I SA/Lu 347/22

I SA/Lu 347/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska /sprawozdawca/
Andrzej Niezgoda /przewodniczący/
Grzegorz Wałejko
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 473/23 - Wyrok NSA z 2026-02-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 190, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 305
art. 64 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędziowie Asesor sądowy Agnieszka Kosowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. S. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2022 r. nr SKO.41/4799/PO/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu dotacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia "S." z siedzibą w L. (dalej także jako "Stowarzyszenie" lub "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także jako "Kolegium" lub "organ II instancji") z dnia 12 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (dalej także jako "organ I instancji") z dnia 7 września 2020 r. w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty spłaty należności oraz odmowy umorzenia należności podlegających zwrotowi do budżetu Gminy M. L. z tytułu dotacji udzielonych w 2011 i 2012 roku szkołom prowadzonym przez Stowarzyszenie w kwocie 140.129,71 zł wraz
z odsetkami.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 7 września 2020 r. odmówiono rozłożenia na raty spłaty należności oraz odmówiono umorzenia należności podlegających zwrotowi do budżetu Gminy M. L. z tytułu dotacji udzielonych w 2011 i 2012 roku szkołom prowadzonym przez Stowarzyszenie w kwocie 140.129,71 zł. Stowarzyszenie złożyło odwołanie od decyzji organu I instancji. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 15 kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 3 września 2021 roku sygn. akt I SA/Lu 254/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że w materiale dowodowym sprawy nie znajduje się pełnomocnictwo legitymujące adwokata P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia
w postępowaniu odwoławczym od decyzji organu I instancji z 7 września 2020 r.,
w tym do podpisania odwołania od tej decyzji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego pismem z dnia 28 lutego 2022 r. przedłożono pełnomocnictwo upoważniające adwokata P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia 7 września 2020 r. Nadto pismem z dnia 3 lutego 2022 r. Stowarzyszenie cofnęło w części odwołanie złożone od decyzji organu I instancji. Wyjaśniono w piśmie, że cofa częściowo odwołanie - w zakresie wniosku
o umorzenie lub rozłożenie na raty należności podlegających zwrotowi do budżetu miasta, a obejmującej należności za rok 2011. Jednocześnie wskazano, że podtrzymane zostaje odwołanie złożone odnośnie należności za rok 2012 w kwocie 49.550,03 zł. Następnie Kolegium wezwało do sprecyzowania, czy intencją skarżącej wyrażoną w treści pisma z dnia 3 lutego 2022 r. jest wyłącznie cofnięcie odwołania
w zakresie udzielenia ulgi co do należności za 2011 rok, czy też intencją było cofnięcie wniosku o udzielenie ulg w zakresie należności za 2011 rok. Nadto Kolegium wezwało do sprecyzowania oświadczenia o podtrzymaniu odwołania
w zakresie należności za rok 2012 w kwocie 49.550,03 zł. Kolegium poinformowało, iż z danych przedstawionych przez organ I instancji wynika, że stan należności głównej za 2012 rok pozostającej do spłaty wynosi 56.653,50 zł (a nie 49.550,03 zł).
Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 19 kwietnia 2022 r. oświadczył, iż cofa częściowe cofnięcie odwołania od decyzji organu I instancji i podtrzymuje odwołanie złożone w pierwotnej wersji. Wyjaśnił, że w toku postępowania przedłożono już szereg dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Stowarzyszenia, nadto wniósł
o przedłużenie terminu do przedłożenia w sprawie nowych dokumentów, w tym zestawień wpłat - do dnia 4 maja 2022 r. Pomimo upływu terminu wskazanego przez pełnomocnika nie wpłynęły do Kolegium nowe dokumenty w sprawie.
Decyzją z dnia 12 maja 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przeanalizowano kwestię ewentualnego przedawnienia należności. Przywołano treść art. art. 70 § 1 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa") oraz art. 67 ust. 1 i art. 252 ust. ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm. dalej jako "ustawa o finansach publicznych") i przedstawiono chronologię poszczególnych etapów postępowania przed organem I oraz II instancji, a także
w postępowaniu przed sądem administracyjnym w przedmiocie określenia wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2011 i 2012. Kolegium wyjaśniło, że uwzględniając okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia spowodowane trwaniem postępowania sądowoadministracyjnego zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym termin przedawnienia należności za 2011 roku upłynie w dniu 30 lipca 2022 roku,
a termin przedawnienia należności za 2012 rok upłynie w dniu 30 lipca 2023 roku.
W konsekwencji stwierdziło, że w dacie orzekania przez Kolegium nie upłynął termin przedawnienia należności dotyczącej 2011 jak również 2012 roku.
Organ II instancji wyjaśnił, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia 7 marca 2019 r. określająca wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2011 i 2012 w kwocie 140.129,71 zł oraz nakazująca zwrot tej kwoty jest ostateczna, bowiem wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2019 roku sygn. akt I SA/Lu 285/19 oddalono skargę Stowarzyszenia na przedmiotową decyzję,
a wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 11 grudnia
2020 r., sygn. akt I GSK 1165/20 oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia.
Kolegium wyjaśniło, że skarżąca wnioskiem z dnia 24 czerwca 2019 r. wystąpiła o udzielenie ulgi poprzez rozłożenie należności na 10 równych rat płatnych kwartalnie po 14.013 zł na koniec każdego kwartału (ok. 4.700 zł miesięcznie) oraz umorzenie odsetek w całości. Wyjaśniono, że sytuacja finansowa jest trudna,
a podjęcie działań windykacyjnych będzie równoznaczne z likwidacją szkół prowadzonych przez Stowarzyszenie. Przedłożono sprawozdanie finansowe Stowarzyszenia za lata 2016, 2017, 2018, zestawienie wpływów i wydatków
w okresie styczeń-maj 2019 r. oraz informację Banku o braku możliwości udzielenia kredytu. Następnie w dniu 10 września 2019 r. Stowarzyszenie zwróciło się
o umorzenie długu związanego z nieprawidłowym wykorzystaniem dotacji. W toku postępowania przedłożyło wyciągi bankowe za 2019 rok, wzory umów z uczniami, uchwałę o wysokości składek członkowskich, sprawozdania finansowe za 2016, 2017, 2018 rok, wyciągi bankowe za 2015 rok oraz informacje o zobowiązaniach wobec ZUS. W dalszej kolejności Stowarzyszenie zwróciło się o udzielenie ulgi poprzez rozłożenie należności na raty, zadeklarowano możliwość spłaty w ratach 1.500 zł miesięcznie, wskazano, że w miarę możliwości wpłaty Stowarzyszenia będą wyższe, jednocześnie dołączono wyciągi bankowe za 2019 rok, wzory umów
z uczniami, uchwałę o wysokości składek członkowskich, sprawozdania finansowe za 2016, 2017, 2018 rok, wpłaty czesnego za okres styczeń-sierpień 2019 r., umowy zawarte z uczniami lub ich rodzicami, rachunek przepływów pieniężnych, umowę najmu budynku szkolnego. Dodatkowo Stowarzyszenie wyjaśniło, że wniosek
o rozłożenie na raty oraz wniosek o umorzenie - są alternatywne, a prowadzone postępowanie pozwala, by rozpoznać najdalej idący wniosek o umorzenie należności, zaś w przypadku nieuwzględnienia wniosku o umorzenie rozpoznać wniosek o rozłożenie należności na raty.
Kolegium dokonując oceny zasadności wniosku skarżącej przeanalizowało zgromadzony materiał dowodowy i wyjaśniło, że na koniec roku 2016 wykazano niedobór zwiększający koszty na przyszły rok w kwocie 52.540,00 zł. Natomiast
w następnych latach wykazano nadwyżki przychodów nad kosztami odpowiednio
w wysokości 25.560 zł (w 2017 r.) oraz 7.999 zł (w 2018 r.). Także w 2015 r. wystąpiła nadwyżka przychodów nad kosztami w kwocie 29.554,29 zł. Z rachunku zysków i strat za rok 2018 oraz 2019 wynika, że przychody z działalności statutowej wyniosły odpowiednio 1.021.679,20 zł (za 2018 r.), 1.064.985,99 zł (za 2017 r.) oraz 922.520,27 zł (w 2019 r.) Kolegium zwróciło uwagę, że średnia kwota miesięcznych przychodów wynosiła odpowiedni 85.129 zł w 2018 r. i 88.748 zł w 2017 r. oraz 76.876 zł w 2019 r. Dalej wskazano, że w okresie styczeń - maj 2019 r. przychody wyniosły łącznie 176.165,19 zł, co wydatkowano w pełni na składki ZUS, podatki, wynagrodzenia oraz pozostałe koszty. Z umów zawieranych z uczniami w latach 2016, 2017, 2018 wynika, że czesne wynosiło od 350 zł do 100 zł w zależności od szkoły, przy czym z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że obecnie czesne jest wyższe i kształtuje się na poziomie 400-500 zł do 100 zł. Kolegium dodatkowo przeanalizowało przepływy na rachunkach bankowych Stowarzyszenia i wyjaśniło, że oprócz wpłat czesnego czy dotacji na rachunki dokonywane były wpłaty własne gotówkowe. Z kont bankowych przelewane były należności wobec ZUS, wynagrodzenia, kwoty na rzecz Urzędu Miasta L.,
a także na rzecz wynajmującego [...], dokonywano płatności za faktury wystawiane przez [...], przelewy na rzecz [...]. Przykładowo wskazano, że za październik 2020 r. łącznie na konta szkół prowadzonych przez stowarzyszenie oraz na konto Stowarzyszenia wpłynęła kwota 69.086,56 zł. Wyjaśniono również, że
z aneksów do umów najmu zawartych z FH M. S.. L. wynika, że stopniowo podwyższany jest czynsz, który wynosi 7.000 zł netto w okresie X-XI1 2020 r., 8.000 zł netto w okresie I-VIII 2021 r. oraz 10.000 zł netto w okresie od września 2021 r. Finalnie Kolegium wskazało, że z tytułu pomocy rekompensującej negatywne konsekwencje związane z COVID-19 stowarzyszenie otrzymało kwotę 30.695,24 zł.
Kolegium wyjaśniło, że kwota dotacji podlegająca zwrotowi stanowi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, wymienione w art. 60 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Przywołano treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz lit. b) ustawy o finansach publicznych i wyjaśniono, że postępowanie
z wniosku o umorzenie w całości należności wymaga odmiennych przesłanek (przesłanka ważnego interesu zobowiązanego lub przesłanka interesu publicznego) niż postępowanie z wniosku o umorzenie należności w części, odroczenie terminu spłaty lub rozłożenie na raty płatności całości albo części należności (przesłanka względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych zobowiązanego). Następnie Kolegium dokonało wykładni pojęć przesłanek warunkujących skorzystanie z ulg w oparciu także o wypracowane w orzecznictwie stanowisko. Jednocześnie zwróciło uwagę, że nawet w sytuacji stwierdzenia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego - przepis prawa pozostawia tzw. "luz decyzyjny" czyli możliwość udzielenia ulgi. Zatem nawet, gdy ustawowe przesłanki zostaną stwierdzone, organ może udzielić ulgi, jak i może odmówić jej udzielenia.
W zakresie wniosku o umorzenie należności w całości Kolegium oceniło, że nie zachodzi przesłanka zaistnienia ważnego interesu zobowiązanego lub przesłanka interesu publicznego w umorzeniu należności w całości. Sytuacja finansowa
i organizacyjna Stowarzyszenia nie uległa w ostatnim okresie znaczącemu pogorszeniu. W 2019 i 2020 r. wpływy z tytułu czesnego stanowią stałe comiesięczne przychody. Najniższe są w okresie wakacyjnym, w pozostałych miesiącach osiągają od 1.344 do 32.380 zł. W październiku 2020 r. na rachunki stowarzyszenia wpłynęła łącznie kwota na poziomie 69.086,56 zł. Średnia kwota miesięcznych przychodów wynosiła w latach 2017-2019 ok. 76 tys. zł do 88 tys. zł, zaś w październiku 2020 r. wyniosła kwotę 69.089,56 zł. Przychody były wydatkowane na wynagrodzenia oraz koszty działalności statutowej, stąd Stowarzyszenie nie zgromadziło nadwyżki (oszczędności) pozwalającej zapłacić jednorazowo kwotę podlegającą zwrotowi. Jednak w ocenie Kolegium przychody miesięczne mają stosunkowo stabilny charakter, przy czym pewne pogorszenie sytuacji finansowej Stowarzyszenia może wynikać z podwyższenia czynszu najmu. Trudności dla działalności Stowarzyszenia mogła spowodować epidemia SARS-CoV-2 (wnioski o udzielenie ulgi zostały złożone przed epidemią), lecz zauważyć należy, że Stowarzyszenie otrzymało pomoc rekompensującą negatywne konsekwencje związane z COVID-19 w kwocie 30.695,24 zł. Niewątpliwie konieczność spłaty kwoty 140.129,71 zł wraz z odsetkami stanowić będzie istotne obciążenie budżetu Stowarzyszenia, jednak podkreślenia wymaga, że postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia wysokości dotacji z 2011 i 2012 podlegającej zwrotowi toczyło się od 2013 r. Wyrok sądu
I instancji, w którym stwierdzono prawidłowość oceny prawnej co do kwoty 140.129,71 zł został wydany w 2016 r. Stąd obowiązek zwrotu przedmiotowej kwoty był znany od pięciu lat. Sytuacja finansowa Stowarzyszenia jest stabilna, co zapewniają comiesięczne wpływy z dotacji oświatowych dla kilku szkół, jak również wpływy z tytułu czesnego. Zrównoważone kwoty miesięcznych przychodów oraz stabilna sytuacja Stowarzyszenia pozwalają na stwierdzenie, że nie zaistniała przesłanka ważnego interesu zobowiązanego dla umorzenia należności w całości.
Kolegium zwróciło uwagę, że Stowarzyszenie prowadzi kilka szkół zarówno
w L., jak i w K., otrzymuje dotacje, nadto nauka w szkołach jest dla uczniów odpłatna. Do szkół prowadzonych przez Stowarzyszenie uczęszcza wielu uczniów. Zapłata przedmiotowej należności nie zagraża bytowi szkół, gdyż zagwarantowane są comiesięczne wpływy z dotacji i czesnego. W sytuacji, gdy stabilna sytuacja Stowarzyszenia pozwala na uiszczanie z tytułu umowy cywilnoprawnej czynszu w kwocie 8.000 zł netto miesięcznie za lokal o pow. 422 m2 w centrum L. nie można uznać, że zaistniała przesłanka interesu publicznego dla umorzenia należności w całości. Obowiązek zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego - dotyczy również dotacji oświatowych, co zawsze łączy się z trudną sytuacją dla podmiotu prowadzącego szkoły. Niemniej nie można ocenić, że każdorazowo wobec podmiotu prowadzącego szkołę istnieje przesłanka interesu publicznego dla umorzenia należności w całości wraz
z odsetkami.
W zakresie wniosku o rozłożenie na raty płatne po 1.500 zł miesięcznie Kolegium wyjaśniło, że spłacenie należności głównej trwałoby ponad 7,5 roku.
W sytuacji, gdy Stowarzyszenie uiszcza dość wysoki czynsz najmu nie można zgodzić się, iż na poczet obowiązku o charakterze publicznoprawnym Stowarzyszenie może wpłacać wyłącznie kwotę raty sześciokrotnie niższą od czynszu najmu. Zwrócono uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w sytuacji, gdy zobowiązany posiada środki na finansowanie zobowiązań cywilnoprawnych, tym bardziej nie powinien uchylać się od spłacania zobowiązań publicznoprawnych. W związku z tym nie zaistniała przesłanka względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych zobowiązanego w udzieleniu ulgi poprzez rozłożenie należności na raty w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Stabilna wysokość uzyskiwanych dotacji, stabilne kwoty wpłacane z tytułu czesnego, jak również kwota uiszczanego miesięcznie czynszu na rzecz wynajmującego pozwala ocenić, że możliwości płatnicze zobowiązanego nie są ograniczone wyłącznie do kwoty 1.500 zł miesięcznie. Rozważając zaistnienie przesłanek udzielenia ulgi Kolegium przeanalizowało, czy zaistniały okoliczności uzasadniające uczynienie wyjątku od zasady terminowego uiszczania należności publicznoprawnych. Stan faktyczny sprawy nie dał podstaw do stwierdzenia, że zaistniały przesłanki udzielenia wnioskowanych ulg tj. umorzenia należności wraz
z odsetkami w całości lub rozłożenia należności na raty płatne w kwocie 1.500 zł miesięcznie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 56 pkt 5 ustawy o finansach publicznych przez nieuwzględnienie interesu publicznego, z którego wynika możliwość i w tym przypadku konieczność umorzenia należności lub jej części albo rozłożenia tej należności na raty, przy czym organ administracji nie jest związany wnioskiem zobowiązanej strony co do ilości i wysokości rat, czego
w postępowaniu nie rozważono;
2. art. 64 ust. 2a ustawy o finansach publicznych przez nieuwzględnienie ważnego interesu skarżącego, a także interesu publicznego przy odmowie rozłożenia na raty należności lub całkowitego albo częściowego jej umorzenia;
3. art. 64 ust 2b ustawy o finansach publicznych poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy uzasadnionych względów społecznych i gospodarczych oraz realnych możliwości płatniczych skarżącej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
W uzasadnieniu podkreślono, że interes publiczny i interes Stowarzyszenia nie są sobie przeciwstawne, nie wykluczają się. Istnienie i funkcjonowanie szkół prowadzonych przez Stowarzyszenie jest akceptowane i popierane przez miasto L.. Dzieje się tak nie dlatego, że miasto dba o interes stowarzyszenia lecz
z powodu interesu publicznego jakim jest istnienie i pozytywne dla społeczności samorządowej funkcjonowanie szkół prowadzonych przez skarżącą. Działalność stowarzyszenia wypełnia znaczącą rolę w samorządowej oświacie. Wypełnia bowiem lukę w zakresie kształcenia części młodzieży, która znajduje się w szczególnej sytuacji osobistej, która to sytuacja obiektywnie uniemożliwia jej rozpoczęcie lub kontynuowanie i ukończenie nauki w zwykłym systemie oświaty. Odmowa zastosowania ulgi prowadzi w sposób oczywisty do likwidacji szkół Stowarzyszenia. Naruszy to interes publiczny przez fakt likwidacji tej części oświatowych placówek, ponadto Stowarzyszenie wykonuje zadania oświatowe bez własnego zysku, co powinno być istotne przy ocenie zasadności o wnioskowane ulgi. Wskazano, że wysokość czesnego nie zależy od subiektywnych chęci Stowarzyszenia lecz od realnych kosztów danej szkoły, której nie pokrywa dotacja oświatowa. Członkowie Stowarzyszenia, to nauczyciele lub emerytowani nauczyciele i nie mają możliwości natychmiastowej spłaty zadłużenia poprzez podniesienie wysokości składek. Brak zabezpieczenia powoduje niemożliwość zaciągania kredytu lub oczekiwania dotacji
z innych źródeł. Podkreślono, że pomiędzy proponowanymi przez Stowarzyszenie ratami lub umorzeniem jest przestrzeń dla decyzji organu administracji w przypadku przyznania ulgi, tak co do wysokości rat, wielkości ewentualnego umorzenia czy całkowitego umorzenia. Nie jest tak, że organ administracji ma oczekiwać jedynie propozycji zobowiązanego i na zasadzie tak lub nie odnosić się w decyzji do wniosku.
Na koniec zwrócono uwagę, że w toku dotychczasowego postępowania Stowarzyszenie zwróciło dotychczas 59.000 zł. Jest to jak na możliwości Stowarzyszenia niebagatelna kwota, a sam fakt starań w zakresie spłacania długu powinien być wzięty pod uwagę przy wydaniu decyzji przez organy administracji. Odmowa udzielenia jakiejkolwiek ulgi i wszczęta egzekucja, która wiąże się
z zajęciem dotacji oświatowej to w istocie likwidacja szkół Stowarzyszenia. Zajęcie rachunku bankowego, całej aktualnej dotacji oświatowej i nie pozostawienie jej części na wypłatę wynagrodzenia i świadczeń ZUS oraz podatku to dodatkowy dowód nie tylko niezgodności z prawem odmowy udzielenia ulgi, ale wręcz naruszenia zasad postępowania z pracownikami szkoły.
Do skargi dołączone zostały zawiadomienia o zajęciu wierzytelności
z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, a także tytuł wykonawczy.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 września 2021 r. w sprawie I SA/Lu 254/21 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2021 r.
w przedmiocie umorzenia lub rozłożenia na raty dotacji podlegającej zwrotowi wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że organ II instancji nie dysponował pełnomocnictwem, legitymującym adwokata P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu odwoławczym. Jednocześnie Sąd uznał, że nie na podstaw do zajęcia stanowiska prawnego w kwestii czy odmowa umorzenia bądź rozłożenia na raty należności
z tytułu dotacji, podlegających zwrotowi wraz z odsetkami, była zgodna z prawem.
W związku z tym niniejsza sprawa jest rozpoznawana w warunkach związania organu i Sądu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w L.. Zgodnie z art. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W ocenie Sądu Kolegium wypełniło w należyty sposób wskazania zawarte
w powołanym wyroku. Z akt sprawy wynika, że przy piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. przedłożono pełnomocnictwo udzielone adwokatowi P. B. do reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia
7 września 2020 r. Słuszne jest również stanowisko Kolegium, że przepisy nie wymagają, aby dokument pełnomocnictwa był opatrzony datą jego sporządzenia. Faktycznie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, podkreśla się, że data widniejąca na pełnomocnictwie - późniejsza niż data wniesionego środka odwoławczego - nie może przesądzać o zakwestionowaniu prawidłowości umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony, istotny jest bowiem zakres pełnomocnictwa oraz by pełnomocnictwo w rzeczywistości udzielone zostało do danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2016 r. II GSK 2294/14, z 11 kwietnia 2013 r. II FSK 1504/11 oraz z 7 sierpnia 2014 r. I OSK 1772/14, CBOSA).
Poza sporem pozostaje kwestia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w roku 2011 i 2012 w kwocie 140.129,71 zł. Kwota ta wynika z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia 7 marca 2019 r. Skarga na wskazaną decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, natomiast skarga kasacyjna Stowarzyszenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. odpowiednio I SA/Lu 285/19 oraz I GSK 1165/20).
Sąd podziela także argumentację Kolegium w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a w konsekwencji prawnej możliwości orzekania w niniejszej sprawie przez organ II instancji. Zgodnie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przepis ten ma zastosowanie poprzez odesłanie zawarte w art. 67 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491
i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.).
W przypadku dotacji za 2011 r. upływ terminu przedawnienia nastąpiłby z dniem 31 grudnia 2016 r., a dotacji za 2012 r. odpowiednio z dniem 31 grudnia 2017 r. (bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację, por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 września 2018 r. sygn. akt I GSK 2583/18
i z 14 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2656/18). Jednak z uwagi na fakt, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania (art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej) w dniu 3 lipca 2015 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zgodnie natomiast
z art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. W okresie od 3 lipca 2015 r. do dnia 22 listopada 2018 r. (dzień zwrotu akt organowi) termin przedawnienia pozostawał zawieszony. Czyli do końca terminu przedawnienia pozostało jeszcze prawie półtora roku. Następnie w okresie od 11 kwietnia 2019 r. do 17 czerwca 2021 r. ponownie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Czyli organ II instancji miał jeszcze ponad rok do upływu terminu przedawnienia,
a skoro decyzja Kolegium wydana została w maju 2022 r. to bezspornie przed upływem terminu przedawnienia.
W ocenie Sądu należy odnieść się do jeszcze jednej kwestii. Z akt sprawy wynika bowiem, że Stowarzyszenie cofnęło swoje odwołanie w części dotyczącej 2011 r. Jednak w kolejnym piśmie pełnomocnik skarżącej cofnął oświadczenie Stowarzyszenia o cofnięciu w części odwołania i poparł odwołanie w całości, powołując się przy tym na błąd. Art. 137 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako "k.p.a.") reguluje kwestię cofnięcia odwołania. Z przepisu tego wynika, iż strona może cofnąć odwołanie od momentu doręczenia odwołania organowi, który wydał decyzję w pierwszej instancji, do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy. Nie budzi też wątpliwości, że ocena dopuszczalności cofnięcia odwołania pod kątem wymagań określonych w art. 137 zdanie drugie k.p.a. należy do organu odwoławczego. Brak
w kodeksie postępowania administracyjnego odrębnych przepisów, które w sposób wyraźny regulowałyby kwestię odwołania cofnięcia odwołania. W doktrynie przyjmuje się, że odwołanie oświadczenia procesowego może być zbędne, gdy nie wywołuje ono skutków prawnych, a więc gdy jest ono nieważne; niemożliwe (niewykonalne), gdy w wyniku jego złożenia powstał stan nieodwracalny, tzn. gdy wywołało ono nieodwracalne skutki prawne, czyli gdy organ wskutek wcześniejszego oświadczenia podjął i wydał rozstrzygnięcie; niedopuszczalne, czyli zabronione z powodów prawnych albo aksjologicznych (por. Zbigniew R. Kmiecik "Niedopuszczalność odwołania oświadczenia procesowego" [w:] "Strona jako podmiot oświadczeń procesowych w postępowaniu administracyjnym". Monografia. Oficyna 2008). Niedopuszczalne jest odwołanie oświadczenia procesowego w postępowaniu administracyjnym tylko wtedy, gdy taką możliwość bezpośrednio lub pośrednio wyłączają lub ograniczają przepisy prawa. Uwzględniając powyższe zasady
w doktrynie jednolicie przyjmuje się, na gruncie art. 137 k.p.a., że strona może odwołać cofnięcie odwołania z uzasadnionych przyczyn, jednakże tylko do momentu, w którym postępowanie odwoławcze nie zostanie umorzone. Należy bowiem umożliwić stronie uchylenie się od skutków oświadczenia woli w razie błędu, przymusu lub podstępu (tak: A. Wróbel "Komentarz do art. 137 k.p.a." [w:]
M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Zakamycze 2013, Lex, el. H. Knysiak-Molczyk "Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym" [w:] "Ograniczenie i cofnięcie odwołania w k.p.a.", Zakamycze 2004). Stanowisko to wzmacnia wyjaśnienie, że przepis art. 137 k.p.a., wprowadzony w 1980 r., przewiduje podobną możliwość jak ustawa – Kodeks postępowania cywilnego. W doktrynie wskazując na powyższą zbieżność regulacji podkreśla się, że przepis art. 137 k.p.a. przewiduje także w znacznej części podobne ograniczenia – art. 203 § 4 k.p.c. stosuje się bowiem na podstawie art. 391 k.p.c. odpowiednio do apelacji (por. Z. Janowicz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1999, s. 363). Nie może zaś budzić wątpliwości, że na gruncie art. 203 § 1 k.p.c. dopuszczalne jest odwołanie oświadczenia procesowego strony o cofnięciu pozwu z powołaniem się np. na błąd do chwili uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania przewidzianego
w art. 203 § 4 k.p.c. (por. T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, K. Weitz,
P. Grzegorczyk "Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz", wyd. LexisNexis, Wyd. 4, Warszawa 2012, t. I, s. 974 i powołane tam orzecznictwo). Uwzględniając powyższe należy uznać, że "cofnięcie cofnięcia odwołania" było dopuszczalne w tej sprawie.
Z racji, że przedmiotowe postępowanie zostało wywołane wnioskiem skarżącej o zastosowanie ulgi w spłacie należności podlegających zwrotowi z tytułu dotacji, która stanowi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym wymienione w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych zastosowanie
w sprawie znajdzie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym (lit. a), umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego (lit. b).
Zważyć należy, iż postępowanie o udzielenie ulg uregulowane w przepisie
art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jest oparte na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje wprowadzony do treści tego przepisu zwrot "organ może". Oznacza to, że organ ma obowiązek zbadania i oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi oraz istniejących między nimi wzajemnych relacji. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie zastosowania ulgi wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia, analogicznie
w przypadku rozłożenia na raty czy odroczenia terminu płatności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego
i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym
z treści artykułów 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać wymogom art. 107 k.p.a, tak, aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji konkretnej ulgi. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś
z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.
W orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku umorzenia należności
w całości obie przesłanki (ważny interes zobowiązanego i interes publiczny) mają tę samą wartość i w związku z tym żadna z nich nie powinna być preferowana przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie należności. Organ rozpoznając wniosek nie jest w tym względzie skrępowany stanowiskiem wnioskodawcy oraz jego oceną przesłanek umorzeniowych. Ma jednak obowiązek przeprowadzenia postępowania
w sposób umożliwiający wnioskodawcy wykazanie okoliczności uzasadniających umorzenie należności w całości lub w części (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2022 r., sygn. I GSK 1117/21, CBOSA).
Wymaga wyjaśnienia, że kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć (opartych na uznaniu administracyjnym) sprowadza się do zbadania, czy decyzja poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny, czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu oraz czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia (odpowiednio rozłożenia na raty) należności. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą Sądu.
W okolicznościach niniejszej sprawy w ocenie Sądu organ prawidłowo zrealizował ciążące na nim obowiązki, z zachowaniem reguł obowiązujących
w omawianym postępowaniu.
Po pierwsze stwierdzić należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz lit. b) ustawy o finansach publicznych, a zwłaszcza określonych w tym przepisie przesłanek umożliwiających zastosowanie ulgi.
Odnosząc się do kwestii umorzenia, Sąd podziela stanowisko organu
II instancji, które znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Przy czym co istotne, dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie dłużnika, że taki jest właśnie jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności tego nie potwierdzają (por. wyrok WSA w Lublinie
z 8 października 2019 r., sygn. III SA/Lu 8/19, CBOSA).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że materiał dowodowy zawiera szereg dokumentów finansowo-księgowych obrazujących sytuację ekonomiczną Stowarzyszenia na przestrzeni kilku lat. Skarżąca bowiem przedłożyła zarówno sprawozdania finansowe za lata 2017-2019, jak również wyciągi z rachunków bankowych, a także umowy cywilnoprawne. Dokumenty te dają w ocenie Sądu obiektywny obraz funkcjonowania Stowarzyszenia prowadzącego placówki oświatowe. Na co należy zdaniem Sądu zwrócić uwagę to wielkość przychodu z działalności statutowej, który w latach 2017-2018 przekraczał ponad milion złotych. W związku z tym oraz w związku z faktem, że Stowarzyszenie prowadzi kilka szkół na terenie L., ale także w [...], rozmiar działalność jest znaczny. W 2019 r. przychód z działalności statutowej był niższy
i wyniósł 922.520,27 zł. Należy jednak podkreślić, że wielkość przychodu w tym roku i tak wnosi 90% przychodu z poprzedniego roku. Na przestrzeni lat 2017-2018 wykazano nadwyżkę przychodów nad kosztami. Oznacza to, że Stowarzyszenie osiąga dochód, a więc nie jest w złej sytuacji finansowej. Także sama skarżąca podała, że z całości kwoty dotacji podlegającej zwrotowi uiściła na rzecz Gminy M. L. ponad 50 tys. zł. Z materiału dowodowego jasno wynika ponadto, że skarżąca uzyskuje cykliczne wpłaty tytułem czesnego od uczniów oraz dotacje na prowadzenie szkół. Realizuje również na bieżąco swoje zobowiązania cywilnoprawne. Skarżąca nie wskazała, że posiada jakiekolwiek zaległości
w opłatach za bieżące utrzymanie placówek oświatowych.
Na uwagę zasługuje, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, z zachowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wyczerpująco i wszechstronnie odniósł się nie tylko do całego zebranego materiału dowodowego, ale i do twierdzeń skarżącej, dokonując oceny, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Przede wszystkim organ uznając, że nie ziściła się przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" oraz "interesu publicznego" wskazał na stabilność sytuacji finansowej Stowarzyszenia, uzyskiwane cyklicznie wpływy finansowe oraz bieżące wydatki związane z działalnością oświatową. Zdaniem Sądu oceny w tym zakresie nie sposób uznać za dowolną zważywszy, że skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnej dokumentacji wskazującej, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na bieżące funkcjonowanie i regulowanie wymagalnych zobowiązań. Organ
II instancji opierając się na przedłożonych przez skarżącą dokumentach
i oświadczeniach, ale również pozyskując we własnym zakresie informacje
o uzyskanym przez skarżącą wsparciu w związku z pandemią COVID-19 uprawniony był przyjąć, że umorzenie zobowiązania dotyczącego środków publicznych sprzeczne byłoby z interesem publicznym, w szczególności, że skarżąca reguluje znaczne należności cywilnoprawne wynikające z umowy najmu. W pełni należy się zgodzić, że faworyzowanie zobowiązań cywilnoprawnych nad publicznoprawnymi nie ma uzasadnienia. Organ zwrócił również uwagę, że wysokość należności do zwrotu wiadoma była skarżącej od kilku lat. Pomimo tego skarżąca nie realizowała nałożonego na nią obowiązku, co w konsekwencji doprowadziło w chwili obecnej do wszczęcie przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji uwzględnienie wniosku strony i umorzenie przedmiotowej należności nie leży w interesie publicznym, w szczególności, że częściowo należność została zwrócona przez Stowarzyszenie.
Sąd nie podziela więc zarzutów skarżącej, że doszło do ziszczenia się przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Skarżąca nie wskazała bowiem żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które pozwalałyby organowi II instancji uznać, że powinien skorzystać z instytucji umorzenia w całości zobowiązania. Rozstrzygnięcie więc w zakresie odmowy umorzenia należności jest w pełni uzasadnione. Definitywne zrezygnowanie przez organ z należności musi opierać się na wyjątkowych okolicznościach (niezależnych od zobowiązanego), które nie zostały w sprawie przedstawione. Wielkość zobowiązania, czy sytuacja finansowa skarżącej, która w ocenie Sądu nie jest nadzwyczaj trudna, nie stanowi bezwzględnej podstawy do zastosowania ulgi o najdalej idących skutkach prawnych.
Jedynie w tym miejscu Sąd wskazuje, że nie doszło do naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, wbrew temu co zarzuca skarżąca, gdyż przepis ten ma zastosowanie do należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, a z takimi należnościami w sprawie nie mamy do czynienia.
Odnosząc się natomiast do kwestii odmowy rozłożenia na raty, można wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2021 r.
w sprawie I GSK 1605/20 (LEX nr 3121631) wyartykułował, że ważne względy społeczne lub gospodarcze zobowiązanego w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych to sytuacje, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie
z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem istotnego interesu zobowiązanego. Zdaniem Sądu – co należy podkreślić – każda sytuacja, w której podmiot zobowiązany jest do zwrotu środków publicznych wykorzystanych, jak w tym przypadku niezgodnie z przeznaczeniem, powoduje przejściowe trudności finansowe i może zaburzać płynność finansową, jednak zastosowanie ulgi możliwe jest jedynie w wyjątkowych przypadkach. Sama konieczność spłaty nawet znacznej wielkości należności nie jest podstawą samą w sobie przyznania ulgi. Jeżeli chodzi
o wskazane w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o finansach publicznych kryterium "możliwości płatniczych wnioskodawcy", to organ odniósł się do okoliczności wynikających ze znajdujących się w aktach dokumentów, świadczących o sytuacji finansowej skarżącej, trafnie stwierdzając, że Stowarzyszenie uiszcza dość wysoki czynsz najmu (obecnie już 10.000 zł netto miesięcznie) na rzecz wynajmującego
z tytułu umowy cywilnoprawnej. W związku z tym nie można zgodzić się, że na poczet należności o charakterze publicznoprawnym Stowarzyszenie może wpłacać wyłącznie kwotę raty sześciokrotnie niższą od czynszu najmu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w sytuacji, gdy zobowiązany posiada środki na finansowanie zobowiązań cywilnoprawnych, tym bardziej nie powinien uchylać się od spłacania zobowiązań publicznoprawnych. Kolegium wskazało, że spłacenie należności w takim przypadku trwałoby ponad 7,5 roku, a uwzględniając stabilną sytuację Stowarzyszenia nie zaistniała przesłanka względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych zobowiązanego
w udzieleniu ulgi poprzez rozłożenie należności na raty w wysokości po 1.500 zł miesięcznie.
Skarżąca podnosi w tym zakresie, że pomiędzy proponowanymi ratami lub umorzeniem jest przestrzeń dla decyzji organu administracji w przypadku przyznania ulgi, tak co do wysokości rat, wielkości ewentualnego umorzenia czy całkowitego umorzenia. Nie jest tak, że organ administracji ma oczekiwać jedynie propozycji zobowiązanego. Należy jednak podkreślić, że ulga w postaci rozłożenia na raty powinna być z jednej strony ustalona w takiej wysokości rat, aby strona mogła je spłacać, ale z drugiej strony - by mogła to uczynić w terminie rozsądnym do realnego pozyskania tych środków przez organ. Ustalenie innej wysokości rat (wyższej) niejako wybranej przez sam organ mogłoby stanowić udzieleni ulgi nierealnej do zrealizowania. Ponadto sama skarżąca przesądziła wysokość rat, o które wnosi,
w związku z tym odstępstwo od tej wysokości byłoby również sprzeczne
z jednoznacznym jej żądaniem. Można zgodzić się co do zasady, że uwzględnienie wniosku nie stwarza po stronie organu obowiązku rozłożenia należności na taką liczbę rat i w takiej wysokości, jak proponuje strona. Jednak ustalenie wysokości rat w kwotach niemożliwych do zapłacenia stwarza iluzję uwzględnienia wniosku. W tym miejscu podkreślić należy, iż to skarżąca jest najlepiej zorientowana jakie warunki są możliwe przez nią do spełnienia i jakie są jej możliwości finansowe, a w konsekwencji to strona wskazuje proponowaną wysokość raty.
Na koniec dodać należy, że podnoszone w skardze okoliczności dotyczące wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej pozostają poza zakresem oceny sprawy. Brak regulowania wymagalnych zobowiązań czy to cywilnoprawnych czy publicznych wcześniej czy później może doprowadzić do przymusowego wyegzekwowania tych należności na rzecz wierzyciela. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Z uwagi więc na brak zasadności zarzutów stawianych w skardze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.