I SA/Lu 181/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-04-14
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudowlelinie energetycznełączniki sterowane zdalniewartość budowlipodstawa opodatkowaniaprawo budowlaneordynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące podatku od nieruchomości w części dotyczącej wartości łączników sterowanych zdalnie, uznając je za element budowli, ale jednocześnie oddalił skargę w pozostałej części.

Sprawa dotyczyła sporu o sposób opodatkowania podatkiem od nieruchomości łączników sterowanych zdalnie instalowanych na liniach energetycznych. Spółka P. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty, twierdząc, że wartość łączników nie powinna być wliczana do podstawy opodatkowania. Organy podatkowe uznały łączniki za integralną część budowli (linii energetycznej). WSA w Lublinie uchylił decyzje w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2017 r., uznając, że organy naruszyły przepisy proceduralne, ale jednocześnie podzielił stanowisko organów co do kwalifikacji łączników jako elementów budowli podlegających opodatkowaniu.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Lublinie dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty. Spółka kwestionowała zaliczenie wartości łączników sterowanych zdalnie do podstawy opodatkowania, argumentując, że nie stanowią one części składowej budowli ani nie są budowlą w rozumieniu przepisów. Organy podatkowe, opierając się na opinii biegłego oraz analizie dokumentacji technicznej, uznały łączniki za integralną część linii energetycznej, zapewniającą możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, a tym samym podlegającą opodatkowaniu. WSA w Lublinie, mimo że uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2017 r. z powodu naruszeń proceduralnych (nie wszczęcie odrębnego postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego), to jednocześnie oddalił skargę w pozostałej części, podzielając stanowisko organów co do kwalifikacji łączników jako elementów budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Sąd podkreślił, że łączniki te, zapewniając prawidłowe działanie sieci i skracając czas przerw w dostawach energii, stanowią element budowli zapewniający jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, łączniki sterowane zdalnie stanowią element budowli (linii energetycznej), zapewniający możliwość jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, a tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że łączniki, zapewniając prawidłowe działanie sieci energetycznej i skracając czas przerw w dostawach energii, są integralną częścią linii energetycznej, która jest budowlą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

P.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury.

P.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa Prawo budowlane

Urządzeniem budowlanym jest urządzenie związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli stwierdzi, że podatnik nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano.

Ordynacja podatkowa art. 75 § § 4a

Ustawa Ordynacja podatkowa

W decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo budowlane

Obiektem budowlanym jest budowla wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

P.b. art. 3 § pkt 3a

Ustawa Prawo budowlane

Obiektem liniowym jest obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa.

k.c. art. 47 § § 2

Kodeks cywilny

Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności.

Ordynacja podatkowa art. 81b § § 2a

Ustawa Ordynacja podatkowa

Korekta złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje skutków prawnych w razie odmowy stwierdzenia nadpłaty w całości lub w części oraz w razie umorzenia postępowania w związku z wycofaniem wniosku.

Ordynacja podatkowa art. 165 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe może być wszczęte zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez organy obu instancji, w szczególności poprzez nie wszczęcie odrębnego postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja łączników sterowanych zdalnie jako elementów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zarzuty dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego i opinii biegłego przez organy podatkowe. Zarzuty dotyczące niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

łączniki zdalnie sterowane stanowią integralną składową sieci elektroenergetycznej, zarówno z punktu widzenia techniki, jak jej użytku i przeznaczenia. Pozbawiona łączników sieć elektroenergetyczna nie będzie funkcjonowała w sposób prawidłowy wg standardów założonych obecnie przez jej zarządcę. Sąd nie podziela argumentacji spółki wykazującej odrębność łączników w stosunku do sieci elektroenergetycznej i wywodzącej z tego, że ich wartość nie jest objęta podstawą opodatkowania, opartej na odwołaniu się do art. 47 Kodeksu cywilnego.

Skład orzekający

Andrzej Niezgoda

sprawozdawca

Grzegorz Wałejko

członek

Halina Chitrosz-Roicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości elementów sieci elektroenergetycznych, w szczególności łączników sterowanych zdalnie, oraz kwestie proceduralne związane z postępowaniem w sprawie nadpłaty i określenia zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa podatkowego i budowlanego w kontekście infrastruktury energetycznej. Kwestie proceduralne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów podatkowych do nowoczesnej infrastruktury energetycznej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i energetycznym.

Czy nowoczesne łączniki w sieci energetycznej podlegają wyższemu podatkowi od nieruchomości?

Dane finansowe

WPS: 90 000 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 181/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/
Grzegorz Wałejko
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 716
art. 1a ust. 1 pkt 2  zw3. z art. 3 pkt 3 i 9
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 23 stycznia 2023 r. nr SKO.405.PO/1644/22/23 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. oraz nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy J. P. z dnia 19 listopada 2022 r. nr [...] w części określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2017 rok, II. oddala skargę w pozostałej części, III. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania P. D. Spółki Akcyjnej w L., dalej: "spółka", "skarżąca", od decyzji Wójta Gminy J. P., dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji", z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie:
1) określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 251.138 zł;
2) odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w pozostałej części co do kwoty 1.800 zł,
utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że w dniu 25 października 2022 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości 1.800 zł, ponieważ spółka błędnie zaliczyła do wartości budowli zgłoszonych do opodatkowania wartość łączników sterowanych zdalnie instalowanych na liniach napowietrznych średniego napięcia na łączną kwotę 90.000 zł. Zdaniem spółki, wartość tych łączników nie powinna być doliczana do wartości budowli. Nie stanowią one bowiem części składowej w rozumieniu art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego budowli, tj. napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia. Łączniki, zdaniem spółki, nie stanowią też budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, obiektów budowlanych ani urządzenia wolnostojącego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), dalej: "P.b." Do wniosku spółka dołączyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 r., w której wykazała wartość budowli do opodatkowania w kwocie 11.172.403 zł oraz należny podatek w wysokości 249.338 zł.
Organ pierwszej instancji określając wskazaną wyżej decyzją z dnia 29 listopada 2022 r., wysokość zobowiązania spółki za 2017 r. oraz odmawiając stwierdzenia nadpłaty, przyjął że łączniki pozostają ściśle związane funkcjonalnie i użytkowo z elementami linii energetycznej. Jako całość linia energetyczna i zamontowany na niej łącznik stanowią obiekt budowlany (budowlę) podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Takie stanowisko, jak zauważył organ pierwszej instancji, znajduje potwierdzenie w treści opinii biegłego J. Z. M. sporządzonej 8 lipca 2022 r.
Odwołując się od decyzji Wójta spółka zarzuciła, po pierwsze, naruszenie prawa materialnego:
- art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 i 9 P.b. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że urządzenia techniczne, w postaci łączników zdalnie sterowanych, stanowiące mobilny i fakultatywny element napowietrznych linii średniego napięcia stanowią całość techniczno-użytkową z napowietrzną linią średniego napięcia oraz jej część składową, a więc nie podlegają wyłączeniu z podstawy opodatkowania;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 i 9 P.b. przez przyjęcie, że łączniki zdalnie sterowane stanowią urządzenia budowlane w rozumieniu przepisów P.b., związane z obiektem budowlanym, które zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, pomijając argumenty spółki sformułowane we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości.
Po drugie, spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
- art. 120 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego;
- art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy oraz lakoniczne uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia,
- art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, w której to wskazał on, iż łączniki zdalnie sterowane podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i stanowią całość techniczno-użytkową z liniami napowietrznymi średniego napięcia w sytuacji, gdy powyższego wniosku nie można wywieść z treści ww. opinii, opinia nie jest więc spójna i powinna zostać pominięta.
Formułując te zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji i określenie zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenie nadpłaty w kwocie wskazanej we wniosku. Zaznaczyła również, że decyzja została wydana z obrazą art. 2a Ordynacji podatkowej. Wg spółki łączniki ułatwiają eksploatację linii elektroenergetycznych, ale nie są one niezbędnym składnikiem linii.
Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe włączając postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. do materiału dowodowego: tomy 3, 8 i 10 Wytycznych do budowy systemów elektroenergetycznych w P. D. S.A.; Standardy techniczne złączy kablowych w P. D. S.A.; Raport PTPiREE-Polska. Z energią działa lepiej. Energetyka przemysłowa i dystrybucyjna; "Wybrane zagadnienia modernizacji węzłów sieci średnich napięć", A. Warachim, K. Dekarz 2014; Standardy techniczne nr 19/2016 dla warunków budowy elektroenergetycznych linii napowietrznych średniego napięcia na terenie T. D. S.A., K. grudzień 2016; katalog dla projektantów Z. Sp. z o.o., K., wrzesień 2019; Napowietrzny rozłącznik, sekcjonalizer średniego napięcia w izolacji SF – dokumentacja Techniczno-Ruchowa.
Utrzymując w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności zaznaczyło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty wszczynane jest na żądanie strony. Organ podatkowy w takim postępowaniu powinien ograniczyć się do przeprowadzenia postępowania dowodowego i orzekania wyłącznie o tym, czy faktycznie podatnik z przyczyn podanych we wniosku zapłacił podatek nienależnie lub w zawyżonej wysokości. Może on uwzględnić żądanie w całości lub części, a także odmówić stwierdzenia nadpłaty. Decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty unicestwia zaś skutki skorygowanej deklaracji, aktualizując pierwotną deklarację.
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało treść art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 1 P.b. Zdaniem Kolegium, łącznik zdalnie sterowany montowany na liniach napowietrznych średniego napięcia jest urządzeniem służącym do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy linii, może też pracować w określonych warunkach anormalnych, takich jak zwarcie. Łącznik jest sterowany również zdalnie z systemu dyspozytorskiego, co daje możliwość telemechanizacji procesów łączeniowych w głębi sieci. Zastosowanie łącznika zapewnia sprawne prowadzenie połączeń planowych, a w przypadku awarii sieci średniego napięcia pozwala na szybką lokalizację uszkodzeń w sieci i, o ile istnieje taka możliwość, przełączenie pozostałego odcinka linii nie objętego awarią na zasilanie rezerwowe z innej linii, przyczyniając się do skrócenia czasu trwania wyłączeń awaryjnych. Łącznik zdalnie sterowany jest zatem jako urządzenie budowlane (techniczne) w rozumieniu art. 3 pkt 9 P. b. w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., powiązane z obiektem budowlanym liniowym (siecią energetyczną), które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (przesyłanie energii elektrycznej). Urządzenie budowlane nie jest budowlą, łączy je natomiast z budowlą związek o charakterze funkcjonalnym, przez co staje się elementem tej budowli jako obiektu budowlanego. Dlatego też w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. ustawodawca wymienił urządzenia budowlane obok budowli, jako obiekty budowlane i tak samo jak w P.b. określił konieczny związek między nimi. Tym samym uwzględniając treść art. 3 pkt 1 lit. b P.b. oraz okoliczność, że obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, sieć elektroenergetyczna wraz z łącznikami zamontowanymi na liniach mieści się w zakresie normy wynikającej z art. 1a pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 P.b. To zaś, zdaniem Kolegium, prowadzi do stwierdzenia, że jest to budowla stanowiąca z łącznikami całość techniczno-użytkową, a łączniki, co zostało potwierdzone, zapewniają funkcjonowanie budowli zgodnie z jej przeznaczeniem pomimo, iż nie są jej niezbędne do funkcjonowania. Dzięki współpracy tych urządzeń z liniami, sieć staje się funkcjonalną całością.
Wg organu odwoławczego, w analizowanych przepisach, wbrew twierdzeniom strony, brak jest podstaw do przyjęcia, że dane urządzenie jest tylko wtedy związane z obiektem budowlanym, gdy jest niezbędne do jego funkcjonowania. Ponadto wg Kolegium bez znaczenia prawnego pozostaje sposób wytwarzania łączników oraz sposób ich montowania, a także fakt, że łącznik może być uznany za urządzenie mobilne, a nie stacjonarne oraz brak jego trwałego związania z gruntem. Kolegium nie podzieliło też argumentów strony odwołujących się do cywilistycznych definicji części składowych i przynależności. Związek między elementami obiektu budowlanego, jak zaznaczył organ odwoławczy, to związek faktyczny wynikający z technicznego i użytkowego przeznaczenia tego obiektu i jego części a nie prawny, wynikający z Kodeksu cywilnego charakter połączonych z obiektem rzeczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło także wnioski płynące z analizy poszczególnych opracowań włączonych do materiału dowodowego postanowieniem z dnia 29 grudnia 2022 r. zaznaczając, że w "Standardach technicznych złączy kablowych w P. D. S.A." sama spółka traktuje łączniki jako podstawowy element sieci średniego napięcia. Z kolei z dokumentu "Wytyczne do budowy systemów elektroenergetycznych w P. D. S.A." wynika, jakie powinny być podstawowe wymagania techniczne łączników. Raport "Z energią działa lepiej. Energetyka przemysłowa i dystrybucyjna" wskazuje zaś, że w sieci elektroenergetycznej strony w wyniku realizacji programu "Automatyzacja w głębi sieci SN" w latach 2014 – 2017 zostanie zainstalowanych 4.817 łączników. Efektem tego będzie skrócenie czasu trwania przerw w zasilaniu, zmniejszenie liczby wyłączanych odbiorców i skrócenie czasu potrzebnego do lokalizacji uszkodzenia. W opracowaniu "Wybrane zagadnienia modernizacji węzłów sieci średnich napięć" autorzy wskazują, że łączniki zdalnie sterowane przeznaczone są do pracy w sieciach średniego napięcia, umożliwiają ich automatyzację, zdalne sterowanie i nadzór nad urządzeniami działającymi w terenie.
Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wyjaśnił, że łączniki zdalnie sterowane są elementami sieci elektroenergetycznej napowietrznej średniego napięcia i ich wykorzystanie wykazuje na powiązanie z siecią. W nowoczesnym systemie przesyłowym łączniki pełnią kluczową rolę w zapewnieniu prawidłowego działania linii. Stanowią one zatem część sieci elektroenergetycznej. Łączniki należy więc zakwalifikować jako część instalacji (odrębnego obiektu budowlanego), które zapewniają możliwość użytkowania tej instalacji zgodnie z jej przeznaczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło też uwagę, że kwestia kwalifikacji łączników była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyrokach z dnia 31 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 811/05 i II FSK 55/06. Tożsame stanowisko prezentowane jest przez wojewódzkie sądy administracyjne (np. wyroki z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 565/21 i 566/21, z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 152/22, z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1786/21 i z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1139/21, a także z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 742/21).
Zdaniem organu odwoławczego nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania o pominięciu opinii biegłego z dnia 8 lipca 2022 r. Biegły w świetle swojej wiedzy specjalistycznej i doświadczenia zawodowego jednoznacznie stwierdził, że omawiane w sprawie łączniki zdalnie sterowane są integralną składową sieci elektroenergetycznej, zarówno z punktu widzenia techniki, jak też jej użytku, przeznaczenia. Bez nich sieć elektroenergetyczna nie będzie pracowała według oczekiwanych, zakładanych standardów. Wobec tego zadania, jakie mają spełniać łączniki zdalnie sterowane są wpisane w zadania całej sieci elektroenergetycznej, sprowadzające się do zapewnienia niezakłóconych dostaw energii elektrycznej odbiorcom. Jednocześnie realizacja tych zadań wymaga odpowiedniego technicznego włączenia łączników zdalnie sterowanych do pozostałych elementów sieci elektroenergetycznej. Omawiane łączniki nie pracują, nie spełniają swojej roli odrębnie, niezależnie od parametrów technicznych i funkcjonalnych sieci elektroenergetycznej. Przeciwnie, reagują bezpośrednio na warunki, parametry pracy całej sieci elektroenergetycznej.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że korekta deklaracji na podatek od nieruchomości złożona za rok podatkowy 2017 nie wywołała skutku prawnego w postaci stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości.
W skardze strona zarzuciła, po pierwsze, naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej wskutek:
- dokonania przez organy obydwu instancji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób pobieżny i dowolny,
- dowolnej, błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niepodjęcia przez organy podatkowe wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, przede wszystkim poprzez błędne przyjęcie, że opinia biegłego J. Z., sporządzona w ramach innego postępowania podatkowego, jest przydatna do rozstrzygnięcia sprawy oraz zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego z zakresu elektroenergetyki celem pozyskania wiadomości specjalnych, w zakresie istotnym dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, tj. dotyczącym konstrukcji i funkcji łączników zdalnie sterowanych oraz charakteru ich związku z siecią elektroenergetyczną, których pozyskania wymagał charakter sprawy, a która to opinia powinna mieć charakter obiektywny,
- niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do dokonania dowolnych ustaleń w sprawie przez organy obydwu instancji, a w konsekwencji - dokonanie prawnopodatkowej kwalifikacji urządzeń w oparciu o ustalenia organów, tj. błędne ustalenia stanu faktycznego, albowiem zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, aby łączniki zdalnie sterowane stanowiły część sieci elektroenergetycznej, część instalacji bądź urządzenie budowlane, a także oparcie przez organy obydwu instancji ustaleń o opinię biegłego sporządzoną na okoliczności inne, aniżeli wynikające z postanowienia z dnia 4 maja 2022 r. organu pierwszej instancji oraz niezawierającej merytorycznych informacji specjalistycznych mogących stanowić podstawę do wskazywanych przez biegłego wniosków, co w następstwie doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie uznania łączników zdalnie sterowanych jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i zasady praworządności, a także naruszenie zasady legalizmu postępowania i zasady działania w zaufaniu do organów podatkowych,
b) art 124 oraz art 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ odwoławczy kierował się podczas wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1a ust 1 pkt 2 i 3, art 2 ust 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art 3 pkt 1, 3 i 9 P.b. w związku z art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego, wskutek błędnej wykładni tych przepisów prawa materialnego i przyjęcia za organem pierwszej instancji, że łączniki zdalnie sterowane stanowią elementy sieci elektroenergetycznej umożliwiające prawidłowy przesył energii elektrycznej i użytkowanie sieci elektroenergetycznej zgodnie z przeznaczeniem zarówno w normalnych warunkach pracy linii, jak i w warunkach odbiegających od normy, oraz uznania, że pomiędzy łącznikiem zdalnie sterowanym a siecią elektroenergetyczną czy linią elektroenergetyczną zachodzą silne związki funkcjonalne, które pozwalają na uznanie łącznika za część budowli bądź element budowli, podczas, gdy prawidłowa wykładnia powołanych w niniejszym zarzucie przepisów prawa materialnego powinna uwzględniać konstrukcję i funkcje łączników zdalnie sterowanych w procesie funkcjonowania linii elektroenergetycznych i sieci elektroenergetycznej i dystrybucji energii elektrycznej za ich pomocą, wskazującą na fakultatywność łączników zdalnie sterowanych w funkcjonowaniu tych linii i sieci elektroenergetycznej i uwzględniać fakt, że każda linia elektroenergetyczna średniego napięcia, jaki i cała sieć elektroenergetyczna mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem bez zainstalowanego łącznika zdalnie sterowanego, a w konsekwencji prowadzić do wniosku, że brak jest podstaw do przypisywania łącznikom funkcji umożliwiania przesyłania energii elektrycznej i kwalifikowania ich wraz z linią, czy siecią elektroenergetyczną jako funkcjonalnej całości, mającej realizować zadania w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przepisów art. 21 § 3 i art. 75 § 4a i 4b w związku z art. 123 § 1 i 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, przez wydanie decyzji o określeniu wysokości zobowiązania podatkowego bez uprzedniego wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, pomimo że przepis art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej pozwala na określenie wysokości zobowiązania podatkowego wyłącznie w decyzji stwierdzającej nadpłatę, zaś organ podatkowy, pomimo brzmienia art. 75 § 4b Ordynacji podatkowej, nie wszczął z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego strony w podatku od nieruchomości za 2017 r.
Formułując powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego, wg norm przepisanych, a także rozpoznanie w trybie uproszczonym.
Uzasadniając skargę spółka przedstawiła argumentację wskazującą na konieczność powołania biegłego, kwestionując jednocześnie dopuszczalność wykorzystania opinii sporządzonej przez J. Z. M., która zdaniem skarżącej nie wyjaśnia kwalifikacji prawnopodatkowej łączników zdalnie sterowanych. Powołując z kolei orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca podkreślała, że łącznik zdalnie starowany jest fakultatywnym elementem sieci. Brak jest trwałości związku łączników z siecią, ponieważ mogą być one w każdym czasie odłączone, zainstalowane w innej lokalizacji i nie są montowanie w każdym obwodzie sieci. Łączniki nie stanowią więc całości z siecią pod względem technicznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, prezentując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że zaskarżona decyzja w części nie jest zgodna z prawem.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej: "P.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji w całości lub części następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jak natomiast stanowi art. 151 powołanej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., które nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, także niepodniesione w skardze, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków skargi, jednak w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Mając na względzie, że sprawa dotyczy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. na wniosek skarżącej, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 21 § 3 i art. 75 § 4a i § 4b w zw. z art. 123 § 1 i art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis ten wiąże się z treścią przepisu art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1 (tj. z mocy samego prawa), podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty.
Zgodnie natomiast z art. 72 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Art. 73 § 1 pkt 1 przewiduje, że nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, który nie ma zastosowania w sprawie niniejszej, z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. W art. 75 § 2 ustawodawca postanowił, że uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje m.in. podatnikom, zaś w § 3, że jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Przepisy te korespondują z treścią przepisu zawartego w § 1, stanowiącym, że jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.
Wreszcie z art. 75 § 4 wynika, że jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę. W takim przypadku korekta wywołuje skutki prawne. Z treści § 4a wynika, że w decyzji stwierdzającej nadpłatę organ podatkowy określa wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. W zakresie, w jakim wniosek jest niezasadny, organ odmawia stwierdzenia nadpłaty. § 4b stanowi zaś, iż przepis § 4a nie ogranicza możliwości wydania decyzji w trybie art. 21 § 3, o czym informuje się adresata w decyzji stwierdzającej nadpłatę.
Należy także uwzględnić, że zgodnie z treścią art. 81b § 2a Ordynacji podatkowej, korekta złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty nie wywołuje skutków prawnych w razie odmowy stwierdzenia nadpłaty w całości lub w części oraz w razie umorzenia postępowania w związku z wycofaniem wniosku. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podatkowy wskazuje bezskuteczność takiej korekty.
Zauważyć również trzeba, że postępowanie podatkowe, jak to wynika z treści art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, może być wszczęte zarówno na wniosek strony, jak z urzędu. Jeżeli postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, kierunek postępowania zależy od treści tego wniosku. Postępowanie z wniosku o stwierdzenie nadpłaty co do zasady jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego prowadzonego na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, a jego celem jest weryfikacja korekty deklaracji podatkowej złożonej przez wnioskodawcę. Złożenie wraz z wnioskiem skorygowanej deklaracji nie wszczyna bowiem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, gdyż składając wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty skorygowanej deklaracji podatkowej wnioskodawca nie występuje z żądaniem wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania, a z żądaniem stwierdzenia nadpłaty. Taki sposób rozumienia przedstawionych przepisów znajduje potwierdzenie w treści powołanego wyżej art. 81b § 2a Ordynacji podatkowej. Wynika z niego, że jeżeli w postępowaniu z wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ uzna, że wniosek nie jest zasadny, bowiem nadpłata w żądanej wysokości nie występuje, wówczas w uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty wskazuje bezskuteczność korekty deklaracji. Dla wyeliminowania skutków korekty deklaracji nie jest zatem potrzebne prowadzenie odrębnego postępowania i wydawanie decyzji na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do zakresu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 10 września 2015 r. wprowadzającej przepis art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej (druk sejmowy nr 3462), postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty powinno być postępowaniem odrębnym od wszczynanego z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Dysponentem tego postępowania jest wnioskodawca, a jego celem weryfikacja samoobliczenia podatku, zdaniem wnioskodawcy generującego nadpłatę, w zakresie jego żądania. (por. wyrok z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II FSK 3326/18).
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zaskarżona decyzja nie była decyzją stwierdzającą nadpłatę. Z pkt 2 sentencji decyzji Wójta wynika bowiem, że organ ten odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 1.800 zł, tj. w całym zakresie wynikającym z wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaś w całości decyzję organu pierwszej instancji. Wobec tego nie było w ocenie Sądu podstaw do zastosowania art. 75 § 4a zd. pierwsze, tj. określania wysokości zobowiązania. Wziąć też należy pod uwagę, że nie zachodziła podstawa do określania wysokości zobowiązania na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano. Podatnik złożył bowiem deklarację podatkową (pierwotną), którą organ podatkowy uznaje za prawidłową.
Trzeba także mieć na względzie, że zgodnie z treścią art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W razie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie, w której został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, żądanie zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podlega rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Przytoczony przepis wprowadza zakaz wszczynania postępowania w przedmiocie nadpłaty w czasie trwania wskazanych postępowań, ale jednocześnie wynika z niego, że dopuszczalne jest wszczęcie postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego w czasie trwania postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Jeśli nawet jednak w czasie trwania postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania podatkowego, to przedmiot rozstrzygnięć w tych postępowaniach będzie nietożsamy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II FSK 1349/19). Mając powyższe na względzie zwrócić trzeba uwagę, że organ pierwszej instancji po złożeniu przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nadpłaty, nie wszczął wobec niej postępowania podatkowego w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. To zaś oznacza, że zarzuty skargi co do naruszenia art. 21 § 3 i art. 75 § 4a i 4b w zw. z art. 123 § 1 i art. 165 § 1 i 2 są uzasadnione.
Sąd nie podziela natomiast stanowiska pełnomocnika skarżącej co do kwalifikacji łączników zdalnie sterowanych. W ocenie Sądu rację mają organy podatkowe wyrażające stanowisko, zgodnie z którym wartość tych łączników powinna być jednak uwzględniana przy ustalaniu, będącej elementem podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, wartości budowli w postaci linii elektroenergetycznej. Łączniki zdalnie sterowane stanowią bowiem element tej linii, gdyż zapewniają możliwość użytkowania linii zgodnie z jej przeznaczeniem. Odnotować trzeba, że stanowisko takie, w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym, zostało zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III FSK 1071/22; z dnia 4 i 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III FSK 959/22; III FSK 829/22; III FSK 757/22; III 758/22; III FSK 861/22; III FSK 668/22; III FSK 669/22; III FSK 667/22 oraz III FSK 830/22 – oddalające skargi kasacyjne skarżącej).
W powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował stanowisko, zgodnie z którym łączniki zdalnie sterowane, będąc elementem sieci elektroenergetycznej, warunkują jej prawidłowe działanie, gdyż pozwalając skrócić czas przerw w dostawach energii elektrycznej odbiorcom. Ta funkcja, jaką pełnią łączniki w sieci, stanowi potwierdzenie istnienia powiązań o charakterze użytkowym. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił też uwagę, że dodatkowym elementem potwierdzającym istnienie powiązań o charakterze funkcjonalnym jest sama nazwa tego elementu sieci elektroenergetycznej. Chodzi bowiem o łącznik, a zatem element łączący, tj. taki którego funkcja odnosi się do połączenia w sieci, warunkując jej prawidłowe działanie w takim znaczeniu, że pozwala skrócić czas przerw w dostawie energii elektrycznej. Funkcja tych elementów sieci jest zatem pochodną istnienia i funkcjonowania samej sieci. Łączniki zatem identyfikować należy jako część instalacji (odrębnego obiektu budowlanego), które zapewniają możliwość użytkowania tej instalacji zgodnie z jej przeznaczeniem.
Formułując stanowisko zgodne z przytoczonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie naruszył prawa materialnego. Odnosząc wskazane stanowisko do budowli skarżącej objętej wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, organ nie naruszył zaś przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło opinię biegłego J. Z. M., ale również przeprowadziło uzupełniające postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla wyjaśnienia cech technicznych oraz właściwości użytkowych, działania i przeznaczenia łączników zdalnie sterowanych instalowanych na liniach napowietrznych średniego napięcia, a także więzi tych łączników z liniami.
Opinia biegłego zawiera opis łączników sterowanych zdalnie, przedstawia ich analizę funkcjonalną i techniczną, jako elementu sieci elektroenergetycznej. Analiza ta została przeprowadzona na podstawie m.in. informacji technicznych o łącznikach zdalnie sterowanych oraz na podstawie danych przedstawionych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a zatem także danych przedstawionych przez samą skarżącą. Skarżąca wprawdzie podważa dopuszczalność zastosowania w sprawie tej opinii, ponieważ została ona sporządzona dla innego postępowania. Trzeba jednak zauważyć, i podkreślić, że skarżąca nie wskazała by zachodziły różnice między należącymi do niej łącznikami zdalnie sterowanymi objętymi wskazaną opinią biegłego, a należącymi do niej łącznikami objętymi wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. W uwzględnionej w postępowaniu opinii, sporządzonej na podstawie tej samej dokumentacji technicznej, którą posługuje się skarżąca w sprawie niniejszej, biegły stwierdził, że łączniki zdalnie sterowane stanowią jeden z kluczowych elementów sieci dystrybucyjnej. Nie są one odrębne od samej sieci pod względem technicznym. Stanowią natomiast zintegrowany system dystrybucji energii elektrycznej w linii elektroenergetycznej średniego napięcia. Powiązanie łączników z siecią elektroenergetyczną ma charakter integralny i stały, a polega na zintegrowaniu pod względem technicznym i funkcjonalnym. Wg biegłego zmiana lokalizacji łączników wskazywałaby na błędną ich lokalizację, a ponadto łączyłaby się z koniecznością podjęcia dodatkowych przedsięwzięć analityczno-technicznych, a tym samym i poniesienia kosztów. Uwzględniając cechy i funkcje łączników zdalnie sterowanych, z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej dotyczącej konstrukcji, parametrów i funkcjonowania sieci, należy je zakwalifikować do budowli. Do tożsamych wniosków prowadzi analiza materiałów włączonych do akt sprawy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2022 r., szczegółowo przez Kolegium przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Standardy techniczne dla warunków budowy elektroenergetycznych linii napowietrznych wskazywały funkcje łączników zdalnie sterowanych oraz zasadność ich uwzględniania w projektowaniu sieci w celu usprawnienia jej działania w miejscach trudnodostępnych, miejscach podziału na sekcje, długich ciągach napowietrznych. Z kolei w tomie 8. Wytycznych do budowy systemów elektroenergetycznych przedstawione zostały dane techniczne łączników (rozłączników) zdalnie sterowanych.
Formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz uwzględnienie opinii biegłego J. Z. M., co miało doprowadzić do dokonania dowolnych i błędnych ustaleń, skarżąca nie wskazała konkretnie, które ustalenia, poza konkluzją, zgodnie z którą podstawa opodatkowania obejmuje także wartość łączników, są błędne albo nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym i analizowanym przez organy podatkowe materiale dowodowym. W ocenie Sądu, w postępowaniu podatkowym zgromadzony został zupełny materiał dowodowy, a jego ocena była zgodna z zasadami logiki, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że wskazana opinia biegłego miała za przedmiot łączniki zdalnie sterowane należące do skarżącej i montowane w sieci do niej należącej. Materiał włączony do akt postanowieniem organu odwoławczego pozwalał zaś na stwierdzenie, że wskazana opinia biegłego może być wykorzystania także w sprawie niniejszej, ma bowiem za przedmiot tego samego rodzaju łączniki montowane w tej samej sieci elektroenergetycznej.
W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 4 i § 6 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji obejmuje bowiem zarówno aspekty prawne, jak faktyczne rozstrzygnięcia. Zawiera ono wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, którym dał wiarę. Wynika z niego wyraźnie z jakich powodów organ nie podzielił stanowiska skarżącej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem treści przepisów prawa.
Formułując ocenę prawna z punktu widzenia przepisów prawa materialnego Sąd ma na względzie, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a podatnikami są, jak o tym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z kolei, zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z art. 3 pkt 1 P.b. wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z pkt 3 tego artykułu, pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Pojęcie obiektu liniowego obejmuje zaś, jak to wynika z pkt 3a w artykule 3. P.b., obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Organy podatkowe, na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego, obejmującego dokumentację techniczną oraz opinię biegłego, trafnie przyjęły, że sporne łączniki zdalnie sterowane są integralną składową sieci elektroenergetycznej, zarówno z punktu widzenia techniki, jak jej użytku i przeznaczenia. Pozbawiona łączników sieć elektroenergetyczna nie będzie funkcjonowała w sposób prawidłowy wg standardów założonych obecnie przez jej zarządcę, czyli skarżącą. Standardy te obejmują zaś zapewnienie odbiorcom niezakłóconego dostępu do energii elektrycznej, w przynajmniej skrócenie czasu braku dostępu do tej energii. Wymaga to włączenia łączników do sieci elektroenergetycznej. Także odwrotnie, łączniki nie spełniają swoich funkcji odrębnie od pozostałych elementów sieci, z uwzględnieniem ich parametrów technicznych.
Sąd nie podziela argumentacji spółki wykazującej odrębność łączników w stosunku do sieci elektroenergetycznej i wywodzącej z tego, że ich wartość nie jest objęta podstawą opodatkowania, opartej na odwołaniu się do art. 47 Kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu pojęcie części składowej, która potencjalnie może być przedmiotem odrębnej własności, czy innych praw rzeczowych, nie ma znaczenia z punktu widzenia opodatkowania łączników, jako pozostających elementem sieci elektroenergetycznej ze względu na to, że zapewnia jej użytkowanie zgodnie z jej przeznaczeniem. Sąd jest przy tym zdania, że nietrafne byłoby redukowanie funkcji sieci wyłącznie do przekazywania energii elektrycznej bez zachowania standardów technicznych sieci, o których była wyżej mowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a., oddalił skargę w pozostałej części, tj. co do odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. na odstawie art. 151 P.p.s.a.
Wydając niniejszy wyrok Sąd ocenił, że organ zgodnie z prawem odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. W konsekwencji, złożona przez skarżącą wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 r. nie wywołuje skutków prawnych.
Skarga nie mogła zostać rozpatrzona w trybie uproszczonym ponieważ nie został spełniony warunek wynikający z treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze żądało bowiem rozpatrzenia sprawy na rozprawie.
Sąd jednocześnie odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 206 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sąd, działając w granicach uznania pozostawionego przez przytoczony przepis odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania ponieważ w części merytorycznej warunkującej pobranie wpisu, tj. dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty, oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI