I SA/LU 188/24

I SA/Lu 188/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jakub Polanowski /sprawozdawca/
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący/
Monika Kazubińska-Kręcisz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1430/24 - Wyrok NSA z 2025-03-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 80 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 stycznia 2023 r., nr 0601-IEE.711.329.2022.5 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy, organ), po rozpatrzeniu zażalenia A. T. (dalej: skarżący, zobowiązany, strona), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: Naczelnik, organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z 23 listopada 2022 r., nr 0616-SEE.711S.45.2022.1.SG, w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 21 października 2022 r., nr 0616-SEE.712.61661077.2022.l.SG, o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że zawiadomieniem z 21 października 2022 r. Naczelnik dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Powszechnej Kasie Oszczędności Bank Polski S.A. Odpis zawiadomienia skarżący otrzymał 26 października 2022 r., a PKO BP S.A. – 21 października 2022 r. W wyniku dokonanego zajęcia zabezpieczono kwotę w łącznej wysokości 220.704,96 zł. Podstawę dokonania zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego stanowiły zarządzenia zabezpieczenia z 20 października 2022 r. wystawione przez Naczelnika, na podstawie decyzji z 22 września 2022 r. określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od września 2017 r. do grudnia 2018 r. w łącznej kwocie należności głównej 140.251 zł (decyzja utrzymana w mocy decyzją Dyrektora z 13 grudnia 2022 r.).
W związku ze złożonymi przez skarżącego zarzutami z 2 listopada 2022 r. w sprawie zabezpieczenia, postanowieniem z 3 listopada 2022 r. Naczelnik zawiesił postępowanie zabezpieczające oraz zawiadomieniem z 2 listopada 2022 r. wstrzymał realizację zajęcia zabezpieczającego z rachunku bankowego w PKO BP S.A. Do czasu złożenia zarzutów, bank ten realizując dokonane zajęcie, na poczet zabezpieczenia przekazał kwotę w łącznej wysokości 205.969,52 zł, dla której założone zostały lokaty terminowe oraz zabezpieczył na rachunku kwotę 14.735,44 zł, a zatem łączna kwota zabezpieczenia wynosi 220.704,96 zł.
Również pismem z 2 listopada 2022 r. skarżący złożył skargę na wskazaną czynność zabezpieczającą zarzucając, że: zaskarżona czynność została dokonana z naruszeniem art. 80 § 1 w zw. z art. 155a § 1 pkt 1 oraz art. 164 § 4 u.p.e.a., poprzez zabezpieczenie na rachunkach zobowiązanego kwoty w łącznej wysokości ponad 300.000,00 zł, podczas gdy z zawiadomienia wynika, że powinna zostać zabezpieczona kwota 221.524,00 zł; zastosowano zbyt uciążliwy środek zabezpieczający w sytuacji posiadania przez zobowiązanego i wykazania na wezwanie wierzyciela szeregu nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, zgodnie z art. 164 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Postanowieniem z 23 listopada 2022 r. nr 0616-SEE.711S.45.2022.1.SG Naczelnik oddalił skargę na czynność dokonaną zawiadomieniem o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego oraz wkładu oszczędnościowego z 21 października 2022 r.
Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie zarzucając naruszenie:
- art. 80 § 1 w zw. z art. 155a § 1 pkt 1 oraz art. 164 § 4 u.p.e.a., poprzez nieuzasadnioną akceptację blokady na rachunkach zobowiązanego kwoty w łącznej wysokości ponad 300.000,00 zł, podczas gdy z zawiadomienia wynika, że powinna zabezpieczona zostać kwota 221.524,00 zł
- art. 7 § 2 w zw. z art. 160 § 1 u.p.e.a. przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego prowadzącego do zaspokojenia wierzyciela w sytuacji posiadania i wykazania przez zobowiązanego szeregu nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej zgodnie z art. 164 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z polecenia przelewu z 10 listopada 2022 r. na okoliczność utrudnienia przez zastosowane zabezpieczenie prowadzenia działalności oraz karty oceny zasadności zabezpieczenia podatkowego/nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z 20 września 2022 r. na okoliczność, że nie występuje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego).
Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie, czynność zabezpieczająca w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w PKO BP S.A. została dokonana prawidłowo. Zawiadomienie spełnia ustawowe wymogi formalne, o których mowa w art. 67 § 2 oraz art. 67 § 2a u.p.e.a. i zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, w tym informacje i pouczenia, a także zostało sporządzone na właściwym formularzu. Również samo dokonanie zajęcia zabezpieczającego miało miejsce zgodnie z przepisami prawa. Zawiadomienie to zostało przesłane do dłużnika zajętej wierzytelności 21 października 2022 r. oraz doręczone skarżącemu 26 października 2022 r. Zdaniem organu, nie zostały naruszone przepisy regulujące sposób i formę dokonania czynności zabezpieczających zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 80 § 1 w zw. z art. 155a § 1 pkt 1 oraz art. 164 § 4 u.p.e.a. poprzez zabezpieczenie na rachunkach zobowiązanego kwoty w łącznej wysokości ponad 300.000,00 zł, podczas gdy z zawiadomienia wynika, że powinna zostać zabezpieczona kwota 221.524,00 zł, organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Wyjaśnił, iż organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające z dłużnikiem zajętej wierzytelności, tj. PKO BP S.A. w celu ustalenia, jaka kwota została zabezpieczona na rachunku bankowym. Z udzielonych przez bank odpowiedzi wynikało, że na poczet dokonanego zajęcia bank zabezpieczył kwotę w wysokości 205.969,52 zł. Środki te zostały ulokowane na oprocentowanej lokacie terminowej. Bank poinformował również, że obecnie salda zajętych rachunków wynoszą 14.735,44 zł. Kwota ta jednak nie została przekazana organowi egzekucyjnemu, a jedynie zabezpieczona na rachunku bankowym, gdyż 2 listopada 2022 r., w związku ze złożonymi zarzutami, postępowanie zabezpieczające zostało zawieszone, a realizacja zajęcia wstrzymana. Jak wskazał organ egzekucyjny, łączna zabezpieczona kwota wynosi więc obecnie 220.704,96 zł, natomiast kwota wynikająca z zajęcia zabezpieczającego to 221.524,00 zł, zatem do zabezpieczenia środków w pełnej wysokości brakuje 819,04 zł (stan na 14 listopad 2022 r.). Po dokonaniu przez bank zabezpieczenia środków w pełnej wysokości (wynikającej z zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym), skarżący będzie mógł swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym. Dyrektor podkreślił, że kwota 300.000,00 zł, na którą powołuje się skarżący nie została w żaden sposób udowodniona – poparta stosownymi dowodami.
Odnosząc się z kolei do sformułowanego w skardze zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w sytuacji posiadania przez skarżącego i wykazania na wezwanie wierzyciela szeregu nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, zgodnie z art. 164 § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ odwoławczy uznał, iż jest on nieuzasadniony.
Odpowiadając zaś na zarzuty skargi, że zajęcie rachunków bankowych i wierzytelności było zbyt uciążliwe dla prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej (na poparcie czego przedstawił dowód wpłaty z 10 listopad 2022 r. dokonany za pośrednictwem Poczty Polskiej), Dyrektor stwierdził, że Naczelnik nie naruszył w tym zakresie prawa. Wybór i zastosowanie środka zabezpieczającego przyjmowanego jako najmniej uciążliwy, wbrew zarzutom skargi, nie mogło doprowadzić do utraty płynności finansowej prowadzonej działalności. Organ odwoławczy uznał za zasadne zastosowanie przez organ egzekucyjny zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego jako środka zabezpieczającego, dającego w przyszłości (w postępowaniu egzekucyjnym) szanse na realne i szybkie wykonanie obowiązku. Jest to bowiem płynny i łatwo dostępny składnik majątkowy, zaś realizacja tego środka w postępowaniu egzekucyjnym jest szybka i nie pociąga za sobą dodatkowych kosztów.
Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego, zastosowane zabezpieczenie nie doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela. Środki w wysokości 205.969,52 zł, które zostały zabezpieczone na rachunku bankowym zostały przekazane wprawdzie organowi egzekucyjnemu, jednak zostały umieszczone na lokacie terminowej, a nie zaliczone na zaległość, natomiast kwota 14.735,44 zł została zablokowana na rachunku bankowym. Dopiero ewentualne przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne spowoduje przekazanie tych środków wierzycielowi. W przeciwnym wypadku zostaną one zwrócone skarżącemu. Obecnie jednak, na etapie postępowania zabezpieczającego, zobowiązanie nie zostało jeszcze wykonane.
W skardze do Sądu na powyższe postanowienie Dyrektora skarżący domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego je postanowienia Naczelnika zarzucił naruszenie:
- art. 80 § 1 w zw. z art. 155a § 1 pkt 1 i art. 164 § 4 u.p.e.a. poprzez wadliwe zastosowanie środka zabezpieczającego na etapie jego realizacji, polegające na niezasadnej akceptacji przez organy orzekające w sprawie blokady na rachunkach bankowych kwoty w łącznej wysokości przekraczającej 300.000 zł, podczas gdy z zawiadomienia o zajęciu wynika, że powinna zostać zabezpieczona kwota 221.524 zł;
- art. 7 § 2 w zw. z art. 160 § 1 u.p.e.a. przez błędne utożsamienie postępowania egzekucyjnego z postępowaniem zabezpieczającym, co doprowadziło do wadliwego zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego, który w istocie doprowadził do zaspokojenia wierzyciela, w sytuacji posiadania przez skarżącego i wcześniejszego wykazania na wezwanie wierzyciela nieruchomości, które mogły być przedmiotem hipoteki przymusowej zgodnie z art. 164 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a co do których organy obu instancji nie wskazały, a tym bardziej nie wykazały, że nieruchomości te nie posiadają odpowiedniej wartości lub zastosowanie hipoteki jest z innych przyczyn niemożliwe.
Wyrokiem z 21 kwietnia 2023 r., I SA/Lu 132/23, Sąd oddalił wniesioną skargę. Zdaniem Sądu, podlegająca ocenie czynność zabezpieczająca w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w PKO BP S.A. została dokonana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Opisane zawiadomienie spełnia ustawowe wymogi formalne, gdyż zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Zawiera też wszystkie niezbędne informacje i pouczenia oraz zostało sporządzone na właściwym formularzu wynikającym z rozporządzenia. Również samo dokonanie zajęcia zabezpieczającego miało miejsce zgodnie z przepisami prawa. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu co do zabezpieczenia na jego rachunkach kwoty o łącznej wysokości ponad 300.000 zł, choć z zawiadomienia wynika, że powinna zostać zabezpieczona kwota 221524 zł, Sąd stwierdził, że skarżący nie udowodnił tej tezy. Natomiast przedstawione zrzuty z ekranu rachunków odzwierciedlają określony stan dwóch rachunków bankowych, jednak na sporządzonych wydrukach brak jest wskazania, kto jest ich właścicielem. Ponadto brak jest także wskazania, na jaki konkretnie dzień wydruki te przedstawiają stan rachunków, brak także oznaczenia dnia, w którym te wydruki zostały sporządzone. Nie wynika z nich również, na skutek jakich działań takie wartości na rachunku (saldo i dostępne środki) zostały osiągnięte, tzn. czy jest to wynikiem tylko i wyłącznie blokad organu egzekucyjnego, czy nie jest to również wynikiem innych działań/operacji na rachunkach dokonanych przez samego skarżącego. To oznacza, iż przedstawione na zrzutach z ekranu określone wartości saldo i dostępne środki, mogą być wynikiem różnych działań i nie wiadomo, na jaki dzień odzwierciedlają stan rachunków. W tej sytuacji, zasadnie stwierdził organ odwoławczy, że wydruki te (które też nie zostały opatrzone żadną pieczęcią banku potwierdzającą zawarte w nich informacje) w żaden sposób nie potwierdzają, iż na rachunkach skarżącego organ egzekucyjny dokonał blokady środków w wysokości 300.000 zł.
Sąd odmówił również racji skarżącemu, który sygnalizował zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego w sytuacji posiadania przez skarżącego i wykazania na wezwanie wierzyciela szeregu nieruchomości, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej. W ocenie Sądu, zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Choć skarżący wskazał na możliwość ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomościach, to jednak zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest najprostszym i najszybszym sposobem pozwalającym w przyszłości na szybkie i pewniejsze zaspokojenie wierzyciela, natomiast hipoteka przymusowa na nieruchomości jako środek zabezpieczający nie stanowi zabezpieczenia, które swoją skutecznością i gwarancją dorównuje zajęciu zabezpieczającemu wierzytelności na rachunku bankowym.
Sąd nie podzielił również stanowiska strony, że o uciążliwości zastosowanego środka zabezpieczającego może świadczyć to, że zaistniała konieczność "uiszczenia zobowiązania za pośrednictwem Poczty Polskiej" (co potwierdza dowód wpłaty z 10 listopada 2022 r.). Zdaniem Sądu, zastosowane zabezpieczenie nie doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela. Środki w wysokości 205.969,52 zł, które zostały zabezpieczone na rachunku bankowym zostały przekazane wprawdzie organowi egzekucyjnemu, jednak zostały umieszczone na lokacie terminowej, a nie przekazane wierzycielowi i zaliczone na zaległość, natomiast kwota 147.35,44 zł została zablokowana na rachunku bankowym. Dopiero ewentualne przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne spowoduje przekazanie tych środków wierzycielowi, w przeciwnym wypadku zostaną one zwrócone skarżącemu. Sąd nie zgodził się z zarzutem, że dokonane zabezpieczenie doprowadziło faktycznie do wykonania zobowiązania.
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii Karty oceny zasadności zabezpieczenia podatkowego/nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z 20 września 2022 r. oraz intencji skarżącego związanych z powołaniem się na ten dokument, Sąd podzielił stanowisko organu, że posiadanie przez organ egzekucyjny wiedzy o nieruchomościach stanowiących własność lub współwłasność skarżącego nie obligowało go do zastosowania środka zabezpieczającego w postaci hipoteki przymusowej na tych nieruchomościach. Ustawodawca pozostawił bowiem organowi egzekucyjnemu swobodę w wyborze środka zabezpieczającego, który dokonując tego wyboru ma mieć na uwadze przede wszystkim przyszłe zaspokojenia wierzyciela. W sprawie organ egzekucyjny uznał, że to właśnie zajęcie zabezpieczające rachunków bankowych najpełniej zabezpieczy interes wierzyciela i da realną szansę na zaspokojenie zobowiązań podatkowych.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 grudnia 2023 r., III FSK 1040/23, uchylił zaskarżony wyrok Sądu z 21 kwietnia 2023 r., I SA/Lu 132/23 w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi. NSA podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione zagadnienie dotyczące kluczowej kwestii, a zatem kwoty blokady na rachunkach skarżącego w powiązaniu z kwotą wynikającą z zawiadomienia o zajęciu. Dlatego też NSA stwierdził, że Sąd, rozpoznając ponownie tę sprawę, wyjaśni to zagadnienie, istotne z punktu widzenia art. 80 § 1 u.p.e.a. Natomiast, zdaniem NSA, nie był zasadny zarzut skargi kasacyjnej, gdzie skarżący podnosi zastosowanie w stosunku do niego zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego. Jak wskazał NSA, trafna w tym względzie jest ocena Sądu, który stwierdził, iż zajecie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Rozpoznając po raz kolejny skargę Sąd orzekał w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z 19 grudnia 2023 r., III FSK 1040/23), stosownie do art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyklucza on też oparcie skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego Sąd, ponownie rozpoznający sprawę i będący związany wykładnią przepisów przedstawioną w wyroku NSA, nie może dokonywać własnej ich interpretacji oraz musi wydać w niniejszej sprawie orzeczenie, które w pełni uwzględnia zaprezentowaną przez NSA ocenę prawną.
Jedynie wyjątkowo Sąd mógłby odstąpić od wykładni prawa zawartej we wskazanym orzeczeniu NSA, gdyby stan faktyczny lub prawny sprawy istotnej zmianie. Nie ulega wątpliwości, że taka zmiana w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w wydanym w sprawie wyroku NSA uznał za niezasadny zarzut skarżącego dotyczący zastosowania w stosunku do niego zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego. Za trafną w tym względzie NSA uznał stanowisko Sądu, że ,,zajecie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych’’.
Przesądzenie tej kwestii przez NSA sprawia, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd, granice sprawy uległy zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 p.p.s.a.
Wskazać trzeba, że we wspomnianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia przez tutejszy Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 § 1 w związku z art. 155a § 1 pkt 1 oraz art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz art. 75 § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. polegający na nieuwzględnieniu skargi w sytuacji, gdy wadliwe było zastosowanie środka zabezpieczającego na etapie jego realizacji, a wadliwość ta polegała na akceptacji przez organy administracji orzekające w sprawie blokady na rachunkach bankowych skarżącego kwoty w łącznej wysokości przekraczającej 300.000 zł, podczas gdy z zawiadomienia o zajęciu wynika, że powinna zostać zabezpieczona kwota 221.524 zł. NSA ocenił, że nie zostało prawidłowo wyjaśnione w sprawie zagadnienie dotyczące kwoty blokady na rachunkach skarżącego w powiązaniu z kwotą wynikającą z zawiadomienia o zajęciu. W związku z tym NSA wskazał Sądowi na konieczność wyjaśnienia tego zagadnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowieniem z 27 maja 2024 r., działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postanowił przeprowadzić z urzędu dowody uzupełniające z dokumentów w postaci zaświadczeń PKO BP S.A. z 16 kwietnia 2024 r., nr Z0V4-054-12E7DE359/2024 i nr Z0V4-054-12E7E0029/2024 oraz wydruków dokumentów elektronicznych z 10 kwietnia 2024 r. i z 16 maja 2024 r. obrazujących historię rachunków bankowych o numerach [...] i [...] za okres od 1 października 2022 r. do 16 stycznia 2023 r.
Podkreślenia wymaga, że jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku, wyjaśnienie kwestii kwoty blokady na rachunkach skarżącego w powiązaniu z kwotą wynikającą z zawiadomienia o zajęciu jest istotne z punktu widzenia art. 80 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Ustawodawca nakłada także na organ egzekucyjny obowiązek wezwania banku, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, formułując dalsze ustawowe obowiązki.
NSA zauważył zarazem, że w konstrukcji środka egzekucyjnego, to jest zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, ustawodawca wskazuje w pierwszej kolejności na obowiązek organu egzekucyjnego przesłania do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami. W treści tego normatywnego obowiązku prawodawca odnosi się więc do wysokości egzekwowanej należności, gdyż zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej dotyczy tej wysokości. To oznacza, że wysokość egzekwowanej należności pieniężnej staje się elementem w konstrukcji tego środka egzekucyjnego. Ponadto w ramach dalszej części regulacji stanowiącej podstawę do zastosowania tego środka zabezpieczającego, to jest przy obowiązku wezwania banku, ustawodawca odwołuje się do wysokości zajętej wierzytelności. Wobec tego, zdaniem NSA, dla realizacji tego środka egzekucyjnego istotne jest zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami.
Nie budzi wątpliwości, że w świetle dopuszczonych – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. – dowodów, nie można uznać za zasadne zarzutów skarżącego wskazujących na to, że wadliwe było zastosowanie środka zabezpieczającego na etapie jego realizacji, wskutek akceptacji przez organy blokady na rachunkach bankowych skarżącego kwoty w łącznej wysokości przekraczającej 300.000 zł, podczas gdy z zawiadomienia o zajęciu wynika, że powinna zostać zabezpieczona kwota 221.524 zł. Prawidłowe jest natomiast stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym organ egzekucyjny, w celu realizacji zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w PKO BP S.A., dokonanego opisanym zawiadomieniem z 21 października 2022 r. zabezpieczył na rachunkach skarżącego kwoty w łącznej wysokości 220.704,96 zł, na którą składa się: kwota 205.969,52 zł, która została przekazana z rachunków bankowych skarżącego organowi egzekucyjnemu i – jak wynika z akt sprawy – umieszczona na lokacie terminowej oraz 14.735,44 zł, które zostały zablokowane na rachunkach bankowych skarżącego.
Podkreślenia wymaga, że przedstawione przez skarżącego zaświadczenia PKO BP S.A. z 16 kwietnia 2024 r., nr Z0V4-054-12E7DE359/2024 oraz Z0V4-054-12E7E0029/2024 potwierdzają, że właścicielem rachunku nr [...] jest skarżący, zaś właścicielem rachunku nr [...] jest S. A. T. (a więc firma skarżącego). Jak wynika z wydruków z historii tych rachunków strony, na poczet realizacji opisanego zajęcia zabezpieczającego z tego rachunku PKO BP S.A. przekazał:
- z rachunku nr [...] (wydruk z 10 kwietnia 2024 r. historii rachunku skarżącego za okres od 1 października 2022 r. do 30 listopada 2022 r.) w dniu 31 października 2022 r. kwoty 119.228,27 zł i 70 zł, a 3 listopada 2022 r. kwotę 1.431,98 zł;
- z rachunku nr: [...] (wydruk z 16 maja 2024 r. historii rachunku strony za okres od 1 grudnia 2022 r. do 16 stycznia 2023 r.): nie dokonano żadnej realizacji;
- z rachunku nr [...] (wydruk z 10 kwietnia 2024 r. historii rachunku strony za okres od 1 października 2022 r. do 30 listopada 2022 r.): w dniu 31 października 2022 r. kwota 85.239,27 zł;
- z rachunku nr [...] (wydruk z 16 maja 2024 r. historii rachunku skarżącego za okres od 1 grudnia 2022 r. do 16 stycznia 2023 r.): nie dokonano żadnej realizacji.
Z powyższego wynika więc w sposób niebudzący wątpliwości, że łącznie z rachunków bankowych skarżącego na poczet zajęcia zabezpieczającego przekazana została kwota 205.969,52 zł, a więc kwota zajęcia, która prawidłowo została wskazana przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (zob. s. 9 postanowienia).
Ponadto z przedstawionej historii rachunku nr [...] wynika, że zrealizowane zostały przez skarżącego przelewy podatkowe na konto Urzędu Skarbowego w P.:
- 1 grudnia 2022 r. na kwotę 686 zł tytułem: karta podatkowa za XII/2022 r.,
- 6 października 2022 r. na kwotę 274,00 zł tytułem: karta podatkowa za X/2022 r.,
- 9 stycznia 2023 r. na kwotą 780 zł tytułem: karta podatkowa 1/2023 r.
Niewątpliwie zatem łączna kwota, na jaką skarżący dokonał przelewów podatkowych wyniosła 1.740,00 zł. Kwota ta regulowała bieżące zobowiązania podatkowe skarżącego, zatem bezsprzecznie nie podlegała ona wliczeniu do kwoty zabezpieczonej przez organ egzekucyjny.
W związku z tym oczywiste jest, że podnoszony przez stronę argument, jakoby organ egzekucyjny dokonał na rachunkach bankowych blokady ponad 300.000 zł jest całkowicie bezzasadny.
Zauważyć należy, że zarówno w skardze do Sądu, jak i we wniesionej do NSA skardze kasacyjnej, skarżący twierdził, że fakt przekroczenia kwoty wynikającej z zawiadomienia został udowodniony przez niego poprzez dołączenie zrzutów z ekranu jego historii rachunków. Utrzymywał przy tym, że w świetle tych dowodów, na jego rachunku firmowym zablokowano 221.554 zł, albowiem jest to suma pozycji: saldo 119.258,27 zł i dostępne środki 102.295,73 zł, zaś na należącym do niego rachunku prywatnym zablokowano kwotę 85.239,27 zł, która stanowi różnicę pozycji: saldo 86.311,75 zł i dostępne środki 1.072,48 zł.
Odnosząc się do tej argumentacji wskazać trzeba, że wartość saldo ukazuje środki na rachunku bez uwzględnienia jeszcze niezaksięgowanych/zablokowanych transakcji. Natomiast wartość dostępne środki to miarodajny wskaźnik informujący o aktualnie dostępnych środkach na koncie bankowym (a więc jest saldo pomniejszone o nierozliczone/zablokowane transakcje). W związku z tym "saldo" i "dostępne środki" są wiec jedynie różnym sposobem na określenie/zapisu stanu konta na dany dzień ujętego różnie, w zależności od przyjętych kryteriów. Innymi słowy, kwota dostępnych środków zawarta jest zatem w kwocie salda konta. Pozycje (wartości) te nie podlegają więc zsumowaniu jako łączne środki posiadacza rachunku. Dlatego też suma tych wartości nie oznacza wysokości środków posiadanych przez właściciela rachunku. W tej sytuacji, nie jest możliwe przekazanie przez bank z rachunku bankowego zarówno salda, jak i dostępnych środków na dany dzień (tak jak utrzymuje skarżący).
Z powyższego wynika zatem, że wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można przyjąć, aby na rachunek organu egzekucyjnego celem zabezpieczenia przekazano sumę opisanych wartości, to jest zarówno saldo 119.258,27 zł, jak i dostępne środki 102.295,73 zł – łącznie 221.554 zł. Ponownie należy podkreślić, że treść historii rachunku nr [...] potwierdza, że przed dokonaniem w dniu 31 października 2022 r. realizacji zajęcia zabezpieczającego, saldo rachunku skarżącego wynosiło 119.258,27 zł. W dniu 31 października 2022 r. dokonano realizacji zajęcia zabezpieczającego na rachunek Urzędu Skarbowego w P. na kwotę 119.228,27 zł. Pozostałe po transakcji saldo rachunku Skarżącego wynosiło 30 zł.
Ponadto – jak wskazano wyżej – z tego samego rachunku bankowego nr [...] dokonano realizacji zajęcia zabezpieczającego na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w P. na kwot 70 zł i 1.431,98 zł. Natomiast z rachunku bankowego nr [...] zajęto kwotę 85.239,27 zł.
Dlatego też z rachunków bankowych skarżącego na poczet zabezpieczenia przekazano łączną kwotę 205.969,52 zł (119.228,27 zł + 70 zł + 1.431,98 zł + 85.239,27 zł). Na taką też kwotę została założona przez organ egzekucyjny lokata. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się pisma organu pierwszej instancji (Kierownika Działu Egzekucyjnego) skierowane do Referatu Rachunkowości z 2 i 10 listopada 2022 r. – wskazujące szczegóły zlecenia założenia lokat terminowych (zob. k. 18 i 19 akt adm.). Z kolei kwota 14.735,44 zł stanowi sumę sald z rachunków bankowych skarżącego na dzień 14 listopada 2022 r., która została zablokowana na rachunkach bankowych. Kwota ta jednak nie została przekazana organowi egzekucyjnemu, a jedynie zabezpieczona na rachunku bankowym, gdyż 2 listopada 2022 r., w związku ze złożonymi przez skarżącego zarzutami, postępowanie zabezpieczające zostało zawieszone, a realizacja zajęcia wstrzymana. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się – wspomniane na stronie 9 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – pismo PKO BP S.A. z 14 listopada 2022 r. informujące o wysokości sald na rachunkach bankowych skarżącego (k. 25 akt adm.).
W związku z tym wszystkim, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że całkowita kwota, którą zabezpieczono wynosiła 220.704,96 zł. Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, jakoby organ egzekucyjny dokonał na jego rachunkach bankowych blokady środków w wysokości ponad 300.000 zł. Niewątpliwie analiza przedstawionych dowodów uzupełniających w sposób jednoznaczny wskazuje, że łączna suma kwot przekazanych organowi egzekucyjnemu na poczet zabezpieczenia wyniosła 205.969,52 zł, a przyjęty przez skarżącego tok rozumowania, opierający się na stwierdzeniu, że organ zajął na rachunku bankowym sumę salda i dostępnych środków, jest nieuzasadniony.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sad obowiązany był, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalić, o czym orzekł jak w sentencji.