I SA/Lu 160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2014-04-30
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie zabezpieczająceprzedłużenie terminuniedopuszczalność zażaleniaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiustawa o wzajemnej pomocypodatek dochodowy od osób fizycznychzabezpieczenie należnościkontrola sądowaprawo procesowe

WSA w Lublinie oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na przedłużenie terminu zabezpieczenia, uznając, że nowelizacja przepisów wyeliminowała możliwość zaskarżenia takiej decyzji.

Skarga dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej o niedopuszczalności zażalenia na przedłużenie terminu zabezpieczenia należności podatkowych. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą o wzajemnej pomocy, instytucja przedłużania terminu zabezpieczenia należności pieniężnych na wniosek wierzyciela została zlikwidowana, a co za tym idzie, postanowienie w tym zakresie nie podlega zaskarżeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia podatnika na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące przedłużenia terminu zabezpieczenia należności podatkowych. Postępowanie zabezpieczające zostało zainicjowane w celu zabezpieczenia należności z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na wniosek wierzyciela, przedłużył termin zabezpieczenia. Dyrektor Izby Skarbowej uznał jednak zażalenie podatnika na to postanowienie za niedopuszczalne, powołując się na nowelizację przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która miała zlikwidować możliwość przedłużania terminu zabezpieczenia na wniosek wierzyciela. Sąd administracyjny, analizując zmiany w przepisach, w szczególności art. 159 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu nadanym ustawą o wzajemnej pomocy, stwierdził, że ustawodawca faktycznie zrezygnował z instytucji przedłużania terminu zabezpieczenia należności pieniężnych na wniosek wierzyciela. W konsekwencji, postanowienie w tym zakresie nie podlega zaskarżeniu. Sąd podkreślił również, że postępowanie zabezpieczające ma inny cel niż postępowanie egzekucyjne i nie służy bezpośredniemu wykonaniu obowiązku. Z uwagi na te okoliczności, Sąd uznał stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej za prawidłowe i oddalił skargę podatnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia należności pieniężnych nie podlega zaskarżeniu zażaleniem po zmianie przepisów, która zlikwidowała tę instytucję.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowelizacja art. 159 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wprowadzona ustawą o wzajemnej pomocy, wyeliminowała możliwość przedłużania na wniosek wierzyciela terminu zabezpieczenia należności pieniężnych, co w konsekwencji uniemożliwia zaskarżenie postanowienia w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 159 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W brzmieniu nadanym przez ustawę o wzajemnej pomocy, zlikwidowano instytucję przedłużania terminu zabezpieczenia na wniosek wierzyciela, co skutkuje niedopuszczalnością zażalenia.

u.w.p. art. 111 § pkt 47

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Nowelizacja art. 159 u.p.e.a.

u.w.p. art. 123 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Przepisy dotychczasowe stosuje się do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem dalszych ustępów. Sąd interpretuje, że nie dotyczy to postępowania zabezpieczającego w kontekście zaskarżalności.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 154 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa cel postępowania zabezpieczającego jako stworzenie gwarancji przyszłej egzekucji.

u.w.p. art. 123 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Nie znajduje zastosowania w sprawie.

u.w.p. art. 123 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Nie znajduje zastosowania w sprawie.

u.w.p. art. 123 § ust. 4

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Nie znajduje zastosowania w sprawie.

u.w.p. art. 123 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Nie znajduje zastosowania w sprawie.

u.w.p. art. 123 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Nie znajduje zastosowania w sprawie.

u.p.e.a. art. 159 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy przedłużenia terminu zabezpieczenia, ale w brzmieniu sprzed nowelizacji.

u.p.e.a. art. 159 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu, ale w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyeliminowała możliwość przedłużania terminu zabezpieczenia na wniosek wierzyciela, co skutkuje niedopuszczalnością zażalenia na takie postanowienie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 159 § 3 ustawy egzekucyjnej, art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, poprzez błędną interpretację tego przepisu prowadzącą do wyłączenia postępowania zabezpieczającego z zakresu art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy oraz naruszenie art. 159 § 2 w związku z art. 154 ustawy egzekucyjnej. Uniemożliwienie kontroli aktu administracyjnego, który nadal wywiera skutki prawne, prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania z art. 15 kpa.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca zrezygnował z instytucji przedłużania na wniosek wierzyciela terminu zabezpieczenia należności pieniężnych, co w konsekwencji doprowadziło do niemożliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia, którego ustawa już nie przewiduje. Skarżący nie dostrzega różnicy pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym, a zabezpieczającym. Postępowanie zabezpieczające nie służy doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku – egzekucji, a stosownie do art. 154 § 1 ustawy egzekucyjnej stworzeniu gwarancji, że w przyszłości będzie można wyegzekwować dany obowiązek.

Skład orzekający

Anna Kwiatek

sprawozdawca

Małgorzata Fita

członek

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień o przedłużeniu terminu zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji po zmianach legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu podatników i ich pełnomocników, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowy.

Czy można zaskarżyć przedłużenie zabezpieczenia majątku? Sąd wyjaśnia kluczową zmianę w przepisach egzekucyjnych.

Dane finansowe

WPS: 251 962 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 160/14 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2014-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1015
art. 123 ust. 1, art. 154 § 1, art. 159
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia G. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 18.07.2013r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczenie należności pieniężnych z tytułu zobowiązania podatkowego G. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi do dnia 18 lipca 2013r.
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zabezpieczył na majątku podatnika należności z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. w wysokości 251.962 zł wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi do dnia 18.07.2013r. w łącznej kwocie 163.213 zł.
Na podstawie powyższej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...] r., którego opis w dniu 20.08.2013r. doręczył podatnikowi wraz z odpisami zawiadomień o zajęciach zabezpieczających. W dniu 2.08.2013r. zajęto rachunki bankowe podatnika, w dniu 6 sierpnia 2013r. zajęto jego udziały w spółkach z o.o. oraz dokonano wpisów hipotek przymusowych na jego nieruchomościach.
W dniu 31.11.2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako wierzyciel wystąpił o przedłużenie terminu zabezpieczenia do dnia 31.03.2014r., uzasadniając żądanie trwającym postępowaniem kontrolnym.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zabezpieczenia na majątku podatnika do dnia 31.03.2014 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie G. K. domagał się jego uchylenia, zarzucił naruszenie art. 159 § 2 w związku z art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak uzasadnienia konieczności przedłużenia zabezpieczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając niedopuszczalność zażalenia wskazał, iż art. 159 § 2 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012, poz.1015 ze zm., dalej: - "ustawa egzekucyjna") stanowiący podstawę do przedłużenia terminu zabezpieczenia, został zmieniony przez art. 111 pkt 47 ustawy z dnia 11.10.2013 o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. 2013r., poz. 1289 – dalej: - "ustawa o wzajemnej pomocy"), obowiązujący od 21.11.2013r. i zgodnie z jego treścią ustawodawca zlikwidował instytucję przedłużania na wniosek wierzyciela terminu zabezpieczenia należności pieniężnych. Zdaniem organu w sprawie stosownie do art. 123 pkt 1 ustawy o wzajemnej pomocy, znajdzie zastosowanie art. 159 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym ustawą o wzajemnej pomocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. K. domagał się uchylenia powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20.11.2013 r. Zarzucił naruszenie art. 159 § 3 ustawy egzekucyjnej, art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, poprzez błędną interpretację tego przepisu prowadzącą do wyłączenia postępowania zabezpieczającego z zakresu art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy oraz naruszenie art. 159 2 w związku z art. 154 ustawy egzekucyjnej.
W uzasadnieniu podniósł, iż uniemożliwienie kontroli aktu administracyjnego, który nadal wywiera skutki prawne, prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania z art. 15 kpa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. wydane w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia należności pieniężnych.
Zgodnie z art. 159 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym od 21.11.2013r., nadanym przez art. 111 pkt 47 ustawy z 11.10.2013r. o wzajemnej pomocy, organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego uchyla zabezpieczenie obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania tego zabezpieczenia (§ 1). O uchyleniu zabezpieczenia organ egzekucyjny wydaje postanowienie. Na postanowienie to przysługuje zażalenie zobowiązanemu i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (§ 1a). Termin określony w § 1 może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela o okres do 3 miesięcy, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte (§ 2). Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie przedłużenia terminu określonego w § 1 lub odmowy przedłużenia tego terminu służy wierzycielowi i zobowiązanemu zażalenie (§ 3).
Z powyższej zmiany art. 159 ustawy egzekucyjnej wynika, iż ustawodawca zrezygnował z instytucji przedłużania na wniosek wierzyciela terminu zabezpieczenia należności pieniężnych, co w konsekwencji doprowadziło do niemożliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia, którego ustawa już nie przewiduje. Dlatego rozstrzygnięcie organu stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, którego przepisy prawa nie przewidują należało uznać za prawidłowe.
Odnośnie natomiast zasadności zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu wydania postanowienie o niedopuszczalności zażalenia (w dniu [...] r.) na postanowienie z dnia [...] r. - art. 159 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym od z 21.11.2013r. należy wskazać na treść art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6 – (nie znajdującym zastosowania w sprawie niniejszej) (ust.1). Ponieważ zgodnie z ust. 2 tego przepisu organ egzekucyjny może, na podstawie art. 13 § 1 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu dotychczasowym, zwolnić określony składnik majątkowy zobowiązanego bez zgody wierzyciela. Do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu dotychczasowym, nie jest wymagana zgoda wierzyciela (ust. 3). Do wszczęcia i prowadzenia egzekucji z nieruchomości stosuje się przepisy działu II rozdziału 7 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 4). Do postępowań, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie przepisy art. 17a, art. 26b, art. 36 § 1, art. 56 § 1, art. 57 § 1 i art. 71 § 3 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (pkt 1); art. 49 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 113, art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. v ustawy zmienianej w art. 115, art. 54 pkt 8a ustawy zmienianej w art. 116, art. 19 ust. 2 pkt 3a ustawy zmienianej w art. 117, art. 8a ustawy zmienianej w art. 118, art. 18a ustawy zmienianej w art. 119, art. 281 ust. 1 pkt 10a ustawy zmienianej w art. 120, art. 149 pkt 10 ustawy zmienianej w art. 121 oraz art. 9f ust. 1 pkt 15a ustawy zmienianej w art. 122, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (pkt 2 ust. 5). Przepisy art. 28b i art. 28c ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tych przepisów (ust.6).
Powyższe wskazuje, że przepisy w dotychczasowym brzmieniu (art. 159 § 1 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu do 20.11.2013r.), znajdą zastosowanie wyłącznie do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy. Natomiast dyspozycją tego przepisu nie zostały objęte przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego, będącego przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej. Skarżący nie dostrzega różnicy pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym, a zabezpieczającym. Postępowanie zabezpieczające nie służy doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku – egzekucji, a stosownie do art. 154 § 1 ustawy egzekucyjnej stworzeniu gwarancji, że w przyszłości będzie można wyegzekwować dany obowiązek. Dlatego z uwagi na treść art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, w sprawie znalazł zastosowanie art. 159 § 1 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu nadanym ustawą o wzajemnej pomocy, który nie przewiduje zażalenia na przedłużenie terminu zabezpieczenia należności pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wydane w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI