I SA/LU 370/22

I SA/Lu 370/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący/
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 119 pkt 3, art. 13 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 19 par. 4, art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Dnia 9 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor WSA Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 roku sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 kwietnia 2022 roku nr 200000.71.2022.RED.ZT5-PRS w przedmiocie oddalenia zarzutu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Z. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 8 marca 2022 r., oddalające zarzut B. B. (dalej jako "zobowiązana", "skarżąca") w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego numer [...].
Jak wynika z uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia oraz akt sprawy, Z. wystawił dwa tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne (tytuł wykonawczy z dnia
3 lutego 2022 r. nr [...]) oraz z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne (tytuł wykonawczy z dnia 3 lutego 2022 r. nr [...]). Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego z dnia 3 lutego 2022 r. zostały doręczone skarżącej dnia 10 lutego 2022 r. Następnie pismem z dnia 8 lutego 2022 r. poinformowano skarżącą o realizacji zajęcia.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r. Z. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżąca nie podlegała ubezpieczeniom społecznym za okres wskazany w tytule wykonawczym, a tym samym należność ta nie może być egzekwowana.
Skarżąca pismem z dnia 15 lutego 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej dnia 16 lutego 2022 r.) zatytułowanym "Zarzuty w sprawie bezzasadnie prowadzonej egzekucji administracyjnej w sprawie [...]" zakwestionowała zasadność prowadzenia wobec niej egzekucji oraz domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśniła, że z racji osiągniecia wieku emerytalnego
i przyznania emerytury oczywistym jest, że nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, a składkę zdrowotną ma prawo opłacać od wysokości faktycznie osiągniętego dochodu.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r. Z. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne, natomiast postanowieniem z dnia
8 marca 2022 r. oddalił zarzut. W uzasadnieniu wyjaśnił, że pismo skarżącej z dnia 15 lutego 2022 r. potraktowane zostało jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z powodu nieistnienia obowiązku. Wskazał, że okoliczność osiągnięcia wieku emerytalnego i ustalenia prawa do emerytury przez osobę, która prowadzi działalność gospodarczą skutkuje brakiem obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, jednak osoba prowadząca działalność gospodarczą, która osiągnęła wiek emerytalny z tytułu działalności gospodarczej opłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Dalej wyjaśniono, że podstawa wymiaru składki ma charakter sztywny i nie jest w żaden sposób zależna od faktycznych efektów działalności przedsiębiorcy. Bez znaczenia jest okoliczność, czy dany przedsiębiorca uzyskuje jakikolwiek przychód i w jakiej wysokości. Nawet jeśli prowadzona działalność przynosi straty, przedsiębiorca zobowiązany jest do odprowadzania składki zdrowotnej w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów.
Pismem z dnia 31 marca 2022 r. skarżąca zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyrażając niezadowolenie z rozstrzygnięcia oraz zarzucając, że deklaracje sporządzane z urzędu nie mają waloru dowodu. Skarżąca przywołała dotychczas wydane w sprawie decyzje w tym decyzję wydaną przez Prezesa K. Wyjaśniła, że działania pracowników Z. noszą cechy nękania i są sprzeczne z prawem. Zwróciła uwagę, że jednostka terenowa Z. nie jest wierzycielem.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Z. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 8 marca 2022 r. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przywołano art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") i wskazano, że skoro prowadzenie działalności gospodarczej przez emeryta nie wyłącza obowiązku odprowadzania składki na ubezpieczenie zdrowotne, to nie ulega wątpliwości, iż w grudniu 2021 r. skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, wskazanemu w tytule wykonawczym
nr [...]. Egzekwowana na jego podstawie składka zdrowotna jest należna, świadczy o istnieniu i zasadności dochodzonego obowiązku. Składka ta jest należna w wysokości wynikającej ze sporządzonej deklaracji, a nie jak podnosiła skarżąca w zarzucie - od faktycznie osiągniętego dochodu. Kwota ta została prawidłowo naliczona i wykazana w sporządzonej przez Zakład deklaracji rozliczeniowej, do czego jest on zobligowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi. Dalej wskazano, że w związku z korzystaniem przez skarżącą ze zwolnienia z obowiązku comiesięcznego składania deklaracji rozliczeniowych oraz nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład uprawniony jest do elektronicznego sporządzania deklaracji rozliczeniowych bez zgody płatnika. Zwrócono uwagę, iż na mocy ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1621), która weszła w życie w dniu 18 września 2021 r., do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dodano art. 47 ust. 2h i 2i. Wskazano, iż w myśl tych przepisów, deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne za płatników składek zwolnionych z obowiązku ich składania sporządza Zakład. Dokumenty te mają moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych złożonych przez płatnika składek. Z dyspozycji tych przepisów wynika nie tylko brak obowiązku sporządzania dokumentów przez tychże płatników, ale spoczywanie tego obowiązku na Z.
Z uwagi na powyższe w dniu 4 stycznia 2022 r. Zakład sporządził w systemie informatycznym Z. deklarację rozliczeniową za grudzień 2021 r. określając składkę na ubezpieczenie zdrowotne za ten miesiąc w kwocie 381,81 zł. Po jej sporządzeniu i braku wpłat na pokrycie tej składki, w dniu 11 stycznia 2022 r. skierował do skarżącej upomnienie, wzywając do jej uregulowania. W świetle powyższej nowelizacji, okoliczność uchylenia dotychczasowego art. 47 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie pozbawia Zakładu możliwości sporządzania z urzędu deklaracji rozliczeniowych za płatników składek. Jednocześnie zaprzecza twierdzeniu skarżącej o braku podstaw do ich sporządzania, niemożności ich uznania jako podstawy prawnej obowiązku i fikcyjnym generowaniu długu. Natomiast powołany przez skarżącą art. 48d ustawy systemowej reguluje konsekwencje złożenia deklaracji rozliczeniowej przez płatników po terminie, w tym ewidencjowania danych na kontach ubezpieczonych i określania podstawy wymiaru niektórych składek
w formie orzeczenia sądu lub decyzji (ust. 5d). Przepis ten nie ma zastosowania
w niniejszej sprawie i nie wpływa na ustawowy obowiązek sporządzania przez Zakład deklaracji rozliczeniowych w stosunku do płatników zwolnionych z tego obowiązku.
Zakład odniósł się także do pozostałych zarzutów podnoszonych przez skarżącą, m.in. w zakresie podlegania skarżącej ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jako płatnik w okresie od 1 marca 1997 r. do 31 grudnia 1997 r., podlegania obowiązkowi ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w Z. od dnia 1 stycznia 1999 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a także statusu wierzyciela w sprawie przysługującego Z. Zawarto także wyjaśnienia dotyczące zarzutu stronniczości pracowników Oddziału Z., czy nierozpoznania wniosków o ich wyłączenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierowanej za pośrednictwem Z. Oddział
w W. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i poprzedzającego postanowienia z dnia 8 marca 2022 r., a także o uchylenie tytułu wykonawczego jako wydanych z przekroczeniem uprawnień ustawowych
i niezgodnych z prawem.
Wskazała, że decyzja ostateczna, na podstawie której podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników pozostawała w obrocie prawnym i nie było podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Podniosła, że nie są rozpoznawane jej wnioski
o wyłączenie pracowników oraz wadliwość podpisu na decyzjach, gdyż nie są to podpisy tylko "jakieś kreski". Podtrzymała także wcześniejsze zarzuty. Dowodziła, że właściwym miejscowo jest Sąd w W. Jej zdaniem Z. Oddział w L. nie miał podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych, gdyż jest to tylko w zakresie działania Z. w W. Skarżąca podniosła, że niedopuszczalne jest by sprawy, które zgodnie z ustawami powinny być rozpoznane przez Z., który ma siedzibę w Warszawie lub przez Prezesa Zakładu były rozpoznawane przez jednostkę terenową Z.
W dalszej kolejności wskazała, że ustawy nie nadają Z. Oddział w L. uprawnień wierzyciela. Dlatego zaskarżone postanowienie wydane jest
z przekroczeniem uprawnień i winno być uchylone wraz z poprzedzającymi go postanowieniem i tytułem wykonawczym. Z. Oddział w L. nie był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego, do wystawienia którego niedopuszczalne było posłużenie się deklaracją sporządzoną z urzędu. W sprawie nie ma deklaracji płatnika ani decyzji ostatecznej. Ustawy nie przewidują, by pracownicy jednostek podrzędnych wydawali decyzje i postanowienia z upoważnienia jednostki nadrzędnej. Na koniec wskazała, że postanowienie nie jest podpisane, bowiem postawienie kresek w miejscu na podpis nie można uznać za podpis. Jest to brak formalny, który sam w sobie dyskwalifikuje postanowienie.
W odpowiedzi na skargę Z. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zaznaczyć także należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Skarżąca skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie za pośrednictwem Z. z siedzibą
w W. Zgodnie z art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor oddziału Z.
wyznaczony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego,
z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych,
w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez Z., które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Natomiast na mocy § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Z. wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz.U. z 2016 r., poz. 1411) siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Z., wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa załącznik do rozporządzenia. Bezspornie w przypadku gminy S. to Dyrektor Oddziału Z. w L. jest organem egzekucyjnym.
Zgodnie natomiast z art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Tym samym wbrew stanowisku skarżącej sądem właściwym miejscowo będzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, gdyż na obszarze właściwości tego sądu siedzibę ma Dyrektor Oddziału Z. w L., będący organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie.
Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny było postanowienie Z.
w sprawie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca
1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym po 30 lipca 2020 r. (ustawa zmieniająca - Dz.U. z 2019, poz. 2070).
W ocenie Sądu, organ prawidłowo zakwalifikował żądanie skarżącej jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym stanowi art. 33 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, powyższa kwalifikacja żądania zobowiązanej uwzględniała zarówno wyraźnie zatytułowane pismo jako "zarzuty" jak i podniesioną przez nią argumentację i wnioski. Skarżąca zmierzała bowiem do wykazania, że nie ma ona obowiązku opłacania składki zdrowotnej, a w konsekwencji wszczęta egzekucja jest bezzasadna. Sąd podziela przy tym stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że to nie nazwa, lecz treść pisma przesądza o jego charakterze (wyrok NSA z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90; ONSA 1990 r. Nr 2-3, poz. 47). Organy administracji publicznej mają obowiązek rozpoznać sprawę co do jej istoty, w świetle intencji strony dających się ustalić na podstawie całej treści pisma. Dlatego też, zważając na gwarancje ochrony zobowiązanej i obrony jej praw, organ w pełni zasadnie rozpoznał złożone w sprawie pismo jako zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że: a) nie jest prawdziwe twierdzenie wierzyciela, że obowiązek istnieje (art. 33 § 2 pkt 1) albo b) wprawdzie obowiązek został nałożony na zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, ale określenie obowiązku w tytule wykonawczym odbiega od treści nałożonego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 2), albo c) obowiązek został nałożony na inną osobę niż wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany (art. 33 § 2 pkt 3), albo d) tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, bo przed doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, które było wymagane (art. 33 § 2 pkt 4), albo
e) obowiązek wygasł w całości lub w części, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 5), albo e) obowiązek nie jest wymagalny, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 6).
Skarżąca w piśmie z 15 lutego 2022 r. wskazała na niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego, z uwagi na fakt, że nie istnieje obowiązek zapłaty przez nią składek zdrowotnych określony w tytule wykonawczym. Podniosła, że z racji osiągnięcia wieku emerytalnego oraz uzyskania z tego tytułu emerytury nie ma obowiązku opłacania składek, a organ nie miał podstawy do sporządzenia deklaracji z urzędu. Tym samym podstawą zarzutu był art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. czyli nieistnienie obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.
z 2022 r., poz. 2561 ze zm., dalej jako "ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej") obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników.
Uzależnienie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym z określonego tytułu powoduje, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest odprowadzana zarówno wówczas, gdy ubezpieczenie społeczne z danego tytułu jest obowiązkowe, jak
i wówczas, gdy określona osoba spełnia jedynie warunki do podlegania z danego tytułu dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu. Istotny jest bowiem sam fakt spełniania warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi z danego tytułu,
tj. wypełnienie ustawowych warunków do skorzystania z tego ubezpieczenia (niezależnie od tego, czy ubezpieczenie jest w tej sytuacji obowiązkowe, czy dobrowolne, i niezależnie od tego, czy dana osoba złożyła wniosek o objęcie jej
z danego tytułu dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym). Oznacza to, że jeśli np. dana osoba jest pracownikiem (i osiąga przychód ze stosunku pracy nie niższy od minimalnego wynagrodzenia), a jednocześnie prowadzi działalność pozarolniczą, to podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu zarówno jako pracownik, jak
i jako przedsiębiorca (mimo że w zaistniałej sytuacji z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej spełnia jedynie warunki do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym).
Zgodnie natomiast z art. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm., dalej jako "u.s.u.s.") prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje osobom, które nie spełniają warunków do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo. Do tych ubezpieczeń mogą przystąpić więc osoby, które nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Z tej możliwości może więc skorzystać nawet osoba, która ma już ustalone prawo do emerytury lub renty,
o ile nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom.
W przypadku skarżącej, która uzyskała już świadczenie emerytalne, przepisy wprost przewidują prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym
i rentowymi, a w konsekwencji istnieje obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, w przypadku prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. W orzecznictwie podkreśla się, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się
z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020 r., II GSK 128/20, LEX nr 3088628). Z bazy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżąca rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej 17 marca 2001 r. i nie zawieszała nigdy wykonywania indywidualnej działalności.
Mając na uwadze powyższe, nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącej, iż nie podlega ona ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nieopłacone w terminie należności
z tytułu składki zdrowotnej za grudzień 2021 r. stały się zaległością, zaś wierzyciel – Z. miał prawo i obowiązek ich egzekwowania w trybie przymusowym (art. 6 § 1 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a., wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Organem egzekucyjnym (art. 1a pkt 7 u.p.e.a.) jest natomiast organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków.
W niniejszej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest w istocie ten sam organ – Z. Organ ten został też wskazany w tytułach wykonawczych jako wierzyciel (zob. art. 83c ust. 1a u.s.u.s.). Jest on państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną (art. 66 ust. 1 u.s.u.s.). Siedzibą Zakładu jest miasto stołeczne Warszawa, ale w terenie Zakład działa poprzez swoje jednostki organizacyjne – oddziały (art. 67 ust. 1 i art. 122 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s.). Właściwość oddziału wyznacza miejsce zamieszkania płatnika składek. Do zakresu działania Zakładu (a zatem także i jego terenowej jednostki organizacyjnej, w tym wypadku Oddziału Zakładu w L.) należy m.in. wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jak też prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł (art. 68 ust. 1 pkt 1 lit c) i d) u.s.u.s.) oraz kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych (art. 68 ust. 1 pkt 6 u.s.u.s.).
Ponadto zgodnie z art. 93 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tą ustawą nieopłacone w terminie składki na ubezpieczenie zdrowotne i odsetki za zwłokę podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (art. 24 ust. 2 w zw. z art. 32 u.s.u.s.). W związku z tym inicjowanie postępowania zmierzającego do przymusowego wykonania tych obowiązków należy do Zakładu czyli w tym wypadku Oddziału Zakładu w L.
Wbrew stanowisku skarżącej, Dyrektor Oddziału Z. w L. bezspornie posiadał podstawę występowania w charakterze organu egzekucyjnego (art. 19 § 4 u.p.e.a. w zw. z pkt 16 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Z. wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne z dnia 2 września 2016 r.). Skarżąca zamieszkuje na terenie Gminy S.,
a zatem miejscowo właściwym do prowadzenia wobec niej egzekucji był Dyrektor Oddziału Z. w L.
Należy wyjaśnić, że egzekucja wszczęta została po wygenerowaniu z urzędu przez organ deklaracji za grudzień 2021 r. Organ podkreślił, że jako przedsiębiorca, także pod rządami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu właściwym dla sprawy (z uwzględnieniem zmian dokonanych ustawą z dnia
24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r., poz. 1621), skarżąca była zwolniona z obowiązku comiesięcznego składania deklaracji (art. 47 ust. 2e, 2h i 2i oraz ust. 14 u.s.u.s.), zaś Zakład był uprawniony do sporządzenia deklaracji za nią, a dokument ten ma moc zrównaną z mocą dokumentów rozliczeniowych składanych przez płatnika.
Nie sposób też zgodzić się ze stwierdzeniem, że zaskarżone postanowienie nie zostało właściwie podpisane. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja zawiera m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby. Nie musi przy tym obejmować pełnego nazwiska. Podpis pod decyzją musi być własnoręczny, lecz nie musi być czytelny. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie, bowiem na końcu treści postanowienia znajduje się nieczytelny własnoręczny podpis pracownika organu upoważnionego do wydania postanowienia, ale szczegółowe dane w zakresie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego autora wynikają z treści pieczęci.
Wszystkie te argumenty przesądzają, że zarzut skarżącej jest nieuzasadniony. Obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym istnieje, wbrew odmiennemu oczekiwaniu skarżącej, a tym samym wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w wyroku.