I SA/Lu 242/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę W. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r. Organ odmawiając zwolnienia, opierał się wyłącznie na danych z CEIDG, według których przeważająca działalność gospodarcza skarżącego nie odpowiadała kodowi PKD wymaganemu do ulgi. Skarżący argumentował, że jego faktyczne dochody pochodzą z działalności gastronomicznej i powołał się na wcześniejszy prawomocny wyrok WSA w analogicznej sprawie, zarzucając organowi ignorowanie jego ustaleń. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS. Sąd podkreślił, że organ rażąco naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie zastosował się do wiążącej wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku z dnia 7 października 2021 r. (sygn. III SA/Lu 388/21). W poprzedniej sprawie WSA wskazał, że dane z rejestru REGON nie są niepodważalne i przedsiębiorca może wykazać rzeczywisty stan faktyczny innymi dowodami, a organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Organ w obecnej sprawie ponownie ograniczył się do danych z rejestru, nie badając twierdzeń skarżącego i nie dając mu możliwości przedstawienia dowodów. Sąd uznał takie postępowanie za sprzeczne z zasadami praworządności, sprawiedliwości proceduralnej oraz celem ustawy COVID-19, prowadzące do dowolności w przyznawaniu ulg.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji publicznej oraz obowiązek badania stanu faktycznego ponad dane z rejestrów urzędowych.
Dotyczy spraw o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w ramach specustawy COVID-19, ale zasady dotyczące związania orzeczeniami i badania stanu faktycznego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może opierać się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, czy też powinien zbadać rzeczywisty stan faktyczny przedstawiony przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ nie może opierać się wyłącznie na danych z rejestru CEIDG, lecz ma obowiązek zbadać rzeczywisty stan faktyczny przedstawiony przez stronę, dopuszczając dowody przeciwko wpisom urzędowym.
Uzasadnienie
Dane z rejestru CEIDG stanowią jedynie dowód, który może być wzruszony. Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dopuścić dowody na okoliczność rzeczywistej przeważającej działalności gospodarczej, zgodnie z zasadami K.p.a.
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Art. 153 P.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ignorowanie prawomocnego wyroku stanowi rażące naruszenie prawa.
Czy odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania składek z powodu rozbieżności między kodem PKD w CEIDG a faktyczną działalnością gospodarczą, bez zbadania dowodów strony, narusza zasady konstytucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postępowanie narusza zasady konstytucyjne, w tym zasadę praworządności, równości wobec prawa i sprawiedliwości proceduralnej.
Uzasadnienie
Działanie organu wbrew prawomocnemu wyrokowi sądu, ignorowanie dowodów strony i opieranie się wyłącznie na formalnych danych rejestrowych, prowadzi do dowolności i zaprzecza celom wsparcia antykryzysowego, naruszając tym samym standardy konstytucyjne.
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
K.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
K.p.a. art. 76 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie i w granicach prawa.
K.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
K.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 79a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
ustawa COVID-19 art. 31zo § pkt 11
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w tym kod PKD przeważającej działalności na ostatni dzień listopada 2020 r.
ustawa COVID-19 art. 31zq § 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Postępowanie w sprawach zwolnienia z obowiązku opłacania składek prowadzone na zasadach K.p.a.
rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Podstawa do przyjęcia, że organ ma oprzeć się wyłącznie na danych z rejestru REGON.
rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9 § 1
Sposób kodowania działalności według PKD.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9 § 2 pkt 3 lit. a
Sposób ustalania przeważającej działalności gospodarczej na podstawie udziału przychodów lub pracujących.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rażąco naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez ignorowanie wiążącego charakteru prawomocnego wyroku WSA w sprawie III SA/Lu 388/21. • Organ nie zbadał stanu faktycznego i nie dopuścił dowodów na okoliczność przeważającej działalności gospodarczej skarżącego, opierając się wyłącznie na danych z CEIDG. • Postępowanie organu narusza zasady konstytucyjne, w tym praworządność i sprawiedliwość proceduralną.
Godne uwagi sformułowania
Organ 'zakpił' z wyroku sądowego. • Zaskarżona decyzja organu oraz decyzja organu z 31 stycznia 2022 r. rażąco naruszają prawo. • Kontrolowane decyzje organu pozostają w oczywistej, jednoznacznej sprzeczności ze stanowiskiem prawnym wyrażonym wcześniej w sprawie sygn. III SA/Lu 388/21. • Organ ma konstytucyjny i ustawowy - jasny i jednoznaczny - obowiązek po pierwsze wykonać prawomocny wyrok w sprawie sygn. III SA/Lu 388/21. • W demokratycznym państwie prawnym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. • Rozstrzygnięcie organu władzy publicznej, które jest jednoznacznym zaprzeczeniem stanowiska prawnego przyjętego w prawomocnym wyroku sądowym wydanym w danej sprawie, w żadnym razie nie może kształtować sytuacji prawnej obywatela i nie może powodować dla obywatela jakichkolwiek negatywnych skutków.
Skład orzekający
Halina Chitrosz-Roicka
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
sprawozdawca
Grzegorz Wałejko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji publicznej oraz obowiązek badania stanu faktycznego ponad dane z rejestrów urzędowych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w ramach specustawy COVID-19, ale zasady dotyczące związania orzeczeniami i badania stanu faktycznego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą ignorować prawomocne wyroki sądów, co prowadzi do naruszenia praw obywateli i podważa zaufanie do państwa. Podkreśla znaczenie zasady praworządności.
“Organ ZUS zignorował wyrok sądu. Sąd stwierdził nieważność decyzji i przypomniał o obowiązku przestrzegania prawa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.