I SA/LU 299/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę J.W. na czynność egzekucyjną, uznając ją za osobę trzecią nieuprawnioną do jej zaskarżenia.
Skarżąca J.W. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości (ciągnika i naczepy), twierdząc, że zostały one zbyte przez nią na rzecz osoby trzeciej i nie należą do zobowiązanego K.W. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie wobec J.W., uznając ją za osobę trzecią nieposiadającą legitymacji do wniesienia skargi. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że J.W. nie jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem skarga na czynność egzekucyjną jej nie przysługuje.
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ruchomości (ciągnika i naczepy) w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec K.W. Skarżąca twierdziła, że ruchomości te zostały przez nią zbyte na rzecz obywatela Federacji Rosyjskiej i nie stanowią własności zobowiązanego. Organ egzekucyjny I instancji oddalił skargę, jednak organ odwoławczy uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie wobec J.W., uznając ją za osobę trzecią nieposiadającą legitymacji do wniesienia skargi. WSA w Lublinie oddalił skargę J.W., podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że zgodnie z definicją zobowiązanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, J.W. nie jest zobowiązanym w tym postępowaniu, a jedynie osobą trzecią. W związku z tym, skarga na czynność egzekucyjną oraz zażalenie na postanowienie o jej oddaleniu, wniesione przez J.W., zasadnie zostały uznane za pochodzące od osoby nieuprawnionej. Sąd stwierdził również, że nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego, a rozstrzygnięcie oparto na obowiązujących przepisach prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba trzecia nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, gdyż zgodnie z definicją zobowiązanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest ona stroną postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca J.W. nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie osobą trzecią. Skarga na czynność egzekucyjną przysługuje wyłącznie zobowiązanemu. W związku z tym, skarżąca nie miała prawa do wniesienia skargi ani zażalenia, a jej środek zaskarżenia zasadnie został uznany za pochodzący od osoby nieuprawnionej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skarga zobowiązanego na czynność egzekucyjną.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przystąpienie do egzekucji z ruchomości przez ich zajęcie.
u.p.e.a. art. 97 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie ruchomości zobowiązanego znajdujących się w jego władaniu lub we władaniu innej osoby.
u.p.e.a. art. 98 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość zajęcia ruchomości, jeśli z ewidencji wynika, że zobowiązany jest jej właścicielem.
u.p.e.a. art. 38 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego przez osobę trzecią.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
k.c. art. 55
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa w rozumieniu czynności prawnej.
k.c. art. 531 § § 2
Kodeks cywilny
Powództwo o uznanie czynności za bezskuteczną.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja organu odwoławczego i sądu, że J.W. jako osoba trzecia nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej J.W., że zbyte przez nią ruchomości nie należą do zobowiązanego i w związku z tym zajęcie jest niedopuszczalne. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
skarżąca J. W. nie jest osobą zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, tylko osobą trzecią, której skarga na czynność egzekucyjną nie przysługuje. nie należy ona ani do kategorii podmiotu legitymowanego do wystąpienia ze skargą na czynność egzekucyjną, ani też do wniesienia zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi. Do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy art. 38 u.p.e.a.
Skład orzekający
Halina Chitrosz-Roicka
przewodniczący sprawozdawca
Monika Kazubińska-Kręcisz
sędzia
Grzegorz Wałejko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na czynność egzekucyjną przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, a osoby trzecie powinny dochodzić swoich praw w odrębnym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia ruchomości, które zostały wcześniej zbyte, ale nadal figurują w rejestrach jako własność zobowiązanego lub osoby z nim powiązanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię legitymacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym i rozgraniczenia między prawami zobowiązanego a prawami osób trzecich.
“Czy Twoje mienie może zostać zajęte, nawet jeśli już je sprzedałeś? Kluczowa sprawa o legitymację procesową w egzekucji.”
Dane finansowe
WPS: 320 680 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Lu 299/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-07-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grzegorz Wałejko Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Kazubińska-Kręcisz Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 1454/23 - Wyrok NSA z 2025-03-19 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 479 art. 1a pkt 20, art. 54 § 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 marca 2023 r. nr 0601-IEE.7192.34.2023.1 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie po rozpatrzeniu zażalenia J. W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej z 27 stycznia 2023 r. nr 0602-SEE.711.8.9.2022.11 w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości z 17 listopada 2022 r.: - uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w stosunku do J. W., - utrzymał je w mocy w stosunku do K. W.. Z jego uzasadnienia wynika, że na podstawie decyzji ustalającej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie z 17 lutego 2011 r. nr UKS 0691/W2F/42/58/10/028-03, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej wystawił na K. W. tytuł wykonawczy nr [...], którym objęto zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w łącznej kwocie należności głównej 320.680 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Odpis tego tytułu doręczono wraz z zawiadomieniem z 2 czerwca 2011 r., nr 452271/AS o zajęciu rachunku bankowego w [...] - w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 22 czerwca 2011 r. Protokołem z 17 listopada 2022 r., dokonano zajęcia ruchomości: ciągnika samochodowego [...] i naczepy ciężarowej [...], będących własnością J. W.. Zajęcia dokonano na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie [...] z 30 czerwca 2016 r., uznającego czynność prawną umowy darowizny przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 k.c. zawartą 17 maja 2010 r. w formie aktu notarialnego Rep. A nr 3168/2010, mocą której K. W. darował J. W. przedsiębiorstwo pod nazwą M. za bezskuteczną. W sentencji wyroku enumeratywnie wymienione zostały składniki wchodzące w jego skład, a pkt I tiret 2 w pozycjach 2 i 7 obejmuje ruchomości objęte zaskarżoną czynnością egzekucyjną. Protokół został doręczony w dniu 21 listopada 2022 r. Na zajęcie ruchomości skarżący wnieśli skargę z 24 listopada 2022 r., podnosząc jej dokonanie z naruszeniem ustawy, a mianowicie art. 97 § 2 w zw. z art. 98 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – dalej: "u.p.e.a"). Wyjaśnili, że J. W. zbyła przedmiotowe ruchomości w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na rzecz obywatela Federacji Rosyjskiej – M. Z., na podstawie umów sprzedaży zawartych 10 grudnia 2011 r. Z tych względów zażądali uwzględnienia skargi w całości i uchylenia zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Postanowieniem z 27 stycznia 2023 r. organ I instancji skargę oddalił. W zażaleniu skarżący powtórzyli te same argumenty, co w skardze. W ich ocenie, organ egzekucyjny wyszedł z błędnego założenia, iż ciągnik samochodowy i naczepa ciężarowa są formalnie własnością J. W., zaś dopuszczalność prowadzenia z nich egzekucji wynika bezpośrednio z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 30 czerwca 2016 r., podczas gdy pojazdy te zostały zbyte przez J. W. na podstawie umów sprzedaży zawartych w dniu 10 grudnia 2011 r. Argumentowali, że wyrok nie pozwalał na prowadzenie egzekucji z przedmiotowych pojazdów, gdyż nie jest możliwe prowadzenie egzekucji co do przedmiotów, które nie są własnością żadnego z nich, a obywatela Rosji. Nadmienili, że aktualnie nie jest już możliwe wniesienie przeciwko nabywcy powództwa z art. 531 § 2 k.c. z uwagi na upływ 5-letniego terminu do zaskarżenia tej czynności od daty jej dokonania. Ponadto nie zostały również spełnione ustawowe przesłanki, które pozwalałyby na zaskarżenie wskazanej czynności sprzedaży. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w pierwszej kolejności wyjaśnił, że 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 z późn. zm.) o zmianie u.p.e.a. oraz niektórych innych ustaw, która zmieniła m.in. przepis art. 54 u.p.e.a. Stosownie do art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 13 ust. 2 pkt 5 ustawy zmieniającej stanowi, że do egzekucji z ruchomości wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei w myśl art. 13 ust. 5 tej ustawy, do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji, o której mowa w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące od 30 lipca 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego są zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w łącznej kwocie należności głównej 320.680 zł wraz z odsetkami za zwłokę, zaś podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie z 17 lutego 2011 r. nr UKS 0691/W2F/42/58/10/028-03, której stroną jest K. W.. W oparciu o tę właśnie decyzję wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...], wskazujący jako zobowiązanego K. W. (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) i tylko jemu przysługiwało prawo wniesienia skargi w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji – zdaniem organu odwoławczego – w związku z tym, że J. W. nie jest osobą zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, tylko osobą trzecią, skarga na czynność egzekucyjną jej nie przysługiwała, a skoro tak, to nie należy ona do kategorii podmiotu legitymowanego do wniesienia zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi. Stwierdzenie, że nie jest ona stroną w sprawie, skutkowało uchyleniem wobec niej zaskarżonego postanowienia i umorzeniem postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że niniejsze postępowanie zainicjował K. W. skargą na czynność egzekucyjną dokonaną 17 listopada 2022 r., która podlegała rozpatrzeniu na podstawie art. 54 u.p.e.a., jak to prawidłowo uczynił organ egzekucyjny, dodając, że z mocy tego przepisu jej podstawą jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W jego ocenie, czynność zajęcia ruchomości została dokonana zgodnie z wymogami określonymi w u.p.e.a., gdyż egzekucja z ruchomości jest jednym ze środków egzekucyjnych, o których mowa w przepisie art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy. Na podstawie art. 97 § 1 u.e.p.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego organ egzekucyjny przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez pracownika obsługującego organ egzekucyjny. Protokół podpisuje także zobowiązany, jeżeli jest obecny przy zajęciu, lub świadkowie (art. 98 § 1). Zgodnie z art. 98 § 1a u.e.p.a., jeżeli z ewidencji prowadzonej przez zobowiązanego, urzędowego rejestru ruchomości lub rejestru zastawów wynika, że zobowiązany jest właścicielem ruchomości, organ egzekucyjny może zająć taką ruchomość. Do zajęcia takiej ruchomości przepisów § 1 zdanie drugie, § 3 oraz art. 99 § 1 zdanie drugie nie stosuje się. Organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do okazania ruchomości zajętej w sposób, o którym mowa w § 1a, lub wskazania miejsca jej przechowywania w terminie wyznaczonym przez ten organ, nie krótszym niż 3 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 168d § 1 (art. 98 § 1 b). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2). W przypadku zajęcia środka transportu podlegającego rejestracji na podstawie odrębnych przepisów, organ egzekucyjny niezwłocznie zawiadamia właściwy organ prowadzący rejestrację o dokonanym zajęciu (art. 98 § 4). Organ odwoławczy argumentował, że z baz danych w systemach teleinformatycznych, w tym: Ognivo, CEPiK, WRO-System, Serwis Ksiąg Wieczystych, że jedynymi składnikami podlegającymi zajęciu w tej sprawie był ciągnik samochodowy i naczepa ciężarowa. Obie ruchomości formalnie są własnością J. W. i do dnia zajęcia to ona figurowała w CEPiK jako ich właściciel. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji z tych ruchomości wynika bezpośrednio z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, zaś kwestia ich zbycia przez J. W. na rzecz obywatela Federacji Rosyjskiej i sporządzenie niezbędnej dokumentacji, w tym potrzebnej do wywiezienia pojazdu z Rzeczypospolitej Polskiej, dla oceny poprawności formalnej dokonanej czynności egzekucyjnej pozostaje bez znaczenia, a tym samym nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.e.p.a. Do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy art. 38 u.p.e.a. Zatem niemożliwe jest uwzględnienie podnoszonych w tej kwestii racji zobowiązanego w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną, ponieważ odbyłoby się to z przekroczeniem zakresu tego środka prawnego. Bez wątpienia organ egzekucyjny jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Zgodnie bowiem z art. art. 97 § 2 u.p.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. W piśmiennictwie przyjmuje się, że organ egzekucyjny nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2020 r., II FSK 1254/18). W myśl art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa – z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Organ odwoławczy podkreślił, że nawet uzyskanie przez organ egzekucyjny informacji o prawach osób trzecich nie zwalnia go z dokonania zajęcia. O prawach osoby trzeciej rozstrzyga się w odrębnym od skargowego postępowaniu. W razie odmowy uwzględnienia żądania, osobie tej służy powództwo cywilne do sądu powszechnego. W sytuacji, gdy zobowiązany ma świadomość, że zajęte ruchomości nie stanowiły jego własności, lecz własność osoby trzeciej, powinien o fakcie zajęcia powiadomić taką osobę, której prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem o wyłączenie ruchomości spod egzekucji. W ocenie organu odwoławczego protokół zajęcia ruchomości sporządzony 17 listopada 2022 r. spełniał wymogi określone przepisami rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 26), a sama czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa (art. 67 § 1 u.e.p.a.). W skardze do Sądu, skarżąca J. W. zarzucając naruszenie: 1) przepisów k.p.a. - art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji ustalenie tego stanu w sposób wadliwy, z pominięciem jego specyfiki i okoliczności, iż zajęcie nie dotyczyło ruchomości należących do zobowiązanego, - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania, w sytuacji, w której brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia, zaś wniesiona przez nią skarga winna zostać merytorycznie rozpoznana, - art. 7a § 1 k.p.a przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcie wątpliwości w tym zakresie na jej niekorzyść; 2) art. 54 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niesłuszne uznanie, iż jest ona w niniejszym postępowaniu osobą trzecią, której skarga na czynność egzekucyjną nie przysługiwała, a zatem nie miała ona prawa do wniesienia środków zaskarżenia ani do udziału w niniejszym postępowaniu, domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że całkowicie niezrozumiałe i wadliwe jest stanowisko organu odwoławczego, który uznał, iż nie przysługiwało jej prawo do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną i złożenie środków zaskarżenia. Argumentowała, że przepisy art. 97 § 2 i art. 98 § 1a u.p.e.a. wyraźnie wskazują, iż opisane tam zajęcie dotyczyć może wyłącznie ruchomości, które są własnością zobowiązanego. Tymczasem skutkiem skargi pauliańskiej nie jest utrata własności rzeczy przez osobę trzecią, na której rzecz nastąpiło rozporządzenie korzyści, pozostaje ona bowiem właścicielem rzeczy, a rozporządzenie jest jedynie bezskuteczne i to wyłącznie względem wierzyciela pauliańskiego. Wobec tego, uznać należało, że zajęcie pojazdów objętych zaskarżoną czynnością egzekucyjną jest niedopuszczalne, ponieważ dotyczyło ruchomości, które zajęcie nie były własnością zobowiązanego K. W., o czym organ egzekucyjny niewątpliwie miał wiedzę. Tymczasem jej bezzasadnie odmówiono prawa zaskarżenia czynności naruszających jej prawa i interes w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., wskazać trzeba, iż zgodnie z tą regulacją, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (§ 2 tego przepisu). Pod pojęciem czynności egzekucyjnej, zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wobec tego, na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Z kolei, zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 20 u.p.e.a zobowiązanym jest osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne prowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. W każdym przypadku użycia w przepisach u.p.e.a. pojęcia "zobowiązany" (również w przepisach wykonawczych do niej) należy termin ten rozumieć jednakowo. Jeżeli zatem w jakimkolwiek przepisie u.p.e.a. bądź aktów wykonawczych do niej użyto wyrazu "zobowiązany", to dokonując interpretacji tego przepisu, interpretator musi nadać mu znaczenie nadane wyżej wymienioną definicją legalną (por. wyrok NSA z 6 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 2100/10). Nie jest w związku z tym dopuszczalne nadawanie tym samym wyrazom czy wyrażeniom w obrębie aktu prawnego znaczeń odmiennych niż wynikające z definicji legalnej w nim zamieszczonej. Egzekucja, w ramach której została złożona niniejsza skarga zmierzała do przymusowej realizacji zobowiązania na podstawie decyzji ustalającej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Lublinie z dnia 17 lutego 2011 r. nr UKS 0691/W2F/42/58/10/028-03 wydanej wobec K. W., na którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Białej Podlaskiej wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którym objęto zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w łącznej kwocie należności głównej 320 680 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W tytule wykonawczym nr [...], wskazano w bloku A. - jako zobowiązanego osobę fizyczną, będącą podmiotem, u którego powstał obowiązek, tj. K. W., który w świetle zawartej w art. 1a pkt 20 u.p.e.a. definicji jest zobowiązanym. W związku z tym skarżąca J. W. nie jest osobą zobowiązaną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, tylko osobą trzecią, której skarga na czynność egzekucyjną nie przysługuje. Zatem nie należy ona ani do kategorii podmiotu legitymowanego do wystąpienia ze skargą na czynność egzekucyjną, ani też do wniesienia zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi. Wobec tego skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, jak też w konsekwencji wniesione zażalenie, zasadnie uznane zostały za pochodzące od osoby nieuprawnionej do dokonania tych czynności. Z kolei stwierdzenie, że wnoszący środek odwoławczy nie jest stroną w sprawie uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości przez organ odwoławczy. Wskazać przy tym należy, że źródłem interesu prawnego o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest zawsze przepis prawa. Przepis ten nie ustanawia zatem normy prawnej samoistnej, a stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, przyznając jednostce status strony postępowania. Podobnie pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym wymaga istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu, z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W związku z powyższym stanowisko organu odwoławczego należało uznać za uzasadnione. Wobec tego skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, jak też w konsekwencji wniesione zażalenie, zasadnie zostały potraktowane za pochodzące od osoby nieuprawnionej do ich dokonania. Z kolei stwierdzenie, że podmiot wnoszący środek odwoławczy nie jest stroną w sprawie, uzasadniało uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie wobec skarżącej postępowania w całości przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia zasad postępowania określonych w art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Sprawa nie wymagała prowadzenia postępowania dowodowego, dokładne ustalenie stanu faktycznego nastąpiło w oparciu o jej akta, a rozstrzygnięcie podjęto na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Nie naruszono również zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych, o której mowa w art. 7a § 1 k.p.a., gdyż nie ma ona zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym regulowanym przez normy procesowe. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI