majątku spółki będącej podatnikiem wynosi 10,68%. Dodatkowo, kapitał podstawowy wraz z agio podatnika został "skonsumowany" przez występujące (częste) straty bilansowe związane z wykonywaną działalności inwestycyjną w okresie od dnia zawiązania spółki do 31 grudnia 2023 r.
Zdaniem organu odwoławczego, w rachunku zysków i strat ujęte są również niezrealizowane różnice kursowe, co potwierdza polityka rachunkowości przedsiębiorstwa podatnika. Na dochody/przychody podatnika składają się głównie należności uzyskiwane z tytułu udziałów kapitałowych, innych inwestycji i pożyczek stanowiących część aktywów trwałych oraz należności z tytułu odsetek i dochodów finansowych. W 2020 r. dochody z udziałów kapitałowych stanowiła dywidenda otrzymana od A. C. I. V. S..ŕ r.l. w kwocie 2.976.792,11 zł oraz zysk ze sprzedaży akcji Booksy Group Corp w kwocie [...]zł. Na pozostałe należności z tytułu odsetek i dochodów finansowych składały się skapitalizowane odsetki od udzielonej pożyczki podmiotowi powiązanemu – płatnikowi oraz zrealizowane i niezrealizowane różnice kursowe. Należności te stanowią największą część przychodów uzyskiwanych przez podatnika z wykonywanej działalności inwestycyjnej i w latach 2019-2020 ich wartość bilansowa wyniosła łącznie 41.709.876,22 zł. Suma przychodów podatnika ze wszystkich źródeł w latach 2019-2023 opiewała na kwotę 54.252.083,45 zł. Na koszty finansowe podatnika składają się głównie zobowiązania z tytułu skapitalizowanych odsetek od zaciągniętych pożyczek oraz wyemitowanych i objętych przez jedynego wspólnika obligacji. W latach 2019-2023 podatnik wykazał koszty finansowe w łącznej kwocie 53.593.317,56 zł.
Mimo braku faktycznego przepływu odsetek naliczonych od udzielonej płatnikowi pożyczki, w sprawozdaniach finansowych podatnika przychody odsetkowe (źródło finansowe) odpowiadają w niemal tożsamej wysokości kosztom finansowym (odsetkowym) wynikającym m.in. z zaciągniętych pożyczek czy obligacji objętych przez wspólnika (tj. finansowania dłużnego- kapitał zewnętrzny-źródła zobowiązania). W konsekwencji, w rachunku zysków i strat podatnik rozpoznaje koszty odsetkowe porównywalne z przychodami odsetkowymi.
Innymi słowy, skapitalizowane odsetki z tytułu umowy pożyczki udzielonej płatnikowi w rachunku zysków i strat podatnika ujmowane są po stronie przychodów finansowych. Jednakże, z uwagi na liczne zobowiązania zaciągnięte od podmiotów powiązanych w tym jedynego wspólnika, odsetki te (wynikające z pożyczki) wraz z innymi przychodami o charakterze odsetkowym odpowiadają kosztom finansowym podatnika – czyli są przypisane w niemal tożsamej wysokości w rachunku zysków i strat po stronie tzw. kosztów odsetkowych. W poprzednich latach sprawozdawczych (2020-2021) podatnik w zobowiązaniach wykazywał zaciągnięte pożyczki od wspólnika na kwotę 25.000.000 zł.
W latach 2019-2023 (z wyjątkiem 2020 r.) wynik finansowy podatnika był ujemny. Od momentu zawiązania podatnik ponosił straty z wykonywanej działalności inwestycyjnej, o czym świadczy pozycja ,,zysk/(strata) z lat ubiegłych" ujęta w bilansie do sprawozdania finansowego za 2020 r. po stronie pasywów w łącznej kwocie 18.486.102,90 zł. Na dzień 31 grudnia 2023 r. straty z lat ubiegłych podatnika ponad trzykrotnie przekraczają wartość kapitału podstawowego wraz z agio i wynoszą(38.605.281,26 zł. Ponadto, dochody/przychody z udziałów kapitałowych oraz innych inwestycji i pożyczek stanowiących część aktywów trwałych stanowią zaledwie niewielki procent wartości posiadanych przez podatnika aktywów trwałych, w tym finansowych i inwestycyjnych oraz aktywów obrotowych. W sprawozdaniach finansowych podatnika brak jest informacji odnoszących się do pozycji - pozostałe odsetki i podobne przychody - ujawnionej w rachunku zysków i strat. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, trudno stwierdzić jakie przychody i w jakich kwotach składają się na ww. pozycję finansową oraz jaki był kasowy przepływ środków pieniężnych. Na tle zgromadzonego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń faktycznych, okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla kierunku rozstrzygnięcia w sprawie.
Strona wskazała w odwołaniu, że odsetki, od których odprowadziła podatek u źródła w stawce 20% zostały skapitalizowane, nie było faktycznego przepływu środków pieniężnych pomiędzy pożyczkobiorcą a pożyczkodawcą. Tym samym, środki pieniężne z tytułu skapitalizowanych odsetek nie mogły być przekazane przez podatnika dalej. Dodatkowo strona wyjaśniła, że nie było transferów pieniężnych do jedynego wspólnika pożyczkodawcy.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, organ odwoławczy nie podzielił takiego stanowiska strony. Wskazał on, że skutki podatkowe materializują się w momencie kapitalizacji odsetek, zaś bilansowe ujęcie (zasada memoriału) osiąganych przez podatnika przychodów i ponoszonych kosztów odzwierciedla faktycznie przypisane należności (z tytułu odsetek i innych dochodów finansowych) i odpowiadające im wydatki (zobowiązania) kosztowe, które podatnik będzie winien ponieść na rzecz jedynego wspólnika w przyszłości, tj. w momencie rzeczywistej spłaty pożyczek i obligacji, w tym towarzyszących im odsetek.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się też z twierdzeniem strony jakoby dla celów księgowych MRPS były klasyfikowane jako zobowiązanie, a nie kapitał zakładowy oraz, ze pomimo wyemitowania MRPS nie rodzi to żadnych kosztów czy obowiązku zapłaty okresowych świadczeń na rzecz udziałowców po stronie podatnika. Jak wynika bowiem z informacji zawartej w nocie nr 6 do sprawozdania finansowego podatnika za 2020 r., "ponieważ instrumenty MRPS są traktowane jako zadłużenie dla celów podatkowych, akcje/udziały uprzywilejowane podlegające obowiązkowemu umorzeniu w łącznej kwocie 136.647.268 PIN (1 PLN każda/każdy) zostały sklasyfikowane jako zadłużenie dla celów księgowych".
Organ odwoławczy wyjaśnił, że MRPS jest hybrydowym instrumentem finansowym wprowadzonym przez prawo luksemburskie i stosowanym obok innych podobnych instrumentów przez przedsiębiorstwa inwestycyjne. Jak wynika z informacji dostępnych w ogólnodostępnych źródłach internetowych hybrydowe instrumenty finansowe są strategicznym rozwiązaniem w sytuacjach, gdy zwolnienie z podatku u źródła od dywidendy nie ma zastosowania. Obligatoryjnie umarzalne akcje uprzywilejowane (MRPS) stanowią akcje, które jednostka jest zobowiązana umorzyć za gotówkę lub inne aktywa w ustalonym lub możliwym do ustalenia terminie lub w przypadku wystąpienia zdarzenia, które na pewno nastąpi. Nie ma wątpliwości co do obowiązku wyemitowania przez jednostkę aktywów w celu umorzenia akcji. MRPS, podobnie jak PEC i CEPC, są odpowiednio sformułowane i traktowane dla celów podatkowych Luksemburga jako dług.
Zdaniem organu odwoławczego, art. 9.2 oraz art. 22 umowy spółki będącej podatnikiem z 22 grudnia 2016 r., wbrew twierdzeniu strony, pociągają za sobą obowiązek wypłaty uprzywilejowanej dywidendy z tytułu posiadania udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu (MRPS). Organ odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby wynik roku obrotowego nie pozwoli na pełną wypłatę uprzywilejowanej dywidendy z tytułu udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu lub jeśli zgromadzenie wspólników postanowi nie deklarować dywidendy pomimo istnienia zysków, to niewypłacona część uprzywilejowanej dywidendy za dany rok zostanie wypłacona w kolejnych latach na rzecz posiadacza udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu – R. K.. W związku z tym przypisany podatnikowi na rzecz jedynego jego wspólnika instrument MPRS organ odwoławczy uznał za hybrydowy instrument finansowy przyznający wspólnikowi podatnika korzyści zarówno podatkowe, jak i finansowe związane z majątkiem spółki będącej podatnikiem.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił też uwagę, że podatnik, który przez stronę jest przedstawiany jako "rodzinny wehikuł inwestycyjny", w rzeczywistości funkcjonuje jako finansowa spółka holdingowa (S. Struktura, w jakiej działa spółka (S. ), może zapewniać istotne korzyści podatkowe, co potwierdzają dane zawarte w załączonych sprawozdaniach finansowych oraz deklaracjach podatkowych, z których wynika, że w latach 2019-2023 podatnik nie zapłacił podatku dochodowego od osób prawnych, lecz podlegał jedynie podatkowi od aktywów netto. Przy tym, jak odnotował organ odwoławczy, luksemburskim narzędziem przewidzianym dla zarządzania majątkiem prywatnym jest spółka zarządzająca majątkiem prywatnym (société de gestion de patrimoine familial - SPF). SPF daje jednak inwestorowi mniejsze możliwości niż S. . W szczególności SPF nie może świadczyć usług, w tym udzielać oprocentowanych pożyczek oraz nie może uczestniczyć w zarządzaniu podmiotami, w których posiada udziały.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził następnie, że kolejnym elementem, który świadczy o tym, że spółka nie jest beneficjentem rzeczywistym, jest to, że nie prowadzi ona rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby. Jak wskazał organ, podatnik twierdzi, że prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w zakresie typowym dla prywatnego wehikułu inwestycyjnego, tj. jest zarządzany przez członków zarządu (w tym członków rodziny właścicieli) faktycznie prowadzących działalność inwestycyjną oraz mających pełne kompetencje do podejmowania decyzji (tj. decyzje nie są podejmowane przez inne podmioty, lecz przez zarząd spółki), a działalność inwestycyjna wspierana jest przez profesjonalne podmioty (w tym banki, doradców biznesowych, finansowych oraz prawnych, podmioty zapewniające obsługę księgową i administracyjną). We wniosku o zwrot podatku strona wskazała, że zasadniczym celem gospodarczym uzasadniającym utworzenie spółki podatnika w Wielkim Księstwie Luksemburga była potrzeba bezpiecznego reinwestowania środków finansowych pozyskanych ze sprzedaży przedsiębiorstwa (Fabryka [...] D. ) w różne aktywa na rynkach międzynarodowych. Podatnik wyjaśnił, że zawarł ze spółką F. S. S.C.A. umowę, na podstawie której ta ostatnia zapewnia podatnikowi adres siedziby, który jest wymagany do prowadzenia działalności gospodarczej w Luksemburgu. F. S. S.C.A. jest profesjonalnym podmiotem zapewniającym wsparcie biznesowe oraz obsługę korporacyjną i księgową w Luksemburgu. F. S. S.C.A. zapewnia podatnikowi również obsługę księgową: (prowadzi księgi rachunkowe, przygotowuje roczne sprawozdania finansowe i okresowe raporty), wsparcie organizacyjne (organizuje spotkania zarządu i wspólników oraz sporządza protokoły z tych spotkań), wsparcie w wypełnianiu innych obowiązków typu compliance oraz wsparcie w zakresie innych kwestii zgodnie z wytycznymi członków zarządu podatnika. Obsługę administracyjną i księgową podatnika zapewnia luksemburski personel F. S. S.C.A., z którym podatnik ma podpisaną umowę.
Skład organu zarządzającego podatnika obecnie składa się z 4 osób: R. K. (zamieszkałej w [...]), która jest jedynym wspólnikiem podatnika; M. D. (zamieszkałego w Luksemburgu); P. K. (męża R. K., zamieszkałego w Szwajcarii), który zastąpił C. C. (zamieszkałego w Luksemburgu) po złożeniu rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu; Ł. K. (syna R. i P. K., obecnie zamieszkałego w Polsce). W ocenie strony, zarząd spółki posiada wszelkie uprawnienia do zarządzania bieżącą działalnością i faktycznie korzysta z tych uprawnień, będąc obecnym w Luksemburgu w siedzibie spółki lub odbywając spotkania na odległość. Jedyny wspólnik spółki – R. K. będąca także członkiem zarządu nie pobierała wynagrodzenia za pełnienie tej funkcji, a pozostałe osoby wchodzące w skład zarządu otrzymały wynagrodzenie za pełnienie funkcji w organie zarządzającym spółki, które łącznie wyniosły ok. 37.000 zł na koniec 2022 r. i prawie 20.000 zł na koniec 2023 r. M. D. i C. C. byli lub są związani ze spółką F. S. S.C.A., świadczącą na rzecz podatnika usługi księgowo-administracyjne, w tym w zakresie udostępnienia adresu siedziby (celem spełnienia wymagań prawa luksemburskiego, podatnik zawarł ze spółką F. S. S.C.A. umowę, na podstawie której został udostępniony adres siedziby wymagany do prowadzenia działalności gospodarczej w Luksemburgu).
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w latach 2020-2023, opłaty bankowe stanowiły największy odsetek pozostałych kosztów zewnętrznych podatnika. Na inne koszty zewnętrzne składały się pozostałe wynagrodzenia i opłaty oraz wynagrodzenia doradców prawnych, których wartość w wyżej wskazanym okresie oscylowała kolejno w przedziale od 75.428,07 zł do 216.694,63 zł i od 6.325,58 zł do 58.417,37 zł. W kosztach operacyjnych podatnika zostały ujęte wynagrodzenia dyrektorskie, które występują od 2022 r. oraz wierzytelności płatne na rzecz podmiotów powiązanych. Koszty wynagrodzeń dyrektorskich wyniosły w 2022 r. 36.918,34 zł, zaś w 2023 r. 19.106,03 zł. Biorąc pod uwagę fakt, iż spośród czterech członków organu zarządzającego, trzech z nich pobiera wynagrodzenie za pełnienie funkcji członka zarządu to średnioroczne wynagrodzenie przypadające na jednego członka zarządu wynosiło w 2022 r. 12.306,11 zł (równowartość 2.623.96 Euro przeliczona po średnim kursie z 2022 r.) oraz w 2023 r. 6.368,68 zł (równowartość 1.464.74 EUR przeliczona po średnim kursie z 2023 r.). W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, było to rażąco niskie wynagrodzenie, biorąc pod uwagę, że minimalne wynagrodzenie za pracę w Luksemburgu w 2022 r. wynosiło 2.257 EUR, a w 2023 r. – 2.387 EUR. Natomiast średnie miesięczne wynagrodzenie za pracę w Luksemburgu w latach 2022-2023 wahało się w przedziale od 6.281,60 EUR do 6.742,70 EUR.
Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy uznał, że wyjaśnienia w zakresie celu utworzenia spółki w Luksemburgu są niewiarygodne. Z jednej strony podatnik bowiem wskazuje, że jest rodzinnym wehikułem inwestycyjnym rodziny Kaczyńskich służącym reinwestycji majątku, a jego utworzenie w Wielkim Księstwie Luksemburga było podyktowane m.in. stabilnością prawno-gospodarczą tego kraju oraz dostępnością do wykwalifikowanej kadry pracowniczej. Z drugiej strony, skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazuje, że większość członków zarządu podatnika zamieszkuje poza granicami Luksemburga. Do tego podatnik zawarł z wyspecjalizowanym przedsiębiorcą umowę o świadczenie usług siedziby oraz innych usług administracyjno-prawnych, a podmioty zewnętrzne oraz dyrektorzy otrzymują wynagrodzenie poniżej przeciętnych stawek przyjętych w obrocie gospodarczym dla pracowników wyspecjalizowanych. Zdaniem organu, są to wynagrodzenia nieadekwatne do realiów rynkowych biorąc pod uwagę, że, co do zasady, stawki wynagrodzeń dla specjalistów działających na rynkach inwestycyjnych są wyższe niż przeciętne lub minimalne wynagrodzenie w danym kraju, w tym w stosunku do pozostałego sektora działalności usługowej. Ze sprawozdań finansowych podatnika za lata 2019-2023 wynika, że w rachunku zysków i strat, w pozycji pozostałe koszty operacyjne, wykazane są m.in. wydatki związane z wynagrodzeniem dyrektorów. Jak wynika z analizy sprawozdań finansowych dopiero od 2022 r. podatnik wykazuje wynagrodzenia dyrektorskie. We wcześniejszych latach w tej pozycji nie wykazywał on jakikolwiek kwot (wydatków) bądź wykazywał opłaty za zarządzanie, czego – w ocenie organu – nie można jednoznacznie utożsamiać z wynagrodzeniem dyrektorów. Opłaty za zarządzanie mogą obejmować również świadczenie usług zarządczych w zakresie aktywów spółki.
Podsumowując powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że podatnika nie można uznać za beneficjenta rzeczywistego należności, nie prowadzi on rzeczywistej działalności w kraju rezydencji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uwzględnił przy tym profil działalności spółki podatnika (działalność inwestycyjna). Jednakże zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają fakt: pasywnej działalności inwestycyjnej spółki; znacznego udziału kapitałów obcych w pokryciu aktywów spółki podatnika; ponoszenia ciągłych strat bilansowych; osiągania niewielkich dochodów/przychodów z posiadanych aktywów finansowych oraz inwestycyjnych w stosunku do skali inwestycji; stosowania hybrydowego instrumentu finansowego w postaci MRPS; przypisania w rachunku zysków i strat podatnika kosztów odsetkowych w 2022 r. niemal tożsamej wysokości co deklarowanych przychodów finansowych z tego samego źródła; korzystania przez podatnika z tzw. usług siedziby oferowanych przez wyspecjalizowany podmiot oraz usług zarządczych; ponoszenia nieadekwatnych kosztów wynagrodzeń w stosunku do deklarowanej działalności gospodarczej. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wszystkie te opisane okoliczności prowadzą do wniosku, że podatnik pełnił wyłącznie rolę administratora dochodu i jako podmiot pośredniczący służył zabezpieczeniu majątku rodziny Kaczyńskich.
Organ odwoławczy podkreślił, że brak fizycznych wypłat do jedynego wspólnika oraz częściowe reinwestowanie osiąganych dochodów/przychodów nie jest wystarczającą przesłanką do uznania danego podmiotu za beneficjenta rzeczywistego w stosunku do otrzymywanych należności. Choć ogólnie rzecz biorąc podatnik jest formalnym właścicielem osiąganych dochodów/przychodów, to w rzeczywistości jego jedyny wspólnik ma swobodę w dysponowaniu funduszami spółki podatnika. W ocenie organu odwoławczego, kluczowe znaczenie ma również prawny obowiązek redystrybucji dochodu – zobowiązanie umowne dotyczące wypłaty należności na rzecz jedynego wspólnika spółki – R. K.. Biorąc pod uwagę postanowienia umowy spółki podatnika, pociągają one za sobą obowiązek wypłaty uprzywilejowanej dywidendy z tytułu posiadania udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu (MRPS) na rzecz R. K..
Dodatkowo, zdaniem organu odwoławczego, podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju rezydencji. Posiadany przez podatnika substrat majątkowo-osobowy służy realizacji: podstawowych obowiązków i zadań publicznoprawnych oraz zadań przypisanych w strategii inwestycyjnej lokalnej spółce zarządzającej aktywami poza terytorium Luksemburga, która finalnie pozostaje własnością R. K..
W związku z tym, podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem otrzymanych należności odsetkowych i nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, a zatem nie przysługuje mu obniżona stawka w wysokości 5% należności brutto na podstawie u.p.o.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej strona zarzuciła organowi:
1) naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 120 o.p. w zw. z art. 28b ust. 16 w zw. z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. oraz w zw. z art. 11 ust. 2 Konwencji z Luksemburgiem, poprzez: (a) brak rzetelnej, wnikliwej i wyczerpującej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, (b) brak ustosunkowania się przez organ do argumentów i zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu oraz piśmie z 19 marca 2025 r., (c) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, pobieżnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, (d) wywodzenie z nieistotnych lub neutralnych okoliczności stanu faktycznego negatywnych konsekwencji dla spółki, (e) tendencyjność i braku obiektywizmu w zakresie prezentowanych ocen, (f) wybiórcze uzasadnienie prezentowanych tez; co skutkowało przyjęciem przez Dyrektora błędnych wniosków jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę, a w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnej odmowy zwrotu podatku;
2) naruszenie art. 11 ust. 2 Konwencji z Luksemburgiem w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek, a w konsekwencji nie jest możliwe zastosowanie na podstawie Konwencji z Luksemburgiem obniżonej stawki podatku w wysokości 5%, podczas gdy podatnik jest rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę na podstawie ww. umowy pożyczki;
3) naruszenie art. 28b ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 u.p.d.o.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.p.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, podczas gdy, na mocy u.p.o., wszystkie wymogi zastosowania obniżonej stawki podatku u źródła w wysokości 5% do odsetek skapitalizowanych przez płatnika spółkę na rzecz podatnika są spełnione i zostały wykazane;
4) na gruncie dokonanej i przyjętej przez Dyrektora oceny prawnej stanu faktycznego jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez płatnika, naruszenie art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 zm.), dalej: "Konstytucja" i art. 22a u.p.d.o.p. w zw. z art. 11 u.p.o. oraz art. 11 Konwencji ze Szwajcarią w zw. z art. 31 i 32 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z 26 maja 1969 r. (Dz.U. z 1990 r. nr 74, poz. 439), dalej: "Konwencja Wiedeńska", poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, że: (a) nie ma konieczności stosowania koncepcji look through approach (dalej: koncepcja LTA), gdyż wynika ona wyłącznie z orzecznictwa i nie jest uregulowana w polskich ustawach podatkowych, podczas gdy koncepcja LTA znajduje oparcie w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania wzorowanych na Modelu Konwencji OECD oraz wykładni prawa zaprezentowanej w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD, oraz (b) koncepcja LTA dotyczy jedynie ustalenia kto jest rzeczywistym właścicielem należności, podczas gdy koncepcja ta polega na pominięciu istnienia jakiegoś podmiotu prawnego (który nie jest rzeczywistym właścicielem należności) i przypisaniu zysków osiąganych przez ten podmiot innemu podmiotowi, który "stoi za nim" (podmiotowi który jest rzeczywistym właścicielem), a następnie zastosowaniu preferencji podatkowej na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania właściwej dla tego innego podmiotu (rzeczywistego właściciela);
5) na gruncie dokonanej i przyjętej przez Dyrektora oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę, naruszenie naruszenie art. 28b ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 u.p.d.o.p. oraz art. 44f ust. 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 w związku z art. 3 ust. 2a u.p.d.o.f. z art. 11 ust. 2 Konwencji ze Szwajcarią, poprzez niezastosowanie obniżonej stawki podatku w wysokości 5% na podstawie Konwencji ze Szwajcarią w oparciu o koncepcję look through approach i w konsekwencji odmowę zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w przypadku uznania przez Dyrektora, że podatnik będący bezpośrednim odbiorcą odsetek nie jest rzeczywistym właścicielem odsetek, tylko jest nim jedyny wspólnik podatnika będący rezydentem podatkowym Szwajcarii, w sytuacji, gdy: (i) skarżąca przedłożyła w toku postępowania certyfikaty rezydencji R. K. dokumentujące jej rezydencję podatkową w Szwajcarii, (ii) struktura właścicielska podatnika i jego rola nie mają charakteru sztucznego i nie są utworzone w celu minimalizacji obciążeń podatkowych, (iii) na żadnym etapie sprawy organy nie stwierdziły, aby głównym celem zawarcia umowy pożyczki przez pożyczkodawcę, z tytułu której skarżąca skapitalizowała odsetki było zapewnienie korzystniejszej sytuacji podatkowej, a uzyskanie tego korzystniejszego traktowania w okolicznościach niniejszej sprawy byłoby sprzeczne z przedmiotem i celem Konwencji z Luksemburgiem oraz Konwencji ze Szwajcarią;
6) na gruncie dokonanej i przyjętej przez Dyrektora oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę, naruszenie art. 207 § 2 w zw. z art. 210 § 1 i 4 w zw. z art. 128, art. 120, art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 72 § 1 pkt 2, art. 72 § 2 pkt 1, art. 75 § 2 o.p. poprzez zaniechanie pełnego merytorycznego rozpoznania sprawy i odmowę stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od skapitalizowanych odsetek oraz nienależnie zapłaconych odsetek za zwłokę, a w konsekwencji zamknięcie skarżącej drogi prawnej do skutecznego dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego i wpłaconego podatku oraz odsetek za zwłokę z własnego majątku skarżącej;
7) na gruncie dokonanej i przyjętej przez Dyrektora oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę, naruszenie art. 28b ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.p. poprzez odmowę zwrotu podatku w wyniku uznania przez Dyrektora, że wniosek o zwrot podatku powinien złożyć rzeczywisty właściciel odsetek, tj. jedyny udziałowiec Pożyczkodawcy (Pani R. K.), podczas gdy skarżąca posiada interes prawny i legitymację prawną do ubiegania się o zwrot podatku, gdyż skarżąca wpłaciła podatek z własnych środków i poniosła ciężar ekonomiczny tego podatku;
8) na gruncie dokonanej i przyjętej przez Dyrektora oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę, naruszenie art. 170 § 1 o.p. w zw. z art. 28b ust. 16 u.p.d.o.p. poprzez zaniechanie przekazania sprawy do organu właściwego w sytuacji gdy Dyrektor uznał się za organ niewłaściwy w sprawie, co doprowadziło do bezzasadnej odmowy zwrotu podatku oraz zamknięcia skarżącej drogi prawnej do skutecznego dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego i wpłaconego podatku z własnego majątku skarżącej;
9) na gruncie dokonanej i przyjętej przez Dyrektora oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie jakoby podatnik nie był rzeczywistym właścicielem odsetek skapitalizowanych przez spółkę, naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2a uu.p.d.o.f. poprzez przyjęcie, że dowody w postaci dokumentów certyfikatów rezydencji podatkowej R. K. za lata 2021-2024 wraz z ich tłumaczeniami przysięgłymi przedłożone na okoliczność rezydencji podatkowej w Szwajcarii jedynego wspólnika podatnika nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, podczas gdy zastosowanie obniżonej stawki podatku na podstawie Konwencji ze Szwajcarią jest uwarunkowane udokumentowaniem rezydencji podatkowej w Szwajcarii jedynego wspólnika podatnika;
10) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 i 2 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem prawa, zamiast jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, tj. o zwrocie podatku na rzecz skarżącej;
11) naruszenie art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji poprzez odmowę stwierdzenia i zwrotu podatku u źródła zapłaconego z majątku skarżącej, skutkujące naruszeniem zasady demokratycznego państwa prawa, zasady równości wobec prawa oraz prawa do ochrony własności i innych prawa majątkowych.
W związku z tymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga nie jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy przede wszystkim prawidłowości stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji, że spółka nie jest rzeczywistym właścicielem otrzymanych należności odsetkowych i nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby dla celów podatkowych, a zatem nie jest możliwe zastosowanie w sprawie obniżonej stawki podatku w wysokości 5% należności brutto na podstawie Konwencji z Luksemburgiem. Ponadto strona kwestionuje prawidłowość zaskarżonej decyzji z tego powodu, że skoro organ odwoławczy uznał, że podatnik będący bezpośrednim odbiorcą odsetek nie jest ich rzeczywistym właścicielem, lecz – jak twierdzi skarżąca – organ uznał, że beneficjentem rzeczywistym tych należności jest jedyny wspólnik podatnika (będący rezydentem podatkowym Szwajcarii), tj. R. K., to obowiązkiem organu – na podstawie art. 22a u.p.d.o.p. w zw. z art. 11 ust. 2 Konwencji ze Szwajcarią – było zastosowanie w sprawie obniżonej stawki podatku w wysokości 5% w oparciu o koncepcję look through approach, w sytuacji, gdy skarżąca przedłożyła w toku postępowania certyfikaty rezydencji R. K. dokumentujące jej rezydencję podatkową w Szwajcarii, a struktura, w ramach której spółka działa, nie nosi znamion sztuczności.
Ze względu na treść wniosku skarżącego, który był podstawą wszczęcia postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją oraz zarzuty skargi, zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią art. 28b. ust. 1 u.p.d.o.p. organ podatkowy zwraca, na wniosek, podatek pobrany zgodnie z art. 26 ust. 2e. Wysokość podatku do zwrotu określa się na podstawie zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Ustęp 2 tego artykułu stanowi zaś, że wniosek o zwrot podatku może złożyć: podatnik, w tym podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 2, który w związku z uzyskaniem należności, od której został pobrany podatek, osiąga przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, albo płatnik, jeżeli wpłacił podatek z własnych środków i poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku. Jak z kolei wynika z ustępu 3., wniosek o zwrot podatku zawiera oświadczenie co do zgodności z prawdą faktów przedstawionych we wniosku oraz co do zgodności z oryginałem dokumentacji załączonej do wniosku. Obowiązek złożenia oświadczenia, o którym mowa w zdaniu pierwszym, istnieje także na dalszym etapie postępowania w odniesieniu do przedstawianych kolejnych faktów oraz przekazywanej uzupełniającej dokumentacji.
Z materiału dowodowego wynika, że płatnik wpłacił podatek z własnych środków. Jest zatem uprawniony do złożenia wniosku stwierdzenie nadpłaty.
W myśl art. 3 ust. 2 u.p.d.o.p. podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W stosunku do niektórych przychodów uzyskiwanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podmioty zagraniczne, obowiązek potrącenia podatku spoczywa na podmiocie polskim, dokonującym wypłaty należności, będącej źródłem tego przychodu. Katalog takich przychodów został określony m.in. w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p..
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) - ustala się w wysokości 20% uzyskanego przychodu (dochodu).
Na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b i 2d, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji.
Art. 22a ustawy stanowi, że przepisy art. 20-22 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Poza sporem jest, że we wniosku o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku płatnik wskazał, że jego zdaniem odsetki podlegają preferencyjnej stawce opodatkowania w wysokości 5% na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.o. Stwierdził płatnik przy tym jednoznacznie, że podatnik będący bezpośrednim odbiorcą odsetek, mający siedzibę w Wielkim Księstwie Luksemburga, jest rzeczywistym właścicielem otrzymywanych należności. W tym zatem zakresie prawidłowo organy podatkowe obu instancji rozpoznawały złożony wniosek, stanowiący podstawę wszczęcia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie.
Na podstawie art. 3 ust. 1 lit. f u.p.o., jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, określenie "spółka" oznacza jakąkolwiek osobę prawną lub każdą jednostkę, którą dla celów podatkowych traktuje się jako osobę prawną. Jak wynika z art. 4 ust. 1 u.p.o., w rozumieniu Konwencji, określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w Umawiającym się Państwie z tytułu dochodu osiąganego ze źródeł położonych tylko w tym Państwie lub z tytułu majątku znajdującego się w tym Państwie. Jak wynika z art. 11 ust. 1 u.p.o. odsetki, które powstają w Umawiającym się Państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie. Zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.o. odsetki takie mogą być również opodatkowane w Umawiającym się Państwie, w którym powstają, i zgodnie z ustawodawstwem tego Państwa, ale jeżeli osoba uprawniona do odsetek ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5 procent brutto tych odsetek. W myśl art. 11 ust. 3 u.p.o. niezależnie od postanowień ustępu 2, odsetki z tytułu kredytów i pożyczek bankowych pochodzące z Umawiającego się Państwa, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane tylko w tym drugim Państwie. Zgodnie z art. 11 ust. 4 u.p.o., niezależnie od postanowień ustępu 3, odsetki na rzecz Umawiającego się Państwa są zwolnione z opodatkowania w drugim Umawiającym się Państwie.
Jeśli chodzi o kwestię zastosowania obniżonej stawki opodatkowania wynikającej z art. 11 Konwencji z Luksemburgiem trzeba zwrócić uwagę, że warunkiem zastosowania tej stawki jest m.in. posiadanie statusu rzeczywistego beneficjenta, oprócz pozostałych warunków, które w niniejszej sprawie nie były kwestionowane. Z umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania opartych na Konwencji Modelowej, m.in. z u.p.o. wynika, że jeżeli umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie definiuje określonego pojęcia, to stosuje się rozumienie tego pojęcia występujące w prawie podatkowym państwa będącego stroną tej umowy. Jeśli chodzi o polskie prawo podatkowe to jest to rzeczywiście definicja rzeczywistego właściciela zawarta w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. Przepis ten wskazuje, że rzeczywisty właściciel to podmiot, który spełnia łącznie warunki: (a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części, (b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi, (c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności są uzyskiwane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez ten podmiot w zakresie otrzymanej należności. Ta definicja – w ocenie Sądu – odpowiada międzynarodowemu rozumieniu tego pojęcia, tj. rozumieniu wypracowanemu w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości i w Komentarzu do Konwencji Modelowej. Chodzi więc rzeczywiście o to, że nie może być uznany za rzeczywistego beneficjenta podmiot, który z jednej strony jest – jak to się określa w orzecznictwie Trybunału – podmiotem wydrążonym (pustym), czyli podmiotem bez rzeczywistej substancji, co wskazuje na to, że nie prowadzi on sam rzeczywistej działalności. Z drugiej zaś strony podmiot ten nie ma takiej własnej decyzyjności i nie ponosi własnego ryzyka związanego z tą działalnością – jest podmiotem, który znajduje się "w rękach" innego podmiotu. Tutaj te tezy z orzecznictwa Trybunału znalazły odzwierciedlenie w definicji rzeczywistego właściciela zawartej w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Rzeczywisty właściciel (beneficial owner) jest podmiotem, który otrzymuje należność dla własnej korzyści, ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności, nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem czy innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi i który prowadzi rzeczywistą działalność w kraju siedziby, jeśli te należności są uzyskiwane w związku z tą działalnością.
Odnosząc te kryteria do spółki wskazywanej we wniosku jako podatnik, w oparciu o zgromadzony materiał, trzeba zgodzić się z organem odwoławczym, że te cechy rzeczywistego beneficjenta w odniesieniu do tej spółki luksemburskiej nie zostały spełnione. Jakkolwiek rację ma skarżąca, odnosząc się do wątku czysto finansowego, że nie odnotowano faktycznego przepływów środków na datę złożenia wniosku oraz wydania decyzji, gdyż odsetki są kapitalizowane, nie oznacza to jednak, że nie istnieje zobowiązanie do ich zapłaty.
Podnieść należy w pierwszej kolejności, że wbrew twierdzeniom skarżącej, organ odwoławczy dokonał w decyzji kompleksowej analizy działalności podatnika biorąc pod uwagę profil jego działalności, obejmujący działalność inwestycyjną. Słusznie ocenił organ, że na pasywny charakter działalności inwestycyjnej spółki będącej podatnikiem wskazuje m.in. zestawienie jej aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów. W tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść sprawozdań finansowych podatnika za lata 2020-2023, które potwierdzają, że posiadał on udziały/akcje w podmiotach powiązanych, których wartość bilansowa oscylowała w przedziale od 96.679.991,15 zł do 114.987.517,44 zł. Od 2019 r. do 2022 r. spółka miała udziały/akcje w podmiotach powiązanych: [...] G. P. W. S.A. i V. sp. z o.o. Udziały w tej ostatniej spółce podatnik sprzedał w 2020 r. W 2023 r. spółka będąca podatnikiem dokonała nowych inwestycji w spółki z portfela private equity: V. D. sp. z o.o., M. sp. z o.o. sp.k., A. F., A. V. S. S.-R. – łącznie ponad 11.000.000 zł. Podatnik ma papiery wartościowe w banku J. S. S.. Jak wynika z informacji w nocie 3b do sprawozdania finansowego za 2021 r., papiery wartościowe posiadane w tym banku przeklasyfikowano ze zbywalnych papierów wartościowych na papiery wartościowe inwestycyjne i przeszacowano do wartości kosztowej, a ich wartość bilansowa wyniosła 131.745.931,36 zł. Rok później, tj. w 2022 r. spółka sprzedała większość papierów wartościowych posiadanych w tym banku. Pozostało jedynie 31.875.000 akcji posiadanych w [...] za łączną cenę nabycia wynoszącą 14.436.060 zł. W 2022 r. wysokość zobowiązań uległa również zmniejszeniu z 280.773.668,48 zł do 250.794.311,85 zł, a środki posiadane na rachunku bankowym wzrosły z 3.512.354,65 zł do 86.449.133,24 zł. W 2020 r. podatnik udzielił płatnikowi pożyczki, której wartość bilansowa wynosiła 43.431.679,50 zł. W latach 2020-2023 wartość bilansowa tej pożyczki wzrosła do 52.866.135,01 zł. Zobowiązania spółki to głównie wierzytelności płatne na rzecz jedynego wspólnika R. K. z tytułu obligacji i pożyczek wraz z odsetkami oraz instrumentu hybrydowego MRPS, a także wierzytelności płatne na rzecz innych podmiotów powiązanych m.in. [...], PVCF i A. Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Trafnie organ odwoławczy ocenił przy tym, że opisane informacje potwierdzają fakty wskazane we wniosku o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku w zakresie kapitalizacji odsetek należnych od płatnika oraz płatnych na rzecz jedynego wspólnika podatnika, spłaty części kwoty obligacji oraz pożyczki udzielonej przez wspólnika w latach 2022 i 2023 oraz że te informacje świadczą o źródle pochodzenia aktywów podatnika – od jedynego jego wspólnika, czyli R. K..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo opisał w decyzji strukturę dochodów/przychodów podatnika, na które składają się przede wszystkim należności uzyskiwane z tytułu udziałów kapitałowych, innych inwestycji i pożyczek stanowiących część aktywów trwałych oraz należności z tytułu odsetek i dochodów finansowych. Zasadnie ocenił on, że choć nie ma przepływu odsetek naliczonych od udzielonej płatnikowi pożyczki, to w sprawozdaniach finansowych spółki będącej podatnikiem przychody odsetkowe (źródło finansowe) odpowiadają w niemal tożsamej wysokości kosztom finansowym (odsetkowym) wynikającym m.in. z zaciągniętych pożyczek czy obligacji objętych przez wspólnika (finansowania dłużnego). Tym samym, w rachunku zysków i strat spółka rozpoznaje koszty odsetkowe porównywalne z przychodami odsetkowymi. Spółka ujmuje więc po stronie przychodów finansowych skapitalizowane odsetki z tytułu umowy pożyczki udzielonej płatnikowi. Natomiast z powodu zobowiązań względem podmiotów powiązanych, w tym jedynego wspólnika R. K., odsetki wynikające z tej umowy pożyczki (wraz z innymi przychodami o takim charakterze) są przypisane w niemal tożsamej wysokości w rachunku zysków i strat po stronie tzw. kosztów odsetkowych. Nadto, co celnie dostrzegł organ odwoławczy, w latach 2020-2021 spółka wykazuje w zobowiązaniach zaciągnięte pożyczki od wspólnika w kwocie 25.000.000 zł. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w latach 2019-2023 (poza 2020 r.) spółka ponosiła straty. Co przy tym istotne, straty z działalności inwestycyjnej spółka ponosiła od chwili jej zawiązania, na co wskazuje ujęta w bilansie do sprawozdania finansowego za 2020 r. po stronie pasywów pozycja "zysk/(strata) z lat ubiegłych" wynosząca 18.486.102,90 zł. Z kolei według stanu na 31 grudnia 2023 r. straty spółki z lat ubiegłych wynoszą 38.605.281,26 zł, a więc są ponad trzykrotnie wyższe od wartość kapitału podstawowego wraz z agio.
Jednocześnie nie bez znaczenia jest, jak stwierdził organ odwoławczy, to, że dochody/przychody z udziałów kapitałowych oraz innych inwestycji i pożyczek stanowiących część aktywów trwałych stanowią zaledwie niewielki procent wartości posiadanych przez podatnika aktywów trwałych, w tym finansowych i inwestycyjnych oraz aktywów obrotowych. Wartość posiadanych przez podatnika aktywów w okresie od 2019 do 2023 r. przekraczała kwotę 250.000.000 zł, zaś osiągnięte przez podatnika przychody z ww. źródeł we wskazanym okresie wyniosły łącznie ponad 12.000.000 zł. Bieżące koszty operacyjne podatnika związane z prowadzoną działalnością inwestycyjną we wskazanym okresie wyniosły 5.434.260,15 zł. Na koszty operacyjne przypadały głównie wydatki związane z opłatami bankowymi, opłatami na rzecz podmiotów trzecich w związku ze świadczonymi usługami oraz wierzytelności płatne na rzecz podmiotów powiązanych.
Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego w zakresie dotyczącym hybrydowego instrumentu finansowego (MRPS). Organ opisał specyfikę tego instrumentu, rozszerzając te rozważania o kontekst międzynarodowego prawa podatkowego. Celnie organ odwoławczy dostrzegł, że instrument MPRS przypisany spółce na rzecz jej jedynego wspólnika R. K. uznać należy za hybrydowy instrument finansowy przyznający temu wspólnikowi korzyści podatkowe i finansowe związane z majątkiem spółki. Nie budzi zarazem wątpliwości Sądu, że hybrydowy instrument finansowy (MRPS) także stanowi zobowiązanie, które będzie musiało być wykonane. Potwierdzają to postanowienia art. 9.2 oraz art. 22 umowy spółki podatnika z 22 grudnia 2016 r., które, wbrew twierdzeniu skarżącej, wskazują na obowiązek wypłaty uprzywilejowanej dywidendy z tytułu posiadania udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu (MRPS). Prawidłowo stwierdzono także w decyzji, że nawet jeśli wynik roku obrotowego nie pozwoli na pełną wypłatę uprzywilejowanej dywidendy z tytułu udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu lub jeśli zgromadzenie wspólników postanowi nie deklarować dywidendy pomimo istnienia zysków, to niewypłacona część uprzywilejowanej dywidendy za dany rok zostanie wypłacona w kolejnych latach na rzecz posiadacza udziałów uprzywilejowanych podlegających obowiązkowemu umorzeniu, czyli jedynego wspólnika podatnika, którym jest R. K..
Jasne jest więc, że opisane wyżej płatności, w tym wynikające z omawianego instrumentu finansowego, będą musiały nastąpić w przyszłości, o ile tylko podatnik oraz płatnik będą posiadali odpowiednie zasoby, przy czym ten ostatni – gdy chodzi o zapłatę tych należności odsetkowych wynikających z umowy pożyczki, czyli wykonanie jego zobowiązań z tej umowy. Dlatego fakt, że obecnie nie ma faktycznych przepływów finansowych, nie przekreśla zasadności argumentacji, którą przedstawił organ odwoławczy w tym zakresie w zaskarżonej decyzji.
Nie ma również – zdaniem Sądu – znaczenia dla oceny posiadania przez podatnika statusu rzeczywistego beneficjenta sama tożsamość tytułów zobowiązań. Chodzi natomiast w tym zakresie o ocenę, czy ten podmiot wskazywany jako rzeczywisty beneficjent jest tym podmiotem, który otrzymuje dla własnej korzyści należności i który samodzielnie decyduje o ich przeznaczeniu.
Przechodząc do drugiego wątku akcentowanego przez organ odwoławczy, tj. decyzyjności po stronie podatnika oraz w związku z tym kryterium posiadania statusu rzeczywistego beneficjenta należności odsetkowych, jakim jest prowadzenie rzeczywistej działalności, trzeba zwrócić uwagę na to, że spółka będąca podatnikiem ma swój czteroosobowy zarząd. Natomiast zważywszy na nieodpłatność pełnienia funkcji przez jednego członka zarządu oraz wysokość odpłatności w przeliczeniu na jednego członka zarządu w odniesieniu do pozostałych członków zarządu na poziomie minimalnego wynagrodzenia w Luksemburgu, oraz mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, to biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe, należy zgodzić się z organem, że nie zostało wykazane aby spółka dysponowała atrybutem własnej decyzyjności. Jeżeli wskazani przez organ członkowie zarządu podatnika mieliby podejmować decyzje, które się wiążą z podejmowaniem pewnego ryzyka, a w tym przypadku należności, zobowiązania, pasywa określone są w kwotach rzędu 250.000.000 zł, to ma niewątpliwie rację organ odwoławczy przyjmując, że przy takim wynagrodzeniu oraz nie wykazując innych argumentów, które by wskazywały na samodzielne wykonywanie funkcji przez członków zarządu spółki będącej podatnikiem, nie da się wykazać, że został spełniony warunek posiadania przez podatnika statusu rzeczywistego beneficjenta.
Spółka nie zatrudnia pracowników, wskazuje zaś na swoją działalność holdingową, tj. związaną nie tylko z samym pasywnym posiadaniem udziałów, lecz również na działalność związaną z udzielaniem finansowania choćby w formie pożyczek – co przecież w sposób oczywisty wiąże się z koniecznością dokonywania stosownych analiz oraz ocen, które wiążą z podejmowaniem istotnego ryzyka. Obrazowo można to wyrazić wskazując, że musi ktoś zadania w tym zakresie wykonać, a zarazem musi również ktoś ocenić prawidłowość wykonania tych zadań. Nawet przy założeniu, że wskazana w decyzji luksemburska spółka F. S. S.C.A. zapewnia całą organizacyjną stronę funkcjonowania spółki będącej podatnikiem oraz przyjmując, że są ponoszone przez podatnika płatności na rzecz tego podmiotu zewnętrznego, to zarazem ktoś musi jednak te decyzje proponowane przez podmiot zewnętrzny oceniać, jeśli rzeczywiście ponosi ryzyko związane z realizacją wskazanych decyzji. Gdyby więc to ryzyko było rzeczywiście ponoszone przez organ decyzyjny spółki będącej podatnikiem, która się przedstawia jako rzeczywisty beneficjent, to zdaniem Sądu zarząd tej spółki musiałby ocenić rzetelność, zupełność tej dokumentacji prowadzonej na potrzeby oceny udzielanych pożyczek i przyjmowanych pożyczek, całej działalności finansowej. Biorąc pod uwagę skalę deklarowanej działalności spółki będącej podatnikiem odpowiedzialność związana z dokonywaniem tego rodzaju ocen skutkowałaby przyznaniem wynagrodzenia przewyższającego wykazane we wniosku.
Prawidłowo zatem organ odwoławczy podkreślił, że działalność spółki holdingowej, jaką jest podatnik, aby mogła zostać uznana za rzeczywistą działalność gospodarczą nie może ograniczać się do pasywnego czerpania korzyści wynikających z praw właścicielskich, lecz powinna polegać na aktywnym uczestniczeniu w zarządzaniu podmiotami zależnymi. Dla oceny zatem czy działalność spółki ma charakter rzeczywisty, co wynika również z poglądów wyrażonych w orzecznictwie TSUE, istotne jest spełnienie realnie sprawdzalnych wymagań, takich jak: lokal, personel i wyposażenie, samodzielność decyzyjna, brak zobowiązania do przekazywania otrzymywanych należności w sposób świadczący, że dany podmiot jest jedynie pośrednikiem, przez który jedynie "przepływają" środki (co nie jest wykluczone w przypadku kapitalizacji należności odsetkowych) oraz współmierność posiadanych aktywów do rodzaju i skali działalności, tj. czy posiadane zasoby są ilościowo i jakościowo adekwatne do zakresu wykazywanej działalności i ponoszonej odpowiedzialności za samodzielnie podejmowane decyzje.
Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, który wskazuje, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju rezydencji, a posiadany przez niego substrat majątkowo-osobowy nie jest wystarczający do zakresu wykazywanej działalności podatnika, który nie posiada samodzielności decyzyjnej w zakresie prowadzonej działalności inwestycyjnej. Trafnie bowiem organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że za takim stwierdzeniem przemawiają łącznie oceniane okoliczności wskazujące na: pasywny zasadniczo charakter działalności inwestycyjnej podatnika, duży udział kapitałów obcych w pokryciu jego aktywów, generowanie strat bilansowych w opisanych okresach, osiąganie niewielkich dochodów/przychodów z posiadanych aktywów finansowych oraz inwestycyjnych w stosunku do skali inwestycji, stosowania hybrydowego instrumentu finansowego (MRPS), przypisania w rachunku zysków i strat spółki kosztów odsetkowych w niemal tożsamej wysokości co deklarowanych przychodów finansowych z tego samego źródła, korzystanie przez spółkę z oferowanych przez inny podmiot usług siedziby i usług zarządczych, jak również ponoszenie nieadekwatnych kosztów wynagrodzeń w stosunku do deklarowanej działalności gospodarczej.
Biorąc pod uwagę powyższe, słuszna jest konstatacja organów obu instancji, że wyjaśnienia w zakresie celu utworzenia spółki będącej podatnikiem w Luksemburgu są niewiarygodne. To sama skarżąca akcentuje bowiem, że podatnik jest "rodzinnym wehikułem inwestycyjnym rodziny Państwa Kaczyńskich" służącym reinwestycji majątku, a jego utworzenie w Wielkim Księstwie Luksemburga było podyktowane m.in. stabilnością prawno-gospodarczą tego kraju oraz dostępnością do wykwalifikowanej kadry pracowniczej. Zarazem skarżąca zaś przyznaje, że większość członków zarządu podatnika zamieszkuje poza granicami Luksemburga, a jak wskazano wyżej podatnik zawarł z wyspecjalizowanym przedsiębiorcą umowę o świadczenie usług siedziby oraz innych usług administracyjno-prawnych. Bezsprzecznie też podmioty zewnętrzne oraz dyrektorzy otrzymują wynagrodzenie poniżej przeciętnych stawek przyjętych w obrocie gospodarczym dla pracowników wyspecjalizowanych. Raz jeszcze podnieść należy, że są to wynagrodzenia nieadekwatne do realiów rynkowych, niższe od wynagrodzeń minimalnych, a rację ma organ odwoławczy, że zazwyczaj stawki wynagrodzeń dla specjalistów działających na rynkach inwestycyjnych są wyższe od wynagrodzeń osiąganych w pozostałym sektorze działalności usługowej.
Nie jest więc tak, jak twierdzi skarżąca, że stanowisko organu w tym zakresie świadczy o braku zrozumienia przez organ charakteru działalności podatnika oraz że posiadany przez spółkę substrat majątkowo-osobowy jest adekwatny dla "rodzinnego wehikułu inwestycyjnego". Organ prawidłowo wziął pod uwagę wszystkie istotne w sprawie okoliczności, w tym wyjaśnienia skarżącej co do charakteru spółki będącej podatnikiem z punktu widzenia udziałowców. Zdaniem Sądu, celnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podsumował, że zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że wyjaśnienia skarżącej, w tym dotyczące specyfiki działalności spółki jako rodzinnego instrumentu inwestycyjnego nie są w pełni koherentne z formą prawną, w jakiej działa spółka oraz z zakresem jej działania. Podatnik działa bowiem w formie inwestycyjnej spółki S. . Trafnie przywołał zaś organ odwoławczy ogólnodostępne informacje, pokazując, że struktura S. może zapewnić istotne korzyści podatkowe, szczególnie w kontekście inwestycji zagranicznych oraz operacji holdingowych oraz wskazał, że dokładne preferencje podatkowe zależą od specyficznej struktury i rodzaju działalności spółki oraz spełnienia wymogów regulacyjnych. Poza sporem jest zaś, że w latach 2019-2023 podatnik nie zapłacił podatku dochodowego od osób prawnych w Luksemburgu, lecz podlegał jedynie podatkowi od aktywów netto. Jednocześnie – co nie kwestionowane – w zakresie zarządzania majątkiem prywatnym istnieje w prawie luksemburskim inna spółka (société de gestion de patrimoine familial - SPF) o ograniczonych w stosunku do spółki będącej podatnikiem możliwościach działania. SPF nie może m.in. świadczyć usług, w tym udzielać oprocentowanych pożyczek oraz nie może uczestniczyć w zarządzaniu podmiotami, w których posiada udziały.
Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z istnieniem wg skarżącej obowiązku organu zastosowania w sprawie koncepcji look through approach, należy zwrócić uwagę, po pierwsze, że postępowanie podatkowe w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek. Wniosek ten złożyła spółka będąca płatnikiem. Z tego wniosku wynikało, że podatek powinien być pobrany przy zastosowaniu stawki 5% z Konwencji z Luksemburgiem, gdyż podatnik, czyli spółka luksemburska jest rzeczywistym właścicielem należności, a poza tym spełnione zostały wszystkie pozostałe warunki zastosowania tej preferencyjnej stawki opodatkowania. Ten wniosek wskazywał granice, w jakich organ sprawę rozpoznawał. Po drugie, kwestia statusu rzeczywistego beneficjenta wspólnika spółki będącej podatnikiem, czyli R. K., pojawiła się po zakończeniu postępowania organu pierwszej instancji, w odwołaniu od decyzji tego organu. Organ odwoławczy na tym etapie nie mógł tego wniosku rozpoznawać, albowiem gdyby tak uczynił naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania, wynikającą z treści art. 127 o.p. Po trzecie, dodatkowo, a więc jedynie ubocznie, trzeba zwrócić uwagę na treść certyfikatu dla R. K.. Został on przedstawiony na etapie postępowania odwoławczego. Wynika z niego wyraźnie zastrzeżenie, że wyłączona jest możliwość jego zastosowania w sprawach ulg, odliczeń podatków w przypadku odsetek (czy dywidend). Opisana treść tego certyfikatu stanowi wszakże jedynie dodatkowy element potwierdzający prawidłowość stanowiska organu odwoławczego w niniejszej sprawie. Natomiast istotna jest pierwsza ze wskazanych wyżej kwestii, że postępowanie zakończone zaskarżona decyzją zostało wszczęte na wniosek strony. Wniosek ten zakreślał granice rozpoznania sprawy przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ odwoławczy, ani też organ pierwszej instancji, tych powiązań z udziałowcem podatnika oraz powiązań udziałowca z innymi podmiotami nie badał. Poza tym w odwołaniu i w skardze ten wątek rzeczywistego beneficjenta podnoszony w odniesieniu do R. K. o tyle jest nieskuteczny, że R. K. nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności organ odwoławczy nie był obowiązany i uprawniony do oceny zasadności zastosowania w sprawie podniesionych w skardze przepisów art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2a u.p.d.o.p.
Z powyższego wynika, że bezzasadne są również twierdzenia skarżącej podniesione w kontekście art. 170 o.p., jakoby skoro Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał się za niewłaściwy w sprawie, a zatem konsekwentnie winien był przekazać sprawę z wniosku skarżącej do rozpoznania właściwemu organowi podatkowemu. Nie ulega wątpliwości, że strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie, za pośrednictwem Naczelnika zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ odwoławczy uznał się prawidłowo za właściwy do rozpatrzenia tego odwołania i rozpoznał sprawę z wniosku skarżącej w drugiej instancji. Nie zmienia tej oceny treść pism skarżącej z 19 i z 21 marca 2025 r. Pisma te zawierają tożsame jak w we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku uzasadnienie, że to spółka luksemburska jest podatnikiem i rzeczywistym właścicielem skapitalizowanych odsetek. Zarówno odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak i pismo skarżącej z 19 marca 2025 r. zawiera sformułowanie, że w przypadku uznania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że rzeczywistym właścicielem odsetek jest R. K., organ ten winien zastosować przepisy Konwencji ze Szwajcarią. Organ odwoławczy nie wskazał jednak beneficjenta skapitalizowanych odsetek, lecz jedynie stwierdził, że beneficjentem tym nie jest podatnik, co wystarcza do rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącą o zwrot zryczałtowanego podatku.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy podatkowe w toku postępowania nie naruszyły również innych przepisów Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, w tym jej art. 120 (zasada legalizmu/praworządności), art. 121 § 1 (zasady zaufania), art. 122 (zasady prawdy materialnej) i art. 180 § 1 (otwarty katalog środków dowodowych). W toku postępowania podatkowego zebrane zostały dowody dające podstawę do dokonania ustaleń stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, stosownie do art. 187 § 1 o.p. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został poddany całościowej i należytej ocenie, z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Tym samym dowody te zostały ocenione w sposób zgodny z wymaganiami art. 191 o.p. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentacji skarżącej podniesionej w toku postępowania. Uzasadnienie to odpowiada wymaganiom wynikającym z art. 210 § 1 pkt 4 i 6 o.p. Wobec tego, że stanowisko wyrażone w decyzji wydanej w pierwszej instancji było prawidłowe, zasadnie organ utrzymał ją w mocy zaskarżoną decyzją (art. 233 § 1 pkt 1 o.p.).
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji. Jak wynika z tego, co wskazano wyżej, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem skapitalizowanych odsetek, a przy tym nie miał organ podstaw do dokonywania oceny, czy właścicielem takim jest jedyny wspólnik podatnika. Nie naruszył więc organ art. 91 ust. 2 Konstytucji ani art. 22a u.p.d.o.p. w zw. z art. 11 u.p.o. oraz art. 11 Konwencji ze Szwajcarią w zw. z art. 31 i 32 Konwencji Wiedeńskiej. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia w rozpoznawanej sprawie zasady demokratycznego państwa prawa, zasady równości wobec prawa ani prawa do ochrony własności i innych praw majątkowych, wynikających z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI