I SA/LU 351/25

I SA/Lu 351/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda
Marcin Małek /sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 1990 nr 225 poz 6 art. 2, art. 3
Dyrektywa Rady z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek  zależnych różnych Państw Członkowskich (90/435/EWG).
Dz.U. 2005 nr 12 poz 90
art. 10 ust. 2 lit.b
Umowa z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 278
art. 10 ust. 2 lit. b, art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 4 pkt 1-3, art. 22 ust. 4d pkt 1, art. 22 ust. 4d pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Marcin Małek (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 maja 2025 r. nr 0601-IOD-3.4100.24.2025.5 w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 7 maja 2025 r. znak 0601-IOD-3.4100.24.2025.5 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (organ) uchylił decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 6 lutego 2025 r., znak: 0671-SPZ-4.4100.505.2024 w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie 380.000 zł i odmówił stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie 300.000 zł, pobranym przez G. S.A. (płatnik) od wypłaconej 15 września 2023 r. dywidendy i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji, G1 S.a r.l. (spółka, podatnik, skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. w kwocie 380.000 zł - na podstawie art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 75 § 1 pkt 2, art. 76 § 1 i art. 77b § 1 pkt 1 O.p.
Decyzją z 6 lutego 2025 r. organ pierwszej instancji odmówił spółce stwierdzenia nadpłaty w kwocie 380.000 zł i stwierdził nadpłatę w kwocie 80.000 zł w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych, pobranym przez płatnika od wypłaconej 15 września 2023 r. dywidendy. Stwierdzenia nadpłaty dokonał na podstawie UPO (15% kwoty dywidendy brutto).
W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia podatnik domagał się jego uchylenia, z uwagi na naruszenie art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że dywidenda nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, ponieważ spółka nie posiada bezpośrednio akcji w kapitale płatnika, podczas gdy warunek posiadania akcji był spełniony w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności).
Wskazał też na naruszenie przepisów postępowania – art. 120 O.p. przez błędną wykładnię i nieuwzględnienie koncepcji przejrzystości, a także art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika i pominięcie korzystnej dla podatnika interpretacji przepisu ustawy podatkowej.
Uzasadniając swoje stanowisko podatnik podniósł, że przesłankę bezpośredniego posiadania przynajmniej 10% akcji należy uznać za spełnioną w przypadku zastosowania tzw. koncepcji przejrzystości (transparentności, ang. look-through approach), tj. w sytuacji, gdy podmiot z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, będący rzeczywistym właścicielem należności dywidendowej, otrzymuje tę należność od polskiego płatnika za pośrednictwem innego podmiotu niebędącego jej rzeczywistym właścicielem nawet wówczas, gdy posiada tylko pośrednio odpowiednią ilość udziałów (akcji) w kapitale płatnika. W realiach niniejszej sprawy, spółka będąca rzeczywistym właścicielem dywidendy (skarżąca) posiada 100% udziałów w spółce pośredniczącej - G2 [...]., której własnością jest około 50% akcji płatnika.
Stanowiska tego nie podzielił organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że podatnik posiada status spółki sekurytyzacyjnej, a jego wyłącznym celem jest zawieranie transakcji sekurytyzacyjnych. Jest rezydentem podatkowym Luksemburga.
Płatnik ma natomiast siedzibę w Warszawie. Walne Zgromadzenie jego akcjonariuszy podjęło uchwałę o podziale zysku. W dniu wypłaty dywidendy, I. S.a r.l. (. ) posiadała – na podstawie umowy nabycia od G2 siedzibą w H. i (G2 H. ) – 15,7% akcji płatnika. Następnie I. i G2 H. zawarły umowę cesji praw do dywidend i praw głosu, w wyniku której I. przekazała na rzecz G2 H. prawo do dywidend wynikających z połowy akcji płatnika. Tym samym G2H [...] była uprawniona do otrzymania dywidend wynikających z 7,85 % akcji płatnika, będących własnością I.. W momencie wypłaty dywidendy G2H posiadała niecałe 50% (43,09%) akcji płatnika nieprzerwanie przez okres przekraczający 2 lata. 100% udziałowcem G2H H. jest z kolei podatnik i zamierza nim być przez okres przekraczający 2 lata. Wyłącznym udziałowcem podatnika jest A. którego udziały w 100 % posiada O.
W treści wniosku spółka wskazała, że płatnik jest notowany na giełdzie papierów wartościowych, wypłaty dywidend dokonywane są co do zasady za pośrednictwem podmiotów prowadzących rachunki papierów wartościowych albo rachunki zbiorcze. W wyniku wzajemnych ustaleń podjęto decyzję, że dywidenda przypadająca na akcje, których właścicielem jest I., będzie wypłacona bezpośrednio przez płatnika na rzecz G2H H.. W konsekwencji płatnik był zobowiązany pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od wypłaty tej dywidendy. W momencie wypłaty dywidendy spółka miała obowiązek pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od należności przekraczającej 2.000.000 zł. Ze względów ostrożnościowych, od przedmiotowej dywidendy pobrano i zapłacono zryczałtowany podatek dochodowy od całej kwoty dywidendy wypłaconej przez płatnika bezpośrednio do G2H. w wysokości 1.970.346 zł.
W tych okolicznościach podatnik złożył wniosek o zwrot tego podatku w wysokości 380.000 zł na podstawie O.p. Wniosek o zwrot w pozostałej części, tj. 1.590.346 zł został złożony odrębnie, w oparciu o art. 28b ust. 1 u.p.d.o.p.
Jak wskazał organ, G2H nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej i nie będzie faktycznie uprawniona do rozporządzania otrzymaną dywidendą, ani też nie będzie mogła decydować o jej przeznaczeniu. W konsekwencji, G2H nie jest rzeczywistym właścicielem dywidendy.
Organ podkreślił, że w interpretacji indywidualnej z 29 maja 2023 r. (0111-KDIB1-2.4010.88.2023.2.AK) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że spółka (wówczas funkcjonująca pod inną nazwą) podlega obowiązkowi podatkowemu w Polsce od dochodów uzyskanych z dywidend wypłacanych przez podmiot z siedzibą w Polsce pomimo, że dywidenda jest najpierw przekazywana do G2H. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma bowiem koncepcja look through approach.
W oparciu o powyższe ustalenie organ uznał, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., ponieważ spółka - podlegająca w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania i będąca faktycznym odbiorcą dywidendy oraz podmiotem zobowiązanym do jej opodatkowania - nie posiada bezpośrednio udziałów w spółce wypłacającej dywidendę w wysokości nie mniej niż 10%.
Organ podkreślił, że wskazany przepis stanowi implementację unormowań unijnych mających na celu uregulowanie stosunków gospodarczych pomiędzy spółkami dominującymi i spółkami zależnymi w sposób ułatwiający konsolidację tych spółek. Jednym z elementów tych uregulowań jest wskazanie, że przywileje dotyczą udziałowców (spółek dominujących) uprawnionych do dochodu z tytułu otrzymanej dywidendy wypłaconej przez spółkę zależną.
Stosownie do art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., podatnik uzyskując przychód z dywidendy powinien posiadać bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika. Zgodnie ze znaczeniem językowym "bezpośrednio" to bez jakiegokolwiek pośrednictwa, osobiście, wprost, zaś "bezpośredni" to nie mający ogniw pośrednich, dotyczący kogoś czy czegoś wprost.
Wykładnia przepisu nie pozostawia - w ocenie organu - wątpliwości. Nie można mówić o zachowaniu powyższego warunku w przypadku, gdy przerwany jest bezpośredni związek prawny między podmiotem wypłacającym dywidendę a podmiotem ją uzyskującym. Podatnik nie jest bezpośrednim udziałowcem płatnika wypłacającego dywidendę.
Zdaniem organu, koncepcja przejrzystości (look-through approach) nie może znaleźć zastosowania w zakresie realizacji przesłanek zwolnienia na podstawie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. Jak zaznaczono, wynika ona wyłącznie z orzecznictwa i nie jest uregulowana w polskich ustawach podatkowych. W sprawie bez znaczenia jest też okoliczność, iż wypłata dywidendy wynika z cesji praw.
W tej sytuacji organ stwierdził, że wobec braku spełnienia wymogów zwolnienia określonych w art. 22 ust 4 u.p.d.o.p. wypłacona dywidenda podlega opodatkowaniu podatkiem u źródła z uwzględnieniem zapisów umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Stosownie do art. 10 ust. 2 lit. a Konwencji między Rzeczpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (UPO), skoro podatnik nie posiada bezpośredniego udziału w kapitale płatnika przez nieprzerwany okres poprzedzający dzień wypłaty dywidendy, nie można zastosować stawki 0%, wobec czego zastosowanie znajduje art. 10 ust. 2 lit. b umowy, w myśl którego podatek nie może przekroczyć 15% kwoty dywidendy brutto. Stąd też skarżącej prawidłowo zwrócono różnicę pomiędzy kwotą pobraną (w stawce 19%) i kwotą należną (w stawce 15%).
Jednocześnie organ wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie błędnie odmówił stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie 380.000 zł. W myśl art. 75 § 4a O.p., w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy, wniosek spółki obejmujący kwotę 380.000 zł jest niezasadny w zakresie obejmującym kwotę 300.000 zł, tym samym uzasadnionym było skorygowanie sentencji decyzji, poprzez uchylenie odmowy stwierdzenia nadpłaty w kwocie 380.000 zł i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. odmowę stwierdzenia nadpłaty w prawidłowej wysokości 300.000 zł. Wpisanie w sentencji zaskarżonej decyzji kwoty 380.000 zł było - zdaniem organu - wyrazem omyłki pisarskiej, co wynika z faktu stwierdzenia nadpłaty w kwocie 80.000 zł (z wnioskowanej kwoty 380.000 zł) i wyjaśnień w zakresie sposobu obliczenia wysokości stwierdzonej nadpłaty.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ wyjaśnił też, że nie doszło do naruszenia zasady legalizmu, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie i w granicach prawa. Zaznaczył, że nie ma obowiązku uwzględnienia rozstrzygnięć wydawanych w analogicznych sprawach, a istnienie orzecznictwa nie odbiera organowi prawa do samodzielnej oceny zdarzeń i wykładni przepisów. Uznał też, że nie wystąpiły żadne nieusuwalne trudności interpretacyjne (uzasadniające zastosowanie art. 2a O.p.), bowiem wykładnia językowa art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. daje jednoznaczne rezultaty.
W skardze na powyższą decyzję spółka wniosła o jej uchylenie w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Jak argumentowała, rozstrzygnięcie jest niezgodne z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. Organ dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował te przepisy uznając, że sporna dywidenda nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, gdyż spółka nie posiadała bezpośrednio akcji w kapitale płatnika, zatem nie został spełniony warunek bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale wypłacającego dywidendę. W konsekwencji, nadpłatę podatku określono w zaniżonej kwocie, podczas gdy dywidenda korzystała z tego zwolnienia ze względu na fakt, że warunek ten był spełniony w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), a organ powinien był stwierdzić nadpłatę podatku w kwocie 380.000,00 zł, tj. zgodnej z wnioskiem.
Ponadto narusza ono art. 22 ust. 4 pkt 3 oraz ust. 4d pkt 2 lit. b u.p.d.o.p. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wypłacona część dywidendy, którą skarżący otrzymał w związku z zawarciem umowy cesji dokonanej przez innego wspólnika, tj. I. , nie może korzystać ze zwolnienia ze względu na to, że spółka nie ma tytułu własności do akcji, z którymi związana jest ta część dywidendy, podczas gdy spółka posiada na podstawie tytułu własności więcej niż 10% akcji płatnika, a w związku z tym ma prawo do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych zarówno co do dywidendy otrzymanej w związku z akcjami objętymi na własność, jak i co do dywidendy otrzymanej w wyniku cesji praw do dywidendy.
Zdaniem spółki, w sprawie doszło również do naruszenia art. 120 O.p., co polegało na niezgodnej z zasadą legalizmu wykładni, a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. z uwagi na nieuwzględnienie wykładni prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych i interpretacjach indywidualnych w zakresie spełnienia warunku zwolnienia wskazanego w tym przepisie w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), podczas gdy uwzględnienie przedmiotowego orzecznictwa pozwoliłoby zastosować ww. przepis w sposób właściwy.
Nadto, w ocenie skarżącej spółki, wbrew art. 2a oraz art. 121 § 1 O.p. organ nie rozstrzygnął wątpliwości przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika, pominął korzystną dla niego interpretację przepisu w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), podczas gdy w sytuacji funkcjonowania dwóch konkurencyjnych linii interpretacyjnych był zobowiązany do wyboru tej korzystnej dla skarżącego.
Podatnik zarzucił również naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 120 O.p. i art. 22 ust, 4 pkt 3 u.p.d.o.p., albowiem niezgodnie z zasadą zaufania organy stwierdziły, że nie może on skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem od osób prawnych z uwagi na niespełnienie przesłanki posiadania co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika, ponieważ część praw do dywidendy objął na podstawie umowy, co w rezultacie doprowadziło do ukształtowania dodatkowych wymogów do uzyskania przedmiotowej preferencji, nie wynikających z obowiązujących przepisów.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazywała, że przesłankę zwolnienia przewidzianą w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. należy uznać za spełnioną w przypadku zastosowania tzw. koncepcji przejrzystości (transparentności, ang. look-through approach), tj. w sytuacji, gdy podatnik z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, będący rzeczywistym właścicielem należności dywidendowej, otrzymuje tę należność za pośrednictwem innego podmiotu niebędącego jej rzeczywistym właścicielem od polskiego płatnika nawet wówczas, gdy podatnik ten nie posiada bezpośrednio – a tylko pośrednio – co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika wypłacającego dywidendę. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przedstawił poglądy sądów administracyjnych, TSUE oraz interpretacje indywidualne organów podatkowych. Jego zdaniem, organ dokonał błędnej wykładni art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. uznając, że warunek zwolnienia dywidendy nie został spełniony, gdyż spółka tylko pośrednio posiada około 50% akcji płatnika. Tymczasem, w oparciu o koncepcję przejrzystości, która ma zastosowanie także na gruncie przedmiotowego zwolnienia, warunek wyrażony w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. należało uznać za spełniony.
Spółka podniosła, że spełnia wymóg posiadania co najmniej 10% akcji w kapitale płatnika niezależnie od faktu dokonania cesji praw do dywidend na jej rzecz. Skoro posiadała na własność ponad 10% akcji, to była uprawniona do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia do wszystkich kwot otrzymanych tytułem dywidendy. W jej ocenie, brak jest podstaw by uznać, że akt cedowania prawa do dywidendy wpływa jakkolwiek w przedmiotowej sytuacji na stan faktyczny i na spełnienie przez skarżącego wymagań z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p.
Zdaniem spółki, organ pominął wykładnię prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych i interpretacjach indywidualnych w zakresie spełnienia warunku zwolnienia, wskazanego w przepisie art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy w oparciu o koncepcję przejrzystości (transparentności), która w stanie faktycznym niniejszej sprawy winna znaleźć zastosowanie. Nadto, pomimo niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisu, spośród możliwych jego wersji znaczeniowych zastosował interpretację niekorzystną dla spółki, co doprowadziło do naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. W sytuacji funkcjonowania dwóch konkurencyjnych linii interpretacyjnych organ był natomiast zobowiązany do wyboru najkorzystniejszej dla strony. W konsekwencji naruszona została zasada zaufania podatnika do organów podatkowych, bowiem organ podatkowy dysponując rozstrzygnięciami niemal identycznych spraw, w których organy podatkowe uznały, że możliwe jest zastosowanie zwolnienia wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. w przypadku, gdy rzeczywistym właścicielem dywidendy jest spółka pośrednio posiadająca udziały/akcje w spółce wypłacającej dywidendę, przyjął odmienne stanowisko. Nadto, twierdzenie organu, że dokonanie cesji praw do dywidendy w niniejszej sprawie miało znaczenie dla spełnienia wymogu z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. stoi w sprzeczności z brzmieniem przepisów dotyczących przedmiotowej kwestii. W ocenie skarżącej, argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji wprowadza dodatkowe pozaustawowe wymogi, od spełnienia których organ podatkowy uzależnił zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W dniu 20 października 2025 r. skarżąca złożyła do Sądu pismo w którym dodatkowo podniosła, że Objaśnień podatkowych z 3 lipca 2025 r. dotyczących zastosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła, wydanych przez Ministra Finansów i opublikowanych w BIP wynika, że warunek z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. uznaje się za spełniony nie tylko wtedy, gdy podatnik będący rzeczywistym właścicielem należności posiada bezpośrednio co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika wypłacającego dywidendę, ale także wówczas gdy posiada je w sposób pośredni (podmioty uczestniczące w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają warunek bezpośredniego posiadania udziałów lub akcji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Spór w sprawie dotyczy oceny prawnej złożonego przez skarżącą wniosku o zwrot podatku dochodowego zapłaconego u źródła. Wniosek ten został przez organ oceniony negatywnie z uwagi na niespełnienie warunku z art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p., a uwzględniony wyłącznie częściowo, z uwagi na zastosowanie preferencyjnej stawki podatkowej (15%), na podstawie art. 10 ust. 2 lit b UPO. Ta część rozstrzygnięcia organu – choć formalnie objęta zaskarżeniem – nie jest co do zasady kwestionowana. Skarżąca prezentuje natomiast stanowisko, że rozstrzygnięcie w sprawie powinno zostać oparte na innej niż wskazana podstawie prawnej, bowiem w związku z przysługującym jej zwolnieniem podatkowym – cała wskazana we wniosku kwota uiszczonego podatku u źródła stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi. Jeśli zaś tak, nie może być mowy o stosowaniu preferencji stawkowej z wynikającej z UPO
Jak wynika z treści dokonanych w sprawie ustaleń stanu faktycznego (który pozostaje poza sporem), płatnik uchwałą Zwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z 21 czerwca 2023 r. przeznaczył część zysku z 2022 r. na wypłatę dywidendy.
Płatnik przystąpił do wypłaty rocznej dywidendy 15 września 2023 r. na rzecz G2H jako posiadacza 43,09 % akcji płatnika (otrzymana dywidenda wyniosła netto 46.102.094 zł).
Ponadto G2H otrzymała tego samego dnia połowę dywidendy brutto otrzymanej przez lcona - zgodnie z umową cesji praw do dywidendy i przeniesienia praw głosu zawartej pomiędzy G2H a I. w wysokości brutto 10.370.240 zł (8.399.662 zł netto). Od kwoty 10.370.240 zł płatnik pobrał i odprowadził podatek w wysokości 1.970.346 zł (19%).
Jednocześnie - jak ustalono w sprawie - rzeczywistym właścicielem dywidendy nie jest G2H, ale skarżąca, która posiada 100% udziałów spółki holenderskiej. Powyższe wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 maja 2023 r., wydanej na wniosek skarżącej, do której spółka ta się zastosowała. G2H nie prowadzi bowiem rzeczywistej działalności gospodarczej i nie będzie faktycznie uprawniona do rozporządzania dywidendą, ani nie będzie mogła decydować o jej przeznaczeniu. To skarżąca jest podatnikiem w stosunku do przedmiotowej dywidendy i z tego względu uprawniona była do złożenia wniosku o jego zwrot od dywidendy wypłaconej na rzecz G2H.
Mając to na uwadze organy uznały, że skarżąca nie spełnia warunku do zwrotu całości zapłaconego podatku, gdyż nie posiada nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale wypłacającego dywidendy płatnika (art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p.). Skarżąca nie posiada bowiem w ogóle bezpośrednio akcji płatnika, ale wyłącznie poprzez spółkę holenderską (43,09% plus 7,85% z umowy cesji), w której posiada 100% udziałów.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest zgodne z prawem a tym samym prawidłowe, natomiast argumentacja skarżącej zawarta w skardze jest całkowicie nieuprawniona.
W punkcie wyjścia należy przywołać treść spornego art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Stanowi on, że zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j (...), jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
1) wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
3) spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;
4) spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. Oczywistym przy tym jest, że wskazane warunki zwolnienia przedmiotowego muszą być spełnione łącznie.
W kontekście powiązań kapitałowych możliwe jest powiązanie bezpośrednie, które polega na tym, że jedna spółka posiada udziały bezpośrednio w kapitale drugiej spółki. Drugi typ powiązań to powiązania kapitałowe pośrednie, których istota w sposób obrazowy i uproszczony polega na tym, że jeśli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1450/15 (odwołując się do swojego rozstrzygnięcia z 14 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 536/12) wskazał, że użyte w art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. określenie "bezpośrednio" odnosi się do nieprzerwanego posiadania nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej dywidendę (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.). Określenie to należy rozumieć jako posiadanie tych udziałów wprost, a nie pośrednio poprzez inne osoby prawne.
Zgodnie ze znaczeniem językowym: "bezpośrednio" to bez jakiegokolwiek pośrednictwa; osobiście, wprost, zaś "bezpośredni" to nie mający ogniw pośrednich, dotyczący kogoś czy czegoś wprost (Multimedialny Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 2009, tom I). Coś można zatem posiadać lub wykonywać samodzielnie bez udziału innych podmiotów lub przy ich wykorzystaniu. W związku z tym "bezpośrednio" jest pojęciem znaczeniowo odmiennym (przeciwstawnym) od pojęcia "za pośrednictwem".
Wykładnia językowa analizowanego przepisu nie pozostawia w związku z tym jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych wskazując, że bezpośrednim udziałowcem spółki wypłacającej dywidendę ma być spółka uzyskująca dochody (przychody) z tych dywidend. Skoro bezspornym w sprawie jest, że uzyskującym dochody jest skarżąca (rzeczywistym ich właścicielem), to oczywistym jest, że w celu skorzystania ze zwolnienia dywidendowego zobligowana była do posiadania wskazanej wielkości udziałów w spółce wypłacającej dywidendę, a nie w spółce pośredniczącej w jej przekazaniu.
Warunek bezpośredniego posiadania przez spółkę, o której mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., udziałów w spółce wypłacającej dywidendę wyklucza jakikolwiek udział podmiotów trzecich, które by "pośredniczyły" w tym stosunku prawnym dotyczącym posiadania udziałów. Zatem w sytuacji, gdy pomiędzy rzeczywistym beneficjentem dywidendy, a spółką ją wypłacającą (płatnikiem) ulokowany jest podmiot, który pośredniczy między tymi spółkami w przekazaniu dywidendy, to nie może być mowy o istnieniu bezpośredniego związku prawnego między spółką wypłacającą dywidendę (art. 22 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p.) i uzyskującą dochody z dywidend (art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p.).
Trafne zatem jest stanowisko organów, że w takiej sytuacji nie można mówić o zachowaniu warunku posiadania przez skarżącą bezpośredniego udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. W rozpatrywanej sprawie istnieje bowiem rozdzielenie - za pomocą spółki pośredniczącej - podatnika, który jest rzeczywistym właścicielem należności dywidendowych od spółki wypłacającej dywidendę. Posiadanie przez skarżącą całości udziałów w G2H, która to posiada dopiero udziały płatnika w żaden sposób nie oznacza, że skarżącą poprzez spółkę pośredniczącą również posiada udziały płatnika. Warunek określony art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT nie został zatem spełniony. Odmienne rozumienie przedstawionej sytuacji jest całkowicie nieuzasadnione.
W kontekście prezentowanej argumentacji, celnie również organ zwrócił uwagę na treść art. 22 ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym przedmiotowe zwolnienie, stosuje się jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 4 pkt 3, wynika z tytułu własności. W sprawie bezspornym zaś jest, że dywidenda objęta wnioskiem inicjującym postępowanie wynikała z umowy cesji praw z 18 lutego 2022 r. zawartej pomiędzy I. i G2H, a podstawie której ta uprawniona była dodatkowo do otrzymania dywidend wynikających z 7,85% akcji płatnika będących własnością I.. Skoro zatem G2H prawo do dywidendy objętej wnioskiem nabyła na podstawie umowy cesji praw do dywidendy, a nie posiadania udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej dywidendę, to nie został spełniony warunek z omawianego przepisu.
Nie ma przy tym racji skarżąca wskazując, że wypłacone na jej rzecz kwoty zawsze powinny być oceniane jako dywidenda, niezależnie od tego czy dostaje je akcjonariusz, czy użytkownik.
W tym zakresie, Sąd podtrzymuje ocenę wyrażoną w sprawie sygn. akt I SA/Lu 332/24. Sąd wskazywał wówczas, że należy dostrzec również, że art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p spełnienie warunku do zwolnienia uzależnia w od "bezpośredniego posiadania udziałów (akcji) w kapitale spółki". Natomiast art. 22 ust. 4d pkt 1 tej ustawy stanowi, że posiadanie to musi wynikać z tytułu własności.
Cesja prawa do dywidendy nie przenosi natomiast prawa własności udziałów (akcji). Na podstawie umowy cesji cesjonariusz nabył wyłącznie prawo do otrzymania dywidendy przypadającej na udziały (akcje). Tym samym cesjonariusza nie można uznać za podmiot posiadający udziały bezpośrednio. Bezpośredniość w żadnym wypadku nie może dotyczyć posiadania tytułu do praw udziałowych w spółce, jak sugeruje skarżąca, ale ma dotyczyć posiadania udziałów w spółce. Wynika to wprost z literalnego brzmienia art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, który odwołuje się do bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, a nie do bezpośredniego posiadania tytułu do realizacji praw udziałowych w spółce.
Tym samym nie wystarczy dysponowanie prawem do dywidendy wynikające z cesji, gdyż nie jest to jednoznaczne z bezpośrednim posiadaniem udziałów (akcji), Udział w kapitale rozumiany jest jako część kapitału zakładowego (akcyjnego) spółki i wyznacza ogół praw i obowiązków wspólników (akcjonariuszy) w stosunku do spółki, zaś umowne ustanowienie cesji praw do dywidendy uprawnia jedynie do jej pobierania.
Faktem jest, że ustawodawca rozróżnia prawo do udziału w kapitale (majątku) spółki (art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy) od prawa do dywidendy i innych udziałów w zysku spółki wypłacającej dywidendę, posługując się pojęciem "uzyskujący dochody z dywidendy", co oznacza rzeczywistego odbiorcę dywidendy, zatem także na podstawie cesji. Należy jednak zwrócić uwagę, że poprzez odwołanie się w pkt 3 ust. 4 art. 22 ustawy do pkt 2 ust. 4 art. 22 uzyskujący dochody z dywidendy, aby korzystać ze zwolnienia musi jednocześnie posiadać prawo do określonej ilości udziałów spółki. Przysługujące spółce otrzymującej dywidendę prawo cesji pozwala jedynie na otrzymanie dywidendy (i na wykonywanie prawa głosu w niniejszej sprawie), ale nie daje prawa do udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. Prawo do udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę przysługuje bowiem nadal spółce, która umownie ustanowiła cesję (I. ). Tym samym podmiot który ma tylko prawo do dywidendy bez odpowiedniej ilości udziałów spornego warunku zwolnienia nie spełnia.
Przyjęcie takiej wykładni odpowiada również rozumieniu pojęcia "posiadanie udziału" w dyrektywie 90/435/EWG. W orzeczeniu ETS z 22 grudnia 2008 (C-48/07), wydanym w sprawie Les Vergers du Vieux laves S.A. Trybunał stwierdził, że "pojęcie udziału w kapitale spółki w innym państwie członkowskim w rozumieniu art. 3 dyrektywy Rady 90/435/EWG z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich nie obejmuje użytkowania udziałów". Wyrok ten nie dostarcza więc argumentów na potwierdzenie tezy, że użyte w ustawie sformułowanie "posiada bezpośrednio udziały w kapitale spółki" (analogicznie do zawartego w art. 3 ust. 1 dyrektywy 90/435/EWG), należy rozumieć jako obejmujące swą treścią zawsze dywidendę (otrzymaną niezależnie czy przez akcjonariusza czy użytkownika).
W związku z tym w celu usunięcia ewentualnych wątpliwości odnośnie do ustalania wysokości udziału kapitałowego na potrzeby zwolnienia, jednoznacznie wskazano, że prawo do zwolnienia przysługuje jedynie posiadanie udziałów (akcji) na własność. Nie uprawnia do tego natomiast posiadanie go na podstawie innych tytułów.
Prezentowane stanowisko wzmacnia przy tym treść uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej art. 22 ust. 4d pkt 2 lit. b u.p.d.o.p. Mianowicie "(...) Obecnie ustawa nie ogranicza zakresu zwolnienia do akcji (udziałów) posiadanych na własność, zatem - o ile spełnione będą warunki w niej określone - ze zwolnienia korzystać będzie każdy przychód oceniany jako dywidenda. Może to prowadzić do obchodzenia warunku skorzystania ze zwolnienia dotyczącego posiadania określonego procentowo udziału w kapitale spółki przekazującej zysk, przez przekazywanie udziałów (akcji) pomiędzy jej udziałowcami (akcjonariuszami). Proponuje się zatem doprecyzowanie istniejącej regulacji przez uznanie, że co do zasady, zwolnieniu podlegają tylko przychody z dywidend wynikające z udziałów (akcji) posiadanych na własność. Ze zwolnienia będą jednak mogły korzystać także dywidendy uzyskane z akcji (udziałów) posiadanych na podstawie innego tytułu, o ile dywidendy te korzystałyby ze zwolnienia, gdyby nie doszło do przeniesienia własności tj. w sytuacji, gdy oba podmioty (np. użytkownik lub zastawnik oraz właściciel), mimo zawarcia umowy, na podstawie której przekazano dane walory, spełniałyby warunki uprawniające do zwolnienia w odniesieniu do udziałów (akcji) posiadanych na własność".
Podstawowym warunkiem zwolnienia jest zatem posiadanie udziałów (akcji) na własność, natomiast na podstawie innego tytułu tylko pod warunkiem: "o ile dywidendy te korzystałyby ze zwolnienia, gdyby nie doszło do przeniesienia własności". Zatem, po pierwsze mowa jest o dywidendzie uzyskanej z akcji posiadanych na podstawie innego tytułu (mowa tu o przeniesieniu akcji a nie prawa do dywidendy), po drugie dywidenda musiałaby korzystać ze zwolnienia, gdyby nie doszło do przeniesienia jej własności (użytkownik oraz właściciel spełnialiby warunki zwolnienia).
Odnosząc powyższe, nawet hipotetycznie, do stanu faktycznego niniejszej sprawy, stwierdzić należałoby, że oba warunki nie zostałyby spełnione, gdyż umowa cesji nie przeniosła prawa do akcji, natomiast G2H jako cesjonariusz dywidendy nie spełniałby warunku zwolnienia (nie był rzeczywistym właścicielem dywidendy).
Konkludując, w pełni zasadnie uznał organ, że podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji był art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, warunkujący zastosowanie zwolnienia z podatku otrzymanej dywidendy od bezpośredniego posiadania udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. Skoro zatem, na gruncie niespornego stanu faktycznego spółka nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów w kapitale spółki dywidendę wypłacającej, to za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia zarówno art. 22 ust. 4 pkt 3 jak i art. 22 ust. 4d pkt 2 lit. b ustawy o CIT.
Nie ma przy tym racji skarżąca wskazując, że w sprawie - także do oceny spełnienia warunków zwolnienia - powinna znaleźć zastosowanie koncepcja przejrzystości (transparentności, ang. look through approach). Koncepcja przejrzystości jest uwzględniana także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Według niej organ podatkowy bada, kto jest rzeczywistym właścicielem należności w sytuacji, gdy podmiot uzyskujący należność przekazuje ją dalej. Innymi słowy, koncepcja ta dotyczy ustalania, kto jest rzeczywistym właścicielem dywidendy. W takim też zakresie zasada ta znalazła zastosowanie w interpretacji indywidualnej z 29 maja 2023 r. wydanej na wniosek skarżącej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, odwołując się do tej koncepcji, podzielił stanowisko skarżącej, że to ona, a nie G2 B.V. w H. , jest rzeczywistym właścicielem dywidendy, czyniąc z niej podatnika, co przełożyło się na niniejszą sprawę w ten sposób, że przyznało jej prawo do złożenie wniosku o zwrot przedmiotowego podatku.
Koncepcja przejrzystości nie służy natomiast czynieniu ustaleń w zakresie warunków zwolnienia, w tym warunku podsiadania przez uzyskującego dochody z dywidend bezpośrednio wskazanej w ustawie ilości udziałów (akcji) w kapitale spółki je wypłacającej (płatnika). W żadnym razie nie potwierdza takiej tezy powoływane przez skarżącą orzecznictwo.
W powoływanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II FSK 1588/20 (do którego odwołują się również przywołane w piśmie strony judykaty – wyroki WSA w Warszawie w sprawach: III SA/Wa 1586/23 i III SA/Wa 1513/23), wbrew stanowisku skarżącej wskazano wyłącznie na to, że w sytuacji, w której co prawda wypłata dywidendy nie odbywa się na rzecz jej rzeczywistego beneficjenta, jednakże stosowana jest zasada look – through approach, preferencja podatkowa będzie dopuszczalna. Koncepcja ta pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania, bądź zwolnienia z opodatkowania w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest wprawdzie poprzez pośrednika – podmiot niebędący rzeczywistym beneficjentem, ale ów rzeczywisty beneficjent ma siedzibę na terytorium UE (EOG) i jest znany. Z oceną tą w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie. Jednak w żadnym razie nie stanowi ona podstawy do formułowania zawartego w stanowisku strony rozwiązania w postaci kaskadowej oceny przesłanek zwolnienia. Pogląd taki jest nie do obrony zważywszy na fakt, że koncepcja look - through approach nie służy legalizacji struktur o charakterze sztucznym, w których dla celów optymalizacji podatkowej wprowadza się podmioty pośredniczące, funkcjonujące wyłącznie formalnie, nie posiadające statusu rzeczywistego właściciela wypłacanych należności (a podkreślenia wymaga, że istotność tej przesłanki została przez skarżącą zaakceptowana w kontekście art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., skoro sama wystąpiła o wydanie i posługuje się w sprawie interpretacją indywidualną wprost do przesłanki tej odwołującą się. Na podstawie tej przesłanki buduje też swój interes prawny w niniejszej sprawie).
Zidentyfikowanie w strukturze grupy rzeczywistego właściciela należności dywidendowych powoduje, że to wobec tego podmiotu może i powinna być dokonywana ocena przesłanek zwolnienia podatkowego, bez jakiegokolwiek odwołania do indywidualnych cech (przymiotów w sensie prawnopodatkowym) pośrednika nie będącego rzeczywistym właścicielem (bo w ocenie Sądu byłoby to obejście prawa).
Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez skarżącą, a zaczerpniętego z Objaśnień przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów z 3 lipca 2025 r. na str. 25 tego dokumentu (który nie tylko nie ma charakteru wiążącego, ale też ukazał się już po dacie wydania zaskarżonej decyzji) wskazującego, że "warunek bezpośredniego posiadania udziałów jest spełniony, gdy wszystkie podmiotu w łańcuchu płatności kaskadowo spełniają ten warunek w kolejnej spółce w łańcuchu. Wówczas każda kolejna spółka otrzymująca dywidendę powinna spełniać warunek bezpośredniego posiadania udziałów względem kolejnej spółki wypłacającej, a nie względem pierwszej spółki wypłacającej".
Ta koncepcja, w ocenie Sądu, nie da się pogodzić z założeniami ustawodawcy i stanowi nieuprawnioną rozszerzającą interpretację klauzuli look - through approach. Jeśli bowiem w okolicznościach sprawy uznaje się, że otrzymujący dywidendę nie jest jej rzeczywistym właścicielem, a równocześnie właścicielem tym jest inna ustalona spółka działająca na terytorium UE/EOG, to ustaleniu takiemu towarzyszy ocena, że struktura takiej grupy została sztucznie wykreowana (w celach wyłącznie optymalizacyjnych został do niej wprowadzony pośrednik). Trudno w takich warunkach uznać za zasadne przyjęcie koncepcji, według której wszystkie spółki w łańcuchu miałyby kumulatywnie spełniać przesłanki zwolnienia, albo też każda kolejna spółka (pośrednik) powinna być uznawana – w świetle brzmienia art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. - za spółkę wypłacającą dywidendę na rzecz rzeczywistego beneficjenta, czyli przesłanka bezpośredniego posiadania udziałów (akcji) miałaby być oceniana wobec niej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, koncepcję look-through approach w połączeniu z koncepcją beneficial owner (tj. osoby uprawnionej) należy postrzegać w kontekście dwóch zasadniczych celów umów w przedmiocie unikania podwójnego opodatkowania. Zastosowanie koncepcji beneficial owner pozwala na zapobieganie unikaniu opodatkowania. Połączenie tej koncepcji z rozwiązaniem look - through approach pozwala na zastosowanie przywileju wynikającego z danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy osoba rzeczywiście uprawniona do dywidendy, tzw. beneficial onwer spełnia warunki dla zastosowania obniżonej stawki podatku bądź też niepobrania podatku. W ten sposób realizowana jest zasada proporcjonalności, jak i drugi z zasadniczych celów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w postaci eliminowania międzynarodowego podwójnego opodatkowania. Koncepcja look-through approach sprowadza się nie tylko do odmowy korzyści podatkowych, które hipotetycznie byłyby przyznane podmiotowi, który otrzymuje dywidendę, ale jest tylko pośrednikiem w jej dalszej dystrybucji, ale na kompletnym pominięciu faktu jego istnienia. Podatnik nie otrzymuje korzyści, których mógłby się spodziewać z uwagi na ściśle formalne spełnienie warunków do ich uzyskania, ale też jego sytuacja nie ulega pogorszeniu w stosunku do tej, w jakiej by się znalazł, gdyby nie podjął działania, które zostało uznane za nieakceptowalne z punktu widzenia interesów fiskalnych państwa źródła (tak: B. Brzeziński, K. Lasiński-Sulecki, W. Morawski, Look-through approach w kontekście klauzuli beneficial owner mającej zastosowanie przy opodatkowaniu dywidend – źródła transformacji niebezpiecznej koncepcji antyabuzywnej w instrument ochrony interesów podatnika i płatnika (w:) Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu nr 4(10)/2022).
W wyroku z 14 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1394/13 Naczelny Sąd Administracyjny odwołując się do wyroku z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 777/10 podkreślił, że w orzecznictwie ETS pod pojęciem "udziału w kapitale" rozumie się stosunek prawny istniejący między spółką zależną a spółką dominującą. W wyroku w sprawie C-4 (teza 38) ETS stwierdził, że z brzmienia art. 3 dyrektywy wynika, że nie dotyczy on sytuacji, w której spółka dominująca przenosi na osobę trzecią stosunek prawny ze spółką zależną, na podstawie którego ta osoba trzecia mogłaby być uznana za spółkę dominującą. Spółką dominującą może być w rozumieniu ustawodawcy wspólnotowego jedna i ta sama spółka. Pojęcia udziału w kapitale nie powinno się więc interpretować rozszerzająco (teza 44 i 45 powołanego wyroku). Fakt powiązania spółki dominującej z zależną został także podkreślony w art. 4 ust. 1 dyrektywy 435/90/EWG. Przepis ten odnosi się do obowiązków Państwa Członkowskiego spółki dominującej w przypadku, gdy ta spółka lub jej zakład na mocy powiązania spółki dominującej ze spółką zależną otrzymuje zyski podzielone. Przepis ten nie wskazuje na powiązania spółki zależnej z zakładem spółki dominującej. W przypadku, gdy zyski wypłacane są kaskadowo, każda kolejna (na każdym poziomie) spółka dominująca i zależna musi (w celu możliwości skorzystania z przepisów dyrektywy) spełniać warunki, o których mowa w art. 2 i 3 dyrektywy.
Za nietrafne uznać należy również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uwzględniły i poddały ocenie z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wszystkie niezbędne dowody szczególnie, że w sprawie nie istniał spór o fakty, ale o prawo. Słusznie przy tym uznały, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 2a O.p. Przepis ten możliwy jest do zastosowania jedynie w sytuacji niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Wykładnia art. 22 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. nie budziła wątpliwości organów podatkowych. Wbrew stanowisku strony nie istnieje też rozbieżność w orzecznictwie administracyjnym, bowiem powoływane przez stronę wyroki dotyczą albo innych stanów faktycznych (np. sukcesji kapitałowej przy przekształceniu spółek), albo formułują (za wyrokiem w sprawie II FSK 1588/20) ocenę, którą – jak wskazano powyżej – w pełni aprobuje tut. Sąd (zob. także np. wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1525/24; wyrok WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 246/22), albo też dotyczą nieakceptowanej przez tut. Sąd (i jak się wydaje także przez samą stronę, o czym była mowa powyżej) argumentacji pomijającej cel regulacji z art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. z odwołaniem do dyrektywy Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich (Dz.U. L 345 z 29.12.2011, s. 8; vide: wyrok NSA z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II FSK 1209/21). Z kolei interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydawane są na kanwie konkretnych spraw, nie wiążą ani organu, ani też nie tworzą ochrony dla podatnika nie będącego ich wnioskodawcą.
Jednocześnie rację należy przyznać organowi w zakresie, w którym organ stwierdził nadpłatę w kwocie 80.000 zł, stanowiącej różnice pomiędzy kwotą pobraną w stawce 19% (380.000 zł) i kwotą należną w stawce 15% (300.000 zł) wynikającą z art. 10 ust. 2 lit. b UPO. Stojąc na stanowisku, że skarżąca nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania przez okres nieprzerwany 24 miesięcy poprzedzający dzień wypłaty co najmniej 10% udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę (tu: akcji), organ zasadnie zastosował preferencyjną stawkę opodatkowania wynikająca z tego przepisu.
W tym stanie rzeczy, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.