I SA/LU 327/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-11-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacja oświatowazwrot dotacjiodpowiedzialność organu prowadzącegofinanse publiczneprzedawnieniepostępowanie karne skarbowewykorzystanie środków publicznychniezgodne przeznaczenienadmierna wysokośćWSA Lublin

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej za 2018 rok, uznając odpowiedzialność skarżącej za jej pobranie i niewłaściwe wykorzystanie.

Skarżąca A. J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot dotacji oświatowej za 2018 rok. Zarzuciła m.in. błędne ustalenie odpowiedzialności, przedawnienie obowiązku zwrotu oraz instrumentalne wykorzystanie postępowania karnego. Sąd uznał, że skarżąca jako ówczesny organ prowadzący przedszkole ponosi odpowiedzialność za pobraną i niewłaściwie wykorzystaną dotację. Oddalił również zarzut przedawnienia, wskazując na zawieszenie biegu terminu z powodu postępowania karnego skarbowego, które nie miało pozorowanego charakteru. Sąd potwierdził prawidłowość ustaleń organów co do nadmiernego pobrania i niewłaściwego wykorzystania dotacji, w tym wynagrodzenia skarżącej jako dyrektora, którego faktycznie nie pełniła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. w przedmiocie określenia wysokości dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 roku, a także zobowiązania do jej zwrotu. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, zarzucając m.in. przedawnienie obowiązku zwrotu, błędne wskazanie adresata decyzji oraz instrumentalne wykorzystanie postępowania karnego skarbowego. Sąd uznał skargę za niezasadną. Sąd potwierdził, że obowiązek zwrotu dotacji powstał z mocy prawa i ciążył na skarżącej jako osobie prowadzącej przedszkole w 2018 roku, niezależnie od późniejszej zmiany organu prowadzącego. Oddalił zarzut przedawnienia, wskazując, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego w 2021 roku zawiesiło bieg terminu przedawnienia, a skarżąca i jej pełnomocnik zostali o tym prawidłowo zawiadomieni. Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe nie miało pozorowanego charakteru, a jego celem było wyjaśnienie sprawy, a nie jedynie wstrzymanie biegu terminu przedawnienia. Odnosząc się do meritum, sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów co do nadmiernego pobrania dotacji w kwocie 26.031,38 zł, wynikające z braku dowodów na uczęszczanie dzieci, na które dotacja była pobierana. Potwierdził również niewłaściwe wykorzystanie dotacji w kwocie 294.651,75 zł, w tym wynagrodzenia skarżącej jako dyrektora (157.660 zł), które nie zostało udokumentowane ani faktycznie wykonane, gdyż skarżąca w tym okresie pracowała jako lekarz stażysta i przebywała na urlopach. Sąd uznał, że inne wynagrodzenia (71.693,24 zł) i pozostałe wydatki (65.298,51 zł) również zostały w części zakwestionowane z powodu braku dokumentacji lub podwójnego finansowania. Sąd oddalił zarzuty dotyczące odsetek, terminu zwrotu oraz naruszenia standardów państwa prawnego, uznając postępowanie za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba fizyczna prowadząca przedszkole w roku, w którym dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, ponosi odpowiedzialność za jej zwrot, niezależnie od późniejszej zmiany organu prowadzącego.

Uzasadnienie

Obowiązek zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa w momencie zaistnienia zdarzenia (pobranie w nadmiernej wysokości lub wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem) i ciąży na podmiocie, który był organem prowadzącym w tym czasie. Zmiana organu prowadzącego po tym zdarzeniu nie zwalnia poprzedniego organu z odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

o.p. art. 70

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

u.f.z.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacja oświatowa przeznaczona jest na realizację zadań placówek oświatowych, w tym na pokrycie wynagrodzenia osoby prowadzącej przedszkole w związku z wykonywaną funkcją lub czynnościami dyrektora.

u.f.z.o. art. 60 § pkt 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią środki publiczne.

u.f.z.o. art. 252 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności.

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych art. 35 § ust. 1

Dotacja oświatowa przeznaczona jest na realizację zadań placówek oświatowych.

t. j. art. 70

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 60 § pkt 1

Kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią środki publiczne.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansowaniu zadań oświatowych art. 35 § ust. 1

Dotacja oświatowa przeznaczona jest na realizację zadań placówek oświatowych.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 252 § ust. 1 pkt 1 i 2

Dotacje podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

o.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 i 1a, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

u.f.z.o. art. 36

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Uprawnienie organu dotującego do kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Upoważnienie dla organu stanowiącego gminy do ustalenia w drodze uchwały trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli.

u.f.z.o. art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, a nieuregulowanych ustawą, stosuje się przepisy KPA i odpowiednio przepisy działu III o.p.

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych art. 68 § ust. 1

Zakres zadań dyrektora szkoły lub placówki.

t. j. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 67 § ust. 1

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, a nieuregulowanych ustawą, stosuje się przepisy KPA i odpowiednio przepisy działu III o.p.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe art. 68 § ust. 1

Zakres zadań dyrektora szkoły lub placówki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność skarżącej jako organu prowadzącego przedszkole w 2018 roku za zwrot dotacji. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Niewykonywanie przez skarżącą faktycznych obowiązków dyrektora przedszkola, co uniemożliwiało finansowanie jej wynagrodzenia z dotacji. Brak odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej prawidłowe wykorzystanie dotacji na wynagrodzenia i inne wydatki.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji. Zarzut instrumentalnego wykorzystania postępowania karnego skarbowego. Zarzut błędnego wskazania adresata decyzji. Zarzut pominięcia kwestii odsetek. Zarzut wadliwego sformułowania sentencji decyzji. Zarzut naruszenia zasady postępowania z art. 200 Ordynacji podatkowej. Zarzut naruszenia standardów demokratycznego państwa prawnego.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości albo wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem powstaje z mocy samego prawa postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego skarżąca przebywając w S. nie wykonywała obowiązków dyrektora przedszkola, które ze względu na swój charakter wymagają przebywania w miejscu, w którym prowadzona jest działalność przedszkola same listy płac nie pozwalają jeszcze na wykazanie wydatkowania dotacji oświatowej zgodnie z przeznaczeniem

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

sprawozdawca

Jakub Polanowski

członek

Monika Kazubińska-Kręcisz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność organu prowadzącego za zwrot dotacji oświatowej, wpływ wszczęcia postępowania karnego na bieg terminu przedawnienia, wymogi dokumentacyjne przy rozliczaniu dotacji, zasady finansowania wynagrodzenia dyrektora z dotacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i odpowiedzialności ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za zwrot dotacji oświatowej, co jest istotne dla placówek edukacyjnych. Wyjaśnia kwestie przedawnienia i wpływu postępowań karnych, a także szczegółowo analizuje wymogi dokumentacyjne przy rozliczaniu środków publicznych.

Czy można uniknąć zwrotu dotacji oświatowej przez powołanie się na przedawnienie? Sąd wyjaśnia, jak postępowanie karne może wpłynąć na bieg terminu.

Dane finansowe

WPS: 294 651,75 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 327/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/
Jakub Polanowski
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 70; art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 2203
art. 5; art. 35 ust. 1; art. 36; art. 38 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Dz.U. 2025 poz 1483
art. 60 pkt 1; art. 67 ust. 1; art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2025 r. nr SKO.Ośw/40/16/2024 w przedmiocie dotacji oświatowej za 2018 r. - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania A. J. prowadzącej "Publiczne Przedszkole [...] – A. P.", dalej: "prowadząca przedszkole", "strona", "skarżąca", od decyzji Burmistrza Miasta B., dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji", z dnia 28 sierpnia 2024 r. w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2018 r. w kwocie 26.031,38 zł, określenia wysokości dotacji wykorzystanej w 2018 r. niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 294.651,75 zł, zobowiązania prowadzącej przedszkole do zwrotu pobranej w 2018 r. dotacji oświatowej w kwocie 294.651,75 zł w terminie 15. dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji na rachunek bankowy budżetu Miasta, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że wniosek z dnia 28 września 2017 r. o dofinansowanie "Przedszkola Publicznego [...] - A. P.", dalej: "przedszkole", na rok 2018, złożony został w imieniu A. J. jako osoby prowadzącej wskazane przedszkole. Od dnia 1 stycznia 2022 r. nastąpiła zmiana organu prowadzącego wskazanej placówki oświatowej z A. J. na K. P.. W 2018 r. przedszkole prowadziła A. J.. Ona pobrała i wykorzystała dotację, przeznaczoną dla prowadzonego przez siebie przedszkola.
Zdaniem organu pierwszej instancji oraz organu odwoławczego, obowiązek rozliczenia dotacji za 2018 r. ciąży na podmiocie, który wówczas prowadził placówkę oświatową, a takim podmiotem była strona. Aktualny organ prowadzący nie miał żadnego wpływu na złożenie wniosku o przyznanie dotacji oświatowej dla przedszkola na 2018 r. i sposób wykorzystania dotacji w tym roku. Na stronie, zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia 7 marca 2018 r. ciążył obowiązek złożenia rocznego rozliczenia wykorzystania dotacji. Strona złożyła rozliczenie wykorzystania dotacji otrzymanej z budżetu Miasta w 2018 r.
Za prawidłowe wydatkowanie dotacji odpowiada organ prowadzący placówkę w dacie jej przyznania i w okresie wykorzystania. W dacie, kiedy strona była organem prowadzącym przedszkole, posiadała wiedzę o stwierdzeniu przez Burmistrza, że pobrana dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a co więcej została zobowiązana do jej zwrotu. Pierwotna decyzja w sprawie określenia należności z tytułu dotacji otrzymanej w 2018 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta została przez Burmistrza wydana w dniu 25 listopada 2021 r. i odebrana przez pełnomocnika strony w dniu 14 grudnia 2021 r., a zatem przed zmianą organu prowadzącego. Ponadto wcześniej już, bowiem pismem z dnia 21 września 2020 r. Burmistrz poinformował stronę o wszczęciu kontroli w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej przez Miasto w latach 2016-2019. Organ ten skierował wskazane pismo pod trzy znane mu adresy gdzie przebywać mogła strona, tj.: ul. [...], [...] (siedziba przedszkola), [...] w B. (adres zameldowania) oraz [...] (adres ustalony przez organ jako miejsce faktycznego pobytu strony). Strona odebrała pismo w dniu 13 października 2020 r. (potwierdzenie odbioru), wysłane na adres w S.. Natomiast pozostałe dwa odebrał K. P. w dniach 9 i 12 października 2020 r. (potwierdzenia odbioru).
Jak zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stanowisko dotyczące odpowiedzialności za prawidłowe wykorzystanie dotacji, jakie przyjęły organy, prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1043/23 oraz z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt I GSK 39/24). Dodatkowym argumentem za jego trafnością jest zaś także powszechna i niekwestionowana przez sądy powszechne i Sąd Najwyższy praktyka, że w procesach cywilnych o zapłatę "wyrównania dotacji", czy też odszkodowania za lata wcześniejsze bez względu na zmiany organów prowadzących placówki oświatowe na przestrzeni lat, uprawnionymi są te osoby fizyczne lub prawne, które pełniły funkcję organu prowadzącego w roku, którego powództwo dotyczy. Ponadto Prokuratura Okręgowa w Z. prowadzi śledztwo właśnie przeciwko A. J., która pobrała i wykorzystała dotację w 2018 r., jako podejrzanej m.in. o czyn z art. 82 § 1 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s. Biorąc to pod uwagę organ odwoławczy przyjął, że decyzja w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2018 r. prawidłowo skierowana została do strony, jako osoby prowadzącej przedszkole w 2018 r.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że obowiązek zwrotu dotacji oświatowej udzielonej stronie na 2018 r. nie uległ przedawnieniu ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Jak podał organ odwoławczy, pismem z dnia 11 marca 2021 r. Burmistrz zawiadomił Prokuraturę Rejonową w B. o podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego, tj. wyłudzenia dotacji na szkodę Miasta przez stronę działającą jako organ prowadzący przedszkole. Prokuratura Okręgowa w Z. postanowieniem z dnia 24 marca 2021 r. m.in. sprawę [...] dotyczącą doprowadzenia Urzędu Miasta do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez uzyskanie przez przedszkole wsparcia finansowego za 2018 r., tj. o czyn z art. 82 § 1 k.k.s., z art. 286 § 1 k.k. i inne, połączono do sprawy [...] prowadzonej przez wskazaną Prokuraturę, z uwagi na łączność podmiotową i przedmiotową spraw. Tak połączone sprawy prowadzone są za numerem [...] w Prokuraturze Okręgowej w Z.. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego. Postępowanie karne skarbowe nie zostało wszczęte tuż przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań dotacyjnych objętych zaskarżoną decyzją. Termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji za 2018 r. upływał bowiem z dniem 31 grudnia 2023 r., a postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte z dniem 24 marca 2021 r., o czym beneficjentka i jej pełnomocnik, zgodnie z treścią art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (aktualnie: Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej: "o.p.", zostali powiadomieni pismem z dnia 24 listopada 2023 r. (odebranym przez stronę w dniu 14 grudnia 2023 r., a przez pełnomocnika w dniu 11 grudnia 2023 r.)
W toku postępowania karnego skarbowego przeprowadzono natomiast szereg czynności, m.in.:
- postanowieniami z dnia 5 września i 25 listopada 2021 r. powołano biegłych z zakresu pisma ręcznego;
- pismem z dnia 25 lipca 2022 r. skierowanym do Burmistrza zwrócono się m.in. o udzielenie informacji, czy dokumenty zabezpieczone w przedszkolu na podstawie postanowienia Prokuratury z dnia 28 marca 2022 r., z którymi zapoznał się Urząd w KKP w B., budzą wątpliwości co do autentyczności podpisów złożonych przez podejrzaną A. J. i które;
- postanowieniem z dnia 23 grudnia 2022 r. powołano biegłego z zakresu pisma ręcznego;
- przeprowadzono dowody z przesłuchania świadków - rodziców dzieci będących wychowankami przedszkola.
W dniu wydania zaskarżonej decyzji postępowanie karne skarbowe nie zostało zakończone.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w dniu 28 września 2017 r. do Burmistrza wpłynął wniosek prowadzącej przedszkole o udzielenie dla przedszkola dotacji na 2018 r. Organ wypłacił prowadzącej przedszkole w 2018 r. dotację w wysokości 489.915,58 zł. Prowadząca przedszkole była zobowiązana w terminie do 25 lipca 2018 r. złożyć półroczne rozliczenie z otrzymanej dotacji, natomiast do 25 stycznia 2019 r. roczne rozliczenie wykorzystania dotacji otrzymanej w 2018 r. Nie złożyła ona wskazanych rozliczeń. Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. Burmistrz wezwał prowadzącą przedszkole do złożenia rozliczenia wykorzystania dotacji za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., w terminie 14. dni od dnia otrzymania wezwania, w wymaganej szczegółowości. W rozliczeniu złożonym w dniu 15 marca 2019 r. prowadząca przedszkole wskazała, że poniosła z otrzymanej dotacji w okresie objętym rozliczeniem wydatki w łącznej kwocie 524.461,45 zł, tj. o 34.545,87 zł większej od dotacji faktycznie otrzymanej w 2018 r. Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Burmistrz wezwał prowadzącą przedszkole do poprawienia i uzupełnienia złożonego rozliczenia wraz z wykazem dokumentów, w terminie 14. dni od dnia otrzymania pisma. Z kolei pismem z dnia 21 września 2020 r. poinformował on prowadzącą przedszkole o wszczęciu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej przez Miasto w latach 2016-2019. W dniu 28 października 2020 r. Burmistrz wszczął zaś postępowanie administracyjne w sprawie określenia należności z tytułu dotacji otrzymanej w latach 2016-2019 podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta.
Odnosząc się do prawidłowości pobrania dotacji organ pierwszej instancji stwierdził, że strona w 2018 r. zwracała się o dotację na dzieci, wobec których w ogóle nie realizowała celów ustawy oświatowej w danym miesiącu. Dzieci te bowiem nie uczęszczały do przedszkola przez okres podany przez prowadzącą przedszkole lub nie uczęszczały wcale. Strona argumentowała, że obecność na zajęciach w przedszkolu nie stanowi warunku przyznania dotacji na wychowanka przedszkola publicznego. Ponadto wskazywała, że dzieci wymienione w decyzji organu pierwszej instancji, na które dotacja nie przysługiwała, były wychowankami przedszkola od pierwszego dnia danego miesiąca zgodnie z deklaracjami swoich rodziców, do dnia zakończenia edukacji lub wypisania dziecka z przedszkola przez rodzica. Jednakże na poparcie swoich twierdzeń nie przedkłada żadnych dowodów.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego punktem wyjściowym dla oceny prawidłowości pobrania dotacji jest m.in. sprawdzenie czy pierwszego dnia każdego miesiąca dzieci, które zostały wykazane w złożonej przez organ prowadzący przedszkole informacji o faktycznej liczbie uczniów, tymi uczniami w rzeczywistości były. Dowodami w tym zakresie mogą być umowy zawierane z rodzicami, potwierdzenia opłat czesnego czy wyżywienia za dane, kwestionowane miesiące, czy też dzienniki zajęć. Strona wzywana pismami z dnia 21 września 2020 r., z dnia 28 października 2020 r. oraz z dnia 29 grudnia 2023 r. do przedstawienia wskazanych dokumentów, a także dzienników zajęć dodatkowych, dzienników zajęć rewalidacyjnych, dzienników zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, arkuszy organizacyjnych, regulaminów rekrutacji i protokołów postępowań rekrutacyjnych, kart zgłoszeń do przedszkola, deklaracji kontynuacji nauki w przedszkolu, dzienników zajęć za lata 2017/2018 i 2018/2019, nie złożyła żadnego z wymienionych dokumentów. Z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika natomiast, że jedenaścioro dzieci, spośród dzieci na które strona występowała o dotację w okresie odjętym decyzją nie były uczniami przedszkola w pierwszym dniu danego miesiąca. Oznacza to, że dotacja w kwocie 26.031,38 zł pobrana została przez stronę w nadmiernej wysokości.
Z kolei łączna kwota dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem wynosi 294.651,75 zł. Na kwotę tą składają się: wynagrodzenie strony w wysokości 157.660 zł, inne wynagrodzenia w kwocie 71.693,24 zł oraz pozostałe wydatki w wysokości 65.298,51 zł. Także w tym zakresie organ podkreślił, że strona nie udostępniła żadnego dokumentu, na podstawie którego możliwe byłoby stwierdzenie prawidłowego wykorzystania kwoty dotacji pobranej w 2018 r. Natomiast w toku postępowania administracyjnego złożyła ona wyłącznie wybiórczo wybrane przez siebie dokumenty. Jednakże zdaniem organu odwoławczego dokumenty te, nie są wystarczające dla stwierdzenia, że dotacja w pełnej wysokości, tj. 459.189,55 zł została wydatkowana prawidłowo, tj. zgodnie z normą wynikającą z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2203), dalej: "u.f.z.o." Weryfikacja prawidłowości wykorzystania dotacji, mimo nieprzedstawienia przez stronę wymaganych dokumentów, możliwa była na podstawie m.in. dokumentów uzyskanych z Prokuratury Okręgowej w Z., udostępnionych ze sprawy [...] a także dokumentów przesłanych przez [...] w S., dokumentów przesłanych przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] P. Uniwersytetu Medycznego w S. oraz informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego w B..
Odnosząc się do wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem dotacji na finansowanie wynagrodzenia strony, jako dyrektora przedszkola, organ odwoławczy wskazał, że wydatkowanie dotacji na wskazany cel w łącznej kwocie 157.660 zł wynika z dowodu wypłaty wynagrodzenia z dnia 27 grudnia 2018 r. w którym jako tytuł transakcji wpisano wynagrodzenie - lipiec 2018; sierpień 2018; wrzesień 2018; październik 2018; listopad 2018; grudzień 2018 na kwotę 79.780 zł oraz potwierdzenia realizacji przelewów na łączna kwotę 77.880,18 zł dokonanych 29 czerwca 2018 r., w których w tytule wpisano miesiące od stycznia do czerwca 2018 r. Oprócz tych dokumentów w aktach sprawy brak jest innych dowodów dotyczących wynagrodzenia wypłaconego stronie, jako dyrektorowi przedszkola. Zdaniem organu odwoławczego same potwierdzenia realizacji przelewów za okres od stycznia do czerwca 2018 r. nie są wystarczającą dokumentacją dla stwierdzenia, że wynagrodzenie dyrektora przedszkola zostało poniesione zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1a u.f.z.o., z kolei dla okresu od lipca do grudnia 2018 r. brak jest nawet potwierdzenia przelewu wynagrodzenia. Wynagrodzenie za ten okres zostało ujęte jedną kwotą, jak również, jeżeli faktycznie nastąpiła jego wypłata w formie gotówkowej, brak jest potwierdzenia refundacji tych środków z rachunku dotacyjnego lub wypłat takich środków z tego rachunku.
Niezależnie od braku właściwego udokumentowania poniesienia wydatków organ odwoławczy wskazał, że ustawa o finansowaniu zadań oświatowych przewiduje pokrycie z dotacji wynagrodzenia, które osoba prowadząca przedszkole otrzymuje w związku z wykonywana funkcją lub czynnościami dyrektora przedszkola. Wynagrodzenie dla dyrektora placówki oświatowej może zatem zostać sfinansowane środkami dotacyjnymi jedynie w przypadku faktycznego sprawowania zadań wymienionych w art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, dyrektor szkoły lub placówki w szczególności: 1) kieruje działalnością szkoły lub placówki oraz reprezentuje ją na zewnątrz; 2) sprawuje nadzór pedagogiczny, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 2; 3) sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne; 4) realizuje uchwały rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej, podjęte w ramach ich kompetencji stanowiących; 5) dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie, a także może organizować administracyjną, finansową i gospodarczą obsługę szkoły lub placówki; 6) wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę; 7) wykonuje inne zadania wynikające z przepisów szczególnych; 8) współdziała ze szkołami wyższymi w organizacji praktyk pedagogicznych; 9) stwarza warunki do działania w szkole lub placówce: wolontariuszy, stowarzyszeń i innych organizacji, w szczególności organizacji harcerskich, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki; 10) odpowiada za realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia; 11) współpracuje z pielęgniarką albo higienistką szkolną, lekarzem i lekarzem dentystą, sprawującymi profilaktyczną opiekę zdrowotną nad dziećmi i młodzieżą, w tym udostępnia imię, nazwisko i numer PESEL ucznia celem właściwej realizacji tej opieki; 12) wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne zapewniające zgodność przetwarzania danych osobowych przez szkołę lub placówkę z przepisami o ochronie danych osobowych.
Z akt sprawy natomiast nie wynika natomiast, aby strona wykonywała wskazane zadania należące do kompetencji dyrektora. W zdecydowanej większości rodzice dzieci zeznawali, że faktycznym dyrektorem przedszkola była B. P., matka strony. Również z protokołu zebrania z rodzicami z dnia 6 września 2018 r. wynika, że jako dyrektor przedszkola występowała B. P.. Z kolei z pisma Zastępcy Dyrektora Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S. z dnia 09 listopada 2020 r. wynika, że A. J., tj. strona, była zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony tj. od 1 października 2016 r. do 31 października 2018 r. w wymiarze pełnego etatu na stanowisku lekarza stażysty. Z pisma Kanclerza P. Uniwersytetu Medycznego w S. z dnia 12 października 2020 r. wynika, że strona od 1 października 2010 r. do 26 czerwca 2016 r. studiowała na kierunku lekarskim, kończąc studia w terminie z tytułem lekarza. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S. przesłał zaś kopie list obecności obejmujący m.in. okres od lipca do października 2018 r., które potwierdzają, że strona świadczyła pracę we wskazanym Szpitalu. Z przesłanych informacji wynika ponadto, że w okresie od 29 sierpnia 2017 r. do 15 stycznia 2018 r. strona przebywała na urlopie macierzyńskim, w okresie od 16 stycznia 2018 r. do 2 lipca 2018 r. na urlopie rodzicielskim, a w okresie od 18 października 2018 r. do 31 października 2018 r. na urlopie wypoczynkowym. Z pisma Zastępcy Dyrektora ds. Lecznictwa Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] P. Uniwersytetu Medycznego w S. z dnia 13 października 2023 r. wynika natomiast, że strona jest zatrudniona w wymienionym Szpitalu od 11 marca 2019 r. Z opinii biegłego z dnia 20 lutego 2022 r. wynika z kolei, że dokumenty, m.in. pisma kierowane do Burmistrza z 5 listopada 2018 r. oraz informacje o faktycznej liczbie uczniów przedszkola składane za kilka miesięcy 2018 r. zostały opatrzone podpisem brzmiącym A. J., ale nakreślonym przez K. P..
Zgromadzone dokumenty uzasadniają stwierdzenie, że strona przebywając w S. nie wykonywała obowiązków dyrektora przedszkola, które ze względu na swój charakter wymagają przebywania w miejscu, w którym prowadzona jest działalność przedszkola. Organ uznał za niewiarygodne dokumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącej, które miały wykazać jej obecność w miejscu prowadzenia działalności przez przedszkole ponieważ w dniach, w jakich wg tych dokumentów strona miała przebywać w B., tj. miejscowości, w której prowadzone jest przedszkole, organ stwierdził na podstawie dokumentów przedstawionych przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S., strona przebywała w miejscu pracy w S..
Jako przyczynę zakwestionowania wydatkowania dotacji oświatowej zgodnie z przeznaczeniem w kwocie 71.693,24 zł na wynagrodzenia organ wskazał brak, poza listami płac za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. oraz potwierdzeniami przelewów części wynagrodzeń i składek do ZUS, dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby na stwierdzenie jakiego rodzaju prace miały wykonywać osoby ujęte w listach płac i czy charakter tych prac pozwalał na finansowanie wynagrodzeń za tą pracę z dotacji, takich jak: umowy o pracę albo umowy cywilnoprawne, ewidencje czasu pracy, czy informacje o przyznaniu dodatkowych składników wynagrodzenia. Skarżąca wzywana do przedłożenia wskazanych dokumentów ich nie przedłożyła podając, że zostały włączone do akt postępowania przygotowawczego, mimo że była poinformowana przez organ, że w aktach postępowania przygotowawczego wskazanych dokumentów nie ma.
Biorąc jednak pod uwagę, że przedszkole faktycznie funkcjonowało organ nie kwestionował wydatków na wynagrodzenia, jeżeli zgromadzone dowody, takie jak roczny plan pracy przedszkola, protokoły z zebrań, zeszyty prowadzone dla poszczególnych grup oraz zeznania rodziców, pozwoliły na stwierdzenie, że konkretna osoba wykonywała pracę na rzecz przedszkola, zakres wykonywanej pracy kwalifikował się do sfinansowania z dotacji oświatowej w świetle art. 35 ust. 1 u.f.z.o. oraz nastąpiła wypłata wynagrodzenia potwierdzona przelewem albo podpisem na liście płac.
W odniesieniu do 5. osób zgromadzone dowody nie pozwalały na stwierdzenie, jakiego rodzaju prace osoby te miały wykonywać i czy jej charakter pozwalał na finansowanie wynagrodzenia z dotacji albo czy w ogóle wykonywały pracę na rzecz przedszkola. Także w stosunku do 5. osób brak było potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń za niektóre miesiące 2018 r. Tylko w tym zakresie wydatkowanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem zostało zakwestionowane.
Na pozostałą kwotę dotacji w wysokości 65.298,51 zł wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem składają się: kwota dotacji w wysokości 9.869 zł z uwagi na brak dowodu zapłaty, kwota w wysokości 5.232,80 zł podlegająca zwrotowi z uwagi na brak możliwości ustalenia czego dotyczy wydatek deklarowany jako poniesiony z dotacji oraz kwota w wysokości 50.195,81 zł podlegająca zwrotowi z uwagi na podwójne sfinansowanie wydatku za usługę gastronomiczną i zakup żywności oraz inne wydatki, tj. koszt wycieczki do ZOO, koszt przedstawienia teatralnego oraz pobyt w grocie solnej. Z akt sprawy wynika bowiem, że wydatek na usługi gastronomiczne i zakup żywości, koszt wycieczki do ZOO zorganizowanej w dniu 14 czerwca 2018 r., koszt przedstawienia teatralnego zorganizowanego w dniu 23 marca 2018 r. oraz pobyt w grocie solnej dla dzieci przedszkolnych były pokryte z wpłat rodziców. Ponadto zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego pobyt w grocie solnej nie podlega finansowaniu z dotacji również z uwagi na fakt, że jest to wydatek, który nie realizuje zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego pełnomocnik strony zarzucił wadliwe przyjęcie, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oraz represyjne traktowanie skarżącej przez organy; błędne wskazanie adresata decyzji, bowiem pozostające w sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym sprawy; pominięcie w orzeczeniu kwestii odsetek; wadliwe sformułowanie sentencji decyzji polegające na tym, że błędnie orzeczono o obowiązku zwrotu dotacji w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji, a zdaniem pełnomocnika termin ten należy liczyć od dnia wydania decyzji; naruszenie elementarnych standardów demokratycznego państwa prawnego ponieważ organy instrumentalnie wykorzystały prawo, jako że zdaniem pełnomocnika postępowanie z góry nastawione było na wykazanie nieprawidłowości, a decyzja pełni rolę sankcji za nieprzedstawienie dokumentacji przejętej przez Prokuraturę i znajdującej się w sądzie cywilnym; a także "naruszenie zasady postępowania z art. 200 Ordynacji podatkowej. W skardze sformułowany został wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wniósł również o przeprowadzenie dowodu z pisma Burmistrza z dnia 12 czerwca 2025 r. oraz załączonych do tego pisma dokumentów: doręczenia pozwu, dwóch pierwszych stron pozwu o zapłatę oraz pisma stanowiącego uzupełnienie odpowiedzi Burmistrza z dnia 12 czerwca 2025 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga jest niezasadna.
Ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2025 r., jakim jest określenie wysokości dotacji oświatowej pobranej przez skarżącą w 2018 r. w nadmiernej wysokości oraz określenia wysokości dotacji wykorzystanej przez skarżącą w 2018 r. niezgodnie z przeznaczeniem, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji. Zauważyć zatem trzeba, że zgodnie z treścią art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (aktualnie: Dz.U. z 2025 r. poz. 1483), dalej: "u.f.p.", kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w tej ustawie, stanowią środki publiczne, jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Jak z kolei stanowi art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, a więc także dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych tą ustawą, nieuregulowanych jej przepisami, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz odpowiednio przepisy działu III o.p.
Art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. przewidują natomiast, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15. dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, jak to wynika z ustępu 5., podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Na podstawie zaś ustępu 6. pkt 1, odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się, począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, natomiast na podstawie pkt 2., od dnia następującego po upływie 15. dni od dnia stwierdzenia pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Z powołanych przepisów ustawy o finansach publicznych wynika, że obowiązek zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w wysokości wyższej niż należna powstaje z mocy samego prawa. Decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma więc charakter deklaratoryjny. Odpowiednie zastosowanie do obowiązku zwrotu takich dotacji mają zatem przepisy art. 70 o.p. Jak zaś wynika z paragrafu 1. tego artykułu, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5. lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt I GSK 2886/18, odwołując się do treści przytoczonych wyżej przepisów ustawy o finansach publicznych regulujących kwestię zwrotu dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, a także odsetek z tym związanych podkreślił, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, rozpoczyna swój bieg od końca roku, w którym doszło do otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Oznacza to, że pięcioletni termin przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oświatowej udzielonej skarżącej w 2018 r., a wykorzystanej przez nią jako organ prowadzący przedszkole publiczne niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości, upłynąłby z końcem 2023 r. Jednakże do obowiązku zwrotu dotacji oświatowej ma odpowiednie zastosowanie także przepis art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1, i w związku z tym także przepis art. 70c o.p. Pierwszy z powołanych przepisów przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Kolejny stanowi zaś, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Zgodnie zaś z art. 70c o.p., organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 i 1a, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Mając to na względzie wskazać trzeba, że Prokuratura Okręgowa w Z. postanowieniem z dnia 24 marca 2021 r. m.in. sprawę [...] dotyczącą doprowadzenia Urzędu Miasta do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez uzyskanie przez przedszkole wsparcia finansowego za 2018 r., tj. o czyn z art. 82 § 1 k.k.s. oraz z art. 286 § 1 k.k. i inne, połączyła do sprawy [...] tej Prokuratury, z uwagi na łączność podmiotową i przedmiotową spraw. Tak połączone sprawy prowadzone są za numerem [...] w Prokuraturze Okręgowej w Z.. W dniu 24 marca 2021 r. doszło więc do wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem obowiązku zwrotu dotacji pobranej w wysokości wyższej niż należna oraz wykorzystaniem niezgodnie z przeznaczeniem. Z kolei zgodnie z wymaganiem wynikającym z art. 70c o.p., skarżąca i jej pełnomocnik zostali powiadomieni o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pismem z dnia 24 listopada 2023 r., odebranym przez skarżącą w dniu 14 grudnia 2023 r., a przez pełnomocnika w dniu 11 grudnia 2023 r. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z treścią uchwały składu 7. sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18, dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c o.p. zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym. W rozpoznawanej sprawie nastąpiło to 11 grudnia 2023 r. W ten sposób zrealizowane zostały formalne przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji przez skarżącą. Wszczęte bowiem zostało postępowanie karne skarbowe, a podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego wiązało się z pobraniem dotacji w kwocie wyższej niż należna oraz wykorzystaniem udzielonej skarżącej dotacji oświatowej niezgodnie z przeznaczeniem i została ona, a także jej pełnomocnik, poinformowani przed upływem pierwotnego terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji o tym, że ze względu na wszczęcie wskazanego postępowania karnego skarbowego doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji.
Stwierdzając zrealizowanie formalnych przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu przez skarżącą dotacji oświatowej zauważyć należy, że jak wynika z uchwały składu 7. sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21, w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 1-3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. Z uzasadnienia wskazanej uchwały wynika, że analiza okoliczności sprawy związanych z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia ze względu na wszczęcie postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe powinna w pierwszym rzędzie koncentrować się na zbadaniu kwestii formalnych związanych z wydaniem we właściwym czasie przez odpowiedni organ postępowania przygotowawczego postanowienia na podstawie art. 303 k.p.k w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. o treści, z której wynika związek podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Nie można jednak pomijać również zagadnienia merytorycznego, tj. tego, czy na tle okoliczności danej sprawy, związanych z bytem zobowiązania podatkowego, wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia.
W przypadkach wątpliwych, w szczególności wówczas gdy moment wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, wyjaśnienie tej kwestii powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, jest to konieczne, aby z jednej strony zagwarantować stronie, że postępowanie jest prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Z drugiej zaś, jej zamieszczenie w uzasadnieniu decyzji umożliwi następnie dokonanie oceny prawidłowości zastosowania tej instytucji przez sąd administracyjny kontrolujący akt wydany przez organ. Dopiero w świetle wszechstronnej analizy okoliczności konkretnej sprawy, związanych najczęściej ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia oraz podejmowanymi wcześniej w postępowaniu czynnościami dowodowymi i aktywnością prowadzącego je organu, można ustalić, czy instytucji wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie wykorzystano jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Taki wniosek, jak wynika z uzasadnienia uchwały, może potwierdzać fakt wszczęcia tego postępowania w sytuacji, gdy z oczywistego braku przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ujętych w art. 1 k.k.s. lub istnienia negatywnych przesłanek procesowych, wymienionych w art. 17 § 1 k.p.k. jasne jest już w momencie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, że cele postępowania karnego skarbowego nie będą mogły być zrealizowane. O braku woli realizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniu instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może świadczyć również brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie karne skarbowe wszczęte zostało ponad 2 lata i 9 miesięcy przed przez upływem pierwotnego terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oświatowej udzielonej skarżącej w 2018 r., organem który wszczął i prowadzi postępowanie karne skarbowe jest prokurator, a zatem organ ani nie powiązany, ani nie podporządkowany w jakikolwiek sposób Burmistrzowi, czy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. W toku postępowania karnego skarbowego podjęto szereg czynności dowodowych, w tym dokonano przesłuchania szeregu świadków. W dniu wydania zaskarżonej decyzji postępowanie to było w toku, a także z akt administracyjnych ani twierdzeń stron postępowanie przed sądem administracyjnym nie wynika by zostało ono zakończone.
W ocenie Sądu nie można przyjąć, by postępowanie karne skarbowe miało charakter instrumentalny, tj. by wszczęte zostało w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji przez skarżącą. Jego wszczęcie spowodowało zatem skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji przez skarżącą, udzielonej jej w 2018 r. Nie ma racji pełnomocnik skarżącej formułując twierdzenie o braku realnej aktywności w toku postępowania przygotowawczego. Wbrew zapatrywaniom pełnomocnika skarżącej o instrumentalności postępowania karnego skarbowego nie świadczy także nieprzedstawienie jak dotąd zarzutów, które miałyby charakter karny-skarbowy.
Na marginesie zauważyć można, że w dniu 22 maja 2025 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2025 r., wniesiona została skarga do sądu administracyjnego, która jest rozpoznawana w niniejszym postępowaniu. Z tego powodu zaistniała przyczyna zawieszenia biegu terminu przedawnienia obowiązku skarżącej zwrotu dotacji oświatowej za 2018 r. wynikająca z art. 70 § 6 pkt 2 o.p.
W ocenie Sądu nie ma uzasadnienia zarzut błędnego wskazania adresata decyzji. Zarzut ten wyprowadzony został z faktu, że obecnie organem prowadzącym przedszkole jest K. P.. On zatem, zdaniem pełnomocnika skarżącej, jest także, jako organ prowadzący, obowiązany do zwrotu dotacji. Zmiana organu prowadzącego, jak zaznaczył pełnomocnik skarżącej, nie wywołuje bowiem skutków w sferze odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w czasie, gdy organem prowadzącym był inny podmiot. Pełnomocnik skarżącej podkreślił jednocześnie, że K. P. nie był uczestnikiem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
Sąd podzielając stanowisko wyrażane przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach w sprawach I GSK 1043/23, I GSK 39/24 oraz I GSK 42/24 uważa, że zaskarżona decyzja prawidłowo została skierowana do skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że obowiązek zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości albo wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem powstaje z mocy samego prawa w dniu zaistnienia zdarzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości albo wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem. Zmiana organu prowadzącego placówkę następuje z chwilą dokonania odpowiedniego wpisu w ewidencji placówek oświatowych. Zmiana organu prowadzącego placówkę nie ma jednak znaczenia dla zdarzenia, które już wcześniej nastąpiło z mocy prawa. Nie ma zaś wątpliwości, ani sporu między stronami postępowania przed sądem administracyjnym co do tego, że K. P. wpisany został jako organ prowadzący przedszkole dopiero od 1 stycznia 2022 r. To skarżąca zaś jako organ prowadzący przedszkole występowała o przyznanie dotacji oświatowej na 2018 r. i ona także jako organ prowadzący przedszkole, obowiązana była do przedstawiania informacji, od których zależy kalkulacja wysokości dotacji zgodnie z rzeczywistością, wydatkowania przyznanej w 2018 r. dotacji zgodnie z przeznaczeniem, a także złożenia sprawozdań z wykorzystania tej dotacji. Zarówno zaś w 2017 r., jak też w roku 2018 i 2019 (i do końca 2021 r.), a zatem także w czasie gdy należało złożyć sprawozdanie w wykorzystania dotacji, prowadzona była kontrola wydatkowania dotacji oraz gdy wszczęte zostało postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją, organem prowadzącym przedszkole, co nie ulega wątpliwości, była skarżąca. Na marginesie tylko zauważyć można, że sama skarżąca siebie uważa za osobę uprawnioną do otrzymania zapłaty od Miasta z tytułu, jak uważa, zaniżenia dotacji oświatowej za lata, w których była organem prowadzącym przedszkole (2011 i 2012), jak to wynika z pozwu przeciwko Miastu.
W tym miejscu dodać trzeba, że skarżąca nie była ograniczona w jej prawach jako strony postępowania administracyjnego, w tym do brania czynnego udziału w postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 200 o.p. sformułowany przez pełnomocnika skarżącej jest zaś nietrafny z dwu powodów. Po pierwsze, zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, czyli m.in. dotacji oświatowych podlegających zwrotowi, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III o.p. Artykuł 200 o.p. jest zamieszczony w dziale IV o.p. regulującym postępowanie podatkowe. Przepisy tego działu nie mają zastosowania do dotacji. Postępowanie administracyjne w sprawach zwrotu dotacji regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Po drugie natomiast, zawiadomieniami z 31 stycznia i 4 kwietnia 2024 r. organ pierwszej instancji informował pełnomocnika skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji informowało pełnomocnika skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego pismem z 17 lutego 2025. Wskazane pisma zostały przez pełnomocnika odebrane i zapoznawał się on ze zgromadzonym materiałem, a także w postępowaniu odwoławczym, pisemnie wypowiedział się w sprawie.
Odnosząc się do dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń dotyczących pobrania dotacji w nadmiernej wysokości oraz wydatkowania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że stwierdzenie prawidłowości kwoty dotacji oraz jej wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem możliwe jest wówczas kiedy podmiot otrzymujący dotację może potwierdzić informacje przekazywane organowi dotującemu, od których zależy wysokość dotacji oraz wykorzystanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem na podstawie stosownych dokumentów. W przeciwnym wypadku brak jest podstaw do takiego uznania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1102/12, którego stanowisko zostało zaaprobowane po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1940/12).
Jak zaś wynika z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym, w dniu 28 września 2017 r. do Burmistrza wpłynął wniosek skarżącej o udzielenie dotacji dla przedszkola na 2018 r. Burmistrz wypłacił skarżącej w 2018 r. dotację w wysokości 489.915,58 zł. Zgodnie z przepisami § 4 ust. 1 i ust. 3 oraz § 5 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia 7 marca 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Miasta B. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobierania i wykorzystania przez przedszkola publiczne i niepubliczne funkcjonujące na terenie Miasta B. prowadzone przez osoby fizyczne lub osoby prawne inne niż M. B., skarżąca była zobowiązana w terminie do 25 lipca 2018 r. złożyć półroczne rozliczenie z otrzymanej dotacji, natomiast do 25 stycznia 2019 r. roczne rozliczenie wykorzystania dotacji otrzymanej w 2018 r. Nie złożyła ona wskazanych rozliczeń.
Dodać trzeba, że uprawnienie organu dotującego do kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji wynika z art. 36 u.f.z.o., co wiąże się z obowiązkiem organu prowadzącego placówkę oświatową przedstawienia kontrolującym dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją. Dotyczy to także list obecności na zajęciach edukacyjnych.
Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. Burmistrz wezwał skarżącą do złożenia rozliczenia wykorzystania dotacji za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., w terminie 14. dni od dnia otrzymania wezwania, w wymaganej szczegółowości. W rozliczeniu złożonym na to wezwanie w dniu 15 marca 2019 r. skarżąca wskazała, że poniosła z otrzymanej dotacji w okresie objętym rozliczeniem wydatki w łącznej kwocie 524.461,45 zł, tj. - co należy podkreślić - o 34.545,87 zł większej od dotacji faktycznie przekazanej skarżącej przez organ dotujący w 2018 r., co już wskazuje na nieprawidłowości w treści tego rozliczenia. Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Burmistrz wezwał ją do poprawienia i uzupełnienia złożonego rozliczenia wraz z wykazem dokumentów, w terminie 14. dni od dnia otrzymania pisma. Z kolei pismem z dnia 21 września 2020 r. organ poinformował skarżącą o wszczęciu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej przez Miasto w latach 2016-2019. W dniu 28 października 2020 r. Burmistrz wszczął zaś postępowanie administracyjne w sprawie określenia należności z tytułu dotacji otrzymanej w latach 2016-2019 podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta. Mimo kilkukrotnych wezwań skarżąca nie złożyła kompletnej dokumentacji.
W toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji stwierdził, że strona w 2018 r. zwracała się o dotację na dzieci, wobec których w ogóle nie realizowała celów ustawy oświatowej w danym miesiącu. Dzieci te bowiem nie uczęszczały do przedszkola przez cały okres, na jaki skarżąca wnioskowała o wypłacenie na nie dotacji lub nie uczęszczały do przedszkola wcale. Strona argumentowała, że obecność na zajęciach w przedszkolu nie stanowi warunku przyznania dotacji na wychowanka przedszkola publicznego. Ponadto wskazywała, że dzieci wymienione w decyzji organu pierwszej instancji, na które dotacja nie przysługiwała, były wychowankami przedszkola od pierwszego dnia danego miesiąca zgodnie z deklaracjami swoich rodziców, do dnia zakończenia edukacji lub wypisania dziecka z przedszkola przez rodzica. Jednakże na poparcie swoich twierdzeń skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów, mimo że organ dotujący wzywał ją do przedstawienia umów zawartych z rodzicami/opiekunami prawnymi, kart zgłoszeń do przedszkola, deklaracji kontynuacji nauki w przedszkolu, dzienników zajęć za lata 2017/2018 i 2018/2019, dzienników zajęć dodatkowych, dzienników zajęć rewalidacyjnych, dzienników zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, arkuszy organizacyjnych, regulaminów rekrutacji i protokołów postępowań rekrutacyjnych, wniosków o przyjęcie do przedszkola oraz potwierdzeń wpłat związanych z uczęszczaniem dzieci do przedszkola. Z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika natomiast, że jedenaścioro dzieci, spośród dzieci na które strona występowała o dotację w okresie objętym decyzją nie były uczniami przedszkola w ogóle lub pierwszym dniu danego miesiąca i przez okres, na jaki skarżąca występowała o dotację na te dzieci. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie w odniesieniu do każdego z dzieci dokonane zostały na podstawie analizy wniosków o przyjęcie do przedszkola, zeszytów, w których odnotowywane były wpłaty rodziców, list obecności w zajęciach oraz zeznań rodziców. Oznacza to, że dotacja w kwocie 26.031,38 zł pobrana została przez skarżącą w nadmiernej wysokości.
Sąd uznaje za trafne, bowiem znajdujące uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ustalenie, zgodnie z którym łączna kwota dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem wynosi [...] zł. Na kwotę tą składają się: wynagrodzenie strony jako dyrektora przedszkola w wysokości 157.660 zł, inne wynagrodzenia w kwocie 71.693,24 zł oraz pozostałe wydatki w wysokości 65.298,51 zł. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca nie udostępniła dokumentów, które podważyłyby ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym. Weryfikacja prawidłowości wykorzystania dotacji, mimo nieprzedstawienia przez skarżącą wymaganych dokumentów, możliwa była na podstawie m.in. dokumentów uzyskanych z Prokuratury Okręgowej w Z., udostępnionych ze sprawy [...], a także dokumentów przesłanych przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S., dokumentów przesłanych przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] P. Uniwersytetu Medycznego w S. oraz informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego w B..
Dotacja w łącznej kwocie 157.660 zł wykazana przez skarżącą jako wykorzystana na sfinansowanie jej wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji dyrektora przedszkola została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem ponieważ skarżąca w rzeczywistości funkcji takiej nie wykonywała. Wydatkowanie dotacji w łącznej kwocie 157.660 zł wynika z dowodu wypłaty wynagrodzenia z dnia 27 grudnia 2018 r. w którym jako tytuł transakcji wpisano wynagrodzenie - lipiec 2018; sierpień 2018; wrzesień 2018; październik 2018; listopad 2018; grudzień 2018 na kwotę 79.780 zł oraz potwierdzenia realizacji przelewów na łączną kwotę 77.880,18 zł dokonanych 29 czerwca 2018 r., w których w tytule wpisano miesiące od stycznia do czerwca 2018 r. Oprócz tych dokumentów w aktach sprawy brak jest innych dowodów dotyczących wynagrodzenia wypłaconego skarżącej, jako dyrektorowi przedszkola. Ma rację organ odwoławczy, że biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego, same potwierdzenia realizacji przelewów za okres od stycznia do czerwca 2018 r. nie są wystarczającą dokumentacją dla stwierdzenia, że dotacja w części finansującej wynagrodzenie dyrektora przedszkola została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem. Z kolei dla okresu od lipca do grudnia 2018 r. brak jest nawet potwierdzenia przelewu wynagrodzenia. Wynagrodzenie za ten okres zostało ujęte jedną kwotą, jak również, o ile faktycznie nastąpiła jego wypłata w formie gotówkowej, brak jest potwierdzenia refundacji tych środków z rachunku dotacyjnego lub wypłat takich środków z tego rachunku.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że ustawa o finansowaniu zadań oświatowych przewiduje pokrycie z dotacji wynagrodzenia, które osoba prowadząca przedszkole otrzymuje w związku z wykonywana funkcją lub czynnościami dyrektora przedszkola. Wynika to z treści art. 35 ust. 1 u.f.z.o. stanowiącego, że dotacja oświatowa przeznaczona jest na realizację zadań placówek oświatowych. Wynagrodzenie dla dyrektora placówki oświatowej może zatem zostać sfinansowane środkami dotacyjnymi jedynie w przypadku faktycznego sprawowania zadań wymienionych w art. 68 ust. 1 Prawo oświatowe. Wymienione tam zadania na ogół zaś wymagają osobistej aktywności dyrektora w miejscu prowadzenia działalności przez placówkę oświatową, jak np. kierowanie placówką i reprezentowanie jej na zewnątrz, sprawowanie nadzoru pedagogicznego, sprawowanie opieki nad uczniami, zapewnienie bezpieczeństwa uczniom, współpraca z różnymi podmiotami wskazanymi w powołanym przepisie w zakresie profilaktyki zdrowotnej, zapewnienie realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia, wdrażanie środków technicznych i organizacyjnych zapewniających zgodność przetwarzania danych osobowych przez placówkę.
Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby strona wykonywała wskazane zadania należące do kompetencji dyrektora. W zdecydowanej większości rodzice dzieci zeznawali, że faktycznym dyrektorem przedszkola była B. P., matka strony. Również z protokołu zebrania z rodzicami z dnia 6 września 2018 r. wynika, że jako dyrektor przedszkola występowała B. P.. Z kolei z pisma Zastępcy Dyrektora Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S. z dnia 9 listopada 2020 r. wynika, że skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od 1 października 2016 r. do 31 października 2018 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku lekarza stażysty. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S. przesłał zaś kopie list obecności obejmujący m.in. okres od lipca do października 2018 r., które potwierdzają, że skarżąca świadczyła pracę we wskazanym Szpitalu w S.. Z przesłanych informacji wynika ponadto, że w okresie od 29 sierpnia 2017 r. do 15 stycznia 2018 r. skarżąca przebywała na urlopie macierzyńskim, w okresie od 16 stycznia 2018 r. do 2 lipca 2018 r. na urlopie rodzicielskim, a w okresie od 18 października 2018 r. do 31 października 2018 r. na urlopie wypoczynkowym. Z pisma Zastępcy Dyrektora ds. Lecznictwa Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] P. Uniwersytetu Medycznego w S. z dnia 13 października 2023 r. wynika natomiast, że skarżąca jest zatrudniona w wymienionym Szpitalu od 11 marca 2019 r. Z opinii biegłego z dnia 20 lutego 2022 r. wynika z kolei, że dokumenty, m.in. pisma kierowane do Burmistrza z 5 listopada 2018 r. oraz informacje o faktycznej liczbie uczniów przedszkola składane za kilka miesięcy 2018 r. zostały opatrzone podpisem brzmiącym A. J., ale nakreślonym przez K. P..
Zgromadzone dokumenty uzasadniają zatem stwierdzenie przyjęte w zaskarżonej decyzji, że skarżąca przebywając w S. nie wykonywała obowiązków dyrektora przedszkola, które ze względu na swój charakter wymagają przebywania w miejscu, w którym prowadzona jest działalność przedszkola. Organ trafnie uznał za niewiarygodne dokumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącej, które miały wykazać jej obecność w miejscu prowadzenia działalności przez przedszkole ponieważ w dniach, w jakich wg tych dokumentów skarżąca miała przebywać w B., tj. miejscowości, w której prowadzone jest przedszkole, organ stwierdził na podstawie dokumentów przedstawionych przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S., że skarżąca przebywała w miejscu pracy w S..
Sąd podziela stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji same listy płac nie pozwalają jeszcze na wykazanie wydatkowania dotacji oświatowej zgodnie z przeznaczeniem w zakresie ujętych w nich kwot. Wymagają one uzupełnienia o umowy, na podstawie praca jest wykonywana, ewidencje czasu pracy oraz dokumenty pozwalające na stwierdzenie, czy wynagrodzenie w określonej kwocie zostało wypłacone. Skarżąca tych dokumentów nie przedstawiła, mimo że była do tego przez organ wzywana. Zauważyć zaś trzeba, że jak wynika z treści art. 126 u.f.p., dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki m.in. z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na podstawie ustawy o finansach publicznych, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych przeznaczane na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Jak z kolei wynika z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dotacje udzielane organom prowadzącym m.in. przedszkola mogły być w stanie prawnym mającym zastosowanie w 2018 r. wykorzystane wyłącznie na określone, wskazane w tym przepisie wydatki. W zakresie wydatków na wynagrodzenia obejmują one:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie:
– 250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela – w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego,
– 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela – w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,
W odniesieniu do dotacji oświatowych rozliczenie dotacji obejmuje, z jednej strony, obowiązek organu prowadzącego placówkę oświatową przedstawienia rozliczenia dotacji, co zdaniem Sądu, rozciąga się także na przedstawienie dokumentów źródłowych dotyczących wydatkowania środków w sposób umożliwiający wszechstronną analizę tych dokumentów, konieczną dla stwierdzenia wydatkowania dotacji zgodnie z przeznaczeniem. Z drugiej strony, rozliczenia dotacji obejmuje obowiązek i jednocześnie uprawnienie organu dotującego do przeprowadzania kontroli wykorzystania dotacji przez organ prowadzący placówkę oświatową. Brak potwierdzenia przez otrzymującego dotację oświatową określonymi dokumentami źródłowymi poniesienia wydatków na określone cele, zgodnie z celami, jakie mogą być sfinansowane z dotacji oświatowej, oznacza, że nie można stwierdzić, by dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
W odniesieniu do dotacji oświatowych ustawodawca upoważnił m.in. gminy, jako organy dotujące, do ustalenia w drodze uchwały podjętej przez organ stanowiący gminy trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania. Aktualnie wskazane upoważnienie wynika z treści art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Zaznaczyć należy, że w postępowaniu administracyjnym zakwestionowano skarżącej jako wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem, tylko część dotacji na finasowanie wynagrodzeń. Jako przyczynę zakwestionowania wydatkowania dotacji oświatowej zgodnie z przeznaczeniem w kwocie 71.693,24 zł na wynagrodzenia organ wskazał brak, poza listami płac za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. oraz potwierdzeniami przelewów części wynagrodzeń i składek do ZUS, dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby na stwierdzenie jakiego rodzaju prace miały wykonywać osoby ujęte w listach płac i czy charakter tych prac pozwalał na finansowanie wynagrodzeń za tą pracę z dotacji, takich jak: umowy o pracę albo umowy cywilnoprawne, ewidencje czasu pracy, czy informacje o przyznaniu dodatkowych składników wynagrodzenia. Skarżąca wzywana do przedłożenia wskazanych dokumentów ich nie przedłożyła podając, że zostały włączone do akt postępowania przygotowawczego, mimo że była poinformowana przez organ, że w aktach postępowania przygotowawczego wskazanych dokumentów nie ma.
Biorąc pod uwagę, że przedszkole faktycznie funkcjonowało organ nie zakwestionował jednak wydatków na wynagrodzenia, jeżeli zgromadzone dowody, takie jak roczny plan pracy przedszkola, protokoły z zebrań, zeszyty prowadzone dla poszczególnych grup przedszkolnych oraz zeznania rodziców, pozwoliły na stwierdzenie, że konkretna osoba wykonywała pracę na rzecz przedszkola, zakres wykonywanej pracy kwalifikował się do sfinansowania z dotacji oświatowej w świetle art. 35 ust. 1 u.f.z.o. oraz nastąpiła wypłata wynagrodzenia potwierdzona przelewem albo podpisem na liście płac.
W odniesieniu do 5. osób zgromadzone dowody nie pozwalały na stwierdzenie, jakiego rodzaju prace osoby te miały wykonywać i czy jej charakter pozwalał na finansowanie wynagrodzenia z dotacji albo czy w ogóle wykonywały pracę na rzecz przedszkola. Także w stosunku do 5. osób brak było potwierdzenia wypłaty wynagrodzeń za niektóre miesiące 2018 r. Tylko w tym zakresie wydatkowanie dotacji zgodnie z przeznaczeniem zostało zakwestionowane.
Zdaniem Sądu wskazane rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Przeciwnie, jest wynikającą z charakteru dotacji konsekwencją braku przedstawienia przez skarżącą odpowiednich dokumentów źródłowych. Zauważyć jednocześnie trzeba, że organ uwzględnił całość zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie oceniał wykorzystanie dotacji na wynagrodzenia, a w tych wszystkich przypadkach, w których możliwe było stwierdzenie rodzaju wykonywanej pracy i rzeczywistą wypłatę wynagrodzenia, wydatkowania dotacji zgodnie z przeznaczeniem nie kwestionował. Takie działanie organu Sąd aprobuje zgodnie z zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wynikającą z treści art. 7 k.p.a.
Sąd podziela także stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że niezgodnie z przeznaczeniem wydatkowana została także dotacja w kwocie 65.298,51 zł ponieważ w odniesieniu do kwoty w wysokości 9.869 zł brak jest dowodu zapłaty, w odniesieniu do kwoty w wysokości 5.232,80 zł brak jest możliwości ustalenia czego dotyczy wydatek deklarowany jako poniesiony z dotacji, zaś kwota w wysokości 50.195,81 zł została wykazana jako wydatkowana na usługę gastronomiczną i zakup żywności oraz inne wydatki, tj. koszt wycieczki do ZOO, koszt przedstawienia teatralnego oraz pobyt w grocie solnej. Z akt sprawy wynika zaś, że wydatek na usługi gastronomiczne i zakup żywości, koszt wycieczki do ZOO zorganizowanej w dniu 14 czerwca 2018 r., koszt przedstawienia teatralnego zorganizowanego w dniu 23 marca 2018 r. oraz pobyt w grocie solnej dla dzieci przedszkolnych były pokryte z wpłat rodziców.
W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut pominięcia orzeczenia w przedmiocie odsetek. Raz jeszcze bowiem należy zauważyć, że na podstawie art. 67 u.f.p. do dotacji podlegających zwrotowi odpowiednie zastosowanie mają przepisy działu III o.p. Przepisy te nie zawierają zaś podstawy do orzekania o odsetkach w decyzji deklaratoryjnej określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem odpowiednio, dotacji podlegającej zwrotowi. Nie ma także uzasadnienia zarzut wadliwego sformułowania sentencji decyzji przez nakazanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji, a nie od dnia jej wydania, bo wówczas następuje stwierdzenie okoliczności. Z art. 252 ust. 1 u.f.p. wynika, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15. dni od dnia stwierdzenia okoliczności. Zdaniem Sądu niewłaściwe byłoby jednak wyznaczenie adresatowi decyzji terminu na dokonanie zwrotu dotacji, rozpoczynającego bieg przed dniem jej doręczenia, a zatem w chwili, w której nie znałby jeszcze określonego decyzją obowiązku. Poza tym, biorąc pod uwagę czas potrzebny na doręczenie decyzji, termin liczony od dnia wydania decyzji mógłby upłynąć przed jej odebraniem.
Sąd nie podziela również zarzutów naruszenia standardów demokratycznego państwa prawnego. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było zgodnie z prawem, skarżąca miała zapewniony czynny udział w tym postępowaniu, organy orzekały na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, bez pomijania jakiejkolwiek jego części, oceniając go obiektywnie, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ze względu obowiązek rozliczenia dotacji oświatowej przez podmiot ją otrzymujący, skarżąca, jak była już o tym mowa, miała obowiązek gromadzenia i przedstawienia organowi udzielającemu dotację dokumentacji źródłowej pozwalającej na ocenę prawidłowej wysokości dotacji, a także zgodnego z przeznaczeniem jej wykorzystania. Zgodnie bowiem, co można dodatkowo podkreślić, z art. 5 u.f.z.o. obowiązkiem organu prowadzącego placówkę oświatową jest prowadzenie gospodarki finansowej na zasadach określonych przez organ prowadzący, z uwzględnieniem jednak odrębnych przepisów. Do tych odrębnych przepisów należą m.in. przepisy ustawy z dnia z 29 września 1994 r. o rachunkowości (aktualnie: Dz.U. z 2023 r. poz. 120 ze zm.). Obowiązki skarżącej w zakresie rozliczenia dotacji oświatowej, w tym gromadzenia i przedstawia odpowiedniej dokumentacji wynikają również z przepisów uchwały Rady Miasta w sprawie trybu ustalenia trybu udzielana i rozliczania dotacji z budżetu Miasta B. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania przez przedszkola publiczne i niepubliczne funkcjonujące na terenie Miasta B. prowadzone przez osoby fizyczne lub osoby inne niż M. B. wydanej na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne i Sąd nie znalazł innych powodów, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI