I SA/LU 315/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-02-04
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyodliczenie VATdodatkowe zobowiązanie podatkowesankcja VATkontrola podatkowakorekta deklaracjidziałalność statutowadziałalność gospodarcza

WSA w Lublinie oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Dyrektora IAS, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika US o nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT z powodu odliczenia podatku naliczonego od wydatków niezwiązanych z działalnością opodatkowaną.

Stowarzyszenie odwołało się od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT. Problem dotyczył odliczenia podatku naliczonego od faktur za usługi związane z projektem dobroczynnym, które zdaniem organów nie były związane z działalnością opodatkowaną Stowarzyszenia (usługi reklamowe). Stowarzyszenie argumentowało, że sankcja nie powinna być stosowana automatycznie i powoływało się na orzecznictwo TSUE. Sąd uznał jednak, że odliczenie było nieprawidłowe, a korekta deklaracji i zapłata podatku nastąpiły po zakończeniu kontroli, co uzasadnia zastosowanie sankcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o nałożeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Sprawa dotyczyła odliczenia przez Stowarzyszenie podatku naliczonego od faktur dokumentujących nabycie usług związanych z realizacją projektu "Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego na cele społeczne". Organy podatkowe uznały, że wydatki te dotyczą działalności statutowej, niepodlegającej opodatkowaniu VAT, a zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego było niezasadne. Stowarzyszenie dokonało korekty deklaracji VAT i zapłaciło podatek, jednak nastąpiło to po zakończeniu kontroli podatkowej. Skarżące Stowarzyszenie argumentowało, że zastosowana sankcja nie powinna być stosowana automatycznie, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sygn. akt C-935/19), który miał wskazywać na niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym w zakresie sankcji VAT, jeśli nie rozróżniają one oszustwa od błędu. Sąd administracyjny uznał jednak, że w niniejszej sprawie nieprawidłowości rozliczenia VAT przez Stowarzyszenie skutkowały uszczupleniem dochodów budżetowych i nie były jedynie błędami rachunkowymi czy oczywistymi omyłkami. Korekta deklaracji nastąpiła dopiero w efekcie kontroli, a zapłata podatku po jej zakończeniu, co uzasadniało zastosowanie sankcji zgodnie z przepisami ustawy o VAT, w tym art. 112b ust. 2 pkt 1 (stawka 20% za korektę po kontroli) i art. 112b ust. 2 pkt 3 (stawka 30% za zapłatę po korekcie). Sąd podkreślił również, że kwestia trudnej sytuacji finansowej Stowarzyszenia i ewentualnego umorzenia zobowiązania powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odliczenie podatku naliczonego od wydatków związanych z działalnością statutową, niepodlegającą opodatkowaniu VAT, jest niezasadne.

Uzasadnienie

Organy podatkowe i sąd uznały, że wydatki udokumentowane fakturami dotyczyły działalności statutowej Stowarzyszenia, a zatem nieodpłatnych czynności na cele dobroczynne, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z tym, Stowarzyszenie nie miało prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. d, ust. 2 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepisy te regulują zasady ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT oraz wysokość sankcji w zależności od okoliczności (np. korekta po kontroli, zapłata po korekcie).

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 109 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis ten określa obowiązek prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego oraz kwoty podlegającej wpłacie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

u.k.a.s. art. 62 § ust. 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Dotyczy korekty deklaracji podatkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odliczenie podatku naliczonego od wydatków niezwiązanych z działalnością opodatkowaną jest nieprawidłowe. Korekta deklaracji i zapłata podatku po zakończeniu kontroli podatkowej uzasadniają zastosowanie sankcji VAT. Działania Stowarzyszenia skutkowały uszczupleniem dochodów budżetowych.

Odrzucone argumenty

Sankcja VAT nie powinna być stosowana automatycznie, zwłaszcza gdy nieprawidłowości nie były wynikiem oszustwa podatkowego (powołanie na wyrok TSUE C-935/19). Trudna sytuacja finansowa Stowarzyszenia powinna być podstawą do umorzenia zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

wydatki udokumentowane wskazanymi fakturami dotyczą działalności statutowej, a zatem nieodpłatnych czynności na cele dobroczynne, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zasadnie zakwestionowano stronie prawo do odliczenia podatku wynikającego z tych faktur nieprawidłowości rozliczenia VAT przez skarżące Stowarzyszenie nie tylko skutkowały uszczuplenie dochodów budżetowych, ale także były efektem działań, niemogących być utożsamianymi z błędami korekta deklaracji nastąpiła zaś dopiero w efekcie przeprowadzenia kontroli podatkowej

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

sprawozdawca

Monika Kazubińska-Kręcisz

przewodniczący

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczania VAT od wydatków niezwiązanych z działalnością opodatkowaną oraz stosowania sankcji VAT w przypadku korekty po kontroli."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji Stowarzyszenia, ale zasady dotyczące odliczenia VAT i sankcji mają szersze zastosowanie. Ograniczeniem może być odmienna interpretacja wyroku TSUE C-935/19 przez sądy krajowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odliczania VAT od wydatków związanych z działalnością statutową i stosowania sankcji, z odwołaniem do orzecznictwa TSUE. Pokazuje praktyczne konsekwencje błędów w rozliczeniach podatkowych.

Czy można odliczyć VAT od wydatków na cele charytatywne? Sąd wyjaśnia, kiedy sankcje są nieuniknione.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 315/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-02-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 904/22 - Wyrok NSA z 2025-09-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 112 b ust. 1 pkt 1 lit. d, ust. 2 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi [...] w K. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania K. , dalej: "strona", "Stowarzyszenie", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Puławach, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ pierwszej instancji", z dnia 7 stycznia 2021 r., ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: październik i grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Puławach przeprowadził kontrolę podatkową w Stowarzyszeniu w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług, w tym zasadności zwrotu podatku VAT w okresie od 1 października 2019 r. do 31 stycznia 2020 r. W wyniku kontroli ustalono, że strona dokonała odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycia usług nie związanych z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ewidencje nabycia VAT w miesiącach: październik i grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. prowadzone były w sposób wadliwy w zakresie ujmowania faktur nabycia nie mających związku ze sprzedażą opodatkowaną.
Strona złożyła korekty deklaracji VAT-7 za okres objęty kontrolą, uwzględniając jej ustalenia oraz w dniu 10 lipca 2020 r. uiściła wynikający z korekt podatek za okres od listopada do grudnia 2019 r. oraz za styczeń 2020 r. w kwocie 94 zł za każdy miesiąc.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ pierwszej instancji wskazaną wyżej decyzją z dnia 7 stycznia 2021 r., ustalił stronie dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące: październik 2019 r. w wysokości 16.259 zł (stawka sankcji w wysokości 20%), grudzień 2019 r. w wysokości 40.296 zł (stawka sankcji w wysokości 30%) oraz za styczeń 2020 r. w wysokości 350 zł (stawka sankcji w wysokości 30%).
W odwołaniu strona domagała się uchylenia decyzji. Jednocześnie wniosła o umorzenie w całości dodatkowego zobowiązania.
Organ rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności wskazał, że Stowarzyszenie w okresie objętym postępowaniem prowadziło nieodpłatną działalność statutową (nieodpłatną działalność dobroczynną) oraz działalność gospodarczą polegająca na świadczeniu usług reklamowych. Zostało ono zarejestrowane jako podatnik podatku od towarów i usług w Urzędzie Skarbowym rezygnując ze zwolnienia w podatku od towarów i usług od 1 listopada 2019 r., wybierając przy tym miesięczną formę rozliczenia na podstawie deklaracji VAT-7. Stowarzyszenie zobowiązało się zatem do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego, obniżającego kwotę podatku należnego, oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego. Organ odwoławczy wskazał również, że w toku kontroli podatkowej zostały sprawdzone zapisy w ewidencji sprzedaży (dostawy) oraz nabycia.
W zakresie podatku należnego ustalono, że w październiku 2019 r. brak było przychodów ze sprzedaży, a tym samym brak stosownych rejestrów, w listopadzie 2019 r. nastąpiła sprzedaż w kwocie netto 406,50 zł oraz VAT 93,50 zł na podstawie faktury [...] z dnia 30 listopada 2019 r. na rzecz nabywcy "P. , w grudniu 2019 r. sprzedaż w kwocie netto 406,50 zł oraz VAT 93.50 zł na podstawie faktury [...] z dnia 31.12.2019 r. na rzecz tego samego nabywcy oraz w styczniu 2020 r. sprzedaż w kwocie netto 406.50 zł oraz VAT 93,50 zł na podstawie faktury [...] z dnia [...].01.2020 r. również na rzecz tego nabywcy. Powyższe transakcje wynikają z umowy o świadczenie usług reklamowych zawartej w dniu 1 listopada 2019 r. pomiędzy Stowarzyszeniem, jako wykonawcą, a wskazana wyżej firmą "P. ", jako zamawiającym. Przedmiotem umowy jest świadczenie przez wykonawcę usługi na rzecz zamawiającego, polegającej na udostępnieniu powierzchni na nieruchomości stanowiącej własność wykonawcy celem umieszczenia banneru reklamowego oraz umieszczenia informacji na stronie internetowej i w social media. Wynagrodzenie za powyższą usługę zostało ustalone na kwotę 406,50 zł plus VAT. Przychody uzyskane z realizacji powyższej umowy stanowią jedyne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez Stowarzyszenie w badanym okresie.
W ewidencji nabyć Stowarzyszenia stwierdzono w październiku 2019 r. 4 faktury o łącznej kwocie netto 353.463,63 zł i VAT 81.296,64 zł, wystawione przez usługodawców: E. ; T. ; U. , wykazujące nabycia usług związanych z realizacją projektu "Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego [...] na cele społeczne", w listopadzie 2019 r. stwierdzono brak wykazanych nabyć, a więc kwota podatku naliczonego wynosi 0 zł, w grudniu 2019 r. zaś stwierdzono 2 faktury o łącznej kwocie netto 584.000 zł i VAT 134.320 zł wystawione przez usługodawców: T. ; U. na usługi związane z realizacją projektu ."Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego [...] na cele społeczne". W ewidencji nabyć za styczeń 2020 r. stwierdzono 2 faktury o łącznej kwocie netto 5.063,50 zł i VAT 1.164,60 zł wystawione przez usługodawców: E. ; A. na usługi związane z realizacją projektu "Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego [...] na cele społeczne".
Organ odwoławczy wskazał, że wydatki udokumentowane wskazanymi fakturami dotyczą działalności statutowej, a zatem nieodpłatnych czynności na cele dobroczynne, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, zasadnie zakwestionowano stronie prawo do odliczenia podatku wynikającego z tych faktur. Zdaniem organu odwoławczego jedyną czynnością opodatkowaną jest świadczenie usług reklamowych polegających na udostępnieniu powierzchni celem umieszczenia banneru reklamowego oraz umieszczenia informacji na stronie internetowej i social mediach.
Organ odwoławczy uznał, że w związku z wykazaniem przez Stowarzyszenie w pierwotnie złożonej deklaracji kwoty zwrotu podatku naliczonego za badane okresy rozliczeniowe, zamiast kwoty podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego, koniecznym jest dokonanie ustaleń w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego. Z tego względu organ wskazał na treść przepisów zawartych w art. 112 b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.), dalej: "ustawy o VAT", w których uregulowano przesłanki zastosowania wskazanej sankcji oraz wyjątki od jej zastosowania.
Organ odwoławczy nie znalazł okoliczności, które mogłyby uzasadnić odstąpienie od sankcji. Jego zdaniem, nie zaistniały przesłanki przemawiające, za tym że przy sporządzaniu deklaracji doszło do popełnienia błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki. Korekta deklaracji została złożona w dniu 1 lipca 2020 r., a więc piętnaście dni po doręczeniu protokołu kontroli podatkowej. Konsekwencją powyższego było ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego za październik 2019 r. z zastosowaniem stawki w wysokości 20% stosownie do art. 112b ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, bowiem strona dokonała korekty deklaracji podatkowej po zakończeniu kontroli, a wskutek braku sprzedaży nie powstało zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie, za grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. przy zastosowaniu stawki w wysokości 30%, ponieważ strona dokonała zapłaty zobowiązania wynikającego z korekty w dniu 10 lipca 2020 r., czyli dziewięć dni po dokonanej korekcie.
Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że okoliczności wskazane w odwołaniu w zakresie wniosku o umorzenie zobowiązania powinny zostać ocenione w odrębnym postępowania. Organ wskazał też, że rozpoznając sprawę miał na uwadze również wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt C-935/19, jednak jego stan faktyczny był odmienny od niniejszego.
W skardze Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zarzuciło błędną wykładnię art. 112b ust. 2 ustawy o VAT poprzez dokonanie nieprawidłowej subsumpcji przepisu i nałożenie sankcyjnej stawki VAT, ponieważ przyczyna nieprawidłowości był inna niż oszustwo podatkowe, a wyżej opisana sankcja nie może być stosowana automatycznie.
Zdaniem skarżącego, w sprawie powinna znaleźć zastosowanie właściwa interpretacja art. 112b ust. 2 ustawy podatkowej zgodna z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sygn. C-935/19), w którym według Stowarzyszenia uznano, że regulacje określone w art. 112b ust. 2 ustawy o VAT, w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego są niezgodnie z przepisami wspólnotowymi. Stowarzyszenie wskazało, że biorąc pod uwagę treść art. 273 dyrektywy oraz zasadę proporcjonalności, nie można nakładać przepisów sankcjonujących w VAT nierozróżniających przyczyn powstania nieprawidłowości, gdy ta nie była działaniem nakierowanym na oszustwo podatkowe i uszczuplenie wpływów do budżetu państwa. W ocenie skarżącego TSUE orzekł, że polskie organy podatkowe nie mają prawa do nałożenia sankcyjnej stawki VAT, gdy przyczyna nieprawidłowości była inna niż oszustwo podatkowe, sankcja nie może być stosowana automatycznie.
Dlatego skarżące Stowarzyszenie uznało, że brak możliwości "miarkowania" sankcji do zakresu przewinienia podatnika, zasadniczo skutkuje tym, że nie powinna ona być stosowana do podatników, którzy popełnili błąd w rozliczeniu, który następnie został przez nich naprawiony. Podkreśliło ono, że jego działanie nie doprowadziło do uszczerbku dla budżetu państwa. Strona obecnie znajduje się zaś w bardzo trudnej sytuacji finansowej, która spełnia jej zdaniem przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego, które przemawiają za umorzeniem dodatkowego zobowiązania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji prawa nie naruszają.
Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku ustalenia, że Stowarzyszenie dokonało odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycia usług nie związanych z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Organ stoi na stanowisku, że w następstwie wskazanych nieprawidłowości zasadnie ustalił stronie dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług stosownie do art. 112 b ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o VAT w stosunku do grudnia 2019 r. i stycznia 2020 r. oraz na podstawie art. 112b ust. 2 pkt 1 w stosunku do października 2019 r. Natomiast strona podnosi, że uwzględniając wyniki kontroli podatkowej złożyła stosowne deklaracje podatkowe oraz uiściła podatek należny, zatem w związku z faktem, iż nieprawidłowości nie miały związku z oszustwem podatkowym, to sankcja nie może być stosowana automatycznie.
Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie w okresie objętym postępowaniem prowadziło nieodpłatną działalność statutową (nieodpłatną działalność dobroczynną) oraz działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług reklamowych. Zostało ono zarejestrowane jako podatnik od towarów i usług w Urzędzie Skarbowym, rezygnując ze zwolnienia w VAT od 1 listopada 2019 r., wybierając przy tym miesięczną formę rozliczenia na podstawie deklaracji VAT-7. Stowarzyszenie zobowiązało się zatem do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego oraz kwoty podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego stosownie do art. 109 ust. 3 ustawy o VAT.
W toku kontroli podatkowej sprawdzono zapisy w ewidencji sprzedaży (dostawy) oraz nabycia towarów i usług. W zakresie podatku należnego ustalono, że w październiku 2019 r. brak było przychodów ze sprzedaży, natomiast w listopadzie, grudniu 2019 r. oraz styczniu 2020 r. nastąpiła sprzedaż na rzecz nabywcy "P. na podstawie faktur odpowiednio nr [...] z dnia 30 listopada 2019 r. nr [...] z dnia 31 grudnia 2019 r. oraz nr [...] z dnia 29 stycznia 2020 r. Transakcje te zostały przeprowadzone w wyniku realizacji umowy o świadczenie usług reklamowych zawartej w dniu 1 listopada 2019 r. pomiędzy Stowarzyszeniem jako wykonawcą a firmą "P. " jako zamawiającym, której przedmiotem było udostępnienie powierzchni na nieruchomości stanowiącej własność wykonawcy celem umieszczenia banneru reklamowego oraz umieszczenia informacji na stronie internetowej i social media. Jak prawidłowo wskazano w decyzji przychody uzyskane z realizacji powyższej umowy stanowią jedyne przychody z działalności gospodarczej prowadzonej przez Stowarzyszenie w badanym okresie.
W zakresie podatku naliczonego stwierdzono w październiku 2019 r. 4 faktury wystawione przez usługodawców: E. ; T. ; U. na usługi związane z realizacją projektu "Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego [...] na cele społeczne", w listopadzie 2019 r. brak nabyć, a więc kwota podatku naliczonego wynosi 0 zł. W grudniu 2019 r. stwierdzono 2 faktury wystawione przez usługodawców: T. ; U. na usługi związane z realizacją projektu ."Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego [...] na cele społeczne" oraz w styczniu 2020 r. również 2 faktury wystawione przez usługodawców: E. A. S.A. na usługi związane z realizacją projektu "Rozbudowa, odbudowa i konserwacja zabytkowego zespołu architektonicznego [...] na cele społeczne".
W związku z prawidłowym ustaleniem organu podatkowego, że wydatki udokumentowane wymienionymi fakturami dotyczą działalności statutowej Stowarzyszenia, a zatem nieodpłatnych czynności na cele dobroczynne, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zdaniem Sądu organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo Stowarzyszenia do odliczenia podatku wynikającego z tych faktur. Dlatego w związku z wykazaniem w pierwotnie złożonych deklaracjach kwot zwrotu podatku naliczonego za badane okresy rozliczeniowe, zamiast kwoty zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego, organ podatkowy ustalił stronie dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług.
Należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 112b ustawy o VAT w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej (ust. 1 lit. a), kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej (ust. 1 lit. b), kwotę różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe wyższą od kwoty należnej (ust. 1 lit. c), kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub kwotę różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, zamiast wykazania kwoty zobowiązania podatkowego podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego (ust. 1 lit. d) - naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego określa odpowiednio wysokość tych kwot w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.
Powyższa regulacja nie ma charakteru uznaniowego. Zatem w razie zaistnienia okoliczności wskazanych w powyżej regulacji, organ podatkowy ma obowiązek ustalić stronie dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Wyjątek od zasady wynikającej z art. 112b ust. 1 ustawy o VAT uregulowany został w ust. 2 tego aktykułu, zgodnie z którym jeżeli po zakończeniu kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podatnik złożył korektę deklaracji uwzględniającą stwierdzone nieprawidłowości i najpóźniej w dniu złożenia tej korekty deklaracji wpłacił kwotę zobowiązania podatkowego lub zwrócił nienależną kwotę zwrotu (pkt 1), zaś w przypadkach ujętych w ust. 1 pkt 2, podatnik złożył deklarację podatkową i najpóźniej w dniu złożenia tej deklaracji wpłacił kwotę zobowiązania podatkowego (pkt 2) - wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego wynosi 20% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.
Natomiast stosownie do ust. 2a w artykule 112b ustawy o VAT, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, podatnik skorygował deklarację zgodnie z art. 62 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 422 i 464) i najpóźniej w dniu złożenia tej korekty deklaracji wpłacił kwotę zobowiązania podatkowego lub zwrócił nienależną kwotę zwrotu, wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego wynosi 15% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.
Z kolei stosownie do ust. 3 pkt 1 wskazanego artykułu, przepisów ust. 1-2a nie stosuje się jeżeli przed dniem wszczęcia kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej podatnik złożył odpowiednią korektę deklaracji podatkowej (lit. a), albo złożył deklarację podatkową z wykazanymi kwotami podatku (lit. b) oraz wpłacił na rachunek urzędu skarbowego kwotę wynikającą ze złożonej deklaracji albo korekty deklaracji podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Jak zaś stanowi ust. 3 pkt 2, przepisów ust. 1-2a nie stosuje się w zakresie ustalania dodatkowego zobowiązania podatkowego, w przypadku gdy zaniżenie kwoty zobowiązania podatkowego lub zawyżenie kwoty zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, wiąże się z popełnionymi w deklaracji błędami rachunkowymi lub oczywistymi omyłkami (lit. a), nieujęciem podatku należnego lub podatku naliczonego w rozliczeniu za dany okres rozliczeniowy, a podatek należny lub podatek naliczony został ujęty w poprzednich okresach rozliczeniowych lub w okresach następnych po właściwym okresie rozliczeniowym, jeżeli nastąpiło to przed dniem wszczęcia kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej (lit. b). Przepisów ust. 1-2a nie stosuje się również, jak to wynika z ust. 3 pkt 3, w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe.
Organ odwoławczy nie znalazł okoliczności, które mogłyby uzasadnić odstąpienie od sankcji. Zdaniem Sądu, należało mieć na uwadze, że strona zastosowała się do wyników kontroli podatkowej i złożyła zastosowane deklaracje podatkowe oraz uiściła stosowny podatek. Jednak, jak podkreśla organ, złożyła je w dniu 1 lipca 2020 r., a więc piętnaście dni po doręczeniu protokołu kontroli podatkowej, zapłaciła zaś podatek wynikający z korekty w dniu 10 lipca 2020 r.. Konsekwencją powyższego było, zdaniem Sądu, prawidłowe ustalenie przez organ dodatkowego zobowiązania podatkowego za październik 2019 r. z zastosowaniem stawki w wysokości 20% stosownie do art. 112b ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, bowiem strona dokonała korekty deklaracji podatkowej po zakończeniu kontroli, a wskutek braku sprzedaży nie powstało zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie. Prawidłowo także organ ustalił dodatkowe zobowiązanie za grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. przy zastosowaniu stawki w wysokości 30%, ponieważ strona dokonała zapłaty zobowiązania wynikającego z korekty w dniu 10 lipca 2020 r., czyli dziewięć dni po dokonanej korekcie
Nadto należy podkreślić, że organ odwoławczy zasadnie odnosząc się do kwestii trudnej sytuacji finansowej strony wskazał, że okoliczności te powinny zostać ocenione w kontekście odrębnego postępowania w przedmiocie wniosku o umorzenie zapłaty dodatkowego zobowiązania w VAT. Nie stanowią one przesłanki za odstąpieniem od wskazanej sankcji.
Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze popiera swoją argumentację wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt C-935/19. W sprawie zwisłej przez TSUE Grupa Warzywna sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu orzeczono, że polskie przepisy krajowe, dotyczące nakładania sankcji, w postaci dodatkowych zobowiązań, są niezgodne z prawem unijnym o tyle, o ile nie rozróżniają sytuacji, w których działanie podatnika jest oszustwem od tej, w której nieprawidłowości w rozliczeniu podatku są wynikiem jego nieświadomych działań, będącej skutkiem błędu. Brak rozróżnienia umyślności i nieumyślności działania podatnika, według TSUE, narusza zasadę proporcjonalności w nakładaniu sankcji na podatnika. Opisany wyrok TSUE wydał na kanwie sprawy podatnika, w przypadku którego zaistniał błąd w zakresie prawnopodatkowego zakwalifikowania czynności podlegającej opodatkowaniu, a który to błąd cechował brak przesłanek wskazujących na oszustwo i brak uszczuplenia wpływów do skarbu państwa. Odnosząc się do jego sytuacji TSUE w sposób jednoznaczny stanął na stanowisku, że należy odróżnić przypadki, w których zachodzi oszustwo podatkowe, godzące w finansowe interesy Państwa, od nienoszących tego rodzaju cech błędów. W efekcie TSUE skonstatował, że traktowanie tych ostatnich przypadków w sposób identyczny z oszustwami, jeżeli chodzi o wysokość dodatkowego zobowiązania, jest nie do pogodzenia z art. 276 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.).
W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą wątpliwości co do proporcjonalności zastosowanej sankcji, które analizował TSUE w powołanym wyżej wyroku, gdyż Stowarzyszenie w sposób oczywisty nieprawidłowo pomniejszyło podatek należny przypadający z tytułu sprzedaży usług, więc wynikający z opodatkowanej działalności gospodarczej, o podatek naliczony, wynikający z faktur dotyczących czynności niemających związku z czynnościami opodatkowanymi, a mieszczącymi się w ramach działalności charytatywnej. Działanie strony spowodowało w końcowym rozliczeniu uszczuplenie dochodów budżetu Państwa poprzez wnioskowanie o oczywiście nienależny zwrot podatku od towarów i usług, co trafnie akcentuje organ odwoławczy. Stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości rozliczenia VAT przez skarżące Stowarzyszenie nie tylko skutkowały uszczuplenie dochodów budżetowych, ale także były efektem działań, niemogących być utożsamianymi z błędami (rachunkowymi) w zakresie opodatkowania rozpatrywanych czynności. Dokonana przez Stowarzyszenie korekta deklaracji nastąpiła zaś dopiero w efekcie przeprowadzenia kontroli podatkowej.
Mając na uwadze powyższe za prawidłowe należy uznać zastosowanie wobec skarżącego Stowarzyszenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: październik i grudzień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. według stawek przyjętych przez organ.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI