I SA/LU 286/23

I SA/Lu 286/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Wałejko
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 14b, art. 14h, art.165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 r. sprawy ze skargi T. spółki komandytowej z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 marca 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.545.2022.2.AR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 stycznia 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.545.2022.1.MKU; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz T. spółki komandytowej z siedzibą w L. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy postanowienie organu z 13 stycznia 2023 r. odmawiające "A" spółce komandytowej w L. (spółka) wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wniosek spółki o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczył ustalenia, czy informacja z art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2022.2587 ze zm. - ustawa o CIT) została złożona nieskutecznie i w konsekwencji czy opisana spółka przekształcona stała się podatnikiem CIT.
Organ nawiązał do art. 14b § 1 - § 3, art. 14k - art. 14n, art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 ze zm. - O.p.) i motywował, że rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, czy stanowisko zawarte we wniosku, odnoszące się do przepisów prawa podatkowego, jest prawidłowe i znajduje oparcie w opisanych okolicznościach. Natomiast organ nie może prowadzić postępowania ani podejmować "rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania".
Organ tłumaczył, że zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej obejmuje tylko przepisy materialnego prawa podatkowego. W następstwie ochrona prawna związana z zastosowaniem się do interpretacji indywidualnej odnosi się wyłącznie do interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego. Natomiast przedmiotem interpretacji indywidualnej nie mogą być przepisy prawa podatkowego o charakterze proceduralnym ani też inne niż podatkowe aspekty sprawy (przykładowo sprowadzające się do dokonania ustaleń).
Innymi słowy, jak stwierdził organ, interpretacja indywidualna dotyczyć może sposobu, w jaki powinien zachować się wnioskodawca, aby prawidłowo zrealizować swoje obowiązki z zakresu materialnego prawa podatkowego. Zastosowanie się przez wnioskodawcę do uzyskanej interpretacji indywidualnej gwarantuje ochronę prawną przewidzianą w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa.
Następnie organ argumentował, że przesłanki zastosowania art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p. zachodzą w szczególności, gdy:
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego,
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach, pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne;
- wniosek dotyczy zagadnienia unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna ze względu na potrzebę oceny, zinterpretowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), a nie przepisu prawa podatkowego;
- wniosek dotyczy przepisów, nieregulujących wprost sfery odpowiedzialności podatkowej wnioskodawcy;
- wniosek nie dotyczy zagadnienia uregulowanego przepisami prawa podatkowego, lecz interpretacji okoliczności sprawy.
W świetle powyższego, zdaniem organu, zagadnienie sformułowane przez spółkę - czy informacja, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT została złożona nieskutecznie i w konsekwencji, czy opisana spółka przekształcona stała się podatnikiem tego podatku - nie może być rozpatrzone przez organ w ramach interpretacji indywidualnej, gdyż "dotyczy sprawy pozostającej poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne." Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymagałoby bowiem od organu w pierwszej kolejności ustalenia, czy informacja, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT, została złożona przez spółkę przekształconą skutecznie, czy też nie, a więc do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Tymczasem organ nie jest uprawniony do interpretacji przepisów prawa podatkowego, regulujących właściwość organów podatkowych, o czym stanowi art. 14b § 2a pkt 1 O.p.
Co więcej, według organu, "wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie spowodowałoby ryzyko związania organów podatkowych wydanym rozstrzygnięciem (interpretacją indywidualną). W myśl bowiem art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej, Organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej."
W dalszej kolejności organ przyjął, że "ocena czy wskazana we wniosku informacja, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT została złożona nieskutecznie, sprowadzałaby się również do oceny stanu faktycznego sprawy/opisanych w sprawie okoliczności faktycznych, co także wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. W tym przypadku, przedmiotem oceny nie jest przepis prawa lecz przedstawione we wniosku okoliczności sprawy."
Organ wykazywał, "że przywołanie przepisu prawa podatkowego przez podatnika jako budzącego wątpliwości interpretacyjne, nie zawsze jest wystarczające do uzyskania interpretacji indywidualnej, z uwagi na inne przeszkody uniemożliwiające jej wydanie. (...) Akt taki, nawet jeżeli zostałaby mu nadana forma interpretacji indywidualnej, z oczywistych względów nie spełniałby funkcji gwarancyjnej, która stanowi drugą z zasadniczych funkcji instytucji prawnej, jaką są interpretacje przepisów prawa podatkowego. Wydanie i zastosowanie się przez Stronę do takiego rozstrzygnięcia nie wywołałoby żadnych skutków ochronnych, o których mowa w art. 14k-14n Ordynacji podatkowej. Strona nie mogłaby więc - w przypadku sporu z właściwym organem podatkowym - powołać się ze skutkiem ochronnym na takie rozstrzygnięcie. Skoro wydanie interpretacji indywidualnej polega na dokonaniu oceny stanowiska w przypadku braku możliwości dokonania takiej oceny, występują "inne przyczyny" o jakich mowa w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, które uniemożliwiły wydanie interpretacji."
W rezultacie, w przekonaniu organu, "Organ I instancji prawidłowo wskazał, że nie może dokonać oceny przedstawionego przez Państwa we wniosku stanowiska, gdyż wykraczałoby to poza zakreślone przez ustawodawcę ramy tego postępowania interpretacyjnego. Organ nie może bowiem wypowiedzieć się (rozstrzygać) w zakresie kompetencji innych organów podatkowych działających w innych trybach postępowania, co wynika wprost z art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej. Ponadto wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie spowodowałoby ryzyko związania organów podatkowych wydanym rozstrzygnięciem (interpretacją indywidualną), a nadto prowadziłoby do oceny stanu faktycznego (okoliczności sprawy)."
W podsumowaniu organ przedstawił zapatrywanie, w myśl którego w niniejszej sprawie nie może zostać wydana interpretacja indywidualna i dlatego należało zastosować art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p.
Organ zaznaczył również, "że wbrew twierdzeniu Skarżącej zakres i charakter wątpliwości Organu w niniejszej sprawie, wykluczał możliwość wezwania Wnioskodawcy do ich usunięcia, poprzez uzupełnienie wniosku w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, stosowanego odpowiednio na mocy odesłania z art. 14h Ordynacji podatkowej. Aby zastosować art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej organ musi wskazać jakie konkretnie braki zawarte są we wniosku. Przepis ten w pierwszej kolejności wprost odnosi się do braków formalnych. Jedynie na zasadzie odpowiedniego stosowania może zostać wykorzystany do precyzowania okoliczności przedstawionych we wniosku. W niniejszej sprawie wzywanie do wyjaśnienia stanu faktycznego w powyższym zakresie - mogłoby przy tym prowadzić do kreowania lub współkreowania tła faktycznego przez organ podatkowy, co stałoby w opozycji do treści art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej (...)".
Spółka złożyła skargę na powyższe postanowienie organu.
Zarzuciła naruszenie:
- art. 14b § 2a pkt 1, art. 14b § 1 O.p. przez uznanie, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej były przepisy prawa podatkowego, regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych;
- art. 165a § 1, art. 14h O.p. z powodu odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, w której wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej spełniał wszelkie wymogi formalne i tym samym organ miał obowiązek zakończyć postępowanie przez wydanie interpretacji indywidualnej.
W następstwie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu z 13 stycznia 2023 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółka zasadniczo wykazywała, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiła stan faktyczny, w którym jest spółką komandytową z siedzibą na terytorium Polski. Spółka powstała na skutek przekształcenia "A" spółki jawnej (spółka przekształcona), której wspólnikami pozostawały osoby fizyczne oraz spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Wspólnicy spółki podlegali na terytorium Polski nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Przekształcenie miało miejsce z chwilą wpisu spółki do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), to jest 28 października 2021 r.
Spółka przekształcona powstała natomiast na skutek przekształcenia "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej (spółka przekształcana). Przekształcenie miało miejsce z chwilą wpisu spółki do KRS, czyli 1 kwietnia 2021 r. (dzień przekształcenia). Na skutek przekształcenia zmianie nie uległ skład wspólników spółki przekształcanej, jak również proporcje, w jakich wspólnicy uczestniczyli w zysku spółki przekształcanej. W związku z przekształceniem spółka przekształcana dokonała zamknięcia ksiąg rachunkowych.
Oznacza to, że pierwszym dniem roku obrotowego spółki przekształconej jest dzień przekształcenia.
Spółka przekształcona przed dniem przekształcenia (jako spółka przekształcana - spółka komandytowa) złożyła informację, o której stanowi art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT, to jest:
- informację o podatnikach podatku dochodowego, posiadających bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku spółki jawnej (CIT-15J) - do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki przekształconej;
- załączniki do wymienionej informacji, zawierające dane podatników podatku dochodowego, którzy osiągają dochody ze spółki jawnej (CIT-JW) - dla każdego wspólnika - jedynie do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki przekształconej.
W następstwie spółka motywowała, że zagadnienie prawne, jakie przedstawiła organowi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczyło tego, czy informacja z art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT została złożona nieskutecznie i w związku z tym, czy spółka przekształcona wraz z dniem przekształcenia stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Według stanowiska spółki zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, informacja z art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT została złożona nieskutecznie i konsekwentnie spółka przekształcona wraz z dniem przekształcenia stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
W tym stanie sprawy, w ocenie spółki, wątpliwości prawne, będące przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczyły art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT. Jest to przepis prawa podatkowego zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 O.p. Bez wątpienia art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT nie normuje właściwości, uprawnień i obowiązków organów podatkowych w rozumieniu art. 14b § 2a pkt 1 O.p.
Spółka wywodziła, że omawiany art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT uzależnia status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych od skutecznego złożenia w określonym terminie opisanej w nim informacji - do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej oraz naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla każdego podatnika osiągającego dochody z takiej spółki. Zatem wspomniany przepis wymaga złożenia informacji do właściwych organów podatkowych, ale nie określa właściwości tych organów.
Spółka podkreśliła, że - zgodnie z treścią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej - jej wątpliwości prawne sprowadzały się jedynie do kwestii statusu podatnika CIT. Jednocześnie w opisie stanu faktycznego spółka jednoznacznie potwierdziła złożenie informacji do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki przekształconej. Poza tym wniosek spółki o wydanie interpretacji indywidualnej spełniał wszelkie wymogi formalne wymienione w art. 14b O.p., a w szczególności zawierał wyczerpujący opis zaistniałego stanu faktycznego.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie organu oraz postanowienie organu z 13 stycznia 2023 r. nie są zgodne z prawem.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spółka oczekiwała od organu wyjaśnienia kwestii, czy w opisanych okolicznościach informacja, o której stanowi art. 1 ust. 3 pkt 1a lit. a ustawy o CIT, została złożona nieskutecznie i w konsekwencji, czy spółka przekształcona wraz z dniem przekształcenia stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Tej treści pytanie postawione organowi przez spółkę wymaga od sądu - w ramach kontroli legalności ściśle formalnych rozstrzygnięć organu - analizy przedmiotu postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej oraz obowiązków organu interpretacyjnego.
W myśl art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT przepisy tej ustawy mają również zastosowanie do spółek jawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wspólnikami spółki jawnej nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz spółka jawna nie złoży:
a) przed rozpoczęciem roku obrotowego informacji, według ustalonego wzoru, o podatnikach podatku dochodowego od osób prawnych oraz o podatnikach podatku dochodowego od osób fizycznych, posiadających, bezpośrednio lub za pośrednictwem podmiotów niebędących podatnikami podatku dochodowego, prawa do udziału w zysku tej spółki, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 1 albo o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.), lub
b) aktualizacji informacji, o której mowa w lit. a, w terminie 14 dni, licząc od dnia zaistnienia zmian w składzie podatników, lub,
c) informacji, o której mowa w lit. a, w terminie 14 dni, licząc od dnia zarejestrowania spółki jawnej - w przypadku nowo utworzonej spółki jawnej oraz spółki jawnej powstałej z przekształcenia innej spółki
- do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki jawnej oraz naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla każdego podatnika osiągającego dochody z takiej spółki.
W art. 3 O.p. ustawodawca zdefiniował między innymi:
- ustawy podatkowe, przez które rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich (art. 3 pkt 1 O.p.);
- przepisy prawa podatkowego, którymi są przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych (art. 3 pkt 2 O.p.).
Przedmiot interpretacji indywidualnej określa natomiast art. 14b O.p., zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego - interpretację indywidualną (art. 14b § 1 O.p.).
Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.).
Jednocześnie w art. 14b § 2a O.p. ustawodawca przyjął, że przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego:
1) regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych;
2) mające na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania, które odnoszą się do nadużycia przepisów prawa podatkowego, prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej lub podejmowania działań w sposób sztuczny lub bez uzasadnienia ekonomicznego, w tym:
a) zawarte w dziale IIIA w rozdziale 1,
b) zawarte w art. 5a pkt 33d, art. 24 ust. 19 i 20, art. 30f ust. 18, 20 i 20a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 4a pkt 29, art. 12 ust. 13 i 14, art. 22c, art. 24a ust. 16, 18 i 18a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
c) dotyczące przychodów zagranicznej jednostki kontrolowanej pochodzących z transakcji z podmiotami powiązanymi, w przypadku gdy jednostka nie wytwarza w związku z tymi transakcjami wartości dodanej pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma, zawarte odpowiednio w art. 30f ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 24a ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
d) środki ograniczające umowne korzyści.
Biorąc pod uwagę treść wniosku spółki o wydanie interpretacji indywidualnej oraz przytoczony wyżej stan prawny, w ocenie sądu, nie może ulegać wątpliwości, że pytanie spółki skierowane do organu miało za przedmiot przepis prawa podatkowego. Konkretnie, istota wątpliwości prawnych spółki powstałych na tle opisanych okoliczności faktycznych sprowadzała się do przesłanek rozpoznania podatnika podatku dochodowego od osób prawnych.
W konsekwencji dowolne jest stwierdzenie organu, że spółka pytała o właściwość organu podatkowego, do którego należy złożyć informacje wymagane przez art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT. Po pierwsze - we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, przedstawiając organowi stan faktyczny, spółka wprost opisała, że informacja, o której stanowi art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT, została złożona do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę spółki przekształconej, podobnie jak załączniki do tej informacji. Po drugie zaś - pytanie, jakie spółka zadała organowi, nie dotyczyło kwestii właściwości organu podatkowego, do którego należało złożyć informacje, dokumenty przewidziane w art. 1 ust. 3 pkt 1a ustawy o CIT, a więc spółka w tej materii nie formułowała żadnych wątpliwości prawnych i w związku z tym nie oczekiwała od organu wyjaśnienia tego rodzaju wątpliwości w analizowanym postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Zatem powoływanie się przez organ na zakaz wydania interpretacji indywidualnej ustanowiony w art. 14b § 2a O.p. było nieadekwatne do treści wniosku spółki, do skonkretyzowanego w nim przedmiotu postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Dowolne, nieadekwatne do stanu analizowanej sprawy są również argumenty, w których organ przekonywał, że:
- nie jest uprawniony do dokonywania oceny stanu faktycznego ani do "kreowania lub współkreowania tła faktycznego";
- wydanie interpretacji indywidualnej wiąże się z ryzykiem związania organu wydanym rozstrzygnięciem.
Analizując powyższe argumenty organu, należy wyraźnie i stanowczo stwierdzić, że są one sprzeczne z przesłankami, istotą i celami interpretacji indywidualnych. Nadto pomijają treść wniosku spółki o wydanie interpretacji indywidualnej.
Przede wszystkim interpretacja indywidualna ze swej prawnej istoty polega na tym, że organ dokonuje w niej oceny opisanych okoliczności faktycznych lub zdarzenia przyszłego z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego, które są przedmiotem pytania zadanego organowi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Jest to jedyna droga do wydania przez organ prawidłowej, zgodnej z prawem interpretacji indywidualnej, a więc do wyjaśnienia zainteresowanemu przez organ konkretnych wątpliwości prawnych zaistniałych na tle konkretnych okoliczności faktycznych bądź konkretnego zdarzenia przyszłego. Jeśli organ twierdzi, że nie będzie dokonywał oceny okoliczności faktycznych czy zdarzenia przyszłego z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego, które są przedmiotem pytania zadanego organowi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, to tym samym w istocie rzeczy arbitralnie odmawia wykonania obowiązków nałożonych na organ interpretacyjny przez ustawodawcę.
W powyższym znaczeniu organ - co do zasady - ocenia okoliczności faktyczne bądź zdarzenie przyszłe zaoferowane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Bez takiej oceny trudno mówić o wydaniu interpretacji indywidualnej.
Zasadniczo czym innym jest natomiast zakaz prowadzenia postępowania dowodowego i dokonywania przez organ własnych ustaleń faktycznych w ramach rozpatrywania i rozstrzygania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Jednak organ w dotychczasowym toku argumentacji dowolnie pominął podstawowe różnice między oceną okoliczności faktycznych bądź zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej a dokonywaniem przez organ własnych ustaleń faktycznych na podstawie własnej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.
Co więcej, organ nie stwierdził potrzeby stosowania art. 169 § 1 O.p. z tym uzasadnieniem, że chcąc zastosować ten przepis musiałby wówczas wykazać konkretne luki czy niespójności w stanie faktycznym opisanym przez spółkę. Z punktu widzenia logiki oznacza to przecież, że jak dotąd organ nie miał wątpliwości co do zupełności, spójności i klarowności tego opisu w analizowanym wniosku spółki o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ powołał się na brak możliwości, uprawnienia do "kreowania czy współkreowania tła faktycznego" sprawy. Jednocześnie - na potrzeby tej treści argumentu - organ nie wyjaśnił, na czym konkretnie miałoby polegać "kreowanie czy współkreowanie tła faktycznego" sprawy przy wydaniu interpretacji indywidualnej, skoro nie wykazał konkretnych luk, niespójności, niejasności w treści wniosku spółki, które miałyby mieć istotne znaczenie i w efekcie wykluczyć wydanie wnioskowanej interpretacji indywidualnej.
Nie sposób nie zauważyć, że porównanie treści wniosku spółki o wydanie interpretacji indywidualnej z treścią argumentów organu wprost prowadzi do konstatacji, że w istocie rzeczy organ dopatrzył się we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wątpliwości prawnych, których spółka nie przedstawiła organowi. Świadczy to o tym, że organ podjął próbę nieuprawnionej ingerencji w treść wniosku spółki, aby w efekcie odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Nie można również zgodzić się z argumentem organu, nawiązującym do "ryzyka związania organu podatkowego" wydaną interpretacją indywidualną. Obawy organu przed odpowiedzialnością za treść wydanej interpretacji indywidualnej nie stanowią ustawowej przesłanki odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania takiej interpretacji. Odpowiedzialność organu za treść wydanej interpretacji indywidualnej jest bezpośrednio wpisana w istotę i cele omawianej instytucji. Posługując się pewnym uproszczeniem, można powiedzieć, że organ ponosi odpowiedzialność za wydaną interpretację indywidualną, za przyjęte w niej stanowisko prawne w takim zakresie, w jakim interpretacja indywidualna chroni zainteresowanego. W żadnym razie organ nie jest uprawniony do uchylania się od tego rodzaju prawnej odpowiedzialności, wykorzystując w tym celu art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p.
Trzeba przy tym zauważyć, że organ w zaprezentowanym dotychczas toku rozumowania z ochrony przewidzianej przez ustawodawcę dla zainteresowanego na mocy art. 14k i następne O.p. w sposób nieuprawniony uczynił przesłankę, prowadzącą do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Innymi słowy, organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w istocie rzeczy dlatego, że będzie ona chronić zainteresowanego. W ten sposób organ zmierzał do arbitralnej odmowy stosowania obowiązujących przepisów o ochronie prawnej związanej z wejściem interpretacji indywidualnej do obrotu prawnego.
W podsumowaniu powyższych rozważań sąd ocenia, że organ dowolnie zastosował art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p. Uczynił to w taki sposób, który wprost zmierza do wyeliminowania z porządku prawnego instytucji interpretacji indywidualnych, do pozbawienia zainteresowanych uzyskania ochrony prawnej, jaką mają gwarantować interpretacje indywidualne.
Organ dowolnie pominął, że wprowadzenie do porządku prawnego interpretacji indywidualnych miało przede wszystkim służyć zainteresowanym poprzez: - wyeliminowanie stanu niepewności na tle prawidłowości rozliczeń podatkowych; - wyjaśnianie na czym powinno polegać prawidłowe rozliczenie podatkowe w konkretnych sytuacjach zaistniałych bądź dopiero planowanych.
Ustawodawca trud i odpowiedzialność za dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych okolicznościach wpisał w kompetencje organu, który występuje jako profesjonalny reprezentant władzy publicznej w sferze poboru danin. Z kolei profesjonalizm organu interpretacyjnego wyklucza dowolne uchylanie się od wydania interpretacji indywidualnych i w następstwie od odpowiedzialności za treść wydanych interpretacji indywidualnych.
Zapatrywanie przyjęte przez organ wprost prowadzi do sytuacji, w których będzie wydawał interpretacje indywidualne dowolnie, wybiórczo, tylko wtedy, kiedy sam arbitralnie o tym zdecyduje, z pominięciem ustawowych reguł. Tymczasem ustawodawca nie przyznał organowi prawa wyboru, czy wyda interpretację indywidualną, czy też nie wyda w obawie przed popełnieniem błędu i przed odpowiedzialnością za ewentualny błąd.
W konsekwencji sąd jest zdania, że żaden z dotychczasowych argumentów organu obiektywnie, w świetle prawa nie uzasadniał odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Rzetelnie i bezstronnie przeanalizuje wniosek spółki o wydanie interpretacji indywidualnej, przede wszystkim zgodnie z jego treścią. Dopiero na tej podstawie organ rozstrzygnie, w jaki sposób należy zakończyć postępowanie zainicjowane wnioskiem spółki o wydanie interpretacji indywidualnej na gruncie obowiązującego prawa.
Z powodu omówionych wyżej proceduralnych błędów organu sąd uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu z 13 stycznia 2023 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 ze zm. - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (597 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2, § 4 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1687).
Obejmują one wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).