Orzeczenie · 2026-06-24

I SA/Lu 219/26Zawieszenie biegu terminu przedawnienia VAT instrumentalne wszczęcie postępowania karnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-06-24
NSAPodatkoweWysokawsa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarbowefakturyfikcyjne transakcjeart. 108 ust. 1 ustawy o VATinstrumentalne wszczęcie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od marca 2020 r. do kwietnia 2021 r. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, argumentując, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny. Sąd, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz własne orzecznictwo, uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez prokuratora wyklucza jego instrumentalny charakter w rozumieniu nadużycia prawa przez organ podatkowy. W związku z tym, zawieszenie biegu terminu przedawnienia zostało uznane za skuteczne. Sąd potwierdził również ustalenia organów podatkowych, że faktury VAT wystawione przez skarżącego na rzecz firmy K. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji sprzedaży betonu. Brak było dowodów potwierdzających dostawę towaru, a zeznania podatnika i jego kontrahenta były niespójne i niepełne. Dodatkowo, faktura została wystawiona w sytuacji, gdy kontrahent zrezygnował z prawa do odliczenia VAT, co potwierdzało fikcyjność transakcji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, wystawca faktury jest zobowiązany do zapłaty wykazanego na niej podatku, niezależnie od rzeczywistego przebiegu transakcji, co ma charakter sankcyjno-prewencyjny. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego przez prokuratora oraz stosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku fikcyjnych faktur.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe wszczęto przez prokuratora, co może odróżniać je od spraw, gdzie postępowanie wszczęto przez organ podatkowy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez prokuratora, w sytuacji zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne i tym samym nie skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez prokuratora wyklucza jego instrumentalny charakter w rozumieniu nadużycia prawa przez organ podatkowy, co oznacza, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym wszczęcie postępowania przez prokuratora, jako organu niezależnego od organu podatkowego, nie może być uznane za instrumentalne działanie mające na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do kontroli decyzji procesowych prokuratora.

Czy faktury VAT wystawione przez podatnika, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, skutkują obowiązkiem zapłaty podatku VAT przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, nawet jeśli kontrahent dokonał korekty deklaracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wystawca faktury jest zobowiązany do zapłaty podatku wykazanego na fakturze, nawet jeśli nie odzwierciedla ona rzeczywistej transakcji, a późniejsza korekta deklaracji przez kontrahenta nie wpływa na ten obowiązek.

Uzasadnienie

Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT implementuje prawo unijne i nakłada obowiązek zapłaty podatku na wystawcę faktury, niezależnie od jego dobrej lub złej woli, czy rzeczywistego przebiegu transakcji. Obowiązek ten ma charakter sankcyjno-prewencyjny i służy eliminacji oszustw podatkowych. Korekta deklaracji przez kontrahenta po ujawnieniu nieprawidłowości przez organ nie uchyla tego obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika, uznając zasadność stanowiska organów podatkowych co do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia i obowiązku zapłaty VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, pod warunkiem zawiadomienia strony.

o.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy zawiadamia stronę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wystawca faktury wykazującej kwotę podatku jest zobowiązany do jego zapłaty, nawet jeśli faktura nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji.

Pomocnicze

t. j. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.k.s. art. 271a § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy poświadczania nieprawdy co do zaistnienia zdarzeń gospodarczych.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy czynu popełnionego w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

k.k.s. art. 62 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy wystawiania nierzetelnych faktur.

k.k.s. art. 8 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy czynu popełnionego w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu tego samego zamiaru.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy poświadczania nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego przez prokuratora wyklucza jego instrumentalny charakter. • Faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Obowiązek zapłaty VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT jest niezależny od późniejszej korekty deklaracji przez kontrahenta.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie decyzji organu było schematyczne i nie analizowało instrumentalnego charakteru postępowania karnego skarbowego. • Doszło do niewłaściwego zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 o.p., ponieważ brak było podstaw do uznania skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

wszczęcie przez prokuratora wyklucza instrumentalny charakter • faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych • obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze również wtedy, gdy faktura w ogóle nie odzwierciedla żadnej transakcji • art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjno-prewencyjny, służąc eliminacji oszustw podatkowych

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

przewodniczący

Jakub Polanowski

sprawozdawca

Marcin Małek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego przez prokuratora oraz stosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku fikcyjnych faktur."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe wszczęto przez prokuratora, co może odróżniać je od spraw, gdzie postępowanie wszczęto przez organ podatkowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych: przedawnienia zobowiązań i odpowiedzialności za wystawianie fikcyjnych faktur, z odniesieniem do relacji między postępowaniem podatkowym a karnym skarbowym.

Fikcyjne faktury VAT i zawieszenie przedawnienia: kiedy postępowanie karne skarbowe chroni przed podatkiem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst