I SA/Lu 25/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki na odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z podatku u źródła, uznając, że spółka nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania 10% udziałów w kapitale płatnika.
Spółka złożyła skargę na odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego opinii o stosowaniu zwolnienia z podatku u źródła przy wypłacie dywidend. Organ odmówił, wskazując na niespełnienie przez spółkę warunku bezpośredniego posiadania co najmniej 10% udziałów w kapitale płatnika, zgodnie z art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. Spółka argumentowała, że posiada prawo do dywidendy na podstawie umowy o odprowadzeniu zysku z bezpośrednim udziałowcem płatnika i powołała się na koncepcję 'look through'. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, podkreślając, że polskie przepisy wymagają bezpośredniego posiadania udziałów, a umowa o odprowadzeniu zysku nie jest równoznaczna z posiadaniem udziałów w kapitale płatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Organ odmówił wydania opinii, ponieważ spółka nie spełniała warunku bezpośredniego posiadania co najmniej 10% udziałów w kapitale płatnika (art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT) oraz warunku wynikającego z tytułu własności (art. 22 ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT). Spółka argumentowała, że posiada prawo do dywidendy na podstawie umowy o odprowadzeniu zysku zawartej z bezpośrednim udziałowcem płatnika i powołała się na koncepcję 'look through approach' oraz interpretację ogólną Ministra Finansów. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że polskie przepisy podatkowe wymagają bezpośredniego posiadania udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę, a umowa o odprowadzeniu zysku nie jest równoznaczna z posiadaniem udziałów. Sąd podkreślił, że koncepcja 'look through' nie służy ustalaniu spełnienia warunku bezpośredniego posiadania udziałów, a jedynie identyfikacji rzeczywistego beneficjenta należności. Interpretacja ogólna Ministra Finansów również nie podważała stanowiska organu, gdyż dotyczyła innych przesłanek niż te będące przedmiotem sporu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o odprowadzeniu zysku nie jest równoznaczna z bezpośrednim posiadaniem udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. Polskie przepisy wymagają posiadania udziałów na własność.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że językowe znaczenie słowa 'bezpośrednio' wyklucza pośrednictwo. Umowa o odprowadzeniu zysku daje prawo do otrzymania dywidendy, ale nie przenosi prawa własności udziałów w kapitale spółki. Koncepcja 'look through' nie służy ustalaniu spełnienia tego warunku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4-6
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4d
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 26b § ust. 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 21 § ust. 3-9
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo ocenił, że spółka nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania co najmniej 10% udziałów w kapitale płatnika. Umowa o odprowadzeniu zysku nie jest równoznaczna z posiadaniem udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. Koncepcja 'look through approach' nie ma zastosowania do ustalania spełnienia warunku bezpośredniego posiadania udziałów.
Odrzucone argumenty
Spółka argumentowała, że posiada prawo do dywidendy na podstawie umowy o odprowadzeniu zysku, co powinno być wystarczające. Spółka powołała się na koncepcję 'look through approach' jako podstawę do zastosowania zwolnienia. Spółka wskazała na interpretację ogólną Ministra Finansów jako potwierdzenie swojej argumentacji.
Godne uwagi sformułowania
bezpośrednio - bez jakiegokolwiek pośrednictwa; osobiście, wprost posiadanie udziału w kapitale spółki w innym państwie członkowskim nie obejmuje użytkowania udziałów koncepcja 'look through' nie służy czynieniu ustaleń w zakresie innych warunków zwolnienia w tym podsiadania przez uzyskującego dochody z dywidend bezpośrednio odpowiedniej ilości udziałów
Skład orzekający
Marcin Małek
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Niezgoda
sędzia
Jakub Polanowski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej wykładni przepisów dotyczących bezpośredniego posiadania udziałów w kapitale spółki dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła, nawet w przypadku istnienia umów o odprowadzeniu zysku i stosowania koncepcji 'look through'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między posiadaniem udziałów a prawem do dywidendy na podstawie umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z międzynarodowym przepływem dywidend i stosowaniem zwolnień podatkowych, co jest istotne dla wielu firm działających transgranicznie. Wykładnia pojęcia 'bezpośredniego posiadania udziałów' jest kluczowa.
“Czy umowa o zysk zastąpi posiadanie udziałów? WSA wyjaśnia kluczowe warunki zwolnienia z podatku u źródła.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Lu 25/25 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-04-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda Jakub Polanowski Marcin Małek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Skarżony organ Naczelnik Urzędu Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 278 art. 22 ust. 4-6; art. 22 ust. 4a i ust. 4d; art. 26b ust. 3 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego opinii o stosowaniu preferencji z dnia 12 listopada 2024 r. nr 0671-SPZ-4.4100.628.2023.28 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 12 listopada 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie (organ), po rozpatrzeniu wniosku F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (płatnik, wnioskodawca, skarżąca) odmówił wydania opinii o możliwości stosowania zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w przypadku dokonywania w obowiązującym roku podatkowym wypłat dywidend na rzecz M. z siedzibą w M. (podatnik), których łączna kwota przekroczy kwotę określoną wart. 26 ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w sprawie spełniony jest wymóg określony w art. 22 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy o CIT. Podstawa odmowy wydania opinii jest natomiast brak spełnienia przesłanki zawartej w art. 22 ust 4 pkt 3 i ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT. Zgodnie z treścią wskazanych przepisów zwalnia się przychody z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych, jeżeli spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1. W "Piśmie ogólnym do WH-WOP" z 29 sierpnia 2023 r. wnioskodawca wskazał na pośredni - a nie bezpośredni - udział podatnika w kapitale płatnika oraz powołał się na zawarcie umowy z 6 marca 2017 r. o odprowadzeniu zysku zawartej przez podatnika z bezpośrednim udziałowcem płatnika tj. M. 1 Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego dla płatnika aktualnego na dzień wydania opinii nie odnotowano wpisu potwierdzającego posiadanie przez podatnika co najmniej 10% udziałów w kapitale płatnika. Tym samym nie został spełniony wymóg określony w art. 22 ust. 4 pkt 3 i ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT. W myśl art. 26b ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT organ odmawia wydania opinii o stosowaniu preferencji w przypadku niespełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4-6, albo warunków zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W przedmiotowej sprawie zaszła natomiast negatywna przesłanka do wydania opinii o stosowaniu preferencji w postaci niespełnienia warunku określonego w art. 22 ust. 4 pkt 3 i ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT, bowiem podatnik nie posiada bezpośrednio udziałów w kapitale płatnika. Na opisane rozstrzygnięcie płatnik wniósł skargę domagając się jego uchylenia i zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26b ust 3 pkt 1 ustawy o CIT, poprzez jego błędną wykładnią i zastosowanie w sprawie. Jak argumentował, 6 marca 2017 r. M. 1 zawarła z M. umowę o odprowadzaniu zysków. Na jej podstawie podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych jest M. a podstawę opodatkowania stanowi suma dochodów obu spółek. Obie spółki prowadzą rzeczywistą działalność na terytorium Niemczech, są rezydentami podatkowymi w tym państwie i żadna ze spółek nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania w Niemczech. Tymczasem organ odmówił wydania opinii o stosowaniu przez płatnika, zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego w Polsce na podstawie art. 22 ust 4 ustawy o CIT uznając, że nie zostały spełnione warunki do zwolnienia wskazane w tym przepisie. Organ podatkowy uznał bowiem, że musi zachodzić tożsamość miedzy podmiotem otrzymującym dywidendę wskazanym w art. 22 ust 4 pkt 2 ustawy o CIT a podatnikiem podatku dochodowego. Organ pominął fakt istnienia szczególnej regulacji istniejącej w prawie niemieckim, w ramach której spółki w jednej grupie kapitałowej mogą zawrzeć umowę, w której spółka "córka" przenosi na spółkę "matkę" cały wypracowany zysk w danym roku i podlega on opodatkowaniu podatkiem dochodowym na poziomie spółki "matki". Zatem w tym szczególnym systemie, rzeczywistym podatnikiem jest M. , a udziałowcem płatnika, otrzymującym dywidendę - M. 1. W zaistniałym stanie należy zastosować koncepcję "look through", która przyjmuje, że kryteria do zwolnienia z opodatkowania można zastosować również w sytuacji, gdy bezpośredni udziałowiec polskiej spółki wypłacającej dywidendę, przekazuje ją swojemu udziałowcowi (spółce "babce"), o ile ten ostatni podmiot (spółka babka) spełnia kryteria podlegania opodatkowaniu od całości uzyskiwanych dochodów w państwie rezydencji. W takiej sytuacji "patrzy się przez podmiot otrzymujący dywidendą" z Polski i ocenia spełnienie warunków do zwolnienia z opodatkowania na poziomie ostatecznego właściciela. Na prawo do stosowania tej koncepcji wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 stycznia 2023 r. II FSK 1588/20, wydanym do obecnie obowiązującego stanu prawnego. Zdaniem NSA koncepcja look-through approach "pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania, bądź zwolnienia z opodatkowania, w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest co prawda poprzez pośrednika - podmiot niebędący rzeczywistym beneficjentem, ale ów rzeczywisty beneficjent ma siedzibę na terytorium UE (EOG) i jest znany". Sąd zwrócił również uwagę, że powyższy pogląd był akceptowany przez organ interpretacyjny (por. interpretacja DKIS z 14 czerwca 2022 r., nr [...]). Jednocześnie nie stoi ona w sprzeczności z postanowieniami dyrektywy Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych Państw Członkowskich. Skarżąca powołała się także na stanowisko Ministra Finansów wyrażone w interpretacji ogólnej z dnia 15 listopada 2024 r. dotyczącej niektórych warunków stosowania zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Jej zdaniem z wyrażonego tam stanowiska można wyciągnąć wniosek, że przy ocenie, czy dywidenda wypłacana przez płatnika podlega zwolnieniu z opodatkowania w Polsce, nie ma znaczenia fakt, że M. 1 nie płaci samodzielnie podatku w Niemczech, ze względu na jego indywidualną sytuację - tu zawartą umowę o odprowadzaniu zysków z M. . Podatnikiem bowiem, podlegającym opodatkowaniu w Niemczech jest ta druga spółka, od całości uzyskiwanych dochodów własnych, jak i M. 1". Zdaniem skarżącej, w jej specyficznej sytuacji, miała prawo wystąpić z wnioskiem o wydanie opinii o stosowaniu preferencji, a warunki do zwolnienia dywidendy wskazane w art. 22 ust 4 ustawy o CIT są spełnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko prezentowane w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Prawidłowo organ wskazał, że wydając opinię o stosowaniu preferencji w postaci zwolnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 4-6 ustawy o CIT, organ przede wszystkim ocenia dowody i oświadczenia przedłożone przez wnioskodawcę. To bowiem po jego stronie leży obowiązek dowodowy. Podstawy odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji zawiera natomiast art. 26b ust. 3 ustawy o CIT. Organ w sprawie z wniosku w przedmiocie wydania opinii o stosowaniu preferencji jest zatem zobowiązany do zbadania czy strona wykazała spełnienie przesłanek zawartych w art. 22 ust. 4-6 ustawy o CIT, a w przypadku ich nie wykazania organ odmawia wydania opinii o stosowaniu preferencji. Co istotne nie spełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek obliguje organ do odmowy wydania rzeczonej opinii. Jednym z takich warunków, wyrażonym w art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, którego spełnienie jest przedmiotem sporu w sprawie jest posiadanie przez podatnika (podmiot otrzymujący dywidendę) bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika (podmiot wypłacający dywidendę). Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 22 ust. 4a i ust. 4d ustawy o CIT. Pierwszy z przepisów mówi, że zwolnienie, o którym mowa w ust. 4, ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółka uzyskująca dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada udziały (akcje) w spółce wypłacającej te należności w wysokości, o której mowa w ust. 4 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat. Z kolei drugi stanowi, że zwolnienie, o którym mowa w ust. 4, stosuje się: 1) jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 4 pkt 3, wynika z tytułu własności; 2) w odniesieniu do dochodów uzyskanych z udziałów (akcji) posiadanych na podstawie tytułu: a) własności, b) innego niż własność, pod warunkiem że te dochody (przychody) korzystałyby ze zwolnienia, gdyby posiadanie tych udziałów (akcji) nie zostało przeniesione. Bezspornym zatem jest, że przywołanych przepisów wynika, że warunkiem zwolnienia od podatku dochodu z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest posiadanie udziałów (akcji) - po pierwsze - jedynie bezpośrednio, a po drugie – w określonej wielkości (nie mniej niż 10%). Zgodnie ze znaczeniem językowym "bezpośrednio" to bez jakiegokolwiek pośrednictwa; osobiście, wprost, zaś "bezpośredni" to nie mający ogniw pośrednich, dotyczący kogoś czy czegoś wprost (Multimedialny Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 2009, tom I). Coś można zatem posiadać lub wykonywać samodzielnie bez udziału innych podmiotów lub przy ich wykorzystaniu. W związku z tym "bezpośrednio" jest pojęciem znaczeniowo odmiennym (przeciwstawnym) od pojęcia "za pośrednictwem". Wykładnia językowa analizowanego przepisu nie pozostawia w związku z tym jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych wskazując, że bezpośrednim udziałowcem spółki wypłacającej dywidendę ma być spółka uzyskująca dochody (przychody) z tych dywidend. Skoro bezspornym w sprawie jest, że uzyskującym dochody jest M. z siedzibą w M. (podatnik), to oczywistym jest, że w celu skorzystania ze zwolnienia dywidendowego zobligowany był do posiadania wskazanej wielkości udziałów w spółce wypłacającej dywidendę, a nie tylko do posiadania prawa do dywidendy na podstawie umowy o odprowadzeniu zysków zawartej z udziałowcem płatnika. Warunek bezpośredniego posiadania przez podatnika udziałów w spółce wypłacającej dywidendę wyklucza jakikolwiek udział podmiotów trzecich, które by "pośredniczyły" w tym stosunku prawnym dotyczącym posiadania udziałów. Zatem w sytuacji gdy pomiędzy rzeczywistym beneficjentem dywidendy, a spółką ją wypłacającą (płatnikiem) ulokowany jest podmiot który pośredniczy między tymi spółkami w przekazaniu dywidendy, to nie można mówić, że istnieje bezpośredni związek prawny między spółką wypłacającą dywidendę (art. 22 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT) i uzyskującą dochody z dywidend (art. 22 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT). W sprawie nie jest natomiast kwestionowane, że podatnikiem jest wskazany podmiot, który jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych przez płatnika dywidend, tj. otrzymuje dywidendy dla własnej korzyści oraz decyduje samodzielnie o ich przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z ich utratą. Nie jest on jednak udziałowcem płatnika, którym jest M. 1, a zatem podmiot inny niż podatnik. Na pośredni - a nie bezpośredni - udział podatnika w kapitale płatnika wskazał sam wnioskodawca powołując się na zawarcie umowy z 6 marca 2017 r. o odprowadzeniu zysku zawartej przez podatnika z bezpośrednim udziałowcem płatnika tj. M. 1. Podmiot oznaczony we wniosku jako podatnik nie spełnia zatem jednego z warunków zwolnienia dywidendy, określonego w art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT. Trafne zatem jest stanowisko organu, że w takiej sytuacji nie można mówić o zachowaniu warunku posiadania przez podatnika bezpośredniego udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. W rozpatrywanej sprawie istnieje bowiem rozdzielenie - za pomocą spółki pośredniczącej - podatnika, który jest rzeczywistym właścicielem należności dywidendowych od spółki wypłacającej dywidendę. Posiadanie przez podatnika prawa do udziału w zyskach spółki, która to posiada dopiero udziały płatnika w żaden sposób nie oznacza, że podatnik posiada udziały płatnika. Warunek określony art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT nie został zatem spełniony. Odmienne rozumienie przedstawionej sytuacji jest całkowicie nieuzasadnione. W kontekście prezentowanej argumentacji, zwrócić należy uwagę na treść art. 22 ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którym przedmiotowe zwolnienie, stosuje się jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 4 pkt 3, wynika z tytułu własności. W sprawie bezspornym zaś jest, że dywidenda objęta wnioskiem inicjującym postępowanie wynikała z umowy o odprowadzeniu zysku zawartej pomiędzy podatnikiem i bezpośrednim udziałowcem płatnika. Skoro zatem M. prawo do dywidendy objętej wnioskiem nabyła na podstawie umowy o odprowadzeniu zysku, a nie posiadania udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej dywidendę, to nie został spełniony warunek z omawianego przepisu. Nie ma przy tym racji skarżąca wskazując, że wypłacone na jej rzecz kwoty zawsze powinny być oceniane jako dywidenda, niezależnie od tego czy dostaje je akcjonariusz, czy rzeczywisty beneficjent. Jak wyżej wskazano, art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT spełnienie warunku do zwolnienia uzależnia w od "bezpośredniego posiadania udziałów (akcji) w kapitale spółki". Natomiast art. 22 ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT stanowi, że posiadanie to musi wynikać z tytułu własności. Posiadanie prawa do dywidendy (z tytułu np. umowy o odprowadzeniu zysku) nie przenosi prawa własności udziałów (akcji). Na podstawie tego typu umowy podatnik nabył wyłącznie prawo do otrzymania dywidendy przypadającej na udziały (akcje). Tym samym taki podmiot nie można uznać za podmiot posiadający udziały bezpośrednio. Bezpośredniość w żadnym wypadku nie może dotyczyć posiadania tytułu do praw udziałowych w spółce, jak sugeruje skarżąca, ale ma dotyczyć posiadania udziałów w spółce. Wynika to wprost z literalnego brzmienia art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, który odwołuje się do bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, a nie do bezpośredniego posiadania tytułu do realizacji praw udziałowych w spółce. Tym samym nie wystarczy dysponowanie prawem do dywidendy wynikające z umowy, gdyż nie jest to jednoznaczne z bezpośrednim posiadaniem udziałów (akcji). Udział w kapitale rozumiany jest jako część kapitału zakładowego (akcyjnego) spółki i wyznacza ogół praw i obowiązków wspólników (akcjonariuszy) w stosunku do spółki, zaś umowne ustanowienie cesji praw do dywidendy uprawnia jedynie do jej pobierania. Faktem jest, że ustawodawca rozróżnia prawo do udziału w kapitale (majątku) spółki (art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy) od prawa do dywidendy i innych udziałów w zysku spółki wypłacającej dywidendę, posługując się pojęciem "uzyskujący dochody z dywidendy", co oznacza faktycznego odbiorcę dywidendy, zatem także na podstawie umowy o odprowadzeniu zysków. Należy jednak zwrócić uwagę, że poprzez odwołanie się w pkt 3 ust. 4 art. 22 ustawy do pkt 2 ust. 4 art. 22 uzyskujący dochody z dywidendy, aby korzystać ze zwolnienia musi jednocześnie posiadać prawo do określonej ilości udziałów spółki. Przysługujące spółce otrzymującej dywidendę prawo pozwala jedynie na otrzymanie dywidendy, ale nie daje prawa do udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. Prawo do udziału w kapitale spółki wypłacającej dywidendę przysługuje bowiem nadal spółce, która umownie przeniosła posiadane prawo do dywidendy na podatnika. Tym samym podmiot który ma tylko prawo do dywidendy bez odpowiedniej ilości udziałów spornego warunku zwolnienia nie spełnia. Przyjęcie takiej wykładni odpowiada również rozumieniu pojęcia "posiadanie udziału" w dyrektywie 90/435/EWG. W orzeczeniu ETS z 22 grudnia 2008 (C-48/07), wydanym w sprawie Les Vergers du Vieux laves S.A. Trybunał stwierdził, że "pojęcie udziału w kapitale spółki w innym państwie członkowskim w rozumieniu art. 3 dyrektywy Rady 90/435/EWG z dnia 23 lipca 1990 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich nie obejmuje użytkowania udziałów". Wyrok ten nie dostarcza więc argumentów na potwierdzenie tezy, że użyte w ustawie sformułowanie "posiada bezpośrednio udziały w kapitale spółki" (analogicznie do zawartego w art. 3 ust. 1 dyrektywy 90/435/EWG), należy rozumieć jako obejmujące swą treścią zawsze dywidendę (otrzymaną niezależnie czy przez akcjonariusza czy użytkownika). W związku z tym w celu usunięcia ewentualnych wątpliwości odnośnie do ustalania wysokości udziału kapitałowego na potrzeby zwolnienia, jednoznacznie wskazano, że prawo do zwolnienia przysługuje jedynie w przypadku posiadania udziałów (akcji) na własność. Konkludując, w pełni zasadnie uznał organ, że podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji był art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, warunkujący zastosowanie zwolnienia z podatku otrzymanej dywidendy od bezpośredniego posiadania udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. Skoro bowiem, na gruncie niespornego stanu faktycznego spółka nie spełnia warunku bezpośredniego posiadania nie mniej niż 10% udziałów w kapitale spółki dywidendę wypłacającej, to za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia zarówno art. 22 ust. 4 pkt 3 jak i art. 26b ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT. Nie ma przy tym racji skarżąca, wskazując, że w sprawie powinna znaleźć zastosowanie koncepcja przejrzystości (transparentności, ang. look through approach). Pomijając nawet całkowicie okoliczność, że koncepcja ta wynika wyłącznie z orzecznictwa i nie jest uregulowana w polskich ustawach podatkowych (zob.: M. Boniecka, "Look through approach" w kontekście nowego mechanizmu poboru podatku u źródła, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, nr 3/2020, str. 22 i 24; I. Krzemińska, Zastosowanie tzw. koncepcji look through approach w płatnościach transgranicznych, Kazus podatkowy, styczeń 2020, str. 34), co samo w sobie czyni wątpliwym konieczność jej stosowania, to wskazać należy, że według tej koncepcji organ podatkowy bada, kto jest rzeczywistym właścicielem należności w sytuacji, gdy podmiot uzyskujący należność przekazuje ją dalej. Innymi słowy koncepcja ta dotyczy jedynie ustalania, kto jest rzeczywistym właścicielem dywidendy. Oznacza to, że koncepcja ta nie służy czynieniu ustaleń w zakresie innych warunków zwolnienia w tym podsiadania przez uzyskującego dochody z dywidend bezpośrednio odpowiednej ilości udziałów (akcji) w kapitale spółki je wypłacającej (płatnika). Założeniem jej jest wyłącznie ustalenie statusu rzeczywistego właściciela podmiotu, na rzecz którego pośrednik, przekazuje daną płatność, w konsekwencji czego polski płatnik należności będzie miał możliwość skorzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania podatkiem u źródła. Tym samym nie może mieć miejsca do ustalenia istnienia przesłanki wskazanej w art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, a zatem do sytuacji gdy podatnik z państwa członkowskiego Unii Europejskiej będący rzeczywistym właścicielem należności dywidendowej otrzymuje tę należność za pośrednictwem innego podmiotu niebędącego jej rzeczywistym właścicielem, od polskiego płatnika, nawet wówczas, gdy podatnik ten nie posiada - co najmniej 10% udziałów (akcji) w kapitale płatnika wypłacającego dywidendę. W ocenie Sądu, również interpretacja ogólna z dnia 15 listopada 2024 r. nr DD9.8202.1.2024 dotycząca niektórych warunków stosowania zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT nie podważa prawidłowości stanowiska organu. Rzeczona interpretacja ogólna została wydana w związku z wątpliwościami interpretacyjnymi na gruncie przesłanki z art. 22 ust. 4 pkt 2 i 4 ustawy o CIT, natomiast przedmiotem sporu w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest niespełnienie warunku określonego w art. 22 ust. 4 pkt 3 i ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT - tj. warunku bezpośredniego posiadania przez spółkę uzyskującą dochody (przychody) z dywidend 10 % udziałów w spółce wypłacającej dywidendę. Należy też zwrócić uwagę, że analogiczną wykładnię art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT zaprezentowano w interpretacji indywidualnej z 2 maja 2024 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr [...], od której to interpretacji WSA w Warszawie oddalił skargę wyrokiem z 26 września 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 1525/24. Takie stanowisko zawarto również w innych interpretacjach indywidualnych, ocenionych przez sądy administracyjne jako zgodne z prawem (v. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2544/22, III SA/Wa 2543/22 i III SA/Wa 2542/22). Prawidłowo zatem w realiach niniejszej sprawy organ zastosował art. 26b ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT i odmówił wydania opinii o stosowaniu preferencji z uwagi na niespełnienie przez podatnika warunków określonych w art. 22 ust. 4-6. W przedmiotowej sprawie zaszła bowiem negatywna przesłanka do wydania opinii o stosowaniu preferencji w postaci niespełnienia warunku określonego w art. 22 ust. 4 pkt 3 i ust. 4d pkt 1 ustawy o CIT, bowiem jak wyżej wskazano podatnik nie posiada bezpośrednio udziałów w kapitale płatnika. W tym stanie rzeczy, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę