I SA/Lu 179/25

I SA/Lu 179/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-09-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda
Jakub Polanowski
Marcin Małek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2025 r. nr 200000/71-651/543580/2024 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 stycznia 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organ), po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. S. (płatnik, skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję własną z 20 września 2021 r., odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 26 lutego 2021 r. płatnik wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. Wyjaśnił, że na 30 listopada 2020 r. prowadził w przeważającej części działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z - pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany oraz, że przychód z tej działalności uzyskany w styczniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r.
Decyzją z 4 marca 2021 r., organ odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z CEIDG na 30 listopada 2020 r. wnioskodawca prowadził przeważający rodzaj działalności gospodarczej oznaczony kodem 49.31.Z, natomiast zmiany kodu PKD tej działalności na kod 49.39.Z dokonał dopiero 28 grudnia 2020 r.
Płatnik wniósł skargę na powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 225/21, uchylił zaskarżoną decyzję z 4 marca 2021 r. Stosując się do zaleceń, wynikających z uzasadnienia wyroku, organ wezwał stronę do złożenia dowodów na okoliczność rodzaju prowadzonej, jako przeważającej działalności gospodarczej. Pismem z 30 sierpnia 2021 r. płatnik wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza w przeważającej części polega na przewozach kwalifikowanych jako pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany - co wynika z historii wpisów w CEIDG, zgodnie z którą od 1 lipca 2020 r. jego wiodącym kodem PKD jest 49.39.Z. Zgłoszenia dokonał 28 grudnia 2020 r. Nadto poinformował, że większość przychodów i dochodów firmy przed pandemią osiągał z tytułu przewozów po trasach międzynarodowych i krajowych, polegających na wykonywaniu zleceń biur turystycznych, przewozach wycieczek zagranicznych bądź krajowych. Większość taboru samochodowego świadczyła usługi na trasach międzynarodowych. Podniósł, że w 2019 r. oraz w styczniu i lutym 2020 r. osiągnął normalne przychody, a od chwili rozpoczęcia pandemii, tj. od marca 2020 r. jego dochody spadły o ponad 30%, a w miesiącach od kwietnia do sierpnia 2020 r. uzyskiwał średnio zaledwie 1/3 dochodu z 2019 r., co świadczy o tym, że 2/3 jego działalności przed wybuchem pandemii polegało na przewozach międzynarodowych i krajowych, nie zaś na lokalnych i podmiejskich. W listopadzie 2020 r. oraz, w pierwszych miesiącach 2021 r. nastąpił duży spadek dochodów strony w stosunku do analogicznych miesięcy 2019 r. Skarżący wyrejestrował czasowo sześć autobusów służących do transportu osób, co w jego ocenie potwierdzało, że działalność firmy polegała na usługach sklasyfikowanych pod kodem PKD 49.39.Z, ponieważ to one doznały największego ograniczenia na skutek pandemii, zaś przewozy lokalne były w dalszym ciągu realizowane. Jako dowody do sprawy strona dołączyła zestawienia miesięcznych dochodów za lata: 2019, 2020 i 2021, rozliczenia przychodów i rozchodów za lata: 2019, 2020 i 2021 oraz osiem decyzji wydanych przez Starostwo Powiatowe w Lubartowie o czasowym wycofaniu pojazdów z ruchu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z 20 września 2021 r. organ odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu przedmiotowych składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.
We wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy płatnik argumentował, że wadliwie organ przyjął, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza w przeważającej części polega na transporcie lądowym pasażerskim, miejskim i podmiejskim - PKD 49.31.Z, w rzeczywistości działa on w zakresie oznaczonym kodem PKD 49.39.Z - pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany. W rejestrze REGON został wpisany jako wiodący kod PKD 49.31., co jednak wynika z jego pomyłki, którą naprawił zmieniając wpis w zakresie kodu przeważającej działalności na 49.39.Z.
Decyzją z 6 grudnia 2021 r. organ utrzymał w mocy ww. decyzję wskazując, że domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrze REGON w zakresie rodzaju przeważającej działalności może być obalone za pomocą dokumentów wykazujących procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów lub, jeżeli nie jest to możliwe, udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. W ocenie organu przedłożone przez stronę dokumenty i wyjaśnienia nie potwierdzają wysokości osiąganych przychodów z działalności gospodarczej oznaczonej kodem 49.39.Z i tym samym nie potwierdzają, że na 30 listopada 2020 r. strona prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną tym kodem.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokiem z 18 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 95/22, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z 6 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu sąd zobowiązał organ do wykonania zaleceń zawartych w wyroku z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 225/21. Jednocześnie podniósł, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odniesie się szczegółowo do dowodów i stanowiska skarżącego zawartego w piśmie z 30 sierpnia 2021 r. oraz do faktu zmiany kodu przeważającej działalności gospodarczej od lipca 2020 r.
Decyzją z 15 grudnia 2022 r. organ utrzymał w mocy decyzję z 20 września 2021 r. Wskazał, że przychody uzyskane z działalności oznaczonej kodem 49.39.Z nie stanowią większości przychodów uzyskanych przez stronę w listopadzie 2020 r., a tym samym brak jest możliwości potwierdzenia spadku przychodu o co najmniej 40% z tej działalności. W konsekwencji brak jest podstaw do zwolnienia strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Skarżący kolejny raz zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokiem z 29 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 66/23 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że organ nie wykonał wytycznych dwóch wcześniejszych prawomocnych wyroków sądu.
W wyniku ponownej analizy sprawy organ decyzją z 19 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję z 20 września 2021 r. Organ w uzasadnieniu wskazał, że przychody strony uzyskane z działalności oznaczonej kodem 49.39.Z nie stanowią większości przychodów uzyskanych przez niego w listopadzie 2020 r. Zdaniem organu brak było potwierdzenia spadku przychodu o co najmniej 40% z działalności oznaczonej kodem 49.39.Z uzyskanego w styczniu 2021 r. w porównaniu do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r. na podstawie złożonego na wezwanie organu materiału: skróconych wydruków z księgi przychodów i rozchodów oraz zestawienia usług. W ocenie organu oznacza to brak podstaw do zwolnienia strony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 204/24, uchylił zaskarżoną decyzję z 19 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie realizuje wskazań zawartych we wcześniej wydanym prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 29 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 66/23.
Sąd ponownie zwrócił uwagę, że dla określania przeważającej działalności gospodarczej nie jest konieczne ustalenie, że dana działalność przynosi większość przychodów uzyskanych przez prowadzącego działalność gospodarczą w ogólnej kwocie przychodów z uwzględnieniem wszystkich rodzajów działalności realizowanych przez ten podmiot, tzn., że przychody z tej jednej konkretnej działalności przekraczają 50% całkowitej kwoty przychodów. Wystarczy ustalenie, że procentowy udział przychodów z tej konkretnej działalności w całkowitej kwocie przychodów jest większy niż udział w całkowitej kwocie przychodów, przychodów z poszczególnych innych rodzajów działalności danego podmiotu. Dlatego ponownie rozpatrując sprawę organ powinien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę dotychczasowych ustaleń, a także ocenę i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Lublinie z 29 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 66/23. Natomiast gdyby okazało się, że na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego nie jest możliwe zastosowanie kryterium ustalenia przeważającej działalności opartego na wysokości osiąganych przychodów, organ rozważy możliwość uzupełnienia materiału dowodowego.
Rozpatrując ponownie sprawę po wyroku WSA w Lublinie z 26 czerwca 2024 r., organ pismem z 18 listopada 2024 r. wezwał skarżącego do przedłożenia zestawienia przychodów uzyskanych w styczniu 2020 r., w okresie od lipca do listopada 2020 r. oraz w styczniu 2021 r. ze wskazaniem, które z wykazanych przychodów osiągnięte zostały z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oznaczonej kodem 49.39 Z, a jeżeli nie jest możliwe jednoznaczne wyodrębnienie przychodów z działalności gospodarczej oznaczonej kodem 49.39 Z należy przedłożyć dokumenty potwierdzające procentowy udział zatrudnionych przez skarżącego pracowników z działalności oznaczonej kodem 49.39.Z w stosunku do ogólnej liczby pracowników.
W odpowiedzi na wezwanie płatnik w piśmie z 7 grudnia 2024 r. wskazał, że zestawienia dochodów osiąganych we wskazanych przez organ miesiącach zostały doręczone uprzednio, wraz z wyjaśnieniami jak je interpretować. Nie jest w stanie przekazać tych danych w sposób bardziej precyzyjny i przedstawił dane dotyczące zatrudnianych osób w rozbiciu na miesiące. Nadto poinformował, że z wykazanej liczby zatrudnionych pracowników zadania wykonywane w ramach PKD 49.31.Z wykonywali pracownicy zatrudnieni łącznie na 2, maksymalnie 2,5 etatu wliczając właściciela, usługi w zakresie ujętym pod kodem PKD 49.39.Z były wykonywane przez resztę pracowników, którzy stanowili większość zatrudnionego personelu. Nie potrafi wskazać dokumentów, które precyzowałyby procentowy udział pracowników w usługach świadczonych pod kodem 49.39.Z.
Decyzją z 30 stycznia 2025 r. organ ponownie utrzymał w mocy decyzję własną z 20 września 2021 r., odmawiającą stronie prawa do zwolnienia z obowiązku, opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy; Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.
W jej uzasadnieniu przedstawił szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, że w toku ponownej analizy przedłożonych przez skarżącego dokumentów uznano, że dostarczona przez stronę dokumentacja nie uprawdopodobniła przeważającej działalności prowadzonej pod kodem PKD 49.39.2. Organ oparł się na analizie danych dokumentów m.in. przedłożonych wraz z pismem z 18 października 2023 r. (zestawienia i podsumowania przychodów za styczeń 2020 r.; za okres od lipca do listopada 2020 r. oraz za styczeń 2021 r.).
Wskazał, że na podstawie przedstawionych przez skarżącego dokumentów za styczeń 2020 r., okres od lipca 2020 r. do listopada 2020 r. i stycznia 2021 r. ustalono, że skarżący prowadził w tym okresie działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z, jednak udział procentowy działalności prowadzonej w zakresie tego kodu uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek w badanych okresach stanowił od 18,10 % do 37,97 % wszystkich przychodów ze sprzedaży prowadzonej działalności gospodarczej. Na dzień 30 listopada 2020 r. przychód z działalności gospodarczej oznaczonej kodem 49.39.Z stanowił ok. 22,00% wszystkich przychodów ze sprzedaży. Organ podniósł, że nie kwestionuje, że skarżący prowadził działalność w zakresie pozostałego transportu lądowego pasażerskiego, gdzie indziej niesklasyfikowanego oznaczonego kodem 49.39.Z. Jednak w ocenie organu struktura przychodów jasno wskazuje, że nie była to przeważająca działalność, gdyż udział przychodów w żadnym badanym okresie nie przekroczył 50% całości przychodów.
Ponadto z oświadczenia zawartego w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu wynika, że płatnik nie potrafi wskazać dokumentów, które precyzowałyby procentowy udział pracowników w usługach świadczonych pod kodem 49,39.Z, gdyż wskazane przez niego dane nie wynikają z umów o pracę lub umów zlecenia, ani też zakresów obowiązków, a przydzielenie pracownikowi obowiązków zawierających się pod w/w kodem ma charakter faktyczny. Zdaniem organu z powyższego wynika, że skarżący nie uprawdopodobnił liczby pracowników zatrudnionych i wykonujących usługi pod kodem PKD.49.39.Z. Organ podkreślił, że z przedłożonych przez skarżącego zestawień wystawionych faktur wynika, że dla działalności prowadzonej pod kodem PKD 49.39.Z za styczeń 2020 r. oraz styczeń 2021 r. uzyskany przychód w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2020 r. wyniósł 31.387,78 zł, natomiast za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2021 r. wyniósł 9.173,15 zł. Tym samym spadek przychodów między badanym okresem z działalności oznaczonej kodem PKD 49.39.Z wynosił wprawdzie co najmniej 40%, jednak zgodnie z dokonaną analizą kod PKD 49.39.Z nie jest przeważającą działalnością skarżącego, tym samym nie można uznać, iż warunek zwolnienia został spełniony. Organ stwierdził, że skarżący w dalszym ciągu nie uprawdopodobnił, że na dzień 30 listopada 2020 r. prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z, wobec czego nie spełnił warunków do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję płatnik wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie:
- art 7, art. 77 § 1 i art 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym błędne ustalenie, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza w przeważającej części polega na transporcie lądowym pasażerskim, miejskim i podmiejskim - PKD 49.31.Z, podczas gdy w rzeczywistości działa w zakresie ujętym pod kodem PKD 49.39.Z - pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany - co wynika z historii wpisów w CEIDIG zgodnie, z którą od 1 lipca 2020 r. (zgłoszenia dokonał 28 grudnia 2020 r.) jego wiodącym kodem działalności jest PKD 49.39.Z, oraz dostarczonej przez niego dokumentacji księgowej;
- art 31zq ust 1 i 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez odmowę przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania przedmiotowych składek za okres od 1 grudnia 2020 do 31 stycznia 2021 r. podczas gdy kwalifikował się do udzielenia tego zwolnienia;
- art 107 § 3 w zw. z art 11 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób, który uniemożliwia ustalenie, jakimi kryteriami organ kierował się dokonując podziału osiąganych przez skarżącego dochodów i zaangażowaniu jego pracowników na poszczególne kody PKD i na skutek czego nie jest możliwa kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, która powinna zmierzać do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Motywując postawione zarzuty i wnioski skarżący podniósł, że w toku postępowania składał wyjaśnienia oraz przedłożył dokumentację księgową, w których wskazał dowody na okoliczność, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza w przeważającej części, polega w istocie na świadczeniu usług transportowych pasażerskich na trasach krajowych i międzynarodowych, czyli w zakresie ujętym pod kodem PKD 49.39.Z. Jako dowód przedstawił dane księgowe, z których wynikał nagły i głęboki spadek jego dochodów po pojawieniu się COVID-19, oraz dokumenty, z których wynika, że w związku z pandemią wyrejestrował autokary służące do transportu osób na długich trasach krajowych i zagranicznych. Skarżący zamieścił też argumentację, w jaki sposób przytoczone powyżej dowody wskazują na faktyczne prowadzenie działalności w zakresie ujętym pod kodem PKD 49.39.Z. W piśmie z 7 grudnia 2024 r. na wezwanie ZUS złożył oświadczenie o liczbie zatrudnionych pracowników oraz wskazał, ilu z nich było zaangażowanych w zadania związane z usługami polegającymi na transporcie lądowym pasażerskim, miejskim i podmiejskim – PKD 49.31.Z, a ilu w transport ujęty pod kodem PKD 49.39.Z – pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany. W ocenie skarżącego z jego wyjaśnień wynika, że większość pracowników zaangażowana była w transport pod kodem PKD 49.39.Z. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dochód skarżącego za poszczególne miesiące został podzielony przez organ na dwie części, które zostały określone procentowo w stosunku do całości dochodu i na tej podstawie stwierdzono, że skarżący nie spełnia koniecznych wymogów do skorzystania z pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja nie realizuje bowiem wskazań zawartych w prawomocnych orzeczenia tutejszego Sądu wydanych w niniejszej sprawie, w szczególności w ostatnim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 204/24.
Po raz kolejny należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Powszechnie przyjmuje się, że przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. (por. np. wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1404/13; wyrok NSA z 19 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 769/23).
Z argumentacji zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną odmowy zwolnienia skarżącego z obowiązku zapłaty składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. było ustalenie przez organ, że skarżący w styczniu 2020 r. i od lipca do listopada 2020 r. oraz w styczniu 2021 r. prowadził działalność oznaczoną kodem PKD 49.39.Z, jednak udział procentowy działalności prowadzonej w zakresie uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek w badanych okresach stanowił od 18,10 % do 37,97 % wszystkich przychodów ze sprzedaży prowadzonej działalności gospodarczej, a na dzień 30 listopada 2020 r. przychód z działalności gospodarczej oznaczonej w PKD kodem 49.39.Z stanowił ok. 22,00% wszystkich przychodów ze sprzedaży. W ocenie ZUS prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza oznaczona PKD 49.39.Z nie była zatem przeważającą działalnością, ponieważ struktura przychodów w żadnym z badanych okresów nie przekroczyła 50%.
Z powyższego jasno wynika, że organ nie zastosował się do wytycznych wskazanych w poprzednich wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 66/23 i I SA/Lu 204/24.
W orzeczeniach tych Sąd jasno wskazywał, że dla ustalenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej nie jest konieczne ustalenie, że działalność ta przynosi większość, tj. ponad 50% przychodów uzyskanych przez prowadzącego działalność gospodarczą ze wszystkich rodzajów źródeł prowadzonych przez niego działalności.
Do uznania danej działalności gospodarczej za przeważającą wystarczy ustalenie, że procentowy udział tej działalności jest największy w ogólnej wartości przychodów, biorąc pod uwagę poszczególne (wszystkie) rodzaje prowadzonej działalności. Sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej zastosowany przez organ byłby poprawny wyłącznie w przypadku prowadzenia przez podmiot nie więcej niż dwóch rodzajów działalności. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w stosunku do skarżącego. Skarżący prowadzi zarówno działalność transportową w zakresie transportu lądowego pasażerskiego, miejskiego i podmiejskiego oraz w zakresie pozostałego transportu lądowego pasażerskiego, ale również w zakresie okresowych badań technicznych, dodatkowych badań technicznych i obsługi serwisowej pojazdów.
Jak wiadomo organowi, rodzaj przeważającej działalności gospodarczej określany jest zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U. z 2015 r., poz. 2009 ze zm.). Z § 9 ust. 2 pkt 3 lit a rozporządzenia wynika, że w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą ustaleniu podlega procentowy udział poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, ustaleniu podlega udział pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności w ogólnej liczbie pracujących.
W przypadku zatem prowadzenia więcej niż dwóch rodzajów działalności gospodarczej, nie jest konieczne ustalenie, że przeważająca działalność przynosi większość, tj. ponad 50% przychodów uzyskanych przez prowadzącego działalność gospodarczą. Wystarczy ustalenie, że procentowy udział tej działalności jest największy w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży, biorąc pod uwagę poszczególne rodzaje działalności.
Irrelewantne zatem dla sprawy są ustalenia organu, że przychód z prowadzonej przez skarżącego działalność oznaczonej kodem 49.39 Z w żadnym badanym okresie nie przekroczył 50% w ogólniej wartości jego przychodów. Dla uznania, że wskazana działalność gospodarcza nie jest w analizowanym okresie przeważająca należało wskazać, że przychód z jej prowadzenia był niższy od przychodu z pozostałych lub przynajmniej jednej prowadzonej przez płatnika działalności gospodarczej, Dopiero wtedy można by przyjąć, że działalność ta nie jest przeważającą działalnością płatnika.
Dlatego jeszcze raz należy podnieść, że dla ustalenia przeważającej działalności gospodarczej nie jest konieczne ustalenie, że ta przynosi większość przychodów uzyskanych przez prowadzącego działalność gospodarczą. Wystarczy ustalenie, że procentowy udział tej działalności jest największy w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży, biorąc pod uwagę poszczególne rodzaje działalności. Dlatego też konieczne jest ustalenie wszystkich rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika i wielkości osiąganych przez niego przychodów z tytułu ich prowadzenia. Dopiero ustalenie wielkości przychodów ze wszystkich rodzajów działalności skarżącego pozwoli na ustalenia która z nich była przeważającą w istotnym dla sprawy okresie.
W konsekwencji poczynione dotychczas przez organ ustalenia nie są wystarczające do odmowy udzielenia skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek, tym bardziej, że organ z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. całkowicie pominął ww. uwagi wskazywane już w wyrokach wydanych w sprawach sygn. akt I SA/Lu 66/23 i I SA/Lu 204/24.
Mając powyższe względy na uwadze sąd obecnie rozpoznający sprawę uznał, że przy jej ponownym rozpoznaniu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., nie wypełnił bowiem wskazań zawartych w wydanym uprzednio w sprawie wyroku i wydał rozstrzygnięcie sprzeczne z zawartą w tymże wyroku oceną prawną. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Stosownie do art. 152 p.p.s.a., ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązane będzie zastosować się do oceny i wskazań prawnych wynikających z powyższych rozważań. W szczególności organ dokona ponownej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie ustalenia przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w istotnym dla sprawy okresie. Następnie na tej podstawie rozstrzygnie sprawę wniosku o przyznanie stronie prawa do przedmiotowego zwolnienia. W przypadku braku jakichkolwiek niezbędnych dokumentów ponownie wystąpi do strony o ich złożenie ewentualnie wyjaśnienie kluczowych dla sprawy kwestii. Organ będzie miał na uwadze, że jednym z warunków wydania prawidłowej decyzji administracyjnej jest uprzednie dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego danej sprawy (art. 7 k.p.a.).
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Według tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).