I SA/LU 242/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-05-20
NSApodatkoweŚredniawsa
podatekkarta podatkowaumorzenie podatkupostępowanie podatkowedziedziczenieśmierć podatnikaprawo administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie w sprawie odmowy umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993 z uwagi na śmierć podatnika i brak dziedziczenia zobowiązań podatkowych.

Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993. W trakcie postępowania przed NSA, a następnie WSA, skarżący zmarł. Po zawieszeniu postępowania i jego przejęciu przez WSA, sąd stwierdził, że zobowiązania podatkowe nie podlegają dziedziczeniu, ponieważ są ściśle związane z osobą podatnika i nie mają charakteru cywilnoprawnego. W związku z tym, postępowanie zostało umorzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak w trakcie postępowania skarżący zmarł. Postępowanie zostało zawieszone, a następnie, po wejściu w życie przepisów o sądach administracyjnych, przejęte przez WSA w Lublinie. Po ustaleniu spadkobiercy, sąd stwierdził, że zobowiązania podatkowe, zwłaszcza te powstałe przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, nie podlegają dziedziczeniu. Zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz orzecznictwem, obowiązek podatkowy jest ściśle związany z osobą podatnika i nie przechodzi na spadkobierców. W związku z tym, że przedmiot postępowania dotyczył praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik postępowania nie dotyczył interesu prawnego spadkobierców, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązania podatkowe nie podlegają dziedziczeniu, ponieważ są ściśle związane z osobą podatnika i nie mają charakteru cywilnoprawnego.

Uzasadnienie

Obowiązek podatkowy jest osobisty i niezbywalny. W przeciwieństwie do zobowiązań cywilnoprawnych, zobowiązania podatkowe nie wchodzą w skład spadku i nie przechodzą na spadkobierców z mocy prawa. Organ podatkowy musi orzekać o odpowiedzialności spadkobiercy jako osoby trzeciej w odrębnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (15)

Główne

PPSA art. 128 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do podjęcia zawieszonego postępowania po wskazaniu spadkobierców.

u.z.p.

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

Regulowała zasady powstania, wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych za lata 1992-1993.

PPSA art. 161 § 1 pkt 2 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa umorzenia postępowania, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Pomocnicze

PPSA art. 128 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 106

PPSA art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 roku podlegają rozpoznaniu przez WSA.

PPSA art. 13 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie właściwości WSA.

PPSA art. 127 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności podejmowane w czasie zawieszenia postępowania.

o.p. art. 332

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości powstałych przed wejściem w życie Ordynacji, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

o.p. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców.

o.p. art. 98 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe.

o.p. art. 100

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Kontynuacja postępowania z udziałem spadkobierców.

k.c. art. 922 § 1

Kodeks cywilny

Dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązania podatkowe nie podlegają dziedziczeniu, ponieważ są ściśle związane z osobą podatnika i nie mają charakteru cywilnoprawnego. Po śmierci podatnika ustaje jego zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny, w tym obowiązek podatkowy.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek podatkowy, w tym obowiązek poddania się postępowaniu podatkowemu, jest ściśle związany z osobą podatnika żaden przepis materialnego prawa podatkowego nie przewiduje możliwości przenoszenia obowiązku podatkowego w drodze cesji lub sukcesji na osoby trzecie nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy

Skład orzekający

Edward Oworuszko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach podatkowych po śmierci strony, gdy zobowiązanie nie podlega dziedziczeniu."

Ograniczenia: Dotyczy zobowiązań podatkowych powstałych przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej i interpretacji przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych w kontekście dziedziczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa podatkowego dotyczącą dziedziczenia zobowiązań, co jest istotne dla prawników i osób zarządzających spadkami.

Czy długi podatkowe przechodzą na spadkobierców? WSA wyjaśnia.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 242/05 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Edward Oworuszko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 128 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 108 poz 486
Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 20 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Edward Oworuszko po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993 p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
W dniu 6 września 1996 roku J. G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993.
Dnia 26 sierpnia 1997 roku Sąd powziął wiadomość o tym, ze J.G. zmarł.
W związku z tym, postanowieniem z dnia 24 września 1997 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.97 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 rnaja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn.zm...
Z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 rmaja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm/ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne, a to zgodnie z art.3, art.85 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/. Stosownie przy tym do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądem właściwym w niniejszej sprawie jest, zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Na wezwanie Sądu, pismem datowanym na dzień 18 maja 2005 roku /data wpływu do Sądu 19 maja 2005 roku / żona zmarłego J. G. – K. P. (poprzednio G.) wskazała, iż jedynym spadkobiercą po J. F.G. jest ona sama.
Wskazanie spadkobierców pozwoliło na podjęcie zawieszonego postępowania stosownie do art.128 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co było konieczne, gdyż w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone sąd może podejmować jedynie czynności zmierzające do podjęcia postępowania lub wstrzymania wykonania aktu lub czynności /art.127 § 3 powołanej ustawy/.
Rozpoznając sprawę z udziałem spadkobierców skarżącego stwierdzić natomiast należało, ze przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa umorzenia podatku z tytułu karty podatkowej za lata 1992-1993, a więc w okresie gdy zasady powstania wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych regulowała jeszcze ustawa z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. z 1993 roku, Nr 108, poz486, z późn. zm./.
Z dniem 1 stycznia 1998 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm., obecnie Dz.U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60/, która przewiduje wprawdzie odpowiedzialność spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawców na określonych w kodeksie cywilnym zasadach odpowiedzialności za długi spadkowe i stanowi, ze w razie śmierci strony w toku postępowania jest ono kontynuowane z udziałem jej spadkobierców /art.97 § 1, art.98 § 1, art.1OO i nast./, jednakże na mocy art.332 tej ustawy do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej, stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
W związku tym zważyć należy, iż zgodnie z tymi przepisami, po śmierci podatnika jego spadkobierca nie staje się z mocy prawa stroną prowadzonego w stosunku do spadkodawcy postępowania podatkowego. Jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy jest niewątpliwie, zgodnie z art. 4O i 44 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, o której organ podatkowy zobowiązany jest jednak orzec w odrębnym postępowaniu. Nie powinno budzić wątpliwości, że z chwilą śmierci podatnika będącego osobą fizyczną ustaje zdolność prawna, a tym samym wygasają prawa i obowiązki mające charakter osobisty i niezbywalny. Obowiązek podatkowy, w tym obowiązek poddania się postępowaniu podatkowemu, jest ściśle związany z osobą podatnika, bowiem żaden przepis materialnego prawa podatkowego nie przewiduje możliwości przenoszenia obowiązku podatkowego w drodze cesji lub sukcesji na osoby trzecie. Zgodnie z treścią art. 922 § 1 kodeksu cywilnego dziedziczeniu podlegają prawa obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, mające charakter cywilnoprawny. W skład spadku nie wchodzą` natomiast prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych - karnoprawnych, administracyjnoprawnych czy finansowych. W związku z tym stwierdzić należy, ze nie należą do spadku, a tym samym nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania podatkowe spadkodawcy. Stąd też gdy w trakcie postępowania podatnik zmarł, w jego miejsce nie może wstąpić spadkobierca, bowiem postępowanie nie dotyczy obowiązku mającego charakter dziedziczny. / zob. wyrok NSA z 5 listopada 1997 roku, I SA/Lu 1373/96, LEX nr 34642/ .
Reasumując, skoro przedmiot niniejszego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a wynik tego postępowania nie dotyczy interesu prawnego spadkobierców, to uzasadnia to umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI