I SA/LU 199/21

I SA/Lu 199/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Krystyna Czajecka-Szpringer /sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Monika Kazubińska-Kręcisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 52/22 - Wyrok NSA z 2024-04-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149, art. 150 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Małgorzata Fita Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Ścibor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia M. Spółki z o.o. z siedzibą w R. (spółka, skarżąca, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] uchylające postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] oraz utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. z [...] r. o przybiciu na rzecz P. F., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki M. na podstawie wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. tytułów wykonawczych. Podstawę ich wystawienia stanowiła ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z [...]., w której organ orzekł o odpowiedzialności spółki, jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za okres marzec i kwiecień 2004 r. i od września 2004 r. do czerwca 2005 r. oraz A. P. za odsetki za zwłokę od tych zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z [...] lutego 2013 r. zajął należącą do zobowiązanej spółki nieruchomość położoną w W. .
Sąd Rejonowy Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. sygn. akt I Co [...] wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej z użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w W. oraz znajdujących się na tej nieruchomości budynków stanowiących własność wieczystego użytkownika spółki M. .
Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. dokonał zajęcia uzupełniającego należącej do zobowiązanej spółki nieruchomości oraz wezwał ją do zapłaty egzekwowanej należności pieniężnej, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. przeprowadzono trzecią publiczną licytację użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. wraz z własnością budynków stanowiących odrębną nieruchomość. Z czynności tej sporządzony został protokół, z którego wynika, że najwyższą cenę zaoferował P. F..
W dniu [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.
Spółka na powyższe postanowienie złożyła zażalenie z [...] września 2016 r. i wniosła o jego zmianę poprzez odmowę udzielenia przybicia.
Dyrektor Izby Skarbowej ostatecznym postanowieniem z [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, które następnie pełnomocnik spółki zaskarżył do sądu administracyjnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w związku z prawomocnym wyrokiem WSA [...] z 26 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Lu [...] uchylającym postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta, po ponownym rozpoznaniu zażalenia spółki z [...] września 2016 r. postanowieniem z [...]. uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]. ponownie wydał postanowienie o przybiciu na rzecz P. F..
W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie z [...] uchylające zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W dniu [...] listopada 2020 r. P. F. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]. w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. wznowił to postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] oraz utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ przyjął, że o wydaniu postanowienia z [...] pełnomocnik P. F. powziął informację [...] listopada 2020 r. w dacie zapoznania się z aktami egzekucyjnymi dotyczącymi nabycia wylicytowanej nieruchomości. Natomiast nie podzielił stanowiska spółki, że termin miesięczny na złożenie wniosku o wznowienie należy liczyć od doręczenia odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego ([...] sierpnia 2019 r.)
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działający jako organ drugiej instancji nie podzielając stanowiska żalącej spółki uznał, że organ prawidłowo przyjął, że wniosek z [...] listopada 2020 r. został złożony przez uprawnioną osobę (adresata postanowienia o przybiciu), nadto z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 "k.p.a."). Zdaniem organu P. F. przysługiwało prawo do złożenia wniosku jako stronie nie biorącej udziału w postępowaniu stosownie także do art. 111 § 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, "ustawa egzekucyjna"). Tym samym została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uprawniająca wnioskującego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Nadto organ dokonując ponownej oceny poprawności postanowienia w przedmiocie przybicia na rzez licytanta zauważył, że uczestnikiem postępowania egzekucyjnego w charakterze zobowiązanego była spółka [...], która - jak ocenił - w toku całego postępowania egzekucyjnego miała organy prawidłowo powołane do jej reprezentacji.
Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] spółka złożyła skargę i wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów poprzez wznowienie postępowania pomimo braku przesłanek do wznowienia. Zdaniem spółki organ wznowił postępowanie w sytuacji, gdy od momentu powzięcia przez P. F. wiadomości o decyzji (co do której żądał wznowienia postępowania) minęło ponad miesiąc i fakt ten był znany organowi z urzędu. Zarzucił także przyjęcie przez organ, że spółka miała w prawidłowy sposób powołany organ uprawniony do reprezentacji, pomimo, że od [...] grudnia 2015 r. do [...] marca 2017 r. nie posiadała takiego organu.
Skarżąca zarzuciła także brak podstaw do wydania postanowienia o przybiciu po umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie decyzji o odpowiedzialności dłużnika jako osoby trzeciej (nabywcy środków trwałych) za zobowiązania podatkowe A. P.. Postępowanie egzekucyjne w tym zakresie zostało umorzone ze względu na upływ terminu przedawnienia, a organ egzekucyjny posiadając wiedzę o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i udzielając przybicia naruszył art. 111n § 2 ustawy egzekucyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z [...] grudnia 2020 r. zostały wydane z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie sądowej kontroli poddano postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...]. które po rozpatrzeniu zażalenia spółki M. utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] uchylające postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. oraz utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. z [...] o przybiciu na rzecz licytanta P. F..
Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem P. F. z [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta. Wnioskodawca wskazał, że nie brał udziału w postępowaniu i nie posiadał wiedzy o podjętym w sprawie przybicia rozstrzygnięciu. Postępowanie odwoławcze dotyczyło zażalenia spółki [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. z [...] o przybiciu na rzecz licytanta P. F.. Jego zdaniem organ odwoławczy uchylając postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P., pozbawił jego jako nabywcę praw do nieruchomości i udziału w postępowaniu w charakterze strony.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] wznowił postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...]. w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta.
W zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo wskazał, że instytucja wznowienia postępowania jest instytucją wyjątkową ponieważ zmierza do uchylenia ostatecznego orzeczenia organów administracyjnych kończącego postępowanie. Dlatego też postępowanie administracyjne zakończone ostatecznym orzeczeniem może zostać wznowione wyłącznie w razie zaistnienia podstaw wskazanych w art. 145 k.p.a.
Zgodnie z art. 18 ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W postanowieniu z dnia [...] grudnia 2020 r. organ wznawiając postępowanie w sprawie wskazał w podstawie prawnej na art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147, art. 149 i art. 150 § 1 k.p.a.
Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Stosownie zaś do art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
W myśl art. 148 § 1 i 2 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Z powyższych przepisów wynika, że wniosek o wznowienie postępowania może wnieść tylko podmiot będący stroną postępowania i w terminie wskazanym w art. 148 § 2 k.p.a.
Uprawnienie P. F. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie budzi wątpliwości Sądu, kwestia ta nie była także sporna pomiędzy stronami, natomiast stanowisko organu uznające wniosek o wznowienie postępowania z [...] listopada 2020 r. za złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w cyt. wyżej art. 148 § 2 k.p.a. należało uznać za nieprawidłowe.
Z akt sprawy wynika bowiem, że od momentu powzięcia przez P. F. wiadomości o postanowieniu, co do którego żądał wznowienia postępowania, minęło ponad miesiąc i fakt ten był organowi znany.
Z urzędu znana Sądowi jest okoliczność, iż w sprawie sygn. akt. I SA/Lu [...], w której P. F. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o wznowienie postępowania sądowego w spawie zakończonej wyrokiem tutejszego Sądu z 26 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Lu [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta. W dniu [...] sierpnia 2019 r. doręczono pełnomocnikowi P. F. odpowiedź Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na skargę o wznowienie postępowania sądowego z dnia [...] czerwca 2019 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. W piśmie tym zawarta była informacja o wydaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu z [...] postanowienia uchylającego postanowienie organu egzekucyjnego stwierdzające przybicie na rzecz licytanta – P. F. (vide: odpowiedź na skargę o wznowienie postępowania - strona 7 wiersz od 5 do 7).
Zatem od daty doręczenia powyższego pisma P. F. miał wiedzę o istnieniu postanowienia Izby Administracji Skarbowej w L. z [...]. i od tej daty biegł dla niego termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Złożenie wniosku [...] listopada 2020 r. czyli po upływie prawie półtora roku od powzięcia wiadomości o wydaniu postanowienia winno zakończyć się odmową wznowienia postępowania.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. "p.p.s.a.") w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wraz z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).