I SA/Lu 370/24

I SA/Lu 370/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jakub Polanowski
Marcin Małek
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 26 § 1, art. 27, art. 59 § 1, § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 44 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Małek Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr 0601-IEE.7192.67.2024.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia R. S. na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 26 lutego 2024 r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych, wystawionych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone przez Dyrektora Oddziału ZUS w Lublinie na adres miejsca zamieszkania zobowiązanego: [...] ul. J. , wskazany w tytułach wykonawczych, w dniach 7 stycznia i 19 lutego 2014 r., w trybie art. 44 k.p.a.
ZUS Oddział w Lublinie pismem z 6 sierpnia 2018 r. poinformował Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie, że płatnik R. S. zawarł w dniu 31 lipca 2018 r. umowę ratalną nr [...], na podstawie której Zakład rozłożył na raty należności objęte wszystkimi tytułami wykonawczymi skierowanymi do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie. W związku z tym wierzyciel wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do 15 lipca 2019 r., tj. daty spłaty ostatniej raty. Postanowieniem z 9 sierpnia 2018 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych zostało zawieszone do 15 lipca 2019 r. Następnie ZUS Oddział w Lublinie pismem z 29 października 2019 r. poinformował Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie, że umowa ratalna - w związku z niewypełnieniem przez zobowiązanego jej postanowień - została rozwiązana w dniu 16 lipca 2019 r. W związku z tym wierzyciel wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
W kolejnym piśmie z 23 grudnia 2019 r. Zakład poinformował Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie, że płatnik zawarł w dniu 8 listopada 2019r. umowę ratalną nr [...], na podstawie której rozłożono na raty należności objęte wszystkimi tytułami wykonawczymi skierowanymi do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie. W związku z tym wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do 12 października 2020 r., tj. daty spłaty ostatniej raty. Postanowieniem z 30 grudnia 2019 r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Pismem z 21 września 2023 r. poinformowano Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie, że R. S. zawarł w dniu 23 listopada 2022 r. aneks do umowy ratalnej nr [...], na podstawie której Zakład rozłożył na 12 rat należności objęte tytułami wykonawczymi. Wierzyciel w związku z tym wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do 10 listopada 2023 r. Przekazał również, że należności objęte tytułami wykonawczymi: [...] zostały zapłacone w ramach układu ratalnego. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie postanowieniem z 2 października 2023 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do 10 listopada 2023 r.
W dniu 30 stycznia 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Postanowieniem z 26 lutego 2024 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie organ wskazał, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), która zmieniła m.in. przepis art. 59 u.p.e.a. Jednak stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W pierwszej kolejności Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie odniósł się do zarzutu braku prawidłowego doręczenia upomnień przedegzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych. Zgodnie z art. 27 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musi zawierać m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu (.,.), przy czym wierzyciel wskazuje w tytule wykonawczym jako adres zobowiązanego ostatni znany mu adres miejsca zamieszkania zobowiązanego. Na zobowiązanego ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada obowiązek przekazywania informacji o zmianie adresu zamieszkania lub siedziby (art. 36 § 3 u.p.e.a.). O tym obowiązku zobowiązany jest powiadamiany przy doręczeniu upomnienia, a następnie odpisu tytułu wykonawczego. Niedopełnienie przez zobowiązanego tego obowiązku powoduje, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem uznaje się za skuteczne. Z akt sprawy wynika, że wszystkie dokumenty dotyczące podejmowanych działań przedegzekucyjnych (upomnienia) i wydane w ich następstwie tytuły wykonawcze zostały skierowane na obowiązujący w dniu ich wysłania adres zamieszkania zobowiązanego. W związku z prowadzoną od 15 października 1991 r. do 30 czerwca 2015 r. działalnością gospodarczą, w zgłoszeniu płatnika składek ZUS ZFA z 7 września 2007 r. skarżący wskazał jako adres siedziby i adres zamieszkania ul. S. , zaś jako adres do korespondencji: ul. P. . Następnie nie aktualizował w ZUS informacji w tym zakresie, stosownie do art. 36 ust. 13 i art. 44 ust. 1 u.s.u.s. Zakład weryfikował aktualne dane adresowe zobowiązanego na podstawie dostępnych systemów oraz informacji przekazywanych do ZUS z CEiDG. W dniu 19 sierpnia 2010 r. do Oddziału wpłynęło zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 18 sierpnia 2010 r. wskazujące jako adres zamieszkania przedsiębiorcy ul. J. . Historia wpisu w CEiDG wskazuje, iż po kolejnych zmianach z dnia 2 grudnia 2011 r., stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej był wskazany adres. Dodatkowym miejscem wykonywania działalności była natomiast ul. S. , a adresem do doręczeń ul. J. . Dane w ewidencji wskazują, iż w dniu 1 lipca 2015 r. płatnik dokonał kolejnej zmiany i wskazał jako adres prowadzenia działalności i zamieszkania ul. S. . W związku z powyższym w dacie skierowania do zobowiązanego upomnień przedegzekucyjnych z 13 listopada 2013 r. i 17 grudnia 2013 r. (doręczone 3 grudnia 2013 r. i 7 stycznia 2014 r.), adres pod jaki przesłano upomnienia oraz tytuły wykonawcze, tj. ul. J. był prawidłowy. Doręczenie wywołało skutek przewidziany w art. 44 § 4 k.p.a.
Z kolei w zakresie przesłanek umorzenia postępowania wymienionych w art. 59 u.p.e.a. organ stwierdził, że nie zachodzi żadna z nich. Tytuły wykonawcze wystawione zostały zgodnie z wzorami obowiązującymi w dacie ich wystawienia. Każdy zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 27 u.p.e.a. Zostały one prawidłowo doręczone. Przystępując do czynności egzekucyjnych (zajęć rachunków bankowych w: [...] z 18 grudnia 2013 r., [...] z 30 stycznia 2014 r.) organ egzekucyjny każdorazowo doręczał skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych. Organ wywiązał się zatem z obowiązków z art. 26 § 5, art. 32 i art. 27 § 1 u.p.e.a. Wystawienie tytułów wykonawczych spowodowane było brakiem zapłaty składek wynikających z deklaracji. Nie doszło do wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia, ponieważ trwające postępowanie egzekucyjne zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Nie zaistniała przesłanka ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 2 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zawierane kolejne układy ratalne, mimo problemów z ich realizacją, potwierdzają dysponowanie przez zobowiązanego środkami pozwalającymi na kontynuowanie egzekucji.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia o wydaniu w latach 2007 - 2010 zaświadczeń o niezaleganiu w składkach ZUS organ wyjaśnił, że określały one stan faktyczny i prawny na dzień wydania tych zaświadczeń. W objętym przez nie okresie skarżący nie zalegał w opłacaniu składek. Po dacie ich wydania stan rozliczeń, a tym samym stan faktyczny sprawy, uległ zmianie.
W skardze na powyższe postanowienie R. S. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art 36 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 42 i 44 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia;
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego w okolicznościach niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, co skutkuje z mocy prawa, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu z mocy prawa;
3. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z art. 83 ust. 1 u.s.u.s. poprzez niezastosowanie tych przepisów w okolicznościach sprawy i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek został określony decyzją organu administracyjnego niezgodnie z treścią obowiązku;
4. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a w zw. z art 27 § 1 i § 2 i art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i niezbadanie dopuszczalności egzekucji w sytuacji, gdy skarżącemu nie doręczono upomnienia, co skutkuje umorzeniem postępowania egzekucyjnego z mocy samego prawa;
5. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w sposób wyczerpujący, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wyciągniecie wniosków nieuprawnionych w świetle rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że R. S. nigdy nie prowadził działalności gospodarczej pod adresem ul. J. . Terminy płatności składek ZUS następują w każdym miesiącu zgodnie z deklaracją rozliczeniową, do 20 dnia następnego miesiąca co świadczy, że w każdym miesiącu ZUS był informowany o miejscu zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej płatnika. W okresie od września 2007 r. do 30 czerwca 2015 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w [...] przy ul. S. . Jako płatnik podał adres siedziby firmy oraz dodatkowo adres do korespondencji ul. P. . Korespondencja ZUS kierowana na adres ul. S. była odbierana przez R. S., zaś przesyłki kierowane na adres ul. P. były odbierane przez ojca skarżącego - S. S.. Pod adresem J. r. skarżący nie mieszkał co skutkuje, że przesyłki zostały skierowane pod niewłaściwy adres. Wobec tego nie było podstaw do przyjęcia przez organ egzekucyjny, że doszło do doręczenia zastępczego w świetle przepisów z art. 44 § 4 k.p.a.
W tych okolicznościach postępowanie egzekucyjne wszczęte bez wymaganego upomnienia winno podlegać umorzeniu z mocy prawa, stosownie do art. 59 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a.
Ponadto, płatnik nie ma zaległości w opłatach składek, co wynika z wydanych przez ZUS zaświadczeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w treści postanowienia.
Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2024 r. sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu jest ocena podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny na podstawie wskazanych powyżej tytułów wykonawczych. W ocenie organu, podstawy takie nie istnieją. Zdaniem z kolei skarżącego, wskutek nieprawidłowego doręczenia mu upomnień i odpisów tytułów wykonawczych, postępowanie egzekucyjne winno podlegać umorzeniu. Skarżący wskazał na dwie podstawy umorzenia z art. 59 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. (uzasadnienie skargi). Podniósł, że nie prowadził działalności gospodarczej przy ul. J. , zaś w comiesięcznie składanych deklaracjach informował o miejscu zamieszkania i prowadzenia działalności. Wszystkie przesyłki winny być kierowana na adresy przy ul. S. lub P. . Zastosowana przez organ fikcja doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a. w zw z art. 18 u.p.e.a. jest w związku z tym wadliwa i winna prowadzić do zakończenia bezzasadnie wszczętej egzekucji. Nie można bowiem uznać, że wypełniony został obowiązek doręczenia upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a., który winien poprzedzać wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo skarżący podniósł, że nie ma zaległości płatniczych wobec ZUS, bowiem wydana w tej kwestii decyzja z dnia 16 stycznia 2016 r. jest obarczona rażącymi wadliwościami. Wynika to z faktu istotnej sprzeczności treści tej decyzji z zaświadczeniami, jakie ZUS wydał w sprawie braku zalegania z płatnościami składek i podatków. Wynika z nich, że na dzień 5 października 2010 r. R. S. nie zalegał w opłatach składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Tymczasem decyzja obejmuje nieistniejące zaległości od czerwca 2006 r.
Analiza akt sprawy prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że zasadnym w sprawie jest stanowisko organu. Należy podnieść, że argumentacja skarżącego była już przedmiotem oceny Sądu w sprawie sygn. akt I SA/Lu 201/24. Orzeczenie to jest prawomocne, a Sąd w niniejszej sprawie podziela wyrażone w nim poglądy i ocenę, która pozostaje adekwatna także w realiach niniejszego postępowania.
Przedmiotem egzekucji są zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie podlegają potrąceniu ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Do oceny sprawy organ zasadnie zastosował w tych okolicznościach przepisy ustawy egzekucyjnej, z uwzględnieniem faktu, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), którą dokonano nowelizacji art. 59 u.p.e.a. Zgodnie z art. 13 ust 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu właściwym dla sprawy, postępowanie egzekucyjne obowiązku o charakterze pieniężnym umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Przepis wskazuje obligatoryjne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadkach, o których mowa w § 1, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (§3). Postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (§4).
Skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Służy więc ono zakończeniu postępowania egzekucyjnego, zwykle z przyczyn natury formalnej, gdy w określonej sytuacji wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Obowiązkiem organu egzekucyjnego, orzekającego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a., jest ustalenie istotnych, w świetle danej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, okoliczności oraz w oparciu o te ustalenia podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego bądź odmowy jego umorzenia.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii niedoręczenia mu upomnień (a zasadniczo wadliwości w zastosowaniu przez organ instytucji fikcji doręczenia) podkreślić trzeba, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji osobom fizycznym doręcza się pisma w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (art. 42 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.) Zgodnie natomiast z art. 44 § 1 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43:1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4). Doręczenie zastępcze uznaje się za skuteczne, gdy zostanie dokonane pod prawidłowym adresem.
Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wszczynanym na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej. W myśl art. 27 u.p.e.a., tytuł wykonawczy musi zawierać m.in. wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu. Wierzyciel wskazuje w tytule wykonawczym jako adres zobowiązanego ostatni znany mu adres miejsca zamieszkania zobowiązanego. Zarazem, to na zobowiązanym ciąży obowiązek przekazywania informacji o zmianie adresu zamieszkania lub siedziby (art. 36 § 3 u.p.e.a.). O tym obowiązku zobowiązany jest powiadamiany przy doręczeniu upomnienia, a następnie odpisu tytułu wykonawczego. Niedopełnienie przez zobowiązanego tego obowiązku powoduje, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem uznaje się za skuteczne.
Bezspornym jest, że w zgłoszeniu płatnika składek ZUS ZFA z 7 września 2007r. skarżący wskazał jako adres siedziby płatnika składek i adres zamieszkania ul. S. , zaś jako adres do korespondencji: ul. P. . Poza sporem jest też i to, że skarżący nie aktualizował w ZUS informacji o faktycznym miejscu zamieszkania, do czego jako płatnik składek był zobowiązany na podstawie art. 36 ust. 13 i art. 44 ust. 1 u.s.u.s. W tych okolicznościach ZUS weryfikował aktualne dane adresowe zobowiązanego na podstawie dostępnych systemów oraz informacji przekazywanych do ZUS z CEIDG. W dniu 19 sierpnia 2010 r. do ZUS wpłynęło zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 18 sierpnia 2010 r. wskazujące jako adres zamieszkania przedsiębiorcy ul. J. . Historia wpisu w CEIDG wskazuje, iż po kolejnych zmianach z 2 grudnia 2011 r., jako adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej także wskazano ul. J. , a jako dodatkowe miejsce wykonywania działalności ul. S. . Z kolei adresem do doręczeń uczyniono ul. J. . Kolejnej zmiany w tym zakresie dokonano 1 lipca 2015 r. Skarżący wskazał jako adres prowadzenia działalności i zamieszkania ul. S. . Z kolei korespondencja obejmująca upomnienia została nadana do skarżącego w dniach 13 listopada 2013 r. i 17 grudnia 2013 r., kiedy to ujawnionym adresem zamieszkania i prowadzenia działalności oraz adresem do doręczeń była ul. J. . Ten adres skarżący wskazał np. we wniosku z 5 października 2010 r. o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu z opłacaniem składek. Stanowisko organu w opisywanym zakresie jest więc prawidłowe. Niewątpliwie bowiem dopiero z dniem 1 lipca 2015 r. skarżący zmienił adres prowadzenia działalności i adres zamieszkania w ten sposób, że wskazał adres: ul. S. . Figurujący natomiast w CEIDG adres prowadzenia działalności gospodarczej, ale też adres do dokonywania doręczeń, był adresem miejsca pracy skarżącego (art. 42 § 1 k.p.a.), korzystającym z domniemania prawdziwości. Posługiwał się on nim wobec organu, bowiem wskazał go w piśmie z 5 października 2010 r. Był to więc w tym okresie ostatni znany organowi adres, na który należało dokonywać zgodnie z zacytowanymi przepisami doręczeń. Podnoszone przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 7 listopada 2024 r. okoliczności, iż pod adresem przy ul. J. znajdował się budynek mieszkalny, którego współwłaścicielem była małżonka skarżącego (z którą skarżący od 2011 r. pozostawał w separacji) nie zmieniają faktu, że ten adres wskazywał on jako adres miejsca zamieszkania zarówno w rejestrze przedsiębiorców, jak i pismach kierowanych do organu. Organ w takiej sytuacji był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do uwzględnienia tego faktu w wymianie korespondencji.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2018r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz.U. z 2022 r., poz. 541 t.j.), domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Osoba fizyczna wpisana do CEIDG ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do CEIDG nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jej wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do CEIDG w ustawowym terminie albo niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba wpisana do CEIDG nie ponosi odpowiedzialności. Do CEIDG zgłoszeniu podlegają dwa rodzaje danych: dane ewidencyjne oraz dane informacyjne. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy, dane ewidencyjne to m.in.: imię i nazwisko przedsiębiorcy, numer PESEL, dodatkowe określenia, które przedsiębiorca włącza do firmy, o ile ich używa; numer identyfikacyjny REGON, numer identyfikacji podatkowej (NIP); informacja o obywatelstwie; adres do doręczeń albo adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej; przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) itd. Dane informacyjne to m.in.: data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej; data zawieszenia i wznowienia wykonywania działalności gospodarczej; informacja o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej itd. W sytuacji zmiany danych ewidencyjnych, istnieje konieczność zgłoszenia tej zmiany w terminie 7 dni od daty jej zaistnienia (art. 15 ustawy). Zaniedbania w tym zakresie skutkują nie tylko uprawnieniem organu do złożenia przesyłki skierowanej na adres ujawniony w CEIDG do akt ze skutkiem doręczenia, zgodnie z art. k.p.a., ale także odpowiedzialnością karną - zgodnie bowiem z art. 601 § 1 i 2 k.w., kto nie dopełnia obowiązku zgłaszania do ewidencji działalności gospodarczej zmian danych objętych wpisem, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
Powyższe oznacza, że wbrew zarzutom skargi, upomnienia i tytuły wykonawcze zostały doręczone prawidłowo ze skutkiem określonym w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Podniesiony w skardze zarzut, że skarżący od 2012 r. nie mieszkał przy ul. J. i nigdy nie prowadził tam działalności pozostają w sprzeczności z jawnymi danymi zamieszczonymi w CEIDG, ale i danymi przedstawianymi organowi przez samego skarżącego (pismo z dnia 5 października 2010 r.), nie dawały więc podstawy do podważenia stanowiska organu.
Tytuły wykonawcze objęte wnioskiem o umorzenie wystawione zostały zgodnie z wzorami tytułów wykonawczych obowiązujących w dacie ich wystawienia. Każdy z nich zawiera elementy niezbędne tytułu wykonawczego, wymagane przez art. 27 u.p.e.a. Zostały one też prawidłowo doręczone stronie. W konsekwencji organ zrealizował obowiązki z art. 26 § 5, art. 32 i art. 27 § 1 u.p.e.a.
Egzekwowany obowiązek nie został dobrowolnie wykonany przez stronę przed wystawieniem tytułów wykonawczych i wszczęciem postępowania egzekucyjnego, nie ziściła się więc przesłanka z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jak wskazał organ, wystawienie tytułów wykonawczych wynikało z braku zapłaty przez stronę zaległych składek, te zaś wykazano w deklaracjach rozliczeniowych. Podnoszona przez skarżącego argumentacja, że decyzja organu rentowego z 16 stycznia 2017 r. za okres od czerwca 2006 r. do marca 2014 r. jest oczywiście wadliwa (nieważna), bowiem jej treść pozostaje w sprzeczności z wydanymi na jego rzecz zaświadczeniami o zaległościach w płatności składek, nie może stanowić podstawy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Po pierwsze, organ egzekucyjny nie posiada uprawnienia do badania zgodności z prawem decyzji organów administracji, które stanowią podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, a po drugie - tytuły wykonawcze, w oparciu o które wszczęto egzekucję, zostały wystawione zgodnie z treścią deklaracji. Nie sposób też uznać za uzasadnione twierdzenia, że zaświadczenia o niezaleganiu w składkach ZUS wydane w dniach 12 października 2007 r. i 5 października 2010 r., stanowią dostateczną podstawę do stwierdzenia nieistnienia zadłużenia. Z jednaj strony wynika to z istoty zaświadczenia, które zawiera urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, lecz nie kreuje tych faktów ani następstw prawnych. W konsekwencji nie jest dopuszczalne dokonywanie w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z drugiej – tytuły wykonawcze, o które chodzi w sprawie, obejmują zaległości składkowe powstałe daleko później niż wydane zaświadczenia (za 2012 i 2013 r.). Obowiązek objęty wskazanymi tytułami wykonawczymi wynika z braku zapłaty przez stronę należnych składek w terminie określonym w art. 46 i 47 u.s.u.s. Nieopłacone w tym terminie składki z dniem 16-go następującego po tym miesiącu, którego składki dotyczyły, stawały się zaległościami, a więc powstawała ich wymagalność umożliwiająca ZUS przymusowe dochodzenie ich od strony. W konsekwencji wierzyciel prawidłowo wystawił tytuły wykonawcze oraz skierował je do egzekucyjnej realizacji. Bezsporne jest, że wskazany obowiązek nie został umorzony. Niewątpliwie też nie doszło do jego wygaśnięcia wskutek przedawnienia, albowiem trwające postępowanie egzekucyjne zawiesiło bieg terminu przedawnienia.
Zdaniem Sądu, rację ma organ, że nie zaistniały także inne podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione enumeratywnie w art. 59 § 1 u.p.e.a. Nie ma też podstaw, aby uznać, że w stosunku do strony zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Błąd taki występowałby, gdyby w tytule wykonawczym jako zobowiązaną wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, skutkując faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Taka sytuacja bezsprzecznie w sprawie nie ma miejsca. Nie zachodzi też w sprawie przypadek, gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. W myśl przepisu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. strona jest osobą zobowiązaną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym, prawidłowo wykazaną w tytułach wykonawczych. Słusznie organ nie stwierdził jakichkolwiek okoliczności świadczących o niemożności prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego. Nie mają zastosowania w sprawie przepisy art. 59 § 1 pkt 5 i 6 u.p.e.a., skoro dochodzony obowiązek ma charakter pieniężny, a zobowiązany nie zmarł.
Nie występują również przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 7, 8, 9 i 10 u.p.e.a. Wskazać trzeba za organem, że badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna oraz czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony. Organ egzekucyjny zasadnie stwierdził, iż obowiązek objęty skierowanymi do niego tytułami wykonawczymi dotyczy należności pieniężnych podlegających egzekucji administracyjnej i jest on właściwy do jej prowadzenia. Tytuły wykonawcze poprzedzono skutecznym doręczeniem skarżącemu upomnień tytuły te pochodzą od uprawnionego podmiotu i spełniają wszystkie wymogi określone przepisami prawa. Nie występowała w sprawie sytuacja, w jakiej postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Wierzyciel nie występował o jego umorzenie oraz brak było przesłanek umorzenia postępowania przewidzianych w innych ustawach.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała także przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 2 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ powołał się na zawierane przez skarżącego układy ratalne, które świadczą o dysponowaniu przez niego środkami na spłatę zadłużenia.
W sprawie nie naruszono również przepisów postępowania, tj. mających odpowiednie zastosowanie – na mocy art. 18 u.p.e.a. – art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ zebrał i prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poddał go właściwej analizie z punktu widzenia prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odnosi się prawidłowo do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a argumentacja organu jest jasna (art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).
Wbrew zatem zarzutom skargi, kontrolowane postanowienie nie narusza prawa. Z tych względów, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.