I SA/Lu 231/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-04-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowysamochodywewnątrzwspólnotowe nabycieprawo UEdyskryminacja podatkowanadpłatazwrot podatkusądownictwo administracyjne

WSA w Lublinie uchylił i stwierdził nieważność decyzji organów celnych dotyczących podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, uznając je za wydane z naruszeniem prawa i sprzeczne z prawem UE.

Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Sąd administracyjny stwierdził nieważność i uchylił decyzje organów celnych, uznając je za wydane bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem prawa materialnego, w tym przepisów UE dotyczących swobodnego przepływu towarów i zakazu dyskryminacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w części określającej zobowiązanie podatkowe, a także uchylił te decyzje w pozostałym zakresie. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że decyzje organów celnych zostały wydane z naruszeniem prawa, w tym bez podstawy prawnej (w części uchylającej decyzję organu I instancji) oraz z naruszeniem prawa materialnego (w części odmawiającej stwierdzenia nadpłaty). Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie C-313/05, który interpretował przepisy TWE dotyczące zakazu dyskryminacji podatkowej. Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od samochodów używanych nabywanych wewnątrzwspólnotowo mogą być sprzeczne z art. 90 TWE, jeśli kwota podatku przewyższa podatek zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy w celu ustalenia, czy zapłacony podatek akcyzowy nie stanowi nadpłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mogą być sprzeczne z prawem UE, jeśli kwota podatku akcyzowego nałożona na używane pojazdy nabyte w innym państwie członkowskim przewyższa podatek zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku ETS w sprawie C-313/05, który wskazał, że art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, gdy kwota podatku nałożona na używane pojazdy nabyte w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. Polskie przepisy, obciążające akcyzą samochody nie-zarejestrowane w kraju, mogły prowadzić do takiej dysproporcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

o.p. art. 80 § ust.1

Ordynacja podatkowa

Podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, nie zarejestrowanego na terytorium kraju, jest obowiązany po przywozie złożyć deklarację i dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji.

o.p. art. 81 § ust.1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej w terminie 5 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 80 § ust.1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81 § ust.1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82 § ust.2

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania (kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić sprzedawcy) wynika z dokumentu nabycia.

p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.1 lit.a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par.2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 72-80

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.a.

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

o.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

Przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 233 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego.

o.p. art. 247 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy dotyczące akcyzy od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów są sprzeczne z art. 90 TWE, gdyż mogą prowadzić do dyskryminacji podatkowej. Decyzje organów celnych zostały wydane z naruszeniem prawa, w tym bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów celnych, że polskie przepisy nie naruszają prawa UE i nie ma podstaw do stwierdzenia nadpłaty.

Godne uwagi sformułowania

kwalifikowana wada prawna zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone – tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone – tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony orzeczenie interpretacyjne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wywołuje skutki ex tunc

Skład orzekający

Anna Kwiatek

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Czajecka-Szpringer

członek

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów, zasady dotyczące wydawania decyzji przez organy odwoławcze i stwierdzania nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 2004-2007 i specyfiki opodatkowania akcyzą samochodów używanych w tamtym okresie. Wyrok ETS stanowił punkt zwrotny w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację podatników nabywających towary z innych krajów członkowskich. Wyrok ETS jest kluczowy dla zrozumienia tej kwestii.

Czy polski podatek akcyzowy od sprowadzanych aut był niezgodny z prawem UE? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2728 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 231/07 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Czajecka-Szpringer
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art.72-80
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art.80 ust.1, art.81 ust.1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.a i par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] w części określającej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, II. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania J.G. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2005 r. określającej stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI w wysokości 2.728 zł oraz odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia wewnątrzwspólnowego tego samochodu – uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego oraz utrzymał w mocy tę decyzję w pozostałej części.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż w dniu 20 kwietnia 2005 r. do Urzędu Celnego wpłynął wniosek J.G. o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego uiszczonego za samochód osobowy nabyty w obrocie wewnątrzwspólnotowym.
Decyzją nr [...] z dnia [...]sierpnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego określil stronie wysokość zobowiazania podatkowego na kwotę 2.728 zł z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego AUDI oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia przedmiotowego samochodu.
Od powyższej decyzji J.G., działając przez pełnomocnika, odwołała się do Dyrektora Izby Celnej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wydanie orzeczenia stwierdzającego nadpłatę podatku akcyzowego i zwrot nadpłaconego podatku oraz zarzucając naruszenie art., art. 25, 28 i art. 90 TWE i dyrektyw Rady 92/12/EWG i 80/50/EWG.
Decyzją z dnia 2 stycznia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym dotyczącym nabycia wewnątrzwspólnowego samochodu oraz uchylił decyzję w części określającej stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki AUDI w wysokości 2.728 zł. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zdaniem organu w przedmiotowej strawie nie doszło do takiej nadpłaty. Zgodnie z art. 81 ustawy o podatku akcyzowym, podmiot dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego nie zarejestrowanego na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, jest obowiązany po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego i dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Wskazano, iż na podstawie art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. Państwa Członkowskie zachowały prawo do wprowadzania lub utrzymania podatków nakładanych na wyroby inne niż objęte akcyzą od wyrobów zharmonizowanych, o ile podatki te nie będą powodowały powstania formalności granicznych w handlu między Państwami członkowskimi, samochody zaś nie są zaliczone do wyrobów zharmonizowanych i ich opodatkowanie akcyzą należy do wyłącznej kompetencji danego kraju.
Nie może też być mowy o naruszeniu art. 90 TWE, który pozostawia Państwom Członkowskim swobodę w zakresie kształtowania krajowych przepisów podatkowych, w tym stawek podatku VAT i akcyzy.
Obowiązek zapłaty akcyzy jest związany z pierwszą rejestracją pojazdu na terenie kraju i nie może być utożsamiany z cłem pobieranym z tytułu przekroczenia przez towar granicy nie można mówić o naruszeniu art. 25 TWE.
W ocenie organu w polskim ustawodawstwie przypadki dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej nie występują. Jedynym bowiem kryterium wyznaczającym obowiązek uiszczenia podatku akcyzowego od samochodu osobowego jest fakt jego niezarejestrowania na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym), niezależnie od tego czy został on kupiony w kraju, importowany czy nabyty wewnątrzwspólnotowo, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku o sygn. III SA/Lu 728/04.
Nie można też - zdaniem organu – mówić o naruszeniu art. 28 TWE, zakazującego ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym, gdyż przepis ten dotyczy wszelkiego rodzaju kontyngentów, plafonów, limitów, kwot przewozowych, nie dotyczy zaś podatku akcyzowego.
Wystosowanie przez WSA w Warszawie w sprawie o sygn. III SA/Wa 679/05 pytania prejudycjalnego do ETS nie może przesądzać z góry o sprzeczności przepisów podatku akcyzowego z przepisami prawa unijnego, a tym samym o naruszeniu przez organ podatkowy art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
Wskazano też, że brak jest podstaw prawnych do określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w wysokości tożsamej z tą, która wynika ze złożonej przez stronę deklaracji podatkowej.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa i zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, J.G. wnosiła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w części odmawiającej stwierdzenia nadpłaty, jako niezgodnej z art. 25, 28 i 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz postanowieniami dyrektyw nr 92/12 EWG i nr 70/50/EWG które to przepisy i postanowienia wprowadziły zasadę swobodnego przepływu towaru i zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych, pochodzących z innych państw członkowskich.
Polskie przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.) w zakresie obowiązku zapłaty akcyzy wyłącznie od samochodów używanych importowanych przed pierwsza rejestracją oraz obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej w ciągu 5 dni od dnia nabycia pojazdu, mają charakter jednoznacznie dyskryminujący i są sprzeczne z treścią TWE oraz dyrektywami wydanymi w tym zakresie.
Skarżąca wskazała, że obciążenia fiskalne na używany pojazd przywieziony z terytorium innego kraju członkowskiego nie mogą być wyższe niż udział podatków zawarty w cenie aut na rynku krajowym (art. 90 TWE).
Podniesiono, że art. 3 ust. 3 dyrektywy nr 92/12 EWG zabrania zwiększania formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu pomiędzy państwami członkowskimi, akcyza na samochody używane nabyte na terytorium Wspólnoty poza Polską zwiększa natomiast te formalności, utrudniając tym samym swobodny przepływ towarów.
Na potwierdzenie swojej argumentacji strona powołała orzecznictwo ETS.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż wydane one zostały z naruszeniem prawa.
W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, podkreślić należy fakt dwojakiego rodzaju naruszeń prawa, z jakimi wydane zostały zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji.
Po pierwsze, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w części, w której uchyla decyzję organu I instancji w zakresie odnoszącym się do określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, wydana została bez podstawy prawnej. Uzasadnia to więc, stwierdzenie jej nieważności we wskazanym zakresie.
Z przepisu art. 233 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), wynika bowiem, iż organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w wyniku odwołania od decyzji organu I instancji wydaje decyzję, w której 1) albo utrzymuje w mocy decyzję tego organu, 2) albo uchyla ją w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając decyzję umarza postępowanie w sprawie lub uchyla ją w całości i sprawę przekazuje do rozpoznania właściwemu organowi, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, 3) albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może również uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Poza sporem jest, że przepis ten określa zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, co prowadzi do wniosku o braku jakichkolwiek podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia o innej treści, niż wynikająca z przywołanego przepisu ordynacji podatkowej.
Należy więc stwierdzić, że skoro Dyrektor Izby Celnej ograniczył się tylko do uchylenia decyzji organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego, to we wskazanym zakresie zaskarżona decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Jej osnowa (rozstrzygnięcie) nie znajduje bowiem umocowania w przepisie art. 233 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
Bez podstawy prawnej wydana została również decyzja organu I instancji określająca wysokość zobowiązania w kwocie, jaką podatnik obliczył i wskazał w deklaracji AKC-U, albowiem decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym organ mógłby wydać jedynie w przypadku, gdyby stwierdził w postępowaniu podatkowym, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo wysokość zobowiązania jest inna niż wykazana w deklaracji (art. 21 § 3 ordynacji podatkowej). W sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, warunki wskazane przywołanym przepisem, które mogłyby uzasadniać wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie ziściły się. Stąd też, stwierdzić należało, że decyzja organu I instancji wydana została, w rozumieniu przepisu art. 247 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, bez podstawy prawnej.
Po drugie, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w części, w której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, Sąd uznał, iż wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Regulacje dotyczące nadpłaty zawarte są w przepisach Rozdziału 9 ustawy Ordynacja podatkowa, w przepisach art. 72 – 80. Zgodnie z art. 72 § 1 za nadpłatę uważa się m. in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
Mając na uwadze treść art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłatę można ogólnie zdefiniować jako nienależne świadczenie podatkowe. Przepis ten uznaje za nadpłatę kwotę podatku nadpłaconego lub zapłaconego nienależnie. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1255/97, "nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone – tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone – tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony".
W niniejszej sprawie skarżąca domagała się zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego zapłaconego w związku z nabyciem na terytorium Niemiec w dniu 25 maja 2004 r. samochodu osobowego marki AUDI 1,6 KAT o pojemności silnika 1595 zm3, wyprodukowanego w 1997 r.
Po wpłynięciu skargi, postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 154/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu udzielenia odpowiedzi przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luxemburgu odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. III SA/Wa 679/05, które dotyczyło wykładni art. 25, 28 i 90 TWE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.L 76, str.1).
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r., wydanym w powołanej wyżej sprawie C-313/05, Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu orzekł, że:
1) Podatek akcyzowy, taki, jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE.
2) Artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie same skutki.
3) Artykuł 28 TWE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można czytać w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w kwestii wykładni lub obowiązywania przepisów prawa wspólnotowego jest wiążące z dniem jego ogłoszenia. W odniesieniu do skutku orzeczenia w czasie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że orzeczenie interpretacyjne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wywołuje skutki ex tunc, a zatem sądy państw członkowskich są obowiązane stosować przepis prawa Wspólnot Europejskich w znaczeniu ustalonym przez sąd, także do stanów faktycznych powstałych przed jego ogłoszeniem. Podnieść przy tym należy, iż wyroki Trybunału, wydane na podstawie art. 234 TWE mają moc quasi prawotwórczą i muszą być uwzględniane przez organy krajowe.
Przyjmując w pełni stanowisko ETS wyrażone w wyroku w sprawie C-313/05 i odnosząc powyższe do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezgodności przepisów ustawy o podatku akcyzowym określających obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od samochodów osobowych nie zarejestrowanych na terytorium kraju w związku z nabyciem wewnątrzwspónotowym samochodu, z przepisem art. 90 akapit 2 TWE.
Przedmiotem opodatkowania jest bowiem nie zarejestrowany na terytorium kraju samochód osobowy, będący przedmiotem sprzedaży, importu lub wewnątrzwspolnotowgo nabycia, a nie te czynności (art. 80 ust. 1 ustawy). Stąd obowiązek złożenia deklaracji podatkowej w formie uproszczonej, gdy samochód nabyty został wewnątrzwspólnotowo, nie jest związany z przekroczeniem granicy, lecz z faktem braku jego rejestracji na terytorium kraju (art. 81 ust. 1 ustawy), a wskazana w art. 82 ust. 2 ustawy podstawa opodatkowania (będąca kwotą jaką nabywca obowiązany jest zapłacić sprzedawcy) wynika z dokumentu nabycia samochodu.
Jak orzekł ETS w powołanym wyżej wyroku, artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane, starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Jak wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87 , poz. 825 ze zm.), samochody przed upływem dwóch lat od ich produkcji, opodatkowane były stawką akcyzy w wysokości ustalonej identycznie dla samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jak i dostarczanych wewnątrzwspólnotowo, nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych (§ 7 ust. 1 ). Stawka akcyzy od tych pojazdów wynosiła w tych przypadkach dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 m2 – 13,6 % podstawy opodatkowania, dla pozostałych – 3,1 %. Natomiast w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, stawki procentowe akcyzy wzrastały wraz z wiekiem pojazdu, aż do wysokości 65% (§ 7 ust. 2). Czyli, teoretycznie stawki podatkowe dla podobnych samochodów osobowych sprzedawanych w kraju jako nowe i używane były jednakowe w porównaniu do stawek dla nowych i używanych samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Jednak w związku z uregulowaniami ustawy o podatku akcyzowym, stanowiącymi, że akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami ustawy o ruchu drogowym, objęcie zakresem przedmiotowym tej ustawy wyłącznie samochodów nie zarejestrowanych na terenie kraju spowodowało, że sprzedawane na terenie kraju używane samochody osobowe nie podlegały opodatkowaniu akcyzą (już wcześniej były zarejestrowane). Sprowadzane zaś z państw członkowskich Unii obciążał podatek akcyzowy, którego wielkość zależała od wieku pojazdu. Takie uregulowanie może godzić w zasadę wyrażoną w art. 90 ust. 1 TWE.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nabyła na terytorium Niemiec w 2004 roku samochód osobowy marki AUDI, wyprodukowany w 1997 r. i zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym oraz z zastosowaniem z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, zapłaciła podatek akcyzowy według stawki w wysokości 65 % podstawy opodatkowania.
Biorąc pod uwagę wyrok ETS w sprawie C- 313/05, aby ocenić, czy podatek zapłacony przez skarżącą w wysokości wynikającej z zastosowania § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów został zapłacony w kwocie należnej, należy ustalić, czy jego wysokość jest równa kwocie tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Polsce. Jeżeli bowiem okaże się, że kwota ta przewyższa podatek zawarty w cenie podobnych samochodów wcześniej zarejestrowanych w kraju, to różnica w wysokości tych podatków będzie nadpłatą w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej i podlegać będzie zwrotowi na rzecz skarżącego.
W tym zakresie, jako obiektywne kryteria porównania pojazdów osobowych (nabytych wewnatrzwspólnotowo i wcześniej zarejestrowanych w Polsce) organ celny uwzględni takie ich cechy, jak: rok produkcji, model, wyposażenie, pojemność silnika, rodzaj napędu, stan techniczny, a za punkt wyjścia przyjmie cenę sprzedaży.
Takie ustalenia poczyni organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę i stosownie do nich wyda decyzję zgodnie z podaną wyżej wykładnią § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI