I SA/Lu 194/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-07-01
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITwspólne opodatkowaniemałżonkowiedziałalność gospodarczabrak przychodówzryczałtowany podatekdecyzja podatkowaskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów podatkowych, uznając, że brak przychodów z działalności gospodarczej wyklucza zastosowanie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym i tym samym nie pozbawia małżonków prawa do wspólnego opodatkowania.

Sprawa dotyczyła prawa do wspólnego opodatkowania dochodów małżonków w sytuacji, gdy jeden z nich posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, ale nie osiągnął z niej żadnych przychodów w danym roku podatkowym. Organy podatkowe uznały, że sam fakt posiadania wpisu i złożenia deklaracji PIT-28 pozbawia małżonków prawa do preferencyjnego rozliczenia. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że kluczowe jest faktyczne osiągnięcie przychodu z działalności podlegającej zryczałtowanemu opodatkowaniu, a nie tylko formalne spełnienie wymogów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrzył skargę J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do wspólnego opodatkowania z małżonką, argumentując, że fakt prowadzenia działalności gospodarczej i złożenia deklaracji PIT-28 za 2003 r. (mimo braku przychodów) podlega przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, co na mocy art. 6 ust. 8 ustawy o PIT pozbawiało ich prawa do wspólnego rozliczenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ordynacji podatkowej i nadinterpretację art. 6 ust. 8 ustawy podatkowej, wskazując, że nie prowadził działalności ze względu na stan zdrowia i nie osiągnął z niej przychodów. Sąd uznał skargę za zasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym mają zastosowanie tylko do przychodów faktycznie osiągniętych z pozarolniczej działalności gospodarczej. Skoro skarżący nie uzyskał przychodów, nie mógł podlegać tej ustawie, a tym samym nie było podstaw do odmowy wspólnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o PIT. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym mają zastosowanie tylko do przychodów faktycznie osiągniętych z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym warunkiem zastosowania ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym jest faktyczne uzyskanie przychodu z działalności gospodarczej. Brak przychodów wyklucza zastosowanie tej ustawy, a tym samym nie pozbawia małżonków prawa do wspólnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o PIT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 6 § 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Preferencyjne (wspólne) opodatkowanie małżonków nie ma zastosowania, gdy chociażby do jednego z małżonków mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

u.p.d.o.f. art. 6 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Reguluje zasady wspólnego opodatkowania małżonków.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 135

Podstawa do orzekania co do istoty sprawy.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 205 § 2

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 1 § 1

Ustawa ta reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Przepisy tej ustawy stosuje się do przychodów (dochodów) osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 21 § 1

Dotyczy podatników, na których ciąży obowiązek obliczania i wpłacania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 21 § 2

Obowiązek złożenia zeznania podatkowego PIT-28.

u.p.d.o.f. art. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podmiotem podatku dochodowego jest osoba fizyczna uzyskująca dochód na terytorium RP.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak faktycznego osiągnięcia przychodów z działalności gospodarczej wyklucza zastosowanie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i złożenie deklaracji PIT-28 nie jest wystarczające do zastosowania przepisów o zryczałtowanym podatku, jeśli nie ma przychodów.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej (posiadanie wpisu) i złożenia PIT-28, nawet bez przychodów, podlega przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, co wyklucza wspólne opodatkowanie.

Godne uwagi sformułowania

Podmiotem podatku dochodowego, niezależnie od formy opodatkowania jest osoba fizyczna uzyskująca dochód na terytorium RP Oznacza to, że aby przepisy tej ustawy mogły mieć zastosowanie do skarżącego muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze uzyskanie przychodu (dochodu), a po drugie przychód (dochód) ten pochodzić musi ze wskazanego w ustawie źródła.

Skład orzekający

Ewa Gdulewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Czajecka-Ryniec

członek

Anna Kwiatek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wspólnego opodatkowania małżonków w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej bez osiągania przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2003 roku i specyficznej sytuacji braku przychodów z działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego – wspólnego rozliczenia małżonków – i pokazuje, jak ważne jest faktyczne osiągnięcie przychodu, a nie tylko formalne spełnienie wymogów, w kontekście przepisów podatkowych.

Czy brak przychodów z firmy oznacza brak prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4672,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 194/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-07-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek
Ewa Gdulewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Czajecka-Ryniec
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1355/05 - Wyrok NSA z 2006-10-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz (spr), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. O. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w sprawie określenia J. O. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 4.672,40 zł.
Podstawą wydania decyzji organu I instancji było ustalenie, iż w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2003 r. J. O. dokonał wspólnego opodatkowania dochodów razem z małżonką A. O., składając także w dniu 26 stycznia 2004 r. PIT-28 za 2003r. , wykazując w nim sumę przychodów "0".
Zdaniem organu I instancji oznacza to, że nadal prowadził działalność gospodarczą i podlega przepisom ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2001 r. Nr 134, poz. 1509), co na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176) pozbawia go prawa wspólnego opodatkowania z żoną.
W odwołaniu od tej decyzji, podatnik, wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie art. 120 , art.121 § 1 , art. 122 i art. 124 ordynacji podatkowej oraz nadinterpretację art. 6 ust. 8 ustawy podatkowej.
Organ odwoławczy, dokonując analizy materiału dowodowego wskazał na treść art. 6 ust. 1 ustawy podatkowej, stwierdzając, że przewidziany w tym przepisie preferencyjny sposób opodatkowania małżonków nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków w roku podatkowym miały zastosowanie przepisy cyt. ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym. Wyjaśnił, iż oznacza to, iż z możliwości wspólnego rozliczenia dochodów uzyskanych w 2003 r. nie mogą skorzystać małżonkowie, jeżeli którykolwiek z małżonków w tym roku podatkowym dla przychodów osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej wybrał zryczałtowaną formę opodatkowania. Począwszy od 1 stycznia 2003 r. obowiązuje zasada w myśl której, jeżeli do dnia 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosił likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność gospodarczą w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym nie przewiduje możliwości zawieszenia działalności gospodarczej nawet w sytuacji nieuzyskania przychodów.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro podatnik nie zlikwidował działalności gospodarczej, lub nie dokonał wyboru innej formy opodatkowania uznawany jest przez przepisy ww. ustawy za osobę prowadzącą taką działalność i bez znaczenia dla możliwości preferencyjnego opodatkowania małżonków pozostaje fakt, że w 2003 r. nie osiągał przychodów z tytułu prowadzonej działalności. Okoliczność ta miała istotne znaczenie przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to wykluczona była możliwość wspólnego rozliczenia się małżonków w sytuacji, jeżeli chociażby jeden z małżonków uzyskał dochody (przychody) opodatkowane na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów prawa wskazanych w odwołaniu .
W uzasadnieniu skargi wskazuje, że skarżący w 2003 r. nie prowadził działalności gospodarczej ze względu na stan zdrowia toteż nie mogą mieć do niego zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. O braku prowadzenia takiej działalności świadczy także brak przychodów.
Zdaniem podatnika o prowadzeniu działalności gospodarczej nie może świadczyć wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W żadnym przepisie prawa podatkowego możliwość wspólnego opodatkowania małżonków nie jest uzależniona od wyboru formy opodatkowania, a ustawa podatkowa uzależnia możliwość wspólnego opodatkowania małżonków od sytuacji, w której mają miejsce zdarzenia podlegające ustawie o podatku zryczałtowanym, czyli od powstania przychodu. Wskazują na to, przytoczone w skardze prace sejmowe nad nowelizacją ustawy (druk sejmowy Nr 415 z 18 kwietnia 2002 r., opinia o projekcie zmian), a także pismo OS-4-8201-6/2003/OS-5841/03 podsekretarza stanu z 19 grudnia 2003 r.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej, wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. preferencyjne (wspólne) opodatkowanie małżonków , o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków "mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne" – dalej " ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym".
W art. 1 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wskazano, że ustawa ta reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Zryczałtowany podatek dochodowy jest uproszczoną formą opodatkowania dochodów. Podmiotem podatku dochodowego, niezależnie od formy opodatkowania jest osoba fizyczna uzyskująca dochód na terytorium RP (art. 3 u.p.d.o.f.), przedmiotem opodatkowania tym podatkiem jest zgodnie z ustawą o podatku od osób fizycznych – dochód, zaś w przypadku zryczałtowanej formy opodatkowania przychód (dochód).
Z przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku wynika, że odnosi się ona m.in. do niektórych przychodów (dochodów) osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że aby przepisy tej ustawy mogły mieć zastosowanie do skarżącego muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze uzyskanie przychodu (dochodu), a po drugie przychód (dochód) ten pochodzić musi ze wskazanego w ustawie źródła.
Poza sporem pozostaje fakt, iż w 2003 r. skarżący nie uzyskał żadnego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Tym samym nie spełnia podstawowego warunku, uzależniającego zastosowanie w stosunku do niego ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym .
W takiej sytuacji brak jest podstaw by, jak uczyniły to organy podatkowe, zastosowanie tej ustawy wobec podatnika, który nie osiąga przychodu ze wskazanych w niej źródeł, wywodzić z obowiązków formalnych nałożonych tą ustawą tj. złożenie oświadczenia o wyborze zwolnienia domniemania z art. 9 ust. 1 zd. ostatnie, braku możliwości zgłoszenia przerwy w tej działalności – czy jak czyni to organ I instancji złożenia przez podatnika PIT-28 za 2003r.
Na marginesie zauważyć też można, że ustawowy obowiązek złożenia na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 zeznania podatkowego – PIT-28 odnosi się do podatników wskazanych w art. 21 ust. 1 tj. takich na których ciąży obowiązek obliczania i wpłacania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za każdy miesiąc, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca.
Skoro w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż w 2003 r. do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, brak było podstaw do zakwestionowania, na podstawie art. 6 ust. 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. prawa do wspólnego opodatkowania małżonków na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a, art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI