I SA/Lu 288/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-10-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacje oświatowezwrot dotacjifinanse publiczneustawa o finansowaniu zadań oświatowychustawa o finansach publicznychbłąd urzędniczydobra wiaranadmierne pobranie dotacjirozliczenie dotacjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą zwrot nadmiernie pobranej dotacji oświatowej, uznając, że błąd urzędnika nie zwalnia z obowiązku zwrotu środków publicznych.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Starosty i zobowiązała Stowarzyszenie do zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości. Stowarzyszenie argumentowało, że środki zostały wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem i przyjęte w dobrej wierze, a nadwyżka wynikała z błędu urzędnika. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości wynika z mocy prawa i nie zależy od winy beneficjenta ani urzędnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi Stowarzyszenia T. W. P. Oddziału Regionalnego w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Starosty i zobowiązała Stowarzyszenie do zwrotu dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości. Stowarzyszenie kwestionowało zasadność zwrotu, argumentując, że środki zostały wydatkowane na cele ustawowe, przyjęte w dobrej wierze, a nadwyżka wynikała z błędu urzędnika Starostwa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące zwrotu dotacji pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Obowiązek zwrotu wynika z mocy prawa (ex lege) i nie jest zależny od subiektywnej winy beneficjenta ani urzędnika. Sąd odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że interes beneficjenta w utrzymaniu nienależnie otrzymanej dotacji nie może przeważyć nad interesem publicznym, nawet jeśli środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu z Kodeksu cywilnego, wskazując, że postępowanie w sprawie zwrotu dotacji regulują przepisy ustawy o finansach publicznych, k.p.a. i odpowiednio Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że postępowanie organów było prawidłowe, a decyzja o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że obowiązek zwrotu wynika z samego faktu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, błąd urzędnika nie zwalnia beneficjenta z obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, ponieważ obowiązek ten wynika z mocy prawa i ma charakter obiektywny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące zwrotu dotacji pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Interes beneficjenta w utrzymaniu nienależnie otrzymanej dotacji nie może przeważyć nad interesem publicznym, nawet jeśli środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Obowiązek zwrotu wynika z samego faktu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.f.p. art. 251

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 60

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 36

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

rozporządzenie

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 51 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.p.s. art. 2a

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynika z mocy prawa i nie zależy od winy beneficjenta ani urzędnika. Błąd urzędnika przy naliczaniu dotacji nie zwalnia z obowiązku jej zwrotu. Interes beneficjenta w utrzymaniu nienależnie otrzymanej dotacji nie może przeważyć nad interesem publicznym. Przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i ustawy o finansach publicznych dotyczące zwrotu dotacji mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Decyzja o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, a obowiązek wyliczenia odsetek spoczywa na zobowiązanym z mocy prawa.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie nie powinno ponosić odpowiedzialności za błąd urzędniczy. Otrzymana dotacja została wydatkowana na cele ustawowe i przyjęta w dobrej wierze, co wykazano w rocznym sprawozdaniu. Nie występuje bezpodstawne wzbogacenie. Zastosowanie przepisów k.p.a. i Ordynacji podatkowej w ocenie sprawy było niewłaściwe. Nie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynika z mocy prawa interes skarżącego polegający na utrzymaniu nienależnie, niezgodnie z przepisami prawa otrzymanej dotacji nie mógł przeważyć nad interesem publicznym omyłki urzędników, niewątpliwie niepożądane, nie statuują nowego porządku prawnego dla przyznanego jednostkowo świadczenia

Skład orzekający

Monika Kazubińska-Kręcisz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Małek

sędzia

Andrzej Niezgoda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zwrotu dotacji oświatowej w przypadku błędów urzędniczych oraz interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych w kontekście dotacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobrania dotacji w nadmiernej wysokości z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na zadania oświatowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu błędów urzędniczych i ich konsekwencji dla beneficjentów środków publicznych, co jest interesujące dla prawników i administracji.

Błąd urzędnika kosztuje? Stowarzyszenie musi zwrócić dotację, mimo że środki wydatkowano prawidłowo.

Dane finansowe

WPS: 2549,1 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 288/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda
Marcin Małek
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 754
art. 35 ust. 4
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 60, art. 252 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi T. W. P. Oddziału Regionalnego w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2024 r. nr SKO.II.41/1420/O/2023 w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez T. (Stowarzyszenie, skarżący, strona) od decyzji Starosty [...] z dnia 19 września 2023 r., uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i zobowiązało T. do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości dla dzieci i młodzieży [...] Liceum [...], której organem prowadzącym jest T. w wysokości 2.549,10 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją organu pierwszej instancji zobowiązano T. do zwrotu dotacji w wysokości 2.549,10 zł przekazanej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia 4 sierpnia 2023 r. Organ stwierdził, iż [...] Liceum [...] otrzymywało dotację z budżetu powiatu [...] zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: u.f.z.o.). Kontrola Regionalnej Izby Obrachunkowej w L. stwierdziła, że nastąpiło naliczenie i przekazanie dotacji w nieprawidłowej wysokości zawyżonej o 2.549,10 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Stowarzyszenie wskazało, iż otrzymaną dotację przeznaczono na sfinansowanie bieżących zadań. Ponadto, nie znajduje uzasadnienia zwrot przyznanych i przyjętych w dobrej wierze środków finansowych. Nie jest bowiem winą Stowarzyszenia błąd urzędnika Starostwa.
Organ odwoławczy podzielił co do zasady stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. Przywołując treść art. 252 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) organ wskazał, że dotacja udzielona w 2022 r. z budżetu Powiatu [...] na dofinansowanie realizacji zadań [...] Liceum [...] wypłacona w części odpowiadającej kwocie 2.549,10 zł została pobrana w nadmiernej wysokości. W 2022 r. przekazano dotację w łącznej wysokości 338.655,09 zł, w tym 156.185,22 zł na uczniów pełnosprawnych. Na uczniów niepełnosprawnych przyznano dotację w wagach innych niż związane z orzeczeniem o niepełnoprawności, tj. w wysokości niewynikającej z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022 (Dz. U. poz. 2453 z późn. zm. dalej: rozporządzenie). Dotacja na 2022 r. w tej części powinna wynosić 153.636,12 zł (7.618,32 zł rocznie na ucznia).
W tych warunkach, stosownie do art. 252 ust. 1 pkt 3 u.f.p., organ dotujący stwierdzając, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, obowiązany był zastosować procedurę mającą na celu jej zwrot. Pobranie dotacji w nadmiernej wysokości w świetle art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 u.f.p. ma charakter zobiektywizowany, tj. nie jest zależne od zaistnienia czynników subiektywnych, takich jak np. przyczynienie się dotowanego do wypłacenia mu dotacji, czy też nieprawidłowości w ustaleniu stawki dotacji przez organ. Unormowania u.f.p. dotyczące gospodarowania środkami publicznymi, w tym dochodzenia w określonych przypadkach ich zwrotu, mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem organ dotujący musi (chcąc działać legalnie) je respektować w praktyce co oznacza, że nie ma on w tym względzie możliwości wyboru zachowania.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że przyczyną wydania decyzji reformatoryjnej była niemożność orzekania w sprawie odsetek od dotacji podlegających zwrotowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło w tym kontekście stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 1704/20, że na gruncie Ordynacji podatkowej (stosowanej do sprawy odpowiednio) nie przewiduje się przy deklaratoryjnym określaniu wysokości zobowiązania podatkowego jednoczesnego orzekania o odsetkach (wyjątek z art. 53a O.p. dotyczy zaliczek). Przyjmuje się bowiem, że obowiązek wyliczenia i zapłaty odsetek w prawidłowej wysokości należy do podatnika z mocy samego prawa (art. 51 § 1, art. 53 § 1 O.p.). Wobec tego także w przypadku deklaratoryjnej decyzji o obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości albo wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie ma podstaw do jednoczesnego orzekania w niej o odsetkach. Ewentualny przyszły spór o odsetki oraz sposób jego rozstrzygnięcia to zagadnienia pozostające poza granicami sprawy, mającej za przedmiot obowiązek zwrotu dotacji.
W skardze na powyższą decyzję T. zarzuciło:
1. naruszenie art. 2a O.p. w zakresie obowiązku rozstrzygania wątpliwości co do treści pisma strony na korzyść podatnika;
2. naruszenie art. 2a w związku z art. 3 pkt 7 O.p. (przewidującego jedynie zwrot podatku) w związku z art. 67 u.f.p. poprzez zastosowanie w sprawie przepisów k.p.a. i Ordynacji podatkowej;
3. niewłaściwe zastosowanie art. 252 w związku z art. 60 pkt 1 i art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez domaganie się zwrotu świadczenia powstałego na skutek błędu urzędnika Starostwa i przyjęcia w dobrej wierze danych z rocznego rozliczenia, a wydatkowanych na cele ustawowe;
4. niewłaściwe zastosowanie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zakresie domagania się zwrotu środków publicznych, które nie zostały nadmiernie pobrane, bo zostały wydatkowane i naliczone zgodnie ze wskaźnikiem Di, a roczne sprawozdanie zostało przyjęte przez Starostwo Powiatowe w [...];
5. brak bezpodstawnego wzbogacenia i brak podstaw prawnych do uznania, że doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, bowiem jej wydatkowanie zostało udokumentowane w złożonych za 2022 rok sprawozdaniach, a dotacja została przeznaczona dla uczniów niepełnosprawnych, a nie na inne cele.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że jednostka organizacyjna, która otrzymała dotację, nie istnieje od dnia 1 września 2023 r. Z dniem 31 sierpnia 2023 r. Stowarzyszenie zlikwidowało Liceum Ogólnokształcące z przyczyn ekonomicznych.
Skarżący podkreślił, że Stowarzyszenie bardzo rozważnie wydatkowało środki finansowe i otrzymaną dotację przeznaczyło na potrzeby kształcącej się młodzieży niepełnosprawnej. Prawidłowo rozliczyło otrzymane środki finansowe, nie występuje więc bezpodstawne wzbogacenie. Nadwyżka otrzymanej dotacji została zwrócona. SKO w [...] uwzględniło fakt, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku zapłaty odsetek, nie uwzględniło natomiast faktu, że złożyło do Starostwa Powiatowego w [...] w terminie rozliczenie pobranych środków finansowych. Zostało ono przyjęte bez zastrzeżeń. Otrzymane środki wydatkowano na cele wskazane w sprawozdaniu. Nie były to środki finansowe pobrane w nadmiernej wysokości, a był to ewentualnie błąd urzędnika, za który Stowarzyszenie nie powinno odpowiadać. Domaganie się zwrotu tej kwoty w świetle art. 7 k.p.a. i art. 2a O.p. jest zdaniem Stowarzyszenia nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Z uwagi na brak sprzeciwu strony skarżącej wobec wniosku organu i jednocześnie braku jej wniosku o skierowanie sprawy na rozprawę, zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2024 r., na podstawie art.119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa skierowana została do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi są bezpodstawne, zaś Sąd nie stwierdził istnienia innych okoliczności, które podważałyby legalność kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli jest decyzja reformatoryjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaś spór dotyczy podstawy do uznania, że część przyznanej Szkole prowadzonej przez Stowarzyszenie w 2022 r. dotacji oświatowej była nadmierna. Przyczyną "korekty" decyzji pierwszoinstancyjnej było uznanie za bezpodstawne (wydane bez podstawy prawnej) orzeczenie w zakresie należności odsetkowych.
W ocenie organu, w wyniku błędnego obliczenia Szkoła otrzymała dotację na uczniów pełnosprawnych i uczniów z z niepełnosprawnością w wagach innych niż związane z posiadaniem orzeczenia o niepełnosprawności w zawyżonej wysokości. Powyższe było wynikiem błędu obliczeniowego. Szkoła otrzymała dotację w kwocie 156.185,22 zł, podczas gdy w tej części winna ona wynosić 153.636,12 zł Organ pierwszej instancji przedstawił w decyzji szczegółowe wyliczenie tej należności, zaś skarżący nie zgłosił w tym względzie żadnych umotywowanych zarzutów. Wskazał natomiast, że przyjął przyznane środki w dobrej wierze i wydatkował na cel zgodny z ich przeznaczeniem, co wykazał następnie w rocznym sprawozdaniu. To oznacza, że nie jest wzbogacony i zobowiązany do zwrotu.
Zdaniem Sądu, rację w przedstawionym sporze należy przyznać organowi. Wbrew stanowisku skarżącego, organ posiadał podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, w ramach którego dokonano sprawdzenia wysokości i sposobu wydatkowania przekazanej na cel oświatowy dotacji z budżetu j.s.t. W sytuacji natomiast, gdy stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie, organ był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany, by zażądać od beneficjenta tego świadczenia jego zwrotu w całości lub części.
Dotacje przeznaczane na realizację zadań szkoły ograniczone są do ich celowości oraz do bieżących wydatków szkoły. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków. Z tych też względów dotacje oświatowe podlegają szczególnym zasadom rozliczania. Rozliczenie dotacji stanowi potwierdzenie spełnienia wszystkich wymogów związanych z wykorzystaniem dotacji. Organ dotujący ma prawo żądać od beneficjenta środków wyjaśnień i dodatkowych informacji w zakresie złożonych rozliczeń oraz korekt tych rozliczeń. Do rozliczenia dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mają zastosowanie przepisy art. 251 i 252 u.f.p. Organ dotujący ma prawo kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych na podstawie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, co wynika m.in. z art. 36 u.f.z.o. Z kolei beneficjent dotacji ma obowiązek przedstawić wiarygodne dowody potwierdzające, że właściwie pobrał i wykorzystał dotację. Możliwość dochodzenia zwrotu nadpłaconej dotacji, już po zakończeniu roku budżetowego, istnieje m.in. w przypadku, gdy wypłacono ją bez podstawy prawnej i faktycznej.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Rada Powiatu w [...] podjęła uchwałę [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych podmiotów oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. W §4 uchwały postanowiono, że organ prowadzący daną jednostkę oświatową jest zobowiązany sporządzać rozliczenie otrzymanej dotacji do 20 stycznia roku następnego po roku udzielenia dotacji. Organowi dotującemu przysługuje zaś prawo kontroli prawidłowości pobrania dotacji oraz prawidłowości wykorzystania dotacji przez podmioty oświatowe (§ 5 ust. 1 uchwały). Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół kontroli (§ 6 ust. 1 uchwały). Osoba reprezentująca lub prowadząca kontrolowany podmiot oświatowy może zgłosić Staroście w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu kontroli pisemne wyjaśnienia lub zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w protokole (§7 ust. 3 uchwały). W przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli nieprawidłowości mających wpływ na prawo do dotacji lub na wysokość dotacji, przysługującej kontrolowanemu podmiotowi, Starosta w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu albo od dnia wpływu wyjaśnień lub zastrzeżeń, kieruje do kontrolowanego podmiotu wystąpienie pokontrolne wzywające do zwrotu całości lub części przekazanej dotacji (§8 ust. 1 uchwały).
Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 tego przepisu. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3 u.f.p.). Stosownie do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 2 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Kwoty dotacji, udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegające zwrotowi do tego budżetu, stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 u.f.p.). W myśl art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (m.in. kwot dotacji podlegające zwrotowi), nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Decyzję w sprawie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 67 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.). Stosownie do ogólnie przyjętego w orzecznictwie i w doktrynie pojmowania zasad "odpowiedniego" stosowania przepisów, niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (postanowienie SN z 19 kwietnia 2012 r. sygn. IV CZ 153/11). Powyższe wskazuje na bezzasadność zarzutów skargi, w których skarżący kwestionował zastosowanie do oceny sprawy przepisów Ordynacji podatkowej, które odnoszą się wyłącznie do należności podatkowych. Odpowiednie ich zastosowanie polega bowiem na niezbędnej adaptacji do przedmiotu uregulowania, tj. w tym wypadku do takich środków publicznych jak dotacje.
W niniejszej sprawie – po wyniku kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w L. – wszczęto postępowanie o zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, tj. wysokości innej niż przewidziana odrębnymi przepisami (w tym wypadku rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2022 (Dz. U. poz. 2453 z późn. zm.). Należy podkreślić przy tym, że termin wszczęcia i przeprowadzenia takiego postępowania jest ograniczony wyłącznie terminem przedawnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny, ale także, że w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia ma zastosowanie art. 70 § 1 o.p., w myśl którego zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W wyrokach NSA z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 1649/19; z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 2656/18; z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 4503/16; z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2583/18 wskazano, że termin przedawnienia należności z tytułu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 u.f.p.) biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. W niniejszej sprawie jest to koniec 2022 r., a zatem decyzje organów obu instancji bezspornie wydane zostały przed upływem terminu przedawnienia.
W treści decyzji wskazano (a szczegółowe wyliczenie znajduje się w decyzji organu pierwszej instancji), że skarżący na prowadzenie Liceum otrzymał w 2022 r. dotację w łącznej kwocie 338.655,09 zł, z czego na uczniów pełnosprawnych i z niepełnosprawnością (3 osoby), ale w wagach innych niż związane z posiadaniem orzeczenia o niepełnosprawności w wysokości 156.185,22 zł. Tymczasem prawidłowo winna otrzymać kwotę 153.636,12 zł. Okoliczność ta nie jest podważana przez skarżącego, który jednak wskazywał, że nie może ponosić odpowiedzialności za błąd urzędniczy, a otrzymaną kwotę wykorzystał dla celów wynikających z ustawy i nie jest bezpodstawnie wzbogacony. Z konstatacją tą nie sposób się jednak zgodzić. Interes skarżącego polegający na utrzymaniu nienależnie, niezgodnie z przepisami prawa otrzymanej dotacji nie mógł przeważyć nad interesem publicznym, nawet jeżeli nienależnie otrzymana dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1519/19). Przyjęcie argumentacji forsowanej w skardze, wykluczającej zastosowanie trybu rozliczenia dotacji jako skonsumowanej przez Szkołę w dobrej wierze, prowadziłoby w konsekwencji do niedającego się pogodzić się z zasadą równości wobec prawa uprzywilejowania placówek oświatowych, w których doszło do niezgodnej z prawem wypłaty środki publicznych w zawyżonej wysokości, nawet jeśli doszło do tego wskutek omyłki organu dotującego. Rzeczą beneficjenta dotacji jest jej prawidłowe rozliczenie, co oznacza rozliczenie zgodne z przepisami prawa. Omyłki urzędników, niewątpliwie niepożądane, nie statuują nowego porządku prawnego dla przyznanego jednostkowo świadczenia, podlegającego szczególnym regułom w zakresie określania wysokości i wydatkowania. W postępowaniu o zwrot dotacji nie stosuje się natomiast przepisów ustawy Kodeks cywilny o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Sąd nie znajduje żadnego uzasadnienia dla odpowiedniego stosowania w badanym wypadku przepisu art. 2a O.p. Po pierwsze, przepis ten nie znajduje się w dziale III O.p., do którego odsyła cytowany wyżej przepis art. 67 ust. 1 u.f.p., ale w dziale I tej ustawy, po drugie - nie stanowi on podstawy do każdorazowego orzekania na korzyść strony, ale jedynie wówczas, gdy istnieją niedające się usunąć wątpliwości i to wyłącznie wątpliwości w zakresie treści przepisów prawa podatkowego.
W ocenie Sądu, postępowanie w przedmiocie zwrotu dotacji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 80 k.p.a., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. W konsekwencji Sąd nie doszukał się także naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rację ma także organ odwoławczy wskazując, iż obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanych art. 251 i art. 252 u.f.p., wynika z mocy prawa (ex lege), co oznacza że decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny. Na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa ustawodawca nie przewidział przy deklaratoryjnym określaniu wysokości zobowiązania podatkowego jednoczesnego orzekania o odsetkach (wyjątek z art. 53a O.p. dotyczy zaliczek). Przyjmuje się bowiem, że obowiązek wyliczenia i zapłaty odsetek w prawidłowej wysokości należy do podatnika z mocy samego prawa (art. 51 § 1, art. 53 § 1 O.p.). Wobec tego konsekwentnie także w przypadku deklaratoryjnej decyzji organu o obowiązku zwrotu dotacji nie ma podstaw do jednoczesnego orzekania w niej o odsetkach. Obowiązek ich wyliczenia i zapłaty w prawidłowej wysokości spoczywa na zobowiązanym z mocy prawa.
Z tych względów, nie znajdując podstaw do podważenia legalności kontrolowanej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI