I SA/Lu 387/11

I SA/Lu 387/11 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2011-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Irena Szarewicz-Iwaniuk /sprawozdawca/
Krystyna Czajecka-Szpringer
Małgorzata Fita /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 240 par. 1 pkt 5, art. 123, art. 233 par. 1 , art. 247 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. S. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania P.S. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...]. uchylającej w całości decyzję wymiarową na podatek od nieruchomości za 2005 rok w kwocie 855,80 zł i ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 rok w kwocie 8.209 zł – uchyliło tę decyzję w części ustalenia terminu płatności podatku i orzekło, że "płatność podatku ustala się w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji".
Z uzasadnienia skarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że bieżąca wewnętrzna kontrola prawidłowości i powszechności opodatkowania prowadzona przez organ podatkowy wykazała rozbieżności pomiędzy powierzchnią gruntu związaną z prowadzeniem działalności przyjętą do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2005r., a będącą faktycznie w wieczystym użytkowaniu podatnika. P. S. wezwany do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości za okres od 2005 roku począwszy, złożył taką informację jedynie za 2010 rok. Celem ustalenia stanu nieruchomości będących w posiadaniu podatnika, przeprowadzono u niego kontrolę. Postępowanie zakończono decyzją z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie.
Następnie, postanowieniem z dnia [...]. Burmistrz Miasta wznowił, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 rok.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta uchylił w całości decyzję wymiarową na podatek od nieruchomości za 2005 rok oraz ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za ten rok w kwocie 8.209 zł od gruntów oraz budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W treści rozstrzygnięcia organ zawarł również stwierdzenie, że podatek płatny jest w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Od powyższej decyzji strona odwołała się, zarzucając naruszenie:
- art. 68 § 1 i § 2 pkt 1 z związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które polegało na nieprawidłowym uznaniu, że podatnik nie złożył deklaracji podatkowej wymaganej przepisami prawa podatkowego oraz że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego za lata 2005-2007,
- art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, polegające na nie wskazaniu uzasadnienia faktycznego w skarżonej decyzji,
- art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej,
- dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.
Strona zarzucała też nieważność postępowania z uwagi na to, że rozstrzygnięcie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją z [...] umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005- 2009. Zdaniem strony nieważność wydanej decyzji spowodowana jest też wydaniem jej z naruszeniem przepisów o właściwości (winien ją wydać Burmistrz a nie Burmistrz Miasta ).
Na koniec strona wskazała na naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych informując, że z uwagi na niezakończenie budowy i brak pozwolenia na użytkowanie budynków związanych z działalnością gospodarczą – obiekty te nie mogą być użytkowane i wykorzystywane do prowadzenia działalności.
Na skutek rozpatrzenia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...]. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części ustalenia terminu płatności podatku i orzekło, że "płatność podatku ustala się w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji".
W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 2 oraz art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zm.) i wskazano, że z ustaleń poczynionych w sprawie wynikało, że P. S., prowadzący od 10 lipca 2001 r. działalność gospodarczą, jest użytkownikiem wieczystym zabudowanych nieruchomości położonych w B. przy ul. W., które posiadał w roku 2005 r. a nie były opodatkowane podatkiem od nieruchomości za ten rok. To obligowało organ do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz do ponownego wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 roku i ustalenia należnej wysokości podatku.
Odnosząc się do zarzutu odwołania organ stwierdził, że z zarzutem przedawnienia nie mamy w sprawie do czynienia z uwagi na nie złożenie przez stronę stosownej deklaracji, wobec czego nie upłynął jeszcze 5-letni okres przedawnienia przewidziany art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że stronie szczegółowo zostały wskazane przyczyny i okoliczności wznowienia postępowania, a decyzja o umorzeniu postępowania nie była wydana w postępowaniu nadzwyczajnym. Burmistrz Miasta jest zaś organem właściwym do wydania decyzji w sprawie. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do niemożliwości użytkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością wskazano, że prowadzenie prac remontowych oraz rozbudowa budynku celem dostosowania go do potrzeb przedsiębiorcy nie wypełnia przesłanki z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Na koniec Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na to, że decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości jest decyzją ustalającą, termin płatności podatku z niej wynikającego wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Dlatego Kolegium orzekło u uchyleniu decyzji w tej części i wyznaczyło inny termin płatności podatku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości lub stwierdzenie jej nieważności. W skardze powtórzono zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Do skargi P. S. dołączył oświadczenie kierownika budowy warsztatu samochodowego, oświadczenie projektanta oraz dokumentację zdjęciową.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem na podstawie art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zmianami) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa". Sprawując tę kontrolę i stosując tylko środki określone ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa).
Mając powyższe na uwadze, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja wydana została w warunkach, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z akt sprawy niniejszej wynika, iż po wznowieniu postępowania wobec zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie organ I instancji, działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wydał w stosunku do P.S. decyzję, którą:
1/ uchylił w całości decyzję na podatek od nieruchomości za 2005r. w kwocie 855,80 zł;
2/ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za 2005r. w kwocie 8.209 zł, w tym od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 1164,35 zł i od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 7044,80 zł, zamieszczając w sentencji decyzji pouczenie, iż "Podatek płatny jest w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie P.S. od decyzji organu I instancji, podając jako podstawę rozstrzygnięcia art. 233 § 1 pkt 2 lit a Ordynacji podatkowej, orzekło: "uchyla decyzję organu I instancji w części ustalenia płatności podatku i orzeka – płatność podatku ustala się w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji".
Stosownie do art. 233 § 1 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo
2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji:
a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie,
b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu I instancji. Rozstrzygniecie jest niezbędnym elementem każdej decyzji administracyjnej, bowiem jest to ten element decyzji, który określa skutki prawnopodatkowe ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego i zastosowanych przepisów prawnych. Z rozstrzygnięcia powinien wynikać zakres praw i obowiązków strony, która jest adresatem decyzji. Art. 233 Ordynacji podatkowej zawiera zaś wyczerpujące wyliczenie decyzji organu odwoławczego, wobec czego wydanie decyzji nieprzewidzianej w art. 233 stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 tej ustawy / por. B. Adamiak w B.Adamiak, J.Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa – Komentarz 2009).
I tak, zgodnie z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, gdy stwierdzi, że jest ona prawidłowa. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje wyrażona wola organu odwoławczego załatwiającego sprawę w tej formie (por. wyrok NSA z dnia 15 sierpnia 1985r. III SA 730/85, GAP 1987 nr, 5 str. 43).
Art. 233 § 1 pkt 2 lit a zd. 1 dotyczy takiej sytuacji, w której organ odwoławczy wydaje decyzję reformatoryjną, a więc gdy uchyla w całości lub w części decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Organ odwoławczy wyda taką decyzję, gdy uzna, że badana decyzja jest nieprawidłowa i koryguje nią wady prawne decyzji organu I instancji z uwagi na niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, jak i niewłaściwą ocenę okoliczności faktycznych.
Z treści decyzji organu I instancji wynika, iż w jej sentencji zawarte zostało pouczenie, niestanowiące elementu rozstrzygnięcia, co do terminu płatności podatku ustalonego tą decyzją. Zgodnie bowiem z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis ten odnosi się do zobowiązania podatkowego powstającego w drodze doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a taką decyzją niewątpliwie jest decyzja w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości wydana na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (. t.jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia i wnioski oraz interpretację i zastosowanie przepisów prawa materialnego organu I instancji, lecz nie znalazło to odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu, bowiem zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia. Za rozstrzygnięcie nie można bowiem uznać uchylenia decyzji "w części" pouczenia o terminie płatności podatku, dokonanego zresztą z rażącym naruszeniem art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem wbrew oczywistemu brzmieniu tego przepisu prawa, bez wypowiedzenia się przez organ odwoławczy co do istoty sprawy w jeden ze sposobów określonych w art. 233 Ordynacji podatkowej.
W takiej sytuacji, zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, co na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa prowadziło do orzeczenia jak w sentencji.
Ze względu na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji przedwczesne byłoby odniesienie się merytoryczne do zarzutów skargi.