I SA/Lu 166/08

I SA/Lu 166/08 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2008-05-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2008-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Halina Chitrosz-Roicka
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
II GSK 825/08 - Wyrok NSA z 2009-03-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
§ 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gospodarstwa niskotowarowego - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz.1071 z późn. zm.) w związku z art. 5a ust.3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 264 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 (Dz.U. z 2003 Nr 229, poz. 2273, ze zmianami) oraz § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw nisko towarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 286 poz. 2870 z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania J. G. w sprawie M. G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. nr [...] o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazywał, iż M. G. wnioskiem z dnia 13 listopada 2006 r. wystąpił do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Decyzja z dnia 18 maja 2007 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Strona odwołała się od tej decyzji wyrażając niezadowolenie z niej i podnosząc, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów kpa. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił tę decyzję stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie stworzył stronie możliwości ustosunkowania się, co do przeprowadzonych dowodów.
Decyzją z dnia 24 września 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ponownie odmówił przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Od decyzji tej strona odwołała się.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznając i rozpatrując sprawę podnosił, iż w wyniku przeprowadzonej w Biurze Powiatowym ARiMR w L. w dniu 22 stycznia 2007 r. kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (nr dokumentu [...]) złożonego dnia 13 listopada 2006 r. przez J. G. - pełnomocnika Pana M. G. oraz weryfikacji dokumentów w sprawie [...] stwierdzono, rozbieżności w deklaracji upraw pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych a wnioskami z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Rozbieżność ta dotyczyła rodzajów upraw na działce ewidencyjnej nr [...] oraz powierzchni trwałych użytków zielonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości B., gminy S. Na działce nr [...] we wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych producent wykazał 0,26 ha sadu jabłoniowego oraz 2,71 ha plantacji orzecha włoskiego i laskowego, natomiast we wnioskach dotyczących pozostałych programów pomocowych 0,24 ha sadu, 0,23 ha orzecha włoskiego oraz 2,42 ha roślin motylkowych. Trwałe użytki zielone we wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych zostały wykazane na powierzchni o 0,1 ha większej niż w pozostałych wnioskach. Wszystkie złożone przez producenta wnioski dotyczyły roku gospodarczego 2006 w związku z tym powinny zawierać jednakowe dane.
W celu ustalenia, które wnioski zostały sporządzone poprawnie (zgodnie ze stanem faktycznym), do producenta wystąpiono z wezwaniem do złożenia wyjaśnień, w którym zakwestionowano również poprawność wyliczeń w Tabeli 5 i 8 Planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz brak oświadczenia producenta potwierdzającego 3 letni okres prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie.
W dniu 21 marca 2007 r. do Biura Powiatowego wpłynęło pisemne wyjaśnienie wnioskodawcy, kserokopia oświadczenia o stratach oszacowanych przez wnioskodawcę w gospodarstwie, spowodowanych klęską suszy złożonego w Urzędzie Gminy w S. oraz oświadczenie o prowadzeniu działalności rolniczej w gospodarstwie. Z treści pisma wyjaśniającego wynika, że wniosek obszarowy został sporządzony w maju 2006 r. i zgodnie z zapisem na działce ewidencyjnej nr 67 prowadzono uprawę lucerny mieszańcowej i koniczyny białej. W z tym, iż lucerna i koniczyna na skutek suszy uległy zniszczeniu, w sierpniu 2006 r. założono plantację orzecha włoskiego i laskowego, a tym samym wniosek niskotowarowy został sporządzony według stanu "jaki miał miejsce podczas działalności rolniczej w sierpniu 2006 r." Wnioskodawca podnosił, iż "zatem przedmiotowe wnioski są nieporównywalne, ponieważ dotyczą stanu procesu gospodarowania nie z tego samego terminu, lecz z różnych okresów oddzielonych od siebie paromiesięcznym odstępem czasowym". Wnioskodawca nie odniósł się do rozbieżności w powierzchni trwałych łąk pomiędzy złożonymi wnioskami.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o pomoc finansową na działanie wspierania gospodarstw niskotowarowych oraz planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (wersja listopad 2006 r.) we wniosku w sekcji X - Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych, oraz w Tabeli 5 planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego dotyczącej powierzchni upraw oraz Standardowej Nadwyżki Bezpośredniej z produkcji roślinnej należało podać dane dotyczące roślin uprawianych w plonie głównym w roku 2006, czyli w okresie między 1 września 2005 r. a 31 sierpnia 2006 r. Zadeklarowanie przez producenta uprawy nasadzonej w sierpniu 2006 r. i wyliczenie na tej podstawie wielkości ekonomicznej gospodarstwa nie jest zgodne z zasadami sporządzania wniosków i koliduje z danymi zawartymi w innych wnioskach pomocowych na ten sam rok gospodarczy. W tym kontekście organ odwoławczy podkreślał, iż strona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 w sekcji IX Oświadczenia i zobowiązania zobowiązała się do niezwłocznego poinformowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie mającym wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich oraz o każdej zmianie powstałej od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, a w szczególności jeśli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, z którego to zobowiązania nie wywiązała się.
Dyrektor Oddziału regionalnego ARiMR podnosił, iż zgodnie z art. 10 kpa pismem z dnia 26 marca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego w L. wystąpił do wnioskodawcy z informacją o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie. Strona nie wniosła żadnych nowych materiałów dowodowych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym zaś, że w dniu 28 marca 2006 r. wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów, w którym dokonał zmiany adresu zamieszkania i właściwym do wydania decyzji stał się Kierownik Biura Powiatowego w C. W związku z tym dokumentacja sprawy została przekazana do Biura Powiatowego w C.
Kierownik Biura Powiatowego w C. zgodnie z art. 10 kpa wystosował do wnioskodawcy pismo informujące o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie.
W dniu 16 maja 2007 r. do Biura Powiatowego w C. zgłosił się J. G. i po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy złożył pismo wyjaśniające różnice w powierzchni działek rolnych pomiędzy zgłoszonymi wnioskami pomocowymi, wnioskując jednocześnie o uzupełnienie dokumentacji sprawy "(...) pismami w sprawie ortofotomap (...)" dołączanych do wniosku obszarowego za rok 2006. Z treści pisma złożonego w dniu 16 maja 2007 r. wynika, że wnioskodawca dopiero po zapoznaniu się z załącznikami graficznymi otrzymanymi w sierpniu 2006 r. zorientował się, co do powierzchni zadeklarowanych we wnioskach działek rolnych i w związku z tym, we wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych zostały wpisane powierzchnie przedstawiające ,,(...) stan faktyczny w chwili obecnej(...)".
W związku z tym, iż deklarowana we wniosku niskotowarowym założona w sierpniu plantacja orzecha nie stanowi plonu głównego na rok 2006, a w dokumentacji wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych brak jest dokumentów potwierdzających wystąpienie "katastrofalnej suszy" w gospodarstwie M. G., które zgodnie z art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 79612004 rolnik powinien złożyć w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności w terminie 10 dni od daty ustania tych okoliczności (Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności), za podstawę wyliczeń wielkości ekonomicznej gospodarstwa przyjęto dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności obszarowych: 0,47 ha sadu ( w tym 0,23 ha orzecha); 2,42 ha roślin motylkowych; oraz powierzchnię trwałych łąk, przyjętą po wyjaśnieniach producenta złożonych w dniu 16 maja 2007 r. zadeklarowaną we wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych tj. 1,11 trwałych łąk i pastwisk.
Wielkość ekonomiczna gospodarstwa wynosi 1,31 ESU, a więc producent nie spełnił warunku uzyskania pomocy zawartego w § 3 ust. 1 pkt. 3 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
W dniu 18 maja 2007 r. została wydana decyzja nr [...] odmawiająca przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, od której odwołał się J. G..
Dyrektor Oddziału Regionalnego decyzją nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownej weryfikacji zebranych materiałów dowodowych w sprawie, ponownie wezwano producenta do złożenia wyjaśnień, odnośnie różnic pomiędzy zadeklarowanymi uprawami w złożonych wnioskach pomocowych na 2006 r.
W dniu 20 sierpnia 2007 r. do Biura Powiatowego w C. wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawcy, w których ponownie uznał deklarację we wszystkich wnioskach pomocowych złożonych w 2006 r. za poprawną. W dniu 5 września 2007 r. strona została zawiadomiona o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, z którego to prawa nie skorzystała.
Decyzją z dnia 24 września 2007 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Podstawą odmowy płatności było niespełnienie przez wnioskodawcę warunku prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie o wielkości ekonomicznej, co najmniej, 2EJW (ESU) i nie więcej niż 4EJW (ESU), zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 3 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest określana zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej nr 85/377/EWO z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającą wspólnotową typologię gospodarstw rolnych - sumą standardowych nadwyżek bezpośrednich (SOM) wszystkich działalności występujących w gospodarstwie. Standardowa nadwyżka bezpośrednia (SOM) dotycząca danej uprawy lub zwierzęcia to standardowa wartość produkcji uzyskiwanej z jednego hektara lub od jednego zwierzęcia pomniejszona o standardowe koszty bezpośrednie niezbędne, do wytworzenia tej produkcji.
Zadeklarowanie przez producenta we wniosku uprawy nasadzonej w sierpniu 2006 r. i wyliczenie na tej podstawie żywotności ekonomicznej gospodarstwa na rok 2006 jest niezgodne z zasadami obowiązującymi przy sporządzaniu wniosków. We wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych należało podać uprawę w plonie głównym w okresie między 1 września 2005 r. a 31 sierpnia 2006 r. Plantacja orzecha włoskiego założona w sierpniu nie jest plonem głównym na rok 2006, ale jako roślina wieloletnia, stanowi główną uprawę na lata następne. Organ odwoławczy podnosił, iż w piśmie z dnia 16 sierpnia 2006 r. skierowanym do Kierownika Biura Powiatowego w L., dotyczącym normy gęstości nasadzeń drzew orzechów włoskich producent zgłaszał zamiar założenia plantacji zgodnie z planem rolnośrodowiskowym.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podnosił, iż zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osobą fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (...); 3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985r.ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych; 4) zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego(...), zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W związku z powyższym producent rolny będący osobą fizyczną musi wykazać, iż prowadził przez okres co najmniej trzech lat przed dniem złożenia wniosku działalność rolniczą, a w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym będącym przedmiotem jego odrębnej własności lub jego małżonka albo przedmiot ich współwłasności małżeńskiej o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 ESU i nie więcej niż 4ESU. Według organu, strona nie spełnia warunków do otrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, ponieważ w dniu składania wniosku gospodarstwo rolne nie osiągało wymaganej, minimalnej wielkości pomiędzy 2 a 4 ESU.
Pełnomocnik M. G. wystąpił ze skargą na te decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podnoszono, iż M. G. jest młodym rolnikiem gospodarującym na 9,22 ha gruntów w m. B., gm. S. Specjalizuje się w ekologicznej produkcji sadowniczej. Jego gospodarstwo z uwagi na niską jakość ziemi oraz ograniczoną powierzchnie użytków rolnych zalicza się do gospodarstw niskotowarowych. Na podstawie analizy produkcji rolnej i w oparciu o rośliny obejmujące plantację orzechów włoskich i laskowych, sad owocowy i krzewy jagodowe uprawiane w plonie głównym w okresie między 1 września 2005 roku a 31 sierpnia 2006 roku i dalszym ciągu w 2006 roku Ośrodek Doradztwa Rolniczego ustalił, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa w 2006 roku wynosiła 3,7 ESU i że wskaźnik ten kwalifikuje to gospodarstwo do wsparcia w procesie restrukturyzacji. W związku z powyższym M. G. opracował plan rozwoju gospodarstwa uwzględniający szereg przedsięwzięć pozwalających na unowocześnienie produkcji i rolnej i w ten sposób zwiększenie przychodów. W rezultacie wystąpił do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie stosownej dopłaty. Kierownik Biura Powiatowego, a następnie Dyrektor Oddział Regionalny odmówili przyznania dopłaty argumentując, iż plantacja orzecha włoskiego założona w sierpniu nie jest w plonie głównym na rok 2006, ale jako roślina wieloletnia stanowi główną uprawę na lata następne, a ponadto, że w 2006 r. nie osiągnięto z niej plonów, ani dochodów, co prowadzi do wniosku, iż nie miała wpływu na wielkość ekonomiczną gospodarstwa w 2006 r.
W tym kontekście pełnomocnik skarżącego podnosił, iż kwestia roślin uprawianych w plonie głównym na rok 2006 uregulowana jest w Instrukcji do Planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, który wprowadzony został przez § 4 ust 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. i z którego wynika, że dla roku początkowego należy podać dane o użytkowaniu gruntów rolnych - Tabela l, oraz dotyczące produkcji roślinnej [rośliny uprawiane w plonie głównym] - Tabela 5, w okresie między 1 września 2005 roku a 31 sierpnia 2006 roku.
W uzasadnieniu skargi podnoszono, iż w okresie między 1 września 2005 r. a 31sierpnia 2006 r. rolnicy siali i sadzili drzewka owocowe w celu uprawiania ich w plonie głównym dla 2006 r. W rolnictwie jest to bowiem właściwa pora na wykonywanie tego rodzaju prac polowych mających na celu przygotowanie upraw do produkcji roślinnej w plonie głównym w kalendarzowym 2006 roku. Rok 2006 jest równocześnie rokiem początkowym realizacji wieloletniego planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W okresie między 1 września 2005 roku, a 31 sierpnia 2006 r., w dniu 30 kwietnia 2006 r. M. G. wysiał w swoim gospodarstwie nasiona lucerny mieszańcowej i koniczyny białej i rośliny te zadeklarował we wniosku obszarowym z 30 kwietnia 2006 r. do uprawiania w 2006 roku. W wyniku katastrofalnej suszy, jaka nawiedziła w tym czasie kraj, nasiona wymienionych roślin motylkowych jako wrażliwe na suszę i wymagające ciągłego nawilgocenia w warunkach długotrwałego braku opadów deszczu przy równoczesnych upałach nie ukorzeniły się i uległy zniszczeniu właściwie na pniu bezpośrednio po ich wysianiu. Wysiew nasion lucerny i koniczyny nie był więc uprawą tych roślin, lecz nieudaną próba jej założenia. W dniu 28 lipca 2006 r. Komisja Wojewódzka ds. szacowania strat powstałych w uprawach rolnych w wyniku klęski suszy, z udziałem ARiMR, dokonała lustracji uszkodzonych upraw i po ustaleniu rozmiaru spustoszenia przyznała M. G. środki finansowe niezbędne do wznowienia produkcji roślinnej i jej kontynuowania. W związku z tym złożono plantację orzechów włoskich i orzechów laskowych jako uprawę dominującą w celu jej uprawiania w plonie głównym w 2006 roku. Ponieważ plantację tę założono i uprawiano przed 31 sierpnia 2006 roku i w dalszym ciągu uprawiano ją w 2006 roku po 31 sierpnia 2006 r., zatem zgodnie ze stanem rzeczywistym wpisano ją do wniosku niskotowarowego, jako roślinę uprawianą w plonie głównym w 2006 roku.
Pełnomocnik skarżącego kwestionował w związku z tym stanowisko organó2w administracji, iż we wniosku należało podać jako rośliny uprawiane w plonie głównym w 2006 r. nie plantację orzechów, a lucernę i koniczynę z powodu wcześniejszego ich zadeklarowania we wniosku obszarowym, mimo tego, że rośliny motylkowe nie przyjęły się i, co za tym idzie, nie uprawiano ich i nie osiągnięto z nich plonów, ani dochodów i mimo braku pozytywnego ich wpływu na wielkość ekonomiczną gospodarstwa. Podkreślał w związku z tym, że wpisanie lucerny i koniczyny do wniosku niskotowarowego jako roślin uprawianych w 2006 r. w plonie głównym byłoby poświadczeniem nieprawdy. Podnosił również, iż rośliny w plonie głównym w danym roku wg technologii produkcji rolnej są to rośliny uprawiane w ciągu tego roku zgodnie z ich biologicznym rocznym cyklem rozwojowym, wysiane w czasie między 1 września poprzedzającego roku a 31 sierpnia danego roku. Cecha ta wyróżnia rośliny w plonie głównym od przedplonów, międzyplonów i poplonów. W przypadku roślin wieloletnich roczny cykl rozwojowy co roku powtarza się od określonego etapu. Ponieważ plantacja orzechów założona była i uprawiana w sierpniu 2006 r., a więc w okresie 1 września 2005 r. – 31 sierpnia 2006 r. i następnie w dalszym ciągu ją prowadzono w 2006 roku po 31 sierpnia 2006 roku, zatem zgodnie z zasadami agrotechniki jest rośliną uprawianą w plonie głównym w 2006 roku.
W związku z tym, wątpliwości Agencji co do pozycji plantacji orzechów w systemie zmianowania upraw są nieuzasadnione i traktowanie przez Agencję tej uprawy jako poplonu jest całkowicie chybione.
Pełnomocnik skarżącego podkreślał, iż prawnym warunkiem ujęcia we wniosku niskotowarowym danych dotyczących roślin uprawianych w plonie głównym w 2006 roku jest tylko i wyłącznie wcześniejsze ich uprawianie w okresie między 1 września 2005 r., a 31 sierpnia 2006 r. z przeznaczeniem jako plon główny dla 2006 roku początkowego. Wobec powyższego wyznaczenie przez Agencję dodatkowych warunków, a mianowicie: plonowania roślin i ich zbioru we wskazanym okresie, dochodu osiągniętego z tego tytułu w tym przedziale czasowym, wpływu na wielkość ekonomiczną gospodarstwa jednoroczności uprawy, od których organ uzależnia przyznanie płatności niskotowarowej przeznaczonej na realizację wieloletniego planu rozwoju gospodarstwa, przekracza granice ustawowego upoważnienia.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że wydane one zostały, czy to z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy to z naruszeniem przepisów postępowania, jak zarzuca to skarga.
W sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu istota sporu sprowadza się do kwestii oceny zasadności odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kontekście przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870, z późn. zm.)
Ze stanu faktycznego ustalonego w toku prowadzonego postępowania wynika, że: 1) wnioskiem z dnia 13 listopada 2006 r. M. G. wystąpił o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych; 2) w dniu 22 listopada 2006 r. wnioskodawca złożył zamianę danych zawartych w pierwotnie złożonym wniosku; 3) w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji stwierdził rozbieżności w deklarowanych uprawach istniejące między danymi zawartymi we wniosku o przyznanie opłatności dla gospodarstw niskotowarowych, a pochodzącymi z 2006 r. wnioskami dotyczącymi realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 4) różnice te dotyczyły rodzajów upraw na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 67 (w złożonym wniosku producent rolny wykazał 0,26 ha sadu jabłoniowego oraz 2,71 plantacji orzecha włoskiego laskowego, podczas gdy we wnioskach dotyczących wskazanych wyżej innych programów pomocowych wykazywał: 0,24 ha sadu, 0,23 ha orzecha włoskiego oraz 2,42 ha roślin motylkowych) oraz powierzchni trwałych użytków zielonych na innych działkach ewidencyjnych (trwałe użytki zielone wykazane zostały na powierzchni o 0,1 ha większej niż w innych wnioskach); 5) wyjaśniając wskazane rozbieżności, w zakresie odnoszącym się do działki nr 67 producent rolny podał, że wniosek obszarowy sporządzany był w maju 2006 r., że zgodnie z nim na działce tej prowadzona była uprawa lucerny i koniczyny, która jednak w związku z klęską żywiołową uległa zniszczeniu w sierpniu 2006 r. i w związku z czym w sierpniu 2006 r. na działce tej założona została plantacja orzecha włoskiego i laskowego; 6) w związku z tym organy administracji publicznej uznały, iż założona plantacja nie stanowiła plony głównego na rok 2006 i zakwestionowały w rezultacie spełnienie warunku odnoszącego się do wielkości ekonomicznej gospodarstwa niskotowarowego, od którego, łącznie z pozostałymi uzależnione jest przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Przywołane okoliczności stanu faktycznego sprawy nie są kwestionowane, a kwestia sporna sprowadza się do oceny zasadności uznania, iż założona w sierpniu 2006 r. plantacja orzecha włoskiego i laskowego nie stanowiła w 2006 r. tzw. plonu głównego, co w konsekwencji skutkowało przyjęciem przez organy administracji publicznej, że gospodarstwo niskotowarowego wnioskodawcy nie spełniało warunku posiadania wielkości ekonomicznej na poziomie nie mniejszym, niż 2 EJW (ESU).
Przepis § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) określa warunki, od spełnienia których uzależnione jest udzielenie płatności producentowi rolnemu dla gospodarstwa niskotowarowego. Z przepisu tego wynika, iż płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który: 1) jest osoba fizyczną; 2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą (w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb); 3) w dniu złożenia wniosku prowadził wskazaną działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, które to gospodarstwo jest gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych; 4) zobowiąże się realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego oraz nieprzenoszenia jego własności przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Poza sporem jest przy tym, że tylko i wyłącznie kumulatywne ziszczenie się wskazanych przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności do gospodarstwa niskotowarowego.
Według Sądu, gdy skonfrontować ustalenia stanu faktycznego sprawy z przywołanym przepisem rozporządzenia brak jest podstaw, aby uznać, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego.
Zasadność stanowiska prezentowanego w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji potwierdza wykładnia postanowień decyzji Komisji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r., do której, w zakresie odnoszącym się do rozumienia pojęcia "wielkości ekonomicznej" i jej poziomu mierzonego w jednostkach EJW, prawodawca odsyła w § 3 ust. 1 pkt 3 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.
W tym kontekście wskazać należy, iż jak wynika z decyzji Komisji Europejska Jednostka Wielkości (EJW) stanowi podstawową jednostkę wyrażoną w jednostkach wartości pieniężnej dla danego okresu referencyjnego, a wartość ta podlega zmianom z upływem czasu pod wpływem zmian dotyczących różnych czynników decydujących o tendencjach rolno – ekonomicznych. Jednocześnie, tzw. "wspólnotowa typologia gospodarstw rolnych", istotna z punk tu widzenia realizacji programów pomocowych oznacza jednolitą klasyfikację gospodarstw we Wspólnocie, opartą na rodzaju gospodarki rolnej oraz jej rozmiarze ekonomicznym i ułożoną w sposób umożliwiający utworzenie jednorodnych gospodarstw według mniejszego lub większego stopnia zagregowania. Z akapitu drugiego art. 1 decyzji Komisji wynika zaś, iż rodzaj gospodarki rolnej oraz rozmiar ekonomiczny gospodarstwa ustala się na podstawie standardowej marży brutto (SMB). Stanowi ją różnica między standardową wartością produkcji a standardową wartością pewnych szczegółowych kosztów (art. 3 decyzji). Ekonomiczna wielkość gospodarstwa ustalana jest zaś na podstawie łącznej standardowej marży brutto gospodarstwa, która wyrażana jest przy zastosowaniu układu Europejskich Jednostek Wielkości – jednostki określane są zgodnie z załącznikiem III A, a metodę obliczania ekonomicznej wielkości gospodarstwa określa załącznik III B decyzji Komisji. We wskazanym kontekście istotne znaczenie przypisać należy również treści Załącznika I stanowiącego integralną część decyzji Komisji 85/377/EWG. W pkt 1 zawiera on definicje oraz zasady obliczania standardowej marży brutto, istotnej z punktu widzenia ustalania ekonomicznej wielkości gospodarstwa. Definiuje on pojęcia "marży brutto przedsiębiorstwa produkcji rolnej", "standardowej marży brutto", a także "produkcji brutto", którą jest suma wartości produktu podstawowego oraz produktu pochodnego. Wskazany załącznik definiuje również pojęcie "okresu produkcyjnego". W świetle tej definicji SMB odpowiada 12-miesięcznemu okresowi produkcyjnemu (rok kalendarzowy lub rok produkcji rolnej).
Przywołane postanowienia decyzji Komisji 85/377/EWG mają więc istotne znaczenie z punktu widzenia ustalenia normatywnej treści § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. określającego warunki, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie producentowi rolnemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, w szczególności zaś dla ustalenia istnienia albo nieistnienia warunku określonego w pkt 3 lit. b tego przepisu, tj. wielkości ekonomicznej gospodarstwa niskotowarowego na poziomie co najmniej 2 i nie większej niż 4 EJW (ESU).
W kontekście wskazanego zakresu normowania § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., determinowanego przywołanymi postanowienia decyzji Komisji 85/377/EWG, stwierdzić więc należy, iż skoro producent rolny pierwotnie deklarował dla potrzeb innych programów pomocowych, jako podstawową na działce nr 67, uprawę lucerny i koniczyny, to mimo jej zniszczenia w związku z działaniem siły wyższej (klęska żywiołowa suszy) i następnie zastąpienia w sierpniu 2006 r. nową uprawą w postaci plantacji orzech włoskiego i laskowego, pozostaje ona nią nadal w postępowaniu prowadzonym w sprawie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Za takim jej kwalifikowaniem przemawiają bowiem wskazane w załączniku do decyzji Komisji definicje pojęć "marży brutto przedsiębiorstwa produkcji rolnej", "standardowej marży brutto", "produkcji brutto", zwłaszcza zaś "okresu produkcyjnego". W tym też kontekście brak jest podstaw, aby kwestionować stanowisko organów administracji publicznej argumentujących, że za plon główny w roku 2006, tj. w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. uznać należało uprawę zajmującą przedmiotową działkę przez większą cześć okresu wegetacyjnego, tj. uprawę lucerny i koniczyny, nie zaś założoną w sierpniu 2006 r. plantację orzecha włoskiego i laskowego. Tym bardziej, że przecież stanowiła ona podstawowy i zamierzony cel i rezultat działań podjętych przez producenta rolnego, wyraźnie zamanifestowany również we wnioskach odnoszących się do innych programów pomocowych, z których korzystał w 2006 r.
Słusznie więc organy administracji publicznej zakwestionowały zadeklarowanie we wniosku, jako uprawy podstawowej, plantacji orzecha włoskiego i laskowego uznając, iż stanowi ją uprawa koniczyny i lucerny, co w konsekwencji skutkowało słusznym stanowiskiem, iż ustalona na podstawie łącznej standardowej marży brutto gospodarstwa jego ekonomiczna wielkość, nie osiąga minimalnego poziomu, co najmniej 2 EJW, tym samym, że nie ziściła się przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r., warunkująca, łącznie z pozostałymi, przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W związku z powyższym brak jest więc podstaw, aby uznać, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy też tym bardziej, jak podnosi to pełnomocnik skarżącego, w oparciu o kryteria pozaprawne. Według Sądu, zasadności tej oceny i wniosków z niej wynikających w żadnym razie nie podważają również pisemne wyjaśnienia oświadczonego złożone na rozprawie w dniu 30 maja 2008 r., ani też dołączone do nich kopie dokumentów.
Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nie daje również żadnych podstaw, aby uznać, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania.
Z akt sprawy wynika bowiem, iż postępowanie w sprawie z wniosku M. G. prowadzone było z zachowaniem standardu określonego ustawą Kodeks postępowania administracyjnego, zwłaszcza zaś z uwzględnieniem zasad określonych w art. 6 (zasada legalizmu), art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 10 (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), art. 77, art. 80 (zasada swobodnej oceny dowodów) kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł, jak na wstępie.