I SA/RZ 538/21

I SA/Rz 538/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Jacek Boratyn
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek rolny
Sygn. powiązane
III FSK 96/22 - Wyrok NSA z 2023-02-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2052
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2020 poz 333
art.1-4
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2021 rok 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie adwokat A.S. – Kancelaria Adwokacka w kwocie 110,70 (sto dziesięć i 70/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 20,70 (dwadzieścia i 70/100) złotych, za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. K. (dalej: podatnik/skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję wójta Gminy z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego na 2021 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. organ I instancji ustalił skarżącemu i współpodatnikom (T. K., K. H., B. K., G. B., J.M., A. M., I. F., A.K., H. R., E.G. i Z. K.) zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na 2021 r. w wysokości 54 zł. Zobowiązanie zostało ustalone za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. dla działek o numerach 269 i 271 w obrębie nr 1 – B. Przedmiot opodatkowania stanowiły grunty o powierzchni 0,4096 ha przeliczeniowego (w tym zwolnieniem objęto 0,0427 ha przeliczeniowego), zaś za stawkę podatku przyjęto 146,3750 zł (równowartość pieniężna 2,5 q żyta od 1 ha przeliczeniowego). Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, że oparł swoją decyzję na danych otrzymanych z ewidencji gruntów i budynków.
Pismem datowanym na 12 marca 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc, że w związku z brakiem zakończonego prawomocnie postępowania spadkowego, nie może być podatnikiem podatku rolnego od przedmiotowych działek.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji zaznaczył, że ewidencja gruntów i budynków ma moc dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Organ II instancji zwrócił uwagę na zalegające w aktach sprawy zawiadomienie Starosty z dnia 1 kwietnia 2020 r. o zmianie stanu właścicieli przedmiotowych działek w związku z nabyciem spadku po J. K. przez I. F., J. K., A. K., T. K., Z.K., K. H. i H. R. Organ podkreślił, że zobowiązanie podatkowe zostało naliczone w oparciu o zaktualizowane dane z ewidencji gruntów i budynków.
Na powyższą decyzję, pismem datowanym na 14 czerwca 2021 r., skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji. Skarżący określił podatek w przedmiotowej sprawie jako "bezprawny i nielegalny". W szczególności podniósł, że w sprawie nie było rzetelnego i zakończonego prawomocnie postępowania spadkowego, zaś skarżący nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego posiadanie udziału w przedmiotowych działkach. Skarżący ponadto stwierdził, że "od prawa do spadku nie ma podatków".
Analizując w uzasadnieniu skargi zaskarżoną decyzję, skarżący zakwestionował kompletność zebranego materiału dowodowego oraz prawdziwość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podał w wątpliwość legalność przetwarzania danych osobowych w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Skarżący w piśmie datowanym na 12 sierpnia 2021 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu, podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze, zaznaczając, że otrzymane przez niego decyzje są bezprawne, a działania organów mają charakter przestępczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestie opodatkowania podatkiem rolnym reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333, dalej: ustawa o podatku rolnym). Ustawa ta określa zarówno powstanie obowiązku podatkowego, kogo ten obowiązek obciąża, jak również zasady, według których organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa stawki tego podatku. Kwestie proceduralne rozstrzyga z kolei ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa).
W myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Z kolei na podstawie art. 3 ust.1 pkt 1 przywołanej ustawy, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2. Przywołany ust. 2 stanowi, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym
Jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 i 7 (art. 3 ust. 5).
Jak natomiast stanowi ust. 6 powołanego artykułu, jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości, zaś zgodnie z ust. 7, zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 5, nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli (posiadaczy) jest zwolnionych od podatku rolnego albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach (posiadaczach), którzy podlegają podatkowi rolnemu oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu.
W oparciu o treść art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:
1. dla gruntów gospodarstw rolnych – liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;
2. dla pozostałych gruntów – liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Jak wynika z powyższych uregulowań, w przypadku współwłasności nie ma możliwości odrębnego opodatkowania podatkiem rolnym każdego ze współwłaścicieli jedynie co do przypadającego mu udziału w nieruchomości. Organ podatkowy obowiązany jest wydać jedną decyzję adresowaną do wszystkich współwłaścicieli, a obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie. Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej: Kodeks cywilny) dla zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zatem zapłata w całości ustalonego łącznego zobowiązania przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Poza tym uregulowaniem pozostaje natomiast wzajemne rozliczenie się współwłaścicieli z dokonanej zapłaty podatku, bowiem w drodze roszczeń regresowych mają oni prawo dochodzić należności od pozostałych współwłaścicieli w stosunku do posiadanych przez nich udziałów we współwłasności. Kwestia ta należy jednak do kognicji sądów powszechnych (cywilnych).
Z punktu widzenia istoty sporu, kluczowym w niniejszej sprawie jest art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zgodnie z tym przepisem podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak zasadnie wskazywał organ odwoławczy, z powyższego przepisu wynika związanie organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
Organy podatkowe, w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, danych tych – co do zasady – nie mogą kwestionować. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane uwidocznione w ewidencji gruntów. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Ewidencja zawiera również dane o właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących gruntami (art. 2 pkt 8) Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Dane te stanowią podstawę wymiaru podatków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też, dopóki zapis w ewidencji nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu wiążąca (zob. uchwały NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, a także wyroki NSA: z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12; z 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12; z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2314/14; z 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 897/17, wyrok z 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2027/13).
Jak ustalono w toku postępowania, skarżący jest współpodatnikiem podatku rolnego, a wymiar podatku został ustalony na podstawie danych zawartych w rejestrze gruntów z uwzględnieniem ceny skupu kwintala żyta.
Porównanie danych zawartych w informacji o działkach (zawiadomienie starosty z 1 kwietnia 2020 r. o zmianie stanu właścicieli przedmiotowych działek) z danymi uwidocznionymi w treści zaskarżonej decyzji pozwalają przyjąć, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Z danych zawartych w ewidencji gruntów wynika, że przedmiot opodatkowania stanowią grunty będące współwłasnością skarżącego i współpodatników. Wprawdzie skarżący podważa wiarygodność tych danych i ich prawdziwość, jednakże nie wskazał żadnych innych danych, w szczególności tych znajdujących odzwierciedlenie w urzędowych rejestrach o charakterze publicznym czy też innych urzędowych dokumentach, w oparciu o które można byłoby ustalić podatek rolny. Jeżeli skarżący uważa, że dane w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi prawnemu, to powinien zainicjować postępowanie w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w tym rejestrze, na zasadzie art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Po dokonaniu aktualizacji, podstawą wymiaru podatku dla organu będą dane zaktualizowane.
Godzi się nadto zauważyć, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, stanowiącej w sprawie podatkowej podstawę wymiaru podatku, zawiadamia organy podatkowe m.in. o każdej zmianie danych objętych działem I księgi wieczystej, a więc co do oznaczenia nieruchomości i prawa własności, co jest skorelowane z obowiązkiem sądów powiadamiania organ prowadzący ewidencje o każdej takiej zmianie. W niniejszej sprawie organ podatkowy został powiadomiony o zmianie co do stanu prawa własności przedmiotu opodatkowania ze wskazaniem dokumentu stanowiącego podstawę dokonanych zmian – postanowienia sądu z [.] listopada 2018 r. sygn. akt I NS [.]/18 dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po jednej ze współwłaścicielek J. K. Skarżący kontestując te dane nie przedstawia żadnych dowodów, które wskazywałyby, że w/w orzeczenie straciło moc, i że jak twierdzi, postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nadal toczy się. Organ podatkowy, jak się rzekło, nie był zobowiązany do weryfikacji danych wynikających z tego urzędowego zbioru danych. Z zawiadomieniem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o zmianach w danych ewidencyjnych związane jest domniemanie wiarygodności przypisane dokumentom urzędowym (art. 194 § 1 ordynacji podatkowej).
Nieuzasadnione są również twierdzenia skarżącego odnośnie naruszenia przez organy przepisów postępowania oraz łamania praworządności. Skarżący przede wszystkim nie precyzuje swoich zarzutów w tym zakresie, ograniczając się jedynie do niepopartych argumentami opinii. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym zawiadomienie starosty z 1 kwietnia 2020 r. i wypis z rejestru gruntów dotyczący skarżącego i przedmiotowych działek, pozwalał na wydanie decyzji w przedmiocie podatku rolnego.
Z kolei w odniesieniu do podnoszonej przez skarżącego argumentacji, że "od prawa do spadku nie ma podatków", Sąd zaznacza, że postępowanie w niniejszej sprawie nie dotyczyło opodatkowania spadku, w przypadku którego ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2021 r., poz. 1043) rzeczywiście przewiduje zwolnienie zstępnych od podatku, na zasadach określonych w art. 4a przywołanej ustawy. W niniejszej sprawie organy ustaliły skarżącemu wysokość innej daniny publicznej – podatku rolnego. Przedmiotem opodatkowania nie był spadek, lecz grunty rolne.
Końcowo, w nawiązaniu do twierdzeń dotyczących naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, Sąd zauważa, skarżący nie sprecyzował na czym polegałoby takie naruszenie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dziennik Urzędowy UE z 2016 r., nr 119, tzw. RODO) przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, jeśli jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze oraz jeśli jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.
Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pozwoliła na ustalenie, że zarówno podmiot, jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone w sposób prawidłowy, a wydane decyzje nie naruszają prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.).
Na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1, § 4 ust. 2 i ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r. poz. 18), przyznał adwokat A. S. – Kancelaria Adwokacka w R. kwotę 110,70 (sto dziesięć i 70/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 20,70 (dwadzieścia i 70/100) złotych, za pomoc prawną udzieloną z urzędu.