I SA/Lu 149/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2009-06-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
płatności obszarowewsparcie bezpośrednieARiMRpostępowanie administracyjnestrona postępowaniapełnomocniknieważność decyzjiuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, stwierdzając nieważność decyzji organu I instancji z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną postępowania.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę K. M. na decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności obszarowych. Głównym zarzutem skargi było skierowanie decyzji organu I instancji do pełnomocnika strony, a nie do samej strony postępowania. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną stanowi wadę powodującą nieważność decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę K. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą przyznania płatności obszarowych na rok 2008. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji organu I instancji. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że decyzja organu I instancji została skierowana do T. S., który był pełnomocnikiem K. M., a nie do K. M. jako strony postępowania. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 107 § 2 k.p.a., decyzja musi oznaczać stronę, a nie jej pełnomocnika. Skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną stanowi wadę powodującą nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Utrzymanie takiej decyzji w mocy przez organ odwoławczy narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uznał za bezprzedmiotowe odnoszenie się do zarzutów dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania stanowi wadę powodującą nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oznaczenie strony w decyzji administracyjnej jest odrębnym elementem od rozstrzygnięcia i musi wskazywać podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Pełnomocnik jedynie zastępuje stronę, nie stając się stroną postępowania. Skierowanie decyzji do pełnomocnika zamiast do strony jest rażącym naruszeniem przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 107 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy obligatoryjne decyzji administracyjnej, w tym oznaczenie strony.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

u.p.w.s.b. art. 3 § ust.1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Definicja rolnika i jego interesu prawnego w kontekście płatności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość działania strony przez pełnomocnika.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

u.p.w.s.b. art. 18

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Przyznawanie płatności na wniosek rolnika.

u.p.w.s.b. art. 19

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Przyznawanie płatności w drodze decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skierowanie decyzji organu I instancji do pełnomocnika strony, a nie do samej strony postępowania, stanowi wadę powodującą nieważność decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności (np. kwestia oczywistej pomyłki w deklarowanej powierzchni) nie zostały rozpatrzone z powodu stwierdzenia nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Oznaczenie strony jest odrębnym od rozstrzygnięcia elementem decyzji. Skierowanie przez organ I instancji decyzji do osoby innej niż strona stanowi wadę będącą podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Skład orzekający

Danuta Małysz

przewodniczący sprawozdawca

Irena Szarewicz-Iwaniuk

członek

Wiesława Achrymowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnej i prawidłowe oznaczenie strony postępowania. Konsekwencje skierowania decyzji do pełnomocnika zamiast do strony."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie występuje pełnomocnik i pojawia się wątpliwość co do prawidłowego oznaczenia strony w decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowy błąd proceduralny, który może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne przesłanki mogłyby przemawiać za innym rozstrzygnięciem. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Decyzja skierowana do pełnomocnika zamiast do strony? Sąd wskazuje na nieważność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Lu 149/09 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2009-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Danuta Małysz /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Szarewicz-Iwaniuk
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.28, art.32, art.107 § 2, art.138 § 1 pkt 1, art.156 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
art.3 ust.1, art.18,  art.19
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz stwierdza nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...].
Uzasadnienie
W dniu 30 kwietnia 2008r. K. M. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie jej płatności do gruntów rolnych na 2008 rok.
Po wstępnej weryfikacji wniosku, pismem z dnia 22 października 2008r. organ wezwał K. M. do złożenia wyjaśnień w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, w wyniku czego dnia 13 listopada 2008r. wnioskodawczyni złożyła korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym podtrzymała deklarację co do działki 831/2 i działek rolnych C, C 1, I, I 1, N i N 1, a nadto wyjaśniła, że działki rolne F i F 1 zostały wpisane przez pomyłkę.
W tym samym dniu wnioskodawczyni powiadomiła Agencję o ustanowieniu pełnomocnika do wykonywania w jej imieniu wszelkich czynności wobec Agencji w osobie T. S., co spowodowała wprowadzenie stosownej zmiany w ewidencji producentów rolnych.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 5 grudnia 2008r., Nr [...], odmówił K. M. przyznania płatności na rok 2008 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin. Decyzję tę skierował do T. S., wskazując go jako stronę.
Po rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołania wniesionego przez K. M., działającą przez pełnomocnika, decyzją z dnia 11 lutego 2009r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż powierzchnia zadeklarowana kwalifikująca się do uzyskania jednolitej płatności obszarowej /JPO/ wynosiła 13,78 ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych /UPO/ – 13,00 ha, natomiast stwierdzona po kontroli powierzchnia uprawniona do JPO wyniosła 10,21 ha. Różnica między powierzchnią kwalifikującą się do płatności na rok 2008 do JPO /13,78 ha/, a powierzchnią stwierdzoną /jako uprawnioną do JPO; 10,21 ha/ wyniosła 3,57 ha, co stanowi 34,97 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zgodnie zaś z art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady /WE/ nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców /Dz.U. WE Nr L 345 z 20.11.2004r,. str.1 ze zm./, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art.2 pkt 22 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.
Organ stwierdził, że na tej podstawie, a także stosownie do art.7 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. Nr 35, poz.217 ze zm./, należało odmówić K. M. wnioskowanych płatności.
Na powyższą decyzję K. M. wniosła skargę z żądaniem jej uchylenia, a także uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Wskazała, iż zawyżenie powierzchni działek zostało spowodowane wystąpieniem oczywistej pomyłki, a ewidentna pomyłka nie może skutkować pozbawieniem prawa do przyznania płatności. Podniosła nadto, że w decyzji organu I instancji w sentencji błędnie określono stronę, gdyż to ona, a nie pełnomocnik, powinna zostać oznaczona jako strona i to do niej decyzja winna być skierowana.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za chybiony uznał także zarzut dotyczący oznaczenia strony stwierdzając, iż decyzja wydana przez organ I instancji została skierowana do strony, co jasno wynika z jej sentencji - organ wyraźnie orzekł, że odmawia K. M. płatności na rok 2008.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Zgodnie z art.28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst. jedn. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm./, zwanej dalej "k.p.a.", stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie interes prawny traktowany jest przy tym jako publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym /J. Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H.Beck, Warszawa 2002, str.218/. Podstawy interesu prawnego danej osoby należy zatem upatrywać w przepisach prawa materialnego, które jednocześnie przyznają jej legitymację procesową.
Przedmiotem rozstrzygnięć administracyjnych w sprawie niniejszej jest prawo do uzyskania płatności obszarowych – JPO i UPO, na gruncie prawa krajowego regulowanych ustawą z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego / tekst jedn. z 2008r., Nr 170, poz.1051 ze zm./, zwanej dalej "ustawą o płatnościach". Ustawa to wyjaśnia, na jakie grunty przysługują rolnikowi wymienione płatności /por.: art.7 ust.1 i 2/, z jej art.18 wynika, że płatności te są przyznawane na wniosek rolnika, zaś art.19 stanowi, iż przyznawane są one w drodze decyzji.
Jak wskazano wyżej, postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej wszczęte zostało wnioskiem K. M. W świetle powyższego należy zatem stwierdzić, że stroną omawianego postępowania administracyjnego w rozumieniu art.28 k.p.a. w związku z art.3 ust.1 ustawy o płatnościach była wyłącznie K. M.
Z art.32 k.p.a. w związku z art.3 ust.1 ustawy o płatnościach wynika, iż strona w postępowaniu o przyznanie JPO i UPO może działać przez pełnomocnika. Udzielenie takiego pełnomocnictwa nie czyni jednak z pełnomocnika strony postępowania, nie powoduje, że pełnomocnik ma interes prawny w danej sprawie. Pełnomocnik zastępuje jedynie stronę w czynnościach postępowania działając w jej imieniu i na jej rzecz.
Art.107 § 2 k.p.a. wymienia obligatoryjne elementy, jakie każda decyzja administracyjna powinna zawierać. Należą do nich: oznaczenie organu administracji publicznej, data wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, a także podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Nie może budzić wątpliwości, że oznaczenie strony, o którym mowa w art.107 § 2 k.p.a., wskazywać winno podmiot będący stroną w rozumieniu art.28 k.p.a., tj. podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie, który nabył prawa lub na którego zostały nałożone określone obowiązki w drodze wydanego aktu administracyjnego, oznaczony danymi personalnymi /nazwą/ wraz z adresem zamieszkania /siedziby/.
Z kolei rozstrzygnięcie decyzji to element decyzji obejmujący władczą wypowiedź organu administracji publicznej co do praw lub obowiązków będących przedmiotem postępowania. Rozstrzygnięcie dotyczy więc zawsze praw lub obowiązków strony w rozumieniu art.28 k.p.a.
W sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym w sprawie niniejszej organy rozstrzygały, na wniosek skarżącej, o jej prawie do płatności obszarowych i tylko ona była stroną tego postępowania, to również wyłącznie do niej winna być skierowana decyzja. Wyłącznie zatem skarżąca mogła być wskazana jako strona tej decyzji.
Tymczasem, jak wskazano wyżej, w decyzji organu I instancji jako strona postępowania wskazana została inna osoba /T. S./. Decyzja skierowana więc została do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Nie sposób podzielić stanowisko organu odwoławczego wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż "decyzja została skierowana do strony, co jasno wynika z sentencji". Fakt, że rozstrzygnięcie decyzji dotyczy praw osoby, która jest w istocie stroną, nie zmienia w niczym oceny, że decyzję skierowano do innej osoby, która stroną nie jest. Oznaczenie strony jest odrębnym od rozstrzygnięcia elementem decyzji.
Należy nadto podkreślić, że art.107 § 2 k.p.a. nakazuje oznaczyć w decyzji stronę, a nie jej pełnomocnika. Z punktu widzenia tego przepisu okoliczność, że decyzja doręczona winna być pełnomocnikowi /por.: art.40 § 2 k.p.a./ nie ma żadnego znaczenia.
Skierowanie przez organ I instancji decyzji do osoby innej niż strona stanowi wadę będącą podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji stosownie do art.156 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś utrzymanie takiej decyzji w mocy przez organ odwoławczy narusza przepisy prawa /art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.28 i art.107 § 2 k.p.a. w związku z art.18 ustawy o płatnościach/ w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec faktu, iż zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną, odnoszenie się do zarzutów skargi w zakresie zgodności z prawem samego rozstrzygnięcia tej decyzji uznać należy za bezprzedmiotowe.
Biorąc powyższe pod uwagę należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ oraz stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji stosownie do art.145 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI