I SA/Lu 361/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-09-15
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie VATinterpretacja indywidualnaOrdynacja podatkowanadużycie prawakoszty inwestycjiczynsz najmupostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o interpretację podatkową, uznając, że organ błędnie powołał się na braki formalne i przypuszczenie nadużycia prawa.

Miasto złożyło wniosek o interpretację podatkową dotyczącą prawa do odliczenia VAT naliczonego w związku z realizacją projektu inwestycyjnego i wynajmem powierzchni. Dyrektor KIS pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, zarzucając braki we wniosku i możliwość nadużycia prawa. WSA uchylił postanowienie organu, uznając jego argumentację za dowolną i niespójną, wskazując, że organ nie wykazał istotnych luk w opisie stanu faktycznego ani uzasadnionych przypuszczeń nadużycia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi Miasta na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku miasta o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Wniosek dotyczył prawa do odliczenia VAT naliczonego w związku z realizacją projektu "[...] Centrum [...]" oraz prawa do korekty deklaracji VAT. Organ uznał, że miasto nie udzieliło wyczerpujących odpowiedzi na dodatkowe pytania dotyczące kalkulacji czynszu najmu, co uniemożliwiło ocenę stanu faktycznego i potencjalnego nadużycia prawa (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT). Miasto zarzuciło organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 169 § 1 i art. 14b § 3, wskazując, że organ nie wykazał, dlaczego brakujące elementy uniemożliwiają ocenę prawną, a także naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.). Miasto argumentowało, że przedstawiło wszystkie dostępne informacje dotyczące planowanych umów najmu, a organ domagał się szczegółów, których nie można było jednoznacznie podać na etapie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał na niespójność argumentacji organu, który jednocześnie powoływał się na braki formalne i przypuszczenie nadużycia prawa. Sąd stwierdził, że organ dowolnie zastosował przepisy, nie wykazując istotnych luk w opisie stanu faktycznego ani uzasadnionych przypuszczeń nadużycia prawa. Sąd podkreślił, że organ powinien był dokonać merytorycznej oceny stanowiska miasta, a nie uchylać się od niej, powołując się na formalne przeszkody. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu, zasądzając jednocześnie od Dyrektora KIS na rzecz miasta zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może dowolnie pozostawić wniosku bez rozpatrzenia, powołując się na braki formalne i przypuszczenia o nadużyciu prawa, jeśli nie wykaże ich w sposób rzetelny i spójny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny wykazał się niespójnością w argumentacji, łącząc braki formalne z przypuszczeniami o nadużyciu prawa. Sąd podkreślił, że luki w opisie stanu faktycznego nie mogą być źródłem uzasadnionych przypuszczeń o nadużyciu prawa, a organ powinien dokonać merytorycznej oceny stanowiska podatnika, a nie uchylać się od niej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

O.p. art. 14b § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 5 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 14g

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 169 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § § 5b

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § § 5c

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 221

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 5 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 5 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 § ust. 1 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie powołał się na braki formalne we wniosku o interpretację. Organ dowolnie zastosował przepisy dotyczące przypuszczenia nadużycia prawa. Organ nie wykazał niespójności w opisie stanu faktycznego ani uzasadnionych przypuszczeń nadużycia prawa. Organ uchylił się od merytorycznej oceny stanowiska podatnika.

Godne uwagi sformułowania

stanowisko organu zawiera istotną niespójność dowolny jest tok rozumowania organu luki w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego z istoty rzeczy nie mogą być źródłem jakichkolwiek przypuszczeń organ powołał się na przeszkody formalne, aby faktycznie uchylić się w ten sposób od merytorycznego wyjaśnienia

Skład orzekający

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący sprawozdawca

Anna Strzelec

sędzia

Marcin Małek

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozostawiania wniosków o interpretację podatkową bez rozpatrzenia, zasad oceny przypuszczeń o nadużyciu prawa oraz obowiązków organu interpretacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej i relacji między podatnikiem a organem interpretacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać formalnych przesłanek do uniknięcia merytorycznej oceny wniosków podatników, co jest częstym problemem w praktyce.

Sąd: Organ nie może ukrywać się za formalnościami, by nie rozpatrzyć wniosku podatkowego!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 361/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-09-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Marcin Małek
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 14g, art. 14h, art. 169 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Anna Strzelec Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2023 r. sprawy ze skargi Miasta C. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 marca 2023 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.710.2022.4.MC w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 stycznia 2023 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.710.2022.2.PRP; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Miasta C. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Mocą zaskarżonego postanowienia Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy postanowienie organu z 12 stycznia 2023 r. pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek Miasta [...] (miasto) o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT).
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej miasto sformułowało pytania dotyczące prawa do odliczenia VAT naliczonego w związku z realizacją projektu "[...] Centrum [...]" oraz prawa do korekty deklaracji wraz z plikami JPK.
Organ wezwał miasto do udzielenia odpowiedzi na dodatkowe pytania. Wykonując wezwanie organu miasto opisało, że "(...) Na dzień dzisiejszy zawarte zostały umowy najmu z 5 najemcami. Przedmiotem każdej z tych umów jest najem lokali produkcyjno-magazynowych, magazynowych oraz biurowych. Ponadto, umowy najmu zawierane będą po przeprowadzeniu i wyłonieniu najemcy w III przetargu pisemnym nieograniczonym. (...) Umowy najmu zostały zawarte na różne okresy najmu, tj. na okres 2 lat lub 3 lat. Kolejne umowy najmu prawdopodobnie zostaną zawarte na podobny okres - będzie to zależało od ofert w przetargu. (...) Obecnie łączna wartość czynszu z wynajmu wynosi 45.556,23 zł miesięcznie. Wartość ta może ulec zmianie po podpisaniu kolejnych umów najmu. Natomiast poniesione nakłady na ww. projekt wynoszą 32 952 577,64 zł."
W dalszej kolejności miasto odpowiedziało organowi, że "z najemcą, który zostanie wyłoniony w przetargu zostanie zawarta umowa najmu określająca stawki czynszu za najem. W ogłoszeniu o przetargu zawarte są kryteria oceny ofert złożonych przez oferentów (kryteriami są: oferowana cena, liczba deklarowanych powierzchni do wynajmu, spójność działalności przedsiębiorstwa z inteligentnymi specjalizacjami regionu, deklarowany okres najmu, współpraca oferentów w ramach B+R). W przypadku uzyskania takiej samej liczby punktów przez dwóch lub więcej oferentów przetarg wygrywa oferent, który złożył ofertę o zaproponowanej najwyższej stawce za 1 m˛ najmu za lokal. Natomiast czynsz najmu będzie podlegał waloryzacji w okresach rocznych o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim. (...) Projekt został zakończony i rozliczony w I półroczu 2022 roku. Na realizację inwestycji Miasto otrzymało 85% dofinansowania do kosztów kwalifikowalnych. Podatek VAT w całości stanowił wydatek niekwalifikowalny. Dlatego też nie było możliwości sfinansowania w ramach dotacji podatku VAT. Projekt objęty jest pomocą publiczną. Planowana inwestycja dotyczy budowy infrastruktury lokalnej służącej wspieraniu rozwoju gospodarczego i społecznego i przyczyni się do rozszerzenia aktywności w sektorze gospodarczym stymulując tym samym procesy rozwojowe firm. Pomoc publiczna w projekcie obejmuje budowę: 1) zewnętrznej sieci wodno -kanalizacyjnej i gazowej, 2) zewnętrznej sieci elektrycznej, 3) zewnętrznej sieci teleinformatycznej, 4) wewnętrznego układu komunikacyjnego (drogi i ciągi piesze), 5) zagospodarowanie terenu (zieleń, mała architektura, parkingi), 6) [...] Centrum [...] wraz z budynkiem magazynowo- produkcyjnym, 7) Budynku produkcyjno-magazynowego. Prace budowlane prowadzone będą pod nadzorem inwestorskim. Wybudowane dzięki wsparciu unijnemu obiekty wraz z otoczeniem służyć będą prowadzeniu działalności gospodarczej, produkcji i magazynowaniu towarów w warunkach konkurencji. Zgodnie z założeniami projektu, generuje on dochód w rozumieniu art. 61 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (...) Obecnie łączna wartość czynszu z wynajmu wynosi 45 556,23 zł/m-c. Dodatkowo od każdego z wynajmujących pobierana jest kaucja podlegająca zwrotowi w terminie 1 miesiąca od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy (łączna wartość kaucji ze wszystkich zawartych umów wynosi 112 068,340 zł)."
Analizując twierdzenia miasta, organ ocenił, że istotna dla sprawy okoliczność, czyli wartość czynszu z tytułu najmu majątku powstałego w wyniku realizacji projektu pozostaje niewyjaśniona. Z kolei ze względu na brak jednoznacznego określenia ostatecznej kwoty czynszu nadal niejasne są pozostałe istotne dla sprawy okoliczności jak: - kwestia faktycznego ustalenia, czy wysokość czynszu z tytułu najmu będzie skalkulowana z uwzględnieniem kosztów poniesionych nakładów inwestycyjnych; - czy czynsz z tytułu najmu umożliwi zwrot wydatków poniesionych na realizację projektu, o którym mowa we wniosku; - czy kwota czynszu za najem majątku powstałego w trakcie realizacji projektu będzie znacząca dla budżetu miasta; - na jakim poziomie będą się kształtować dochody z tytułu najmu w skali roku w stosunku do dochodów ogółem/dochodów własnych; - czy wysokość czynszu z tytułu najmu będzie ustalana także w oparciu o: stawkę amortyzacji rocznej przedmiotowej infrastruktury, długość okresu użytkowania opisanej infrastruktury; - czy wysokość czynszu z tytułu najmu będzie skalkulowana z uwzględnieniem realiów rynkowych.
Zdaniem organu, miasto nie odpowiedziało na dodatkowe pytania.
Organ podkreślił, że "skoro Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej analizując Państwa wniosek stwierdził, że aby rozstrzygnąć sprawę należy uzupełnić ww. wniosek poprzez doprecyzowanie opisu sprawy, to sformułował w wezwaniu takie pytania, aby uzyskane od Państwa odpowiedzi uzupełniły opis sprawy o brakujące elementy. Natomiast to Państwo w świetle art. 14b § 3 w zw. z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, mieli obowiązek udzielenia jednoznacznej i konkretnej odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania."
Jak motywował organ, "ustalenie powyższych okoliczności było niezbędne aby dokonać rozstrzygnięcia kwestii objętych przyporządkowanymi do zdarzenia przyszłego pytaniami dotyczącymi prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "[...] Centrum [...]", a w konsekwencji prawa do złożenia korekty deklaracji wraz z plikami JPK. Aby rzetelnie odpowiedzieć na zadane przez Państwa pytania i dokonać jednoznacznej oceny stanowiska, organ musi opierać się na konkretnych faktach wskazanych przez Państwa, a nie na własnych domysłach czy założeniach."
Organ zaznaczył, że w świetle art. 14c § 1 O.p. "organy nie dokonują ustaleń w zakresie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, lecz dokonują oceny prawnej przedstawionego przez podatnika stanowiska własnego."
Następnie organ nawiązał do art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4, ust. 5, art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U.2023.1570 ze zm. - ustawa o VAT), art. 14b § 5b pkt 3, § 5c ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 ze zm. - O.p.) i wywiódł, że "określone konstrukcje prawno-gospodarcze przedstawiane we wnioskach o wydanie interpretacji indywidualnej mogą prowadzić do wniosku uzasadniającego przypuszczenie możliwości zastosowania w odniesieniu do opisywanych sytuacji art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Tym samym biorąc pod uwagę treść cyt. wyżej art. 14b § 5b i § 5c Ordynacji podatkowej, organ jest obowiązany wyjaśnić, czy w danej sprawie przesłanki wymienione w tych przepisach nie zachodzą. W tym celu wzywa zainteresowanego o doprecyzowanie opisu sprawy. Brak udzielenia przez Państwa jednoznacznych i konkretnych odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania uniemożliwił Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej dokonanie oceny spełnienia pozytywnej przesłanki wynikającej z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i jednocześnie w tych okolicznościach sprawy nie pozwala ani wykluczyć, ani stwierdzić, czy zachodzić będzie przypuszczenie, że wystąpi nadużycie prawa o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, tj. czy wystąpiła transakcja, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy (ustalenie odpłatności), ma zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych (odliczenie podatku naliczonego), których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy."
W podsumowaniu organ przyjął, że "Brak uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie nie pozwolił Organowi na zajęcie jednoznacznego stanowiska czy w sprawie występuje na tyle bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem Państwa Miasta i świadczeniem wzajemnym, by uznać je za odpłatne świadczenie usług i w konsekwencji nie pozwalał ocenić Państwa prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "[...] Centrum [...]", a w konsekwencji prawa do złożenia korekty deklaracji wraz z plikami JPK. (...) Wydanie interpretacji indywidualnej w oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny dotyczący wniosku w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "[...] Centrum [...]", a w konsekwencji prawa do złożenia korekty deklaracji wraz z plikami JPK, przeczyłoby istocie interpretacji podatkowej, bowiem w odniesieniu do takiego rozstrzygnięcia jego funkcja gwarancyjna byłaby z góry wyłączona. Zatem stwierdzić należy, że Państwo - pomimo podjęcia przez Organ próby doprecyzowania opisu stanu faktycznego, opis sprawy przedstawiony we wniosku w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "[...] Centrum [...]", a w konsekwencji prawa do złożenia korekty deklaracji wraz z plikami JPK nadal pozostał niedookreślony. Wobec powyższego nie sposób stwierdzić, czy w sprawie złożonego przez Państwa wniosku w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "[...] Centrum [...]", a w konsekwencji prawa do złożenia korekty deklaracji wraz z plikami JPK, organ zobowiązany był wydać interpretację indywidualną, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, czy też w przedmiotowej sprawie nie można wydać interpretacji indywidualnej - stosownie do przepisu art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej."
Miasto złożyło skargę na powyższe postanowienie organu.
Zarzuciło naruszenie:
- art. 169 § 1, § 4, art. 14b § 1, § 3, art. 14g § 1, art. 14h O.p. przez uznanie, że miasto nie przedstawiło okoliczności koniecznych do wydania interpretacji indywidualnej oraz przez "brak wskazania przez Organ w treści wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku, dlaczego bez elementów zdarzenia przyszłego, których uzupełnienia żądał, nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i jego ocena prawna są prawidłowe";
- art. 121 § 1, art. 14h O.p. ze względu na niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, w której miasto wyczerpująco opisało zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko prawne;
- art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 221, art. 239 O.p. w następstwie stwierdzenia, że opis zdarzenia przyszłego przedstawiony we wniosku i uzupełniony przez miasto jest niewystarczający do wydania interpretacji indywidualnej.
W następstwie miasto domagało się uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu z 12 stycznia 2023 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
Miasto motywowało, że na potrzeby uzyskania interpretacji indywidualnej opisało okoliczności, w których jako czynny podatnik VAT zrealizowało inwestycję "[...] Centrum [...]" sfinansowaną ze środków własnych miasta oraz z funduszy UE. Dofinansowanie wyniosło 85% nakładów netto, natomiast 15% nakładów netto pochodziło z budżetu miasta, przy czym VAT stanowił koszt niekwalifikowalny i był finansowany ze środków miasta. Faktury związane z przedsięwzięciem wystawione zostały na rzecz miasta. Projekt obejmował między innymi kompleksowe uzbrojenie terenów inwestycyjnych oraz wzniesienie dwóch budynków:
- magazynowo-produkcyjnego z częścią biurowo-socjalną o powierzchni użytkowej 3.396,5 m˛ (664,4 m˛ powierzchnia biurowo-socjalna, 2.897 m˛ powierzchnia hali);
- produkcyjno-magazynowego o powierzchni użytkowej 3.986,7 m˛.
Po zakończeniu zadania miasto zamierza wynajmować powierzchnie magazynowe, produkcyjne i biurowe znajdujące się w tych budynkach, które będą w całości wykorzystywane do opodatkowanej działalności miasta. Żadna część wzniesionych budynków nie będzie wykorzystywana przez miasto do celów publicznych. W przyszłości być może niewielka powierzchnia biurowa będzie wykorzystywana na potrzeby prowadzenia Biura Obsługi Inwestora.
W związku z realizacją tej inwestycji miasto powzięło wątpliwości w zakresie prawa do pełnego odliczenia VAT naliczonego oraz możliwości złożenia korekt deklaracji VAT wraz z plikami JPK.
Miasto udzieliło odpowiedzi na dodatkowe pytania organu. Zakwestionowane odpowiedzi dotyczyły głównie szczegółów kalkulacji czynszu najmu. Jednak na moment złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej miasto zawarło kilka umów najmu dotyczących opisanej inwestycji oraz planuje wyłonienie kolejnych najemców w ramach przetargu. Miasto przedstawiło niezbędne i aktualnie znane informacje dotyczące umów najmu. Nie jest możliwe jednoznaczne przedstawienie wszystkich szczegółów dotyczących przyszłych umów, w tym dokładnego okresu ich trwania. Czas trwania poszczególnych umów miał skonkretyzować się dopiero po zakończeniu postępowania przetargowego.
Podobnie w przypadku pozostałych warunków umów najmu miały one przybrać ostateczny kształt dopiero po wyłonieniu przez miasto najlepszych ofert w ramach postępowania przetargowego.
Tym samym, w ocenie miasta, organ domagał się odpowiedzi, których miasto nie mogło jednoznacznie udzielić, bo nie wszystkie warunki planowanych umów najmu były znane.
Miasto opisało metodę ustalenia czynszu najmu, w tym kwotowe granice odpłatności - od 7 zł do 10,50 zł za metr kwadratowy powierzchni wynajmowanego lokalu. Przedstawiło również zasady wyłaniania najemców.
W przekonaniu miasta, nie jest uzasadnione pytanie o poziom dochodów miasta z tytułu opisanego najmu w skali roku w stosunku do jego dochodów własnych.
Według miasta, organ dowolnie powołał się na art. 14b § 5b O.p., art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. W tym kontekście miasto zauważyło, że skoro sporny wniosek miał zawierać braki uniemożliwiające jego merytoryczne rozpoznanie, to tym bardziej nie pozwalał na powzięcie przypuszczeń dotyczących nadużycia prawa przez miasto. Poza tym art. 14b § 5b O.p. przewiduje odmowę wydania interpretacji indywidualnej, natomiast organ nie powziął takiego rozstrzygnięcia.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga złożona przez miasto zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie organu oraz postanowienie organu z 12 stycznia 2023 r. nie są zgodne z prawem.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stanowisko organu zawiera istotną niespójność, bowiem albo organ dopatrzył się istotnych luk w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego z naruszeniem art. 14b § 3 O.p., albo dostrzegł w tych okolicznościach zrealizowanych/przyszłych istnienie uzasadnionych przypuszczeń nadużycia prawa w rozumieniu art. 14b § 5b pkt 3 O.p., art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. W tym pierwszym przypadku nie można powoływać się na jakiekolwiek uzasadnione przypuszczenia dotyczące istnienia nadużycia prawa, bo przede wszystkim nie ma ku temu podstaw faktycznych. Jeśli natomiast organ nawiązał w swojej argumentacji do obiektywnego ryzyka działania miasta w warunkach nadużycia prawa w rozumieniu art. 14b § 5b pkt 3 O.p., art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, to po pierwsze, logicznie rzecz biorąc, oznacza to, że opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie zawierał istotnych luk, a po drugie w obliczu uzasadnionych przypuszczeń, o których mówią art. 14b § 5b pkt 3 O.p., art. 5 ust. 5 ustawy o VAT, organ interpretacyjny odmawia wydania interpretacji indywidualnej w tym zakresie, a kontrolowane postanowienia organu nie zawierają tej treści rozstrzygnięcia.
Innymi słowy, dowolny jest tok rozumowania organu, który z luk w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyprowadził stwierdzenie, że za tymi lukami może kryć się nadużycie prawa przez miasto w rozumieniu art. 14b § 5b pkt 3 O.p. art. 5 ust. 5 ustawy o VAT. Luki w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego z istoty rzeczy nie mogą być źródłem jakichkolwiek przypuszczeń - zwłaszcza uzasadnionych - odnoszących się do nadużycia prawa. W takim przypadku nie można mówić o uzasadnionych przypuszczeniach, ale wyłącznie o własnych, pozbawionych obiektywnych podstaw założeniach, domniemaniach organu.
O dowolności przy załatwieniu wniosku miasta świadczy również argument organu w brzmieniu: "Wobec powyższego nie sposób stwierdzić, czy w sprawie złożonego przez Państwa wniosku w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. "[...] Centrum [...]", a w konsekwencji prawa do złożenia korekty deklaracji wraz z plikami JPK, organ zobowiązany był wydać interpretację indywidualną, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, czy też w przedmiotowej sprawie nie można wydać interpretacji indywidualnej - stosownie do przepisu art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej." Tym samym organ w istocie rzeczy powołał się nie na istotne luki w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, ale na swoją niewiedzę, w jaki sposób prawidłowo powinien był ocenić okoliczności przedstawione przez miasto - czy należało wydać interpretację indywidualną, czy też odmówić wydania interpretacji indywidualnej.
Ponadto organ w zaprezentowanej dotychczas argumentacji nie wykazał luk w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które miałyby naruszyć art. 14b § 3 O.p. i w rezultacie wykluczyć wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ dowolnie pominął, że miasto opisało; - jakie kwoty dotychczas uzyskało z tytułu czynszu za najem obiektów należących do realizowanego projektu "[...] Centrum [...]", - kwotowe granice stawek oraz mechanizm waloryzacji czynszu z tytułu najmu, - zasady wyłaniania najemców. Wyraźnie przy tym stwierdziło, że wybiera najemców w ramach procedur przetargowych, według wymienionych kryteriów, do których należy między innymi najwyższa oferowana stawka czynszu za 1m˛. Wobec tego organ miał obowiązek ocenić stanowisko prawne miasta na gruncie właśnie tych przedstawionych mu okoliczności stosownie do art. 14b § 1, art. 14c § 1 - § 3 O.p.
Nie sposób nie zauważyć, że organ z jednej strony odnotował poziom wydatków ponoszonych przez miasto na realizację projektu "[...] Centrum [...]" na poziomie 32.952.000 zł oraz z drugiej strony czynsz dotychczas uzyskiwany przez miasto z tytułu najmu obiektów wzniesionych w ramach tego projektu rzędu 45.500 zł miesięcznie. Następnie porównanie tych wielkości stało się dla organu punktem wyjścia do formułowania wątpliwości, czy najem opisany przez miasto jest czynnością odpłatną i w konsekwencji, czy stanowi postać nadużycia prawa przez miasto.
Analiza toku argumentacji organu jednoznacznie prowadzi do stwierdzenia, że organ powołał się na przeszkody formalne, aby faktycznie uchylić się w ten sposób od merytorycznego wyjaśnienia miastu, czy ma ono prawo do odliczenia VAT naliczonego związanego z wydatkami na poziomie 32.952.000 zł, gdy obrót z tytułu wykorzystania projektu kształtuje się dotychczas na poziomie 45.500 zł miesięcznie.
Rzecz jednak w tym, że wydatki na inwestycję a przychody z inwestycji to dwie zasadniczo różne kategorie kwotowe, kalkulowane według różnych kryteriów, które mogą się zrównoważyć w długiej, wieloletniej perspektywie. Chcąc wykazać, że w tle tego rodzaju dysproporcji wydatków i obrotu, odpowiednio VAT naliczonego i VAT należnego, obiektywnie pozostają uzasadnione przypuszczenia nadużycia prawa, organ był zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy:
- w jakim zakresie i z jakich przyczyn opisana aktywność miasta nie ma ekonomicznego uzasadnienia, nie realizuje zamierzeń gospodarczych, odbiega od standardów stosowanych w sferze gospodarczej;
- dlaczego w opisanych okolicznościach zasadniczym celem miasta jest osiągnięcie korzyści podatkowych sprzecznych z celami systemu VAT;
- na czym polegają i z czego wynikają różnice między wysokością czynszu z tytułu najmu opisaną przez miasto a stosowaną w rzetelnym obrocie gospodarczym.
W kontekście przesłanki z art. 14b § 5b pkt 3 O.p., art. 5 ust. 5 ustawy o VAT organ nie może pomijać specyfiki jednostek samorządu terytorialnego jako uczestników obrotu gospodarczego i publicznoprawnego. Oznacza to, że prawidłowe rozważenie przez organ tej ustawowej przesłanki nie może być ograniczone wyłącznie do arytmetycznego zestawienia wielkości wydatków i obrotu miasta związanych z projektem "[...] Centrum [...]". Natomiast wymaga od organu uwzględnienia i przeanalizowania charakteru aktywności opisanej przez miasto w porównaniu z aktywnością przede wszystkim innych jednostek samorządu terytorialnego, a więc na ile te aktywności mają wspólny mianownik, a na ile opisana aktywność miasta istotnie miałaby odbiegać od obowiązujących standardów i z jakich przyczyn. Dotychczas organ, sugerując istnienie nadużycia prawa przez miasto, takich analiz i rozważań nie przeprowadził.
W podsumowaniu należy ocenić, że organ dowolnie zastosował art. 14g, art. 169 § 1, § 4, art. 14h O.p., bezpodstawnie zarzucając miastu naruszenie art. 14b § 3 O.p., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ uwzględni stanowisko prawne sądu przy ponownej analizie wniosku miasta o wydanie interpretacji indywidualnej.
Z tych powodów sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu z 12 stycznia 2023 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (580 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2, § 4 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687).
Obejmują one wpis od skargi (100 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI