I SA/Lu 158/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-10-08
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od towarów i usługodsetki za zwłokęumorzenie postępowaniabezprzedmiotowość postępowaniaOrdynacja podatkowawniosek podatnikazaległość podatkowasąd administracyjny

WSA w Lublinie oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że postępowanie w sprawie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej było bezprzedmiotowe, gdyż zaległość ta wygasła przed złożeniem wniosku.

Spółka z o.o. złożyła wniosek o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ spółka nie posiadała zaległości w momencie składania wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę spółki, potwierdzając, że postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek jest możliwe tylko wtedy, gdy zaległość istnieje w chwili składania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Spółki z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług. Spółka wniosła o umorzenie odsetek w kwocie 14.559,43 zł. Organ pierwszej instancji uznał wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ spółka uiściła odsetki w grudniu 2002 r., a wniosek złożyła we wrześniu 2003 r., nie posiadając już zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił to stanowisko, wskazując, że brak zaległości w momencie składania wniosku uniemożliwia zastosowanie instytucji umorzenia. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 67 i 208. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Potwierdził, że zgodnie z art. 208 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe. Podkreślono, że orzekanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek jest możliwe tylko wtedy, gdy zaległość ta istnieje w chwili składania wniosku. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa NSA. Stwierdzono, że organ podatkowy nie miał obowiązku badania przesłanek z art. 67 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie było bezprzedmiotowe. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie ma obowiązku badania przesłanek umorzenia (np. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego) na podstawie art. 67 Ordynacji podatkowej, jeśli postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek stało się bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia zaległości przed złożeniem wniosku.

Uzasadnienie

Instytucja umorzenia odsetek za zwłokę może być zastosowana tylko wtedy, gdy zaległość podatkowa lub odsetki istnieją w chwili składania wniosku. Brak przedmiotu postępowania (zaległości) skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

o.p. art. 208

Ordynacja podatkowa

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia sądu oddalającego skargę.

Pomocnicze

o.p. art. 67

Ordynacja podatkowa

Przepis określający przesłanki umorzenia odsetek za zwłokę (ważny interes podatnika lub interes publiczny).

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę jest bezprzedmiotowe, jeśli zaległość podatkowa wygasła przed złożeniem wniosku. Organ podatkowy nie ma obowiązku badania przesłanek umorzenia z art. 67 o.p., gdy postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 67 i 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez umorzenie postępowania. Naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej. Naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

Organ podatkowy może umorzyć odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej lub odmówić ich umorzenia tylko wówczas, gdy te istnieją w chwili złożenia wniosku. Brak zaległości podatkowej lub odsetek w momencie składania wniosku oznacza, iż jest niemożliwe zastosowanie instytucji umorzenia przewidzianej w art. 67 Ordynacji podatkowej. Tylko spełnienie tych trzech przesłanek powoduje, że 'sprawa zawisła' i powinna być rozstrzygnięta co do istoty, w przeciwnym wypadku z uwagi na brak przedmiotu orzekania postępowanie powinno być umorzone.

Skład orzekający

Anna Kwiatek

przewodniczący

Ewa Gdulewicz

członek

Krystyna Czajecka-Ryniec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezprzedmiotowości postępowania podatkowego w przypadku wygaśnięcia zobowiązania przed złożeniem wniosku o umorzenie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zaległość podatkowa (lub odsetki) wygasła przed złożeniem wniosku o umorzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie podatkowym dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania, co jest kluczowe dla praktyków.

Czy można umorzyć odsetki, których już się nie jest winnym? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 14 559,43 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 158/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz
Krystyna Czajecka-Ryniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant Asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 08 października 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenie postęp. wszczętego wnioskiem z dnia [...].09.2003 r. dot. umorzenia odsetek od zaległ. w podatku od towarów i usług Oddalono skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki z o.o. [...] w L. z dnia [...] września 2003 r. dotyczące umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług w kwocie 14.559,43 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony z uwagi na to, że w chwili wniesienia wniosku, Spółka nie posiadała żadnych zaległości w podatku od towarów i usług.
Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 208 w związku z art. 67 oraz procesowego, to jest art. 122 i 210 § 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) i domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 14.559,43 zł i zwrot w/w kwoty.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu argumentów odwołania nie znalazł podstaw do zmiany decyzji I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w dniu [...] grudnia 2002 r. skarżąca uiściła odsetki za zwłokę wynikające z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w kwocie 14.559,43 zł i w tym dniu zobowiązanie podatkowe wygasło. Na dzień złożenia wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej, to jest [...] października 2003 r. Spółka [...] nie posiadała zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług.
Organ podatkowy może umorzyć odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej lub odmówić ich umorzenia tylko wówczas, gdy te istnieją w chwili złożenia wniosku. Brak zaległości podatkowej lub odsetek w momencie składania wniosku oznacza, iż jest niemożliwe zastosowanie instytucji umorzenia przewidzianej w art. 67 Ordynacji podatkowej.
Fakt, iż zapłata odsetek od zaległości podatkowej w wysokości określonej wnioskiem Spółki nastąpiła ostatecznie dnia [...] grudnia 2002 r., a więc przed dniem złożenia wniosku spowodował, że przestał istnieć przedmiot postępowania, jakim były wyżej określone odsetki za zwłokę. Organ podatkowy nie miał więc już obowiązku badania czy argumenty zawarte we wniosku z dnia [...] września 2003 r. stanowią przesłankę do zastosowania instytucji umorzenia niezależnie od tego, czy w danym przypadku istniał ważny interes podatnika lub interes publiczny. Tym samym zarzut naruszenia art. 67 i 208 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uznał za bezzasadny.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego podejmował wszystkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podstawą do wydania decyzji stały się informacje dotyczące wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i brak jakichkolwiek zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług na dzień składania wniosku.
W ocenie organu podatkowego II instancji, nie znajduje także potwierdzenia zarzut podatnika o naruszeniu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem. Organ podatkowy odniósł się do stanu faktycznego sprawy wskazując powody, na podstawie których podjęto decyzję o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 208 § 1 i art. 67 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczną z prawem.
Przepis art. 208 Ordynacji podatkowej stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było żądanie strony skarżącej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, mimo, że z tego tytułu nie była już zobowiązana do ich zapłaty.
W doktrynie istnieje pogląd, że aby wniosek o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę uczynił sprawę przedmiotem postępowania administracyjnego powinny zaistnieć łącznie trzy przesłanki:
Po pierwsze – w chwili składania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę obowiązuje przepis prawa materialnego pozwalający na podjęcie w tym zakresie stosownej decyzji administracyjnej.
Po drugie – podmiot w chwili składania wniosku posiada zaległości podatkowe lub jest zobowiązanym z tytułu odsetek na rzecz określonego związku publicznoprawnego.
Po trzecie – wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowych dotrze do organu podatkowego w momencie, gdy zachowane są dwa wyżej wymienione warunki.
Dopiero spełnienie tych trzech przesłanek powoduje, że "sprawa zawisła" i powinna być rozstrzygnięta co do istoty, w przeciwnym wypadku z uwagi na brak przedmiotu orzekania postępowanie powinno być umorzone.
Także w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym orzekanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest możliwe tylko wówczas, gdy zaległość ta istnieje w chwili składania wniosku (tak NSA w wyroku z dnia 29 września 1999 r. SA/Sz 1291/98; w wyroku z dnia 2 grudnia 1999 r. III SA 7973/98; w wyroku z dnia 7 stycznia 2000 r. I SA/Lu 1589/98; w wyroku z dnia 20 marca 2000 r. I SA/Ka 1584/98).
W stanie faktycznym, jaki wystąpił w sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego miał obowiązek umorzenia postępowania, a zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję I instancji odpowiada prawu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że w sytuacji, gdy następuje umorzenie postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie ma obowiązku badania czy zachodzą przesłanki określone w art. 67 Ordynacji podatkowej, to jest, czy występują ważny interes podatnika lub interes publiczny przemawiające za zastosowaniem instytucji umorzenia.
Nie nastąpiło też naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i odnosi się do obowiązków organu podatkowego pozostających w związku z koniecznością wyjaśnienia stanu faktycznego, który w sprawie niniejszej jest bezsporny, a nie stanu prawnego sprawy.
Powołane przez skarżącą w skardze orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 198/00 zapadło w sytuacji, gdy zapłacenie podatku nastąpiło już po wszczęciu postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, a więc w innym stanie faktycznym, niż w sprawie będącej przedmiotem rozpatrywania przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe i uznając zarzuty skargi za prawnie nieuzasadnione, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI