I SA/LU 288/22

I SA/Lu 288/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 31zy ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 371
§ 10 ust. 1, ust. 2a, ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lubliniew składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Agnieszka Kosowska Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji "S. " im. [...] w L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr 200000/71/199208/2021/RDZ-B7/3 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Fundacji "S. " im. [...] w L. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 kwietnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa o COVID) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1, ust. 2 i 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.) odmówił Fundacji [...] zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu ZUS wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzania Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego na dzień 31 marca 2021 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej, polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt
1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych, uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r., wykazanych
w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Stosownie do § 11 pkt 4 tego aktu warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r., marzec 2021 r.
i kwiecień 2021 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
ZUS podał, że skarżąca wnioskiem z dnia 21 maja 2021 r. wystąpiła
o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r., marzec 2021 r., i kwiecień 2021 r., wskazując w bloku
I jako przeważającą działalność wg PKD kod 86.90.A. Ponadto oświadczyła, że przychód z przeważającej działalności uzyskany w marcu 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w marcu 2020 r.
Po weryfikacji danych w rejestrze REGON ZUS stwierdził, że na dzień 31 marca 2021 r. skarżąca miała zarejestrowaną przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 94.99.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. W konsekwencji decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r. odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za wyżej wskazany okres. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję pierwotną.
W skardze do Sądu skarżąca wywiodła, że prowadzi przeważającą działalność z kodem PKD 86.90.A, uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek. Wyjaśniła, że niezależnie od tego, jaki rodzaj przeważającej działalności prowadzi, w bazie REGON jako organizacja pozarządowa ma nadany domyślnie kod 94.99.Z.
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 22 lipca 2021 r. oraz decyzję ją poprzedzającą z 7 czerwca 2021 r., zobowiązując ZUS do ponownego rozpoznania sprawy.
Mając na uwadze powyższy wyrok Sądu, w dniu 16 lutego 2022 r. ZUS wezwał skarżącą do złożenia dowodów, innych niż dotychczas dołączono do akt sprawy, które wskazywałyby, że istnieje podstawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi dnia 8 marca 2022 r.
w trybie art. 44 k.p.a.
W dniu 28 lutego 2022 r. do ZUS wpłynęło pismo skarżącej, ponaglające do niezwłocznego ponownego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. ZUS w dniu 10 marca 2022 r. poinformował skarżącą o skierowaniu w dniu 16 lutego 2022 r. wezwania do złożenia dodatkowych dowodów i wyjaśnień w związku z ponownym rozpatrywaniem wniosku o zwolnienie
z opłacania składek, a jednocześnie o skierowaniu wezwania w tym przedmiocie do ustanowionego od dnia 17 marca 2020 r. pełnomocnika – B. P..
Po analizie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zawiadomieniem z dnia 23 marca 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 25 marca 2022 r.) ZUS poinformował o zakończeniu postępowania dowodowego,
a także o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z prawa tego skarżąca nie skorzystała, natomiast pismem z dnia 22 marca 2022 r. (wpływ do Zakładu – 24 marca 2022 r.) przesłała prośbę o przesyłanie wszelkiej korespondencji w sprawie zwolnienia z opłacania składek na adres Fundacji. W odpowiedzi na to pismo, ZUS w dniu 31 marca 2022 r. poinformował
o wysłanej w dniach 16 lutego i 23 marca 2022 r. korespondencji do pełnomocnika oraz kierowaniu od dnia 24 marca 2022 r. na adres Fundacji wszelkiej korespondencji jej dotyczącej. Do dnia wydania decyzji skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, więc sprawę rozpatrzano na podstawie dotychczas zgromadzonych.
Odnosząc się do przedstawionych w skardze argumentów oraz przedłożonego z Urzędu Statystycznego w Lublinie dokumentu potwierdzającego kod PKD, ZUS stwierdził, że wykazany we wniosku z dnia 21 maja 2021 r. kod 86.90.A jest przypisany do jednostki lokalnej osoby prawnej, która posiada swój numer REGON 06150227000025, a nie do podmiotu podstawowego. Fundacja jako płatnik składek, który identyfikuje się numerem REGON 061502270 na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła działalność gospodarczą, wykazując jako przeważający kod PKD 94.99.Z – działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana.
ZUS argumentował, że działalność gospodarcza skarżącej od 26 września 2016 r. została rozszerzona o jednostkę lokalną w zakresie kodu 86.90.A w zakresie: "Rehabilitacja lecznicza i społeczna", jednak nie zmieniło to nadrzędnego rodzaju działalności oznaczonej kodem 94.99.Z. Jednostka lokalna nie jest zarejestrowana
w ZUS jako płatnik składek. Jest zatem bez znaczenia, że ma ona wykazany
w rejestrze kod PKD przeważającej działalności uprawniający do zwolnienia, gdyż są to podmioty osobne, o innych numerach REGON. Jednostką wnioskującą
o zwolnienie z opłacania składek jest Fundacja, a nie jednostka lokalna. Do wniosków o zwolnienie z opłacania składek kod PKD jest weryfikowany w kontekście konkretnego płatnika z konkretnym numerem REGON podanym we wniosku. Fakt prowadzenia tylko jednej księgi rachunkowej zarówno dla Fundacji jak i jednostki lokalnej, brak wyodrębnienia jednostek samobilansujących nie pozwala na faktyczne ustalenie udziału jednostki lokalnej w działalności Fundacji. To skarżąca wskazała, że z kodem PKD 94.99.Z jest płatnikiem składek za wszystkich ubezpieczonych zatrudnionych zarówno w Fundacji jak i w jednostce lokalnej, a nie jednostka lokalna z kodem PKD 86.90.A.
ZUS podniósł, iż w wyżej wskazanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał skarżącą do przedstawienia wszelkich dowodów, mających na celu wykazanie, że w rzeczywistości jej przeważającą działalnością jest działalność o kodzie PKD 86.90.A, czego do dnia wydania niniejszej decyzji nie uczyniła.
ZUS podkreślił również, że wpisany w KRS główny cel Fundacji "Niesienie pomocy rehabilitacyjnej, lekarskiej, pielęgniarskiej osobom potrzebującym" jest nieaktualny, gdyż w dniu 26 września 2016 r. został wykreślony. Od tej daty zgodnie z wpisem w KRS celem Fundacji jest: realizacja społecznych i/lub gospodarczo użytecznych celów statutowych, w tym takich jak pomoc społeczna, pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób, działalność na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, działalność charytatywna, podtrzymywanie
i upowszechnianie tradycji narodowej pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, działalność na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego, ochrona i promocja zdrowia,
w tym działalności lecznicza w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2011 r.
o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.), działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn, działalność wspomagająca rozwój gospodarczy,
w tym rozwój przedsiębiorczości, działalność wspomagająca rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej, działalność wspomagająca rozwój wspólnot i społeczności lokalnych, nauka, szkolnictwo wyższe, edukacja, oświata
i wychowanie, działalność na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynek dzieci
i młodzieży, kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej, turystyka i krajoznawstwo, porządek
i bezpieczeństwo publiczne, upowszechnianie i ochrona wolności praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji, udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, ratownictwo i ochrona ludności, pomoc ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen
w kraju i za granicą.
ZUS zwrócił uwagę, że w myśl § 10 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ustawodawca wprowadził materialnoprawne przesłanki udzielenia ulgi:
1) prowadzenie jako działalności przeważającej o określonym kodzie według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (oceny dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na 31 marca 2021 r.),
2) utratę przychodu z tej działalności w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r.,
3) zgłoszenie w Zakładzie jako płatnika składek przed dniem 1 listopada 2020 r.,
4) przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r., marzec 2021 r.
i kwiecień 2021 r., nie później niż do dnia 30 czerwca 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.
Warunki te muszą być spełnione łącznie, zaś niewypełnienie któregokolwiek
z nich skutkuje odmownym rozpatrzeniem wniosku.
W sytuacji, gdy skarżąca była zgłoszona do ZUS jako płatnik składek przed
1 listopada 2020 r., deklaracje rozliczeniowe za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r. luty 2021 r., marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. złożyła w terminie do 30 czerwca 2021 r., ale jednocześnie nie prowadziła na dzień 30 listopada 2020 r. działalności
z przeważającym kodem 86.90.A, ZUS stwierdził, iż nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.
W skardze do Sądu skarżąca – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy ZUS do ponownego rozpoznania – zarzuciła błędną wykładnię § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 polegającą na przyjęciu, że nie jest ona uprawniona do korzystania ze zwolnienia z opłacania składek.
W uzasadnieniu skargi skarżąca konsekwentnie wywodziła, że każda fundacja ma obowiązek wskazania jako przeważającego przedmiotu działalności kod podklasy PKD z zakresu działu 94 (działalność organizacji członkowskich). Nie jest możliwe wskazanie innego kodu. Podkreśliła, że wpis do KRS nie określa działalności przeważającej. Organizacje pozarządowe, bez względu na to, jaki kod PKD wskażą, zarówno we wniosku do KRS jak i we wniosku o wpis do bazy REGON jako kod "przeważającej działalności" mają nadany domyślnie kod "pozostała działalność organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana". Nie uprawnia on do wsparcia branżowego, niezależnie od tego, jaką działalność gospodarczą organizacja faktycznie prowadzi. Jednak niektóre organizacje mają w bazie REGON dwa kody PKD i przy czym oba kody wykazane są jako "działalność przeważająca", co zgodnie z powyższym rozporządzeniem uprawnia organizację do wsparcia
w ramach tarczy branżowej. Tak też jest w przypadku Fundacji. Przy zgłoszeniu organizacji pozarządowej do nadania numeru REGON, Zarząd Fundacji ustalił jako wiodącą/przeważającą działalność "Rehabilitacja lecznicza i społeczna", w tym najważniejsze/przeważające zadania określił jako "Działalność fizjoterapeutyczną"
z kodem PKD 86.90.
Zdaniem skarżącej jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ustawy
o statystyce. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. ZUS w żaden sposób nie odniósł się do tych twierdzeń i argumentów.
W jej ocenie, przyjęty przez organ sposób weryfikacji spełnienia przesłanek uzyskania wsparcia w okresie epidemii COVID-19, opierający się wyłącznie na danych z rejestru REGON, który nie ma charakteru prawotwórczego lecz w zasadzie tylko informacyjny, eliminuje z możliwości uzyskania zwolnienia ze składek na ubezpieczenia podmioty, które faktycznie wykonują działalności uprawniającą do otrzymania wsparcia.
Za nietrafną skarżąca uznała argumentację ZUS zmierzającą do wykazania, że jednostka lokalna prowadząca "Rehabilitację leczniczą i społeczną" jest podmiotem odrębnym, dokonywaną z pominięciem przepisów dopuszczających sytuację, aby to osoba prawna była wyłącznym płatnikiem składek, również
w odniesieniu do utworzonych jednostek lokalnych tej osoby prawnej. Posiadanie przez jednostkę lokalną "poszerzonego" numeru REGON nie powoduje, że z punktu widzenia opłacania składek jednostka ta staje się odrębnym podmiotem.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji:
- odniósł się do złożonego przez skarżącą dokumentu (pisma z Urzędu Statystycznego w Lublinie z dnia 27 maja 2021 r.) i ocenił, iż dowód ten nie jest wystarczający do uzyskania zwolnienia i wykazania przeważającej działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy kod 86.90.A jest przypisany do jednostki lokalnej osoby prawnej, która posiada numer REGON 06150227000025, a nie do podmiotu podstawowego – samej osoby prawnej, która posiada numer REGON 061502270
i na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła działalność gospodarczą, wskazując jako przeważający kod PKD 94.99.Z;
- uznał, że podmiotem wnioskującym o zwolnienie w niniejszej sprawie jest skarżąca a nie jednostka lokalna, której dotyczy uprawniający do zwolnienia kod PKD i która nie została zarejestrowana jako płatnik składek (są to dwa odrębne podmioty
o odrębnych numerach REGON);
- uznał, że okoliczność prowadzenia jednej księgi rachunkowej dla skarżącej
i jednostki lokalnej oraz brak wyodrębnienia jednostek samobilansujących nie pozwala na faktyczne ustalenia udziału jednostki lokalnej w działalności skarżącej
i ustalenia działalności przeważającej;
- wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, które stanowiłyby
o przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD 86.90.A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżona aktualnie decyzja ZUS została wydana w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 24 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 450/21, którym uchylono wydane wobec skarżącej decyzje organów obu instancji
o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, a zatem w kolejnym postępowaniu,
w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, s. 553). Ponadto stosownie do 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczą natomiast sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu..., s. 496).
Podkreślenia nadto wymaga, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o jego uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu. Przez ocenę prawną, o której stanowi analizowany przepis, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Przy czym obowiązek podporządkowania się wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ocenie prawnej, ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Należy zaznaczyć, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania art. 153 p.p.s.a. trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad działalnością organów administracji publicznej.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie doszło w niej ani do zmiany prawa, ani też zmiany stanu faktycznego, które uzasadniałyby odstąpienie od stanu związania oceną prawną wyrażoną we wskazanym wyżej, prawomocnym wyroku.
Kontrola legalności obecnie zaskarżonej decyzji musi więc być dokonana
z uwzględnieniem stanowiska prawnego i wytycznych zawartych w uzasadnieniu tego orzeczenia Sądu.
Przypomnieć zatem trzeba, że w omawianym wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego, które wątpliwości nie budzą, a następnie zaznaczył, że kluczowe na gruncie zaistniałego sporu było wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" w kontekście przywołanego art. 31zy ust. 2 pkt 2 ustawy COVID-19 oraz rozporządzenia,
a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji.
Sąd podał, że klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r., Nr 251 poz. 1885 ze zm., dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443, ze zm., dalej: u.o.s.p.).
W tym. akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji – pkt 7 wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego jej działalność. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).
Sąd argumentował, że jak ustawodawca wskazał w ustawie o statystyce publicznej – w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 – wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Zwrócił przy tym uwagę, że w samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 u.o.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia
i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów
w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet
i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm., dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów – na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Sąd wywiódł, że ustawa COVID łącznie z ustawą z dnia 31 marca 2020 r.
o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r. poz. 569) wchodzi
w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1.0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwie pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego. Należy podkreślić, że właściwe zdefiniowanie pojęcia przeważającej działalności oraz dokonanie wykładni ustawy o COVID ma doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD.
Jakkolwiek Sąd nie przesądził, czy skarżąca ma czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacania składek, to jednak zwrócił uwagę, że jako wyłączną przyczynę odmowy zwolnienia organ wskazał, iż podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w wykazie płatników składek, którzy na dzień 31 marca 2021 r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniających do zwolnienia z opłacania składek.
Jak podkreślił, z brzmienia przepisów ustawy o COVID jak i przepisów wykonawczych wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść przepisu wskazuje, iż omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określoną działalność. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność". Sąd stwierdził, iż nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca w ramach Fundacji prowadziła również działalność gospodarczą o kodzie PKD, który uprawniał ją do uzyskania zwolnienia od opłacania składek.
Zdaniem Sądu przyjęty na podstawie powyższej regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD – tj. wpis w urzędzie statystycznym oraz KRS – nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o COVID, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Wpis w rejestrach korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza w okolicznościach sprawy, gdy istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku – przeprowadzenia przeciwdowodu. Ponadto, jak wskazano wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie, jak oświadczenie we wniosku.
Udzielając wytycznych Sąd wskazał, że "Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym wyżej. Organ powinien w pierwszej kolejności ocenić przedstawione przez skarżącą w postępowaniu przed organami dowody i w razie stwierdzenia, że nie są one wystarczające, powinien wezwać skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności między kodem PKD, wskazanym we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, a kodem PKD wynikającym z bazy REGON. Rzeczą skarżącej będzie przedstawienie wszelkich dowodów, mających na celu wykazanie, że
w rzeczywistości jej przeważającą działalnością jest działalność o kodzie PKD 86,90A, a rzeczą organu rzetelna ocena materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 oraz przepisów k.p.a.".
Mając zatem na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., którego naruszenie może polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające bądź niewykonaniu wytycznych co do dalszego postępowania, Sąd rozpoznający niniejszą skargę stwierdza, co następuje.
Poza sporem jest, że skarżąca była zgłoszona do ZUS jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zaś deklaracje rozliczeniowe za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r. luty 2021 r., marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. złożyła w terminie do 30 czerwca 2021 r.
ZUS uznał jednak, że na dzień 30 listopada 2020 r. nie prowadziła ona działalności z przeważającym kodem 86.90.A, co czyni jej wniosek bezzasadnym. Argumentował, że podmiotem wnioskującym o zwolnienie w niniejszej sprawie była skarżąca, a nie jednostka lokalna, której dotyczy uprawniający do zwolnienia kod PKD i, która nie została zarejestrowana jako płatnik składek.
ZUS stwierdził, że skarżąca i jednostka lokalna to dwa odrębne podmioty
o odmiennych numerach REGON. W jego ocenie, okoliczność prowadzenia jednej księgi rachunkowej dla skarżącej i jednostki lokalnej oraz brak wyodrębnienia jednostek samobilansujących nie pozwala na faktyczne ustalenia udziału jednostki lokalnej w działalności skarżącej i ustalenia działalności przeważającej. ZUS podkreślił przy tym, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, które stanowiłyby
o przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD 86.90.A.
W świetle przedstawionych okoliczności trzeba odnotować rekonstruowane
w orzecznictwie sądów administracyjnych cele i funkcje wsparcia przyznawanego przedsiębiorcom w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej. Otóż przepisy te są reakcją na skutki epidemii COVID-19 i ukierunkowane zostały na realne wsparcie dla podmiotów, które poniosły straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią (por. np. wyrok WSA w Warszawie, V SA/Wa 2216/21 oraz powołane tam orzecznictwo). Wobec tego co do zasady niezgodna z celem tej regulacji jest taka praktyka orzecznicza ZUS, która wyklucza przedsiębiorcę ze wsparcia de facto bez ustalenia, czy rzeczywiście prowadził działalność uprawniającą do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek.
Powyższy skutek ma miejsce zwłaszcza wówczas, gdy organ ograniczy się do bezkrytycznej weryfikacji rejestru REGON, uniemożliwiając przy tym wnioskodawcy obalenie domniemania prowadzenia (przeważającej) działalności określonego rodzaju (sklasyfikowanej wg PKD), wynikającego z wpisu do stosownej ewidencji działalności gospodarczej. Zasadniczo bowiem stosowanie przez organ jako jedynego sposobu spełnienia wymogu do otrzymania ulgi tylko weryfikacji wpisu
w oparciu o rejestr REGON nie znajduje dostatecznego uzasadnienia ani jako uproszczenie procedur, ani jako zabezpieczenie przed dostępem do skorzystania
z ulgi przez podmioty nieuprawnione. Zatem przyjmować należy, że wpis
w stosownym rejestrze (ewidencji) tworzy wzruszalne domniemanie faktyczne, które wnioskodawca może obalić, czego nie zmienia rozwiązanie proceduralne przewidziane w § 10 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego.
W świetle tego przepisu, oceny spełnienia warunku oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. Przepis ten zawiera wyłącznie rozwiązanie proceduralne, mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom, faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności. Normy tej nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego, służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi, podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Zatem regulacja ta nie stanowi
o zasadniczej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (por. np. wyrok WSA w Warszawie o sygn. V SA/Wa 3424/21, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie ZUS ponownie ograniczył się do weryfikacji działalności fundacji wg kodu PKD. Oparł się wyłącznie na tej części danych zawartych
w rejestrze REGON, która odnosi się do działalności statutowej (tj. z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej KRS). Pominął to, że skarżąca wpisana jest również do rejestru przedsiębiorców KRS oraz wskazywała, iż jej przeważająca działalność gospodarcza odnosi się do kodu PKD 86.90.A - "Działalność fizjoterapeutyczna".
W świetle art. 5 ust. 5 zdanie pierwszej ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r.
o fundacjach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2167) fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Z art. 50 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 112 ze zm.) wynika z kolei, że jeżeli podmiot wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, tj. do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, podejmuje działalność gospodarczą, podlega obowiązkowi wpisu także do rejestru przedsiębiorców,
z wyjątkiem samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej (por. także art. 36 pkt 13 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1-2 wskazanej ustawy).
Z przywołanych regulacji wynika, że fundacja może, jak w niniejszej sprawie, prowadzić działalność gospodarczą (z pewnymi ograniczeniami – por. art. 5 ust. 5 zdanie drugie ustawy o fundacjach) i wówczas staje się przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Tymczasem przesłankę zwolnienia
z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, stanowi w szczególności wymóg, by płatnik składek prowadził, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności określonymi kodami, wymienionymi w tym przepisie. Oznacza to, że jeżeli fundacja, jako płatnik składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 e zm.) prowadziła działalność gospodarczą i był to przeważający rodzaj działalności uprawniający do zwolnienia, to okoliczność ta nie może zostać pominięta przy ocenie wniosku o wsparcie złożonego w wyżej wymienionym zakresie. Rozporządzenie nakazuje bowiem badać rodzaj przeważającej działalności płatnika (§ 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego), tj. działalności gospodarczej, która doznała ograniczeń (w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID).
Sąd w niniejszym składzie orzekającym nie podzielił stanowiska ZUS, że dla ustalenia przeważającej działalności należy brać pod uwagę działalność statutową fundacji, a nie kod obejmujący działalność gospodarczą jako "drugorzędną"
w stosunku do działalności statutowej. Co znamienne, organ twierdzi, iż prowadzenie działalności z kodem 86.90.A jest wtórne względem fundacji. Nie ma żadnego powodu aby traktować – jak to uczynił ZUS – fundację i jej jednostkę lokalną jako dwa odrębne podmioty prawne, bądź jako podmiot podstawowy i podrzędny. Takie zapatrywanie jest oderwane od treści art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego.
Jeżeli fundacja (w tym jej jednostka lokalna) jest przedsiębiorcą, to
z omawianej regulacji wynika konieczność badania przeważającej działalności gospodarczej fundacji, nie zaś jej działalności statutowej jako takiej.
Nie można również tracić z pola widzenia okoliczności, wynikającej ze specyficznego charakteru strony, działającej w formie fundacji. Z uwagi na powyższe, treść wpisu danych w rejestrze REGON może przybierać nieco inną postać, niż to ma miejsce w przypadku przedsiębiorców niepodlegających wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Niewątpliwie, strona podlega obligatoryjnemu wpisowi do tego rejestru. Natomiast wpisowi do rejestru przedsiębiorców podlega jedynie wówczas, gdy oprócz działalności statutowej, prowadzi także, niejako dodatkowo, działalność gospodarczą. W okolicznościach niniejszej sprawy strona tego rodzaju dodatkową działalność niewątpliwie podjęła. Jednak zgodnie z art. 42 ust. 3 a pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 955), dane uzupełniające, zamieszczane w rejestrze REGON obejmowały w tym wypadku jedynie przeważający rodzaj działalności statutowej. Tej zaś nie można utożsamiać z przeważającą działalnością gospodarczą, do której odnosi się § 10 ust. 2a rozporządzenia. Tak więc dane
o przeważającej działalności gospodarczej strony w omawianym przypadku miały charakter drugorzędny. Nie można zaś mylić czy też utożsamiać tych dwóch pojęć, które odnoszą się do zupełnie odmiennych zakresów działalności zaewidencjonowanych podmiotów. W sytuacji, w której w rejestrze przedsiębiorców ujawniony został kod przeważającej działalności gospodarczej, to w rejestrze REGON tego rodzaju dane mogą być odnotowane wyłącznie jako działalność drugorzędna. Wobec tego nie można ustalić zakresu przeważającej działalności gospodarczej stowarzyszenia na podstawie zapisów w bazie REGON. Z uwagi na charakter wpisu, w odniesieniu do podmiotów podlegających wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, strona nie miała zatem wpływu na ujawnienie informacji o swojej przeważającej działalności gospodarczej
w rejestrze REGON. Trudno zaś przyjąć, że tego rodzaju zależność, dualizm prowadzonej działalności, mógłby stać za wyłączeniem takich podmiotów, jak chociażby stowarzyszenia, czy fundacje prowadzące działalność gospodarczą,
z kategorii podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w § 10 ust. 2a rozporządzenia. Tego rodzaju zamiaru prawodawcy nie sposób bowiem wyprowadzić z przepisów § 10 ust. 1- 3 rozporządzenia, zgodnie z którym pomoc w postaci zwolnienia ze składek została skierowana do wszystkich podmiotów, będących płatnikami, spełniającymi określone warunki jej przyznania. Poza tym stowarzyszenia czy fundacje prowadzące działalność gospodarczą są równoprawnymi uczestnikami obrotu gospodarczego, dlatego też ich odmiennego traktowania nie można wywieść z wyników wykładni celowościowej i funkcjonalnej wskazanych wyżej przepisów, zwłaszcza że godziłoby to w zasadę równości wobec prawa, odnoszącą się także do wszelkiego rodzaju przedsiębiorców. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2021 r., I SA/Rz 359/21, wyrok WSA w Opolu
z dnia 23 lutego 2022 r., I SA/Op 436/21, CBOSA).
Poza tym, jako to już wyżej zaznaczono, pomoc określona między innymi przepisem § 10 ust. 2a rozporządzenia kierowana jest do podmiotów rzeczywiście prowadzących wskazane w nich rodzaje działalności. Ustalenie tych rodzajów
w oparciu o zapisy rejestru REGON ma na celu jedynie uproszczenie postępowania w tym przedmiocie, same zaś dane kodów PKD nie mają charakteru bezwzględnie wiążącego.
W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, nie można przyjąć, że brak wpisania
w rejestrze REGON tej działalności gospodarczej strony, która ma dla niej przeważający charakter, wyklucza definitywnie stronę z ubiegania się o przyznanie zwolnienia. Przepis § 10 ust. 2a rozporządzenia mówi bowiem o faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej jako warunku uprawniającym danego przedsiębiorcę do uzyskania pomocy, regulowanej tym przepisem. Tymczasem organ, powołując się na brak wpisu w rejestrze REGON właściwego – przeważającego rodzaju działalności gospodarczej, wbrew § 10 ust. 2a rozporządzenia wykluczył skarżącą z grona podmiotów, mogących się ubiegać
o zwolnienie ze składek, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON. Jak wskazuje się w orzecznictwie, § 10 ust. 3 rozporządzenia zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia płatnikom składek faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego
w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie Sądu tak ścisłe interpretowanie przepisu, jakie przyjął organ może być krzywdzące dla szeregu podmiotów, które faktycznie i rzeczywiście prowadziły działalność uprawniającą do zwolnienia ze składek, jednakże wymaganego przepisem kodu PKD nie miały wpisanego jako kodu "przeważającej działalności". Dlatego też, w ocenie Sądu, odejście od literalnej wykładni przepisów jest możliwe
i pożądane w sytuacji, gdy jej rezultaty wypaczają założone przez prawodawcę cele oraz założenia ustawy. Nie można bowiem przy wykładni przepisów ustawy
o COVID-19 tracić z pola widzenia także tego, że ustawa ta (w tym kolejne jej nowelizacje) miała i ma na celu m.in. zwalczanie skutków – w tym społeczno-gospodarczych – COVID-19.
Rozpatrując ponownie sprawę ZUS zobligowany zatem będzie rozpoznać wniosek skarżącej przy uwzględnieniu stanowiska Sądu wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu.
Z przedstawionych powyżej względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., przy czym koszty te w całości stanowi kwota wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).