I SA/Lu 148/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-05-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
fundusz sołeckisamorząd terytorialnyuchwała budżetowakompetencje rady gminyrozstrzygnięcie nadzorczeRIOWSAprawo budżetowezadania własne gminy

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Rady Gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzającą nieważność uchwały Rady Gminy odrzucającej wniosek sołectwa w ramach funduszu sołeckiego, uznając, że Rada nie miała podstaw do odrzucenia wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi Rady Gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej, która stwierdziła nieważność uchwały Rady Gminy odrzucającej wniosek sołectwa dotyczący funduszu sołeckiego. Rada Gminy odrzuciła wniosek, argumentując, że jedno z planowanych przedsięwzięć zostało już zrealizowane, a zebranie wiejskie, które wnioskowało o środki, było nieważne z powodu braku quorum. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko RIO, że Rada Gminy nie miała podstaw do odrzucenia wniosku na tym etapie, a kwestia realizacji zadania była interpretowana jako cel wydatkowania środków, a nie przeszkoda do ujęcia go w budżecie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Rady Gminy na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej (RIO), która stwierdziła nieważność uchwały Rady Gminy odrzucającej wniosek sołectwa w ramach funduszu sołeckiego. Rada Gminy odrzuciła wniosek, wskazując na dwa główne powody: po pierwsze, że jedno z planowanych przedsięwzięć (wykonanie tarasu z zadaszeniem) zostało już zrealizowane, a po drugie, że zebranie wiejskie, które wnioskowało o środki, było nieważne z powodu braku quorum. RIO uznała te powody za niewystarczające do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy, argumentując, że Rada nie miała podstaw do odrzucenia wniosku na tym etapie, a kwestia realizacji zadania powinna być interpretowana jako cel wydatkowania środków, a nie przeszkoda do jego ujęcia w budżecie. WSA w Lublinie oddalił skargę Rady Gminy. Sąd podkreślił, że procedura zgłaszania i oceny wniosków w ramach funduszu sołeckiego jest ściśle określona przepisami. Rada Gminy może odrzucić wniosek na etapie przygotowania projektu budżetu z przyczyn formalnych, ale na etapie uchwalania budżetu może odrzucić wniosek jedynie z przyczyn merytorycznych, tj. gdy przedsięwzięcia nie spełniają wymogów określonych w ustawie. Sąd uznał, że Rada Gminy nie wykazała, aby przedsięwzięcia ujęte we wniosku nie mieściły się w zakresie zadań, które mogą być finansowane z funduszu sołeckiego. Ponadto, sąd podzielił interpretację, że sformułowanie "przedsięwzięcie przewidziane do realizacji" oznacza cel wydatkowania środków, a nie przeszkodę do jego ujęcia w planie finansowym, nawet jeśli zadanie zostało już częściowo zrealizowane rzeczowo. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące legalizacji samowoli budowlanej i ograniczania kompetencji Rady Gminy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Gminy nie miała podstaw do odrzucenia wniosku na tym etapie. Kwestia realizacji zadania jest interpretowana jako cel wydatkowania środków, a nie przeszkoda do ujęcia go w budżecie. Braki formalne zebrania wiejskiego mogły być badane na etapie przygotowania projektu budżetu, ale nie na etapie uchwalania budżetu, gdy Rada Gminy może odrzucić wniosek jedynie z przyczyn merytorycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o funduszu sołeckim kompleksowo reguluje procedurę zgłaszania i oceny wniosków. Rada Gminy może odrzucić wniosek na etapie uchwalania budżetu tylko z przyczyn merytorycznych, tj. gdy przedsięwzięcia nie spełniają wymogów ustawy. Fakt częściowej realizacji zadania rzeczowo nie wyklucza ujęcia wydatków na jego sfinansowanie w budżecie, a sformułowanie "przedsięwzięcie przewidziane do realizacji" oznacza cel wydatkowania środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (92)

Główne

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

O nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały.

u.s.g. art. 86

Ustawa o samorządzie gminnym

Organem nadzoru w zakresie spraw finansowych jest regionalna izba obrachunkowa.

u.r.i.o. art. 11 § 1

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

W zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach budżetu i jego zmian.

u.f.s. art. 5 § 11

Ustawa o funduszu sołeckim

Uchwalając budżet, rada gminy odrzuca wniosek sołectwa, w przypadku gdy zamierzone przedsięwzięcia nie spełniają wymogów określonych w art. 2 ust. 6 lub 7.

u.f.s. art. 2 § 6

Ustawa o funduszu sołeckim

Środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które zgłoszone we wniosku, o którym mowa w art. 5, są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy.

u.f.s. art. 2 § 7

Ustawa o funduszu sołeckim

Środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej.

u.f.s. art. 5 § 3

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

u.f.s. art. 91

Ustawa o funduszu sołeckim

Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał przez organ nadzoru.

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał przez organ nadzoru.

u.s.g. art. 5

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy uchwał rady gminy.

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał przez organ nadzoru.

u.s.g. art. 86

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy organu nadzoru w sprawach finansowych.

u.r.i.o. art. 11

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Dotyczy właściwości rzeczowej regionalnych izb obrachunkowych.

u.f.s. art. 91

Ustawa o funduszu sołeckim

Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał przez organ nadzoru.

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał przez organ nadzoru.

u.s.g. art. 5

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy uchwał rady gminy.

u.s.g. art. 91

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy stwierdzania nieważności uchwał przez organ nadzoru.

u.s.g. art. 86

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy organu nadzoru w sprawach finansowych.

u.r.i.o. art. 11

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Dotyczy właściwości rzeczowej regionalnych izb obrachunkowych.

u.f.s. art. 5 § 11

Ustawa o funduszu sołeckim

Uchwalając budżet, rada gminy odrzuca wniosek sołectwa, w przypadku gdy zamierzone przedsięwzięcia nie spełniają wymogów określonych w art. 2 ust. 6 lub 7.

u.f.s. art. 2 § 6

Ustawa o funduszu sołeckim

Środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które zgłoszone we wniosku, o którym mowa w art. 5, są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy.

u.f.s. art. 2 § 7

Ustawa o funduszu sołeckim

Środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej.

u.f.s. art. 5 § 3

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

O nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały.

u.s.g. art. 86

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Organem nadzoru w zakresie spraw finansowych jest regionalna izba obrachunkowa.

u.r.i.o. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych

W zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach budżetu i jego zmian.

u.f.s. art. 5 § 11

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Uchwalając budżet, rada gminy odrzuca wniosek sołectwa, w przypadku gdy zamierzone przedsięwzięcia nie spełniają wymogów określonych w art. 2 ust. 6 lub 7.

u.f.s. art. 2 § 6

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które zgłoszone we wniosku, o którym mowa w art. 5, są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy.

u.f.s. art. 2 § 7

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej.

u.f.s. art. 5 § 3

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Pomocnicze

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

u.f.p. art. 233

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy przygotowania projektu budżetu gminy przez organ wykonawczy.

u.f.p. art. 238 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Organ stanowiący przedkłada projekt uchwały budżetowej regionalnej izbie obrachunkowej - celem zaopiniowania.

u.f.p. art. 234

Ustawa o finansach publicznych

Kompetencje organu stanowiącego w odniesieniu do projektu uchwały budżetowej ograniczają się do uregulowania trybu prac nad projektem.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej kompetencji rady gminy należy m.in. uchwalanie budżetu gminy.

u.s.g. art. 30 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przygotowanie projektów uchwał rady gminy należy do organu wykonawczego (wójta).

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.f.s. art. 5 § 1

Ustawa o funduszu sołeckim

Warunkiem przyznania środków z funduszu jest złożenie do wójta wniosku przez sołectwo.

u.f.s. art. 5 § 2

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa.

u.f.s. art. 5 § 4

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek powinien zostać przekazany przez sołtysa organowi wykonawczemu gminy celem uwzględnienia go w projekcie budżetu w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy.

u.f.s. art. 5 § 5

Ustawa o funduszu sołeckim

Organ wykonawczy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania, odrzuca wniosek niespełniający warunków określonych w ust. 2-4, jednocześnie informując o tym sołtysa.

u.f.s. art. 5 § 6

Ustawa o funduszu sołeckim

Sołtys może, w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o odrzuceniu wniosku przez organ wykonawczy, podtrzymać ten wniosek kierując go do rady gminy.

u.f.s. art. 5 § 7

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek odrzucony przez organ wykonawczy zebranie wiejskie może także uchwalić ponownie.

u.f.s. art. 5 § 8

Ustawa o funduszu sołeckim

Ponownie uchwalony wniosek przekazuje się radzie gminy w terminie 7 dni.

u.f.s. art. 5 § 9

Ustawa o funduszu sołeckim

Rada gminy rozpatruje podtrzymany wniosek i jeżeli nie spełnia on warunków określonych w ust. 2-4 lub został podtrzymany po terminie – odrzuca.

u.f.s. art. 5 § 10

Ustawa o funduszu sołeckim

Rada gminy rozpatruje ponownie uchwalony wniosek i odrzuca go, jeśli nie spełnia warunków określonych w ust. 2-4 lub został przekazany po terminie.

u.f.p. art. 52 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Określa plan finansowy, w tym nieprzekraczalny limit wydatków na dany cel.

u.s.g. art. 7

Ustawa o samorządzie gminnym

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

u.r.i.o. art. 2 § 1

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Nadzór regionalnych izb obrachunkowych obejmuje odniesienie się do kryterium zgodności z prawem.

u.s.g. art. 93

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 93

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego.

u.f.p. art. 233

Ustawa o finansach publicznych

Dotyczy przygotowania projektu budżetu gminy przez organ wykonawczy.

u.f.p. art. 238 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Organ stanowiący przedkłada projekt uchwały budżetowej regionalnej izbie obrachunkowej - celem zaopiniowania.

u.f.p. art. 234

Ustawa o finansach publicznych

Kompetencje organu stanowiącego w odniesieniu do projektu uchwały budżetowej ograniczają się do uregulowania trybu prac nad projektem.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej kompetencji rady gminy należy m.in. uchwalanie budżetu gminy.

u.s.g. art. 30 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Przygotowanie projektów uchwał rady gminy należy do organu wykonawczego (wójta).

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.f.s. art. 5 § 1

Ustawa o funduszu sołeckim

Warunkiem przyznania środków z funduszu jest złożenie do wójta wniosku przez sołectwo.

u.f.s. art. 5 § 2

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa.

u.f.s. art. 5 § 4

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek powinien zostać przekazany przez sołtysa organowi wykonawczemu gminy celem uwzględnienia go w projekcie budżetu w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy.

u.f.s. art. 5 § 5

Ustawa o funduszu sołeckim

Organ wykonawczy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania, odrzuca wniosek niespełniający warunków określonych w ust. 2-4, jednocześnie informując o tym sołtysa.

u.f.s. art. 5 § 6

Ustawa o funduszu sołeckim

Sołtys może, w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o odrzuceniu wniosku przez organ wykonawczy, podtrzymać ten wniosek kierując go do rady gminy.

u.f.s. art. 5 § 7

Ustawa o funduszu sołeckim

Wniosek odrzucony przez organ wykonawczy zebranie wiejskie może także uchwalić ponownie.

u.f.s. art. 5 § 8

Ustawa o funduszu sołeckim

Ponownie uchwalony wniosek przekazuje się radzie gminy w terminie 7 dni.

u.f.s. art. 5 § 9

Ustawa o funduszu sołeckim

Rada gminy rozpatruje podtrzymany wniosek i jeżeli nie spełnia on warunków określonych w ust. 2-4 lub został podtrzymany po terminie – odrzuca.

u.f.s. art. 5 § 10

Ustawa o funduszu sołeckim

Rada gminy rozpatruje ponownie uchwalony wniosek i odrzuca go, jeśli nie spełnia warunków określonych w ust. 2-4 lub został przekazany po terminie.

u.f.p. art. 52 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Określa plan finansowy, w tym nieprzekraczalny limit wydatków na dany cel.

u.s.g. art. 7

Ustawa o samorządzie gminnym

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

u.r.i.o. art. 2 § 1

Ustawa o regionalnych izbach obrachunkowych

Nadzór regionalnych izb obrachunkowych obejmuje odniesienie się do kryterium zgodności z prawem.

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

u.f.p. art. 233

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy przygotowania projektu budżetu gminy przez organ wykonawczy.

u.f.p. art. 238 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Organ stanowiący przedkłada projekt uchwały budżetowej regionalnej izbie obrachunkowej - celem zaopiniowania.

u.f.p. art. 234

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Kompetencje organu stanowiącego w odniesieniu do projektu uchwały budżetowej ograniczają się do uregulowania trybu prac nad projektem.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Do wyłącznej kompetencji rady gminy należy m.in. uchwalanie budżetu gminy.

u.s.g. art. 30 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przygotowanie projektów uchwał rady gminy należy do organu wykonawczego (wójta).

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.f.s. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Warunkiem przyznania w danym roku budżetowym środków z funduszu jest złożenie do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przez sołectwo wniosku.

u.f.s. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa.

u.f.s. art. 5 § 3

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Powinien on zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem.

u.f.s. art. 5 § 4

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Wniosek ten powinien zostać przekazany przez sołtysa organowi wykonawczemu gminy (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta) celem uwzględnienia go w projekcie budżetu w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy.

u.f.s. art. 5 § 5

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Organ wykonawczy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odrzuca wniosek niespełniający warunków określonych w ust. 2-4, jednocześnie informując o tym sołtysa.

u.f.s. art. 5 § 6

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Sołtys może jednak, w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o odrzuceniu wniosku przez organ wykonawczy, podtrzymać ten wniosek kierując go do rady gminy.

u.f.s. art. 5 § 7

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Wniosek odrzucony przez organ wykonawczy zebranie wiejskie może także uchwalić ponownie.

u.f.s. art. 5 § 8

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Ponownie uchwalony wniosek przekazuje się radzie gminy w terminie 7 dni.

u.f.s. art. 5 § 9

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Rada gminy rozpatruje podtrzymany wniosek i jeżeli nie spełnia on warunków określonych w ust. 2-4 lub został podtrzymany po terminie – odrzuca.

u.f.s. art. 5 § 10

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

Ponownie uchwalony wniosek rada gminy rozpatruje w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania, odrzucając go jeśli nie spełnia warunków określonych w ust. 2-4 lub został przekazany po terminie.

u.f.p. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Określa plan finansowy, w tym nieprzekraczalny limit wydatków na dany cel.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

u.r.i.o. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych

Nadzór regionalnych izb obrachunkowych obejmuje odniesienie się do kryterium zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Gminy nie miała podstaw do odrzucenia wniosku sołectwa na etapie uchwalania budżetu, ponieważ przedsięwzięcia spełniały wymogi ustawy o funduszu sołeckim, a kwestia częściowej realizacji zadania nie stanowiła przeszkody. Interpretacja "przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji" jako celu wydatkowania środków jest prawidłowa. Braki formalne zebrania wiejskiego mogły być badane jedynie na etapie przygotowania projektu budżetu, a nie na etapie uchwalania budżetu.

Odrzucone argumenty

Rada Gminy argumentowała, że odrzucenie wniosku było uzasadnione, ponieważ jedno z przedsięwzięć zostało już zrealizowane, a zebranie wiejskie było nieważne z powodu braku quorum. Rada Gminy zarzuciła RIO ograniczenie analizy do ustawy o funduszu sołeckim i naruszenie art. 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Rada Gminy podniosła, że wójt ponosi winę za umieszczenie wniosku w projekcie budżetu mimo nieważnego zebrania wiejskiego.

Godne uwagi sformułowania

"przedsięwzięcie przewidziane do realizacji" należy rozumieć jako wskazanie celu wydatkowania środków w ramach funduszu sołeckiego Na etapie uchwalania budżetu możliwe jest odrzucenie wniosku przez radę gminy ale już tylko z przyczyn związanych z treścią wniosku, a nie jego formalnymi brakami.

Skład orzekający

Małgorzata Fita

przewodniczący

Agnieszka Kosowska

członek

Andrzej Niezgoda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o funduszu sołeckim dotyczących kompetencji rady gminy w zakresie odrzucania wniosków sołectw, zwłaszcza w kontekście częściowej realizacji zadań i braków formalnych zebrania wiejskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z funduszem sołeckim i kompetencjami organów samorządowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów funkcjonowania funduszu sołeckiego i kompetencji organów samorządowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i administracyjnym.

Rada Gminy kontra Fundusz Sołecki: Kto ma rację w sporze o pieniądze mieszkańców?

Sektor

administracyjne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Lu 148/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Andrzej Niezgoda /sprawozdawca/
Małgorzata Fita /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
I GSK 1290/21 - Wyrok NSA z 2024-09-27
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 713
art. 91 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 11 ustawy o funduszu sołeckim (Dz.U.  z 2014 r. poz. 301)
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita Asesor sądowy Asesor sądowy Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi Rady Gminy [...] na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] R. P. z [...] r. w sprawie odrzucenia wniosku w ramach funduszu sołeckiego sołectwa J. z [...] r. wraz z uchwałą nr [...] zebrania wiejskiego sołectwa J. z dnia [...] r. - oddala skargę.
Uzasadnienie
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 91 ust. 1 w zw. z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2137), Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, dalej: "Kolegium", stwierdziło nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy [...], dalej: "Rada Gminy", z dnia [...] r. w sprawie odrzucenia wniosku w ramach funduszu sołeckiego sołectwa [...] z dnia 20 września 2020 r. wraz z uchwałą nr [...] zebrania wiejskiego sołectwa [...] z dnia [...] r. z powodu naruszenia art. 5 ust. 11 ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz.U. z 2014 r., poz. 301 ze zm.).
Uzasadniając uchwałę Kolegium wskazało, że w sytuacji kiedy wniosek sołectwa zostanie uwzględniony w projekcie budżetu, rada gminy, uchwalając budżet, ma możliwość odrzucenia wniosku jedynie z innych przyczyn niż wynikające z weryfikacji wniosku przez wójta, mianowicie w sytuacji określonej w art. 5 ust. 11 ustawy o funduszu sołeckim, to jest w przypadku, gdy zamierzone przedsięwzięcia nie spełniają wymogów określonych w art. 2 ust. 6 lub 7 ustawy. Według tych przepisów środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy; środki te mogą też być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej. W ocenie Kolegium, zatem nie zaistniała przesłanka umożliwiająca Radzie Gminy odrzucenie wniosku sołectwa w momencie uchwalania budżetu gminy.
Zdaniem Kolegium, ujęte w projekcie budżetu przedsięwzięcia wnioskowane przez mieszkańców sołectwa spełniały kryteria określone w art. 2 ust. 6 ustawy o funduszu sołeckim. Rada zakwestionowała jedno z planowanych przedsięwzięć, tj. "Wykonanie tarasu z zadaszeniem przy budynku wiejskim" na kwotę [...]zł, z uwagi na fakt, iż zostało ono już zrealizowane, co oznacza, że nie jest zadaniem "przewidzianym do realizacji". Nie znajduje to potwierdzenia w protokole z sesji Rady Gminy odbytej w dniu 29 grudnia 2020 r., podczas której Wójt wyjaśnił, że zadanie to zostało zrealizowane rzeczowo jednak nie dokonano zapłaty wykonawcy, z uwagi na brak planu wydatków w budżecie. Kolegium stoi zaś na stanowisku, podzielając w tym zakresie pogląd sformułowany przez sąd administracyjny w wyroku w sprawie o sygn. I SA/Lu 343/20, że termin "przedsięwzięcie przewidziane do realizacji" użyte w art. 5 ust. 3 ustawy o funduszu sołeckim należy rozumieć jako wskazanie celu wydatkowania środków w ramach funduszu sołeckiego w części przyznanej danemu sołectwu. Jeżeli nie ma wskazanych wyżej przesłanek do odrzucenia wniosku sołectwa, to uchwalenie budżetu bez uwzględnienia prawidłowego wniosku, umieszczonego w projekcie budżetu przez organ wykonawczy gminy narusza przepisy dotyczące uchwalania budżetu w zakresie przyznania sołectwom środków z funduszu sołeckiego w danym roku budżetowym.
Odnosząc się do kwestii ważności zebrania wiejskiego odbytego w dniu 20 września 2020 r., podczas którego sformułowany został wniosek sołectwa, Kolegium uznało, że nie może ona stanowić podstawy do podjęcia przez Radę Gminy badanej uchwały. Formalne kwestie związane z oceną spełnienia warunków określonych w art. 5 ust. 2-4 ustawy o funduszu sołeckim mogą bowiem być rozpatrywane przez organ stanowiący gminy tylko przed ujęciem wniosku sołectwa w projekcie uchwały budżetowej. Zdaniem Kolegium, podzielającego stanowisko wyrażone w wyroku w sprawie o sygn. I GSK 2701/18, uchwalając budżet rada gminy uprawniona jest do kontroli merytorycznej wniosku z punktu widzenia jego zgodności z wymogami określonymi w art. 2 ust. 6 lub ust. 7 ustawy o funduszu sołeckim. W tym przypadku ocena dotyczy jednak treści wniosku, a nie kwestii formalnych.
W skardze Rada Gminy zarzuciła, że Kolegium nie rozpoznało wszechstronnie sprawy, ograniczając się tylko i wyłącznie do analizy z punktu widzenia ustawy o funduszu sołeckim, a uchybiając treści art. 5 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, który stanowi, że kryterium kontroli gospodarki finansowej wykonywanej przez izby jest legalność oraz zgodność dokumentu ze stanem faktycznym. Tymczasem wniosek sołectwa jest niezgodny ze stanem faktycznym, gdyż napisano w nim, iż będzie się budować w 2021 r. zadaszenie z tarasem, które zostało wybudowane w styczniu 2020 r. Rada Gminy nie podziela poglądu Kolegium co do rozumienia pojęcia: "przewidziane do realizacji". Podniosła także Rada Gminy, że zebranie wiejskie odbyło się mimo braku quorum wymaganego przepisami statutu, który jest źródłem prawa miejscowego. Zarzuca także Rada Gminy Kolegium niekonsekwencję, gdyż Kolegium z jednej strony twierdzi, iż nie podważa kompetencji Rady Gminy jako organu stanowiącego i kontrolnego, z drugiej zaś strony te kompetencje Radzie odbiera. Podnosi także Rada Gminy, że winę za zatwierdzenie wniosku i umieszczenie go w projekcie budżetu, mimo przyjęcia na nieważnym zebraniu wiejskim ponosi Wójt. Poza tym rozpatrywanie tylko treści wniosku, pozostawiając poza zakresem oceny kwestie formalne umożliwi Wójtowi przy pomocy Kolegium zalegalizowanie samowoli budowlanej.
Do skargi Rada Gminy załączyła uchwałę z dnia [...] r. w sprawie upoważnienia Przewodniczącego Rady do reprezentowania Rady Gminy, uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., zażalenie Wójta z dnia [...] r. na powołane wyżej postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz pismo przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, pozostając przy stanowisku wyrażonym w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, rozstrzygnięcie nadzorcze jest bowiem zgodne z prawem.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) o nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Jak zaś stanowi art. 86 tej ustawy, organem nadzoru w zakresie spraw finansowych jest regionalna izba obrachunkowa. Według art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, w zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach budżetu i jego zmian. Zgodnie z kolei z treścią art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że Regionalna Izba Obrachunkowa otrzymała uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. w dniu [...] r. Uchwałą Kolegium z dnia [...] r. wszczęte zostało postępowanie nadzorcze. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało zaś podjęte w dniu [...] r., czyli przed upływem terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W rozpoznawanej sprawie Gmina [...] reprezentowana jest przez Przewodniczącą, ponieważ wystąpiła szczególna sytuacja wynikająca z tego, że Wójt, pismem z dnia 13 stycznia 2021 r. złożył do Regionalnej Izby Obrachunkowej skargę na działanie Rady Gminy polegające na odrzuceniu wniosku sołectwa z dnia 20 września 2020 r. wraz z uchwalą zebrania wiejskiego z tej samej daty. Wprawdzie co do zasady w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową ma wójt (burmistrz, prezydent miasta). Jednak, jeżeli w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłyby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej, może być reprezentowana przez przewodniczącego rady. Dotyczy to zarówno takiej sytuacji, kiedy przedmiotem zaskarżenia jest uchwała rady gminy, jak i wówczas, kiedy przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy (por. uchwała NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 3/12, oraz postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt 1167/16).
Z akt prawy wynika, że Rada Gminy uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] odrzuciła wniosek zebrania wiejskiego sołectwa [...] w ramach funduszu sołeckiego z dnia 20 września 2020 r. przedstawiony wraz z uchwałą Nr [...] zebrania wiejskiego z dnia [...] r. w sprawie wniosku o zaplanowanie przedsięwzięć w budżecie Gminy na rok 2021 ze środków sołectwa w ramach funduszu sołeckiego. Jak wynika z treści wniosku, zebranie wiejskie wniosło o (1) wykonanie tarasu z zadaszeniem przy budynku wiejskim (szacowany koszt ok. [...] zł); (2) utrzymanie czystości i porządku wokół budynku wiejskiego i na placu zabaw (szacowany koszt ok. [...] zł); (3) utrzymanie urządzeń spalinowych (szacowany koszt ok. [...] zł) oraz (3) remont łazienki w budynku wiejskim (szacowany koszt ok. [...] zł). uzasadniając wniosek o finansowanie zebranie wiejskie wskazało, że zgłoszone przedsięwzięcia są zgodne z wolą mieszkańców i służą poprawie życia mieszkańców sołectwa.
Z załączonego do uchwały Rady Gminy uzasadnienia wynika, że powodem odrzucenia wniosku zebrania wiejskiego było ujęcie w nim przedsięwzięcia wykonania tarasu z zadaszeniem przy budynku wiejskim. Zdaniem Rady Gminy, zadanie to zostało wykonane na przełomie roku 2019 i 2020, a wobec tego wniosek zebrania wiejskiego w tym zakresie nie jest pod względem formalnym zgodny z art. 2 ust. 6 ustawy o funduszu sołeckim i dlatego Rada odrzuciła go na podstawie art. 5 ust. 11 tej ustawy. Uważa bowiem Rada Gminy, że aby wniosek był zgodny pod względem formalnym z ustawą, nie mogą w nim znaleźć się zadania już wykonane. Ponadto Rada Gminy stwierdziła, że zebranie wiejskie, podczas którego został sformułowany wniosek, jest nieważne z powodu braku quorum. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 1 uchwały [...] Rady Gminy z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie uchwalenia statutu sołectwa (Dz. Urz. Woj. Lub. z [...]) zebranie wiejskie jest ważne, gdy mieszkańcy zostali o nim zawiadomieni i wzięło w nim udział co najmniej 20% stałych mieszkańców sołectwa. Tymczasem z protokołu wynika, że na 120 uprawnionych mieszkańców w zebraniu wzięło udział 17., tj. 14%. Z protokołu sesji Rady odbytej w dniu 29 grudnia 2020 r. wynika z kolei, że Wójt Gminy wyjaśnił, iż zadanie kwestionowane przez Radę Gminy, tj. wykonanie tarasu z zadaszeniem przy budynku wiejskim, zostało zrealizowane rzeczowo, jednak nie dokonano zapłaty wykonawcy, z uwagi na brak ujęcia w planie wydatków budżetowych.
Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo przyjęło, iż nie zaistniała przesłanka uzasadniająca odrzucenie przez Radę Gminy wniosku zebrania wiejskiego. Trafnie bowiem Kolegium przyjęło, że zasady tworzenia funduszu sołeckiego zarówno w aspekcie proceduralnym, jak i merytorycznym, reguluje w sposób kompleksowy ustawa o funduszu sołeckim. Zgodnie zaś z treścią art. 5 ust. 11 tej ustawy, uchwalając budżet, rada gminy odrzuca wniosek sołectwa, w przypadku gdy zamierzone przedsięwzięcia nie spełniają wymogów określonych w art. 2 ust. 6 lub 7. Art. 2 w ust. 6 stanowi, iż środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które zgłoszone we wniosku, o którym mowa w art. 5, są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy. Ust. 7 zaś, że środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej. Z przytoczonych przepisów wynika, że na etapie uchwalania budżetu rada gminy może odrzucić wniosek sołectwa, gdy przedsięwzięcia zgłoszone we wniosku do objęcia finansowaniem w ramach funduszu sołeckiego nie mieszczą się w ramach zadań własnych gminy, służących poprawie warunków życia mieszkańców i zgodnych ze strategią rozwoju gminy, albo jeśli nie służą pokryciu wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej.
Analizując kompetencje rady gminy w odniesieniu do wniosków o finansowanie zadań w ramach funduszu sołeckiego należy mieć w polu widzenia całą unormowaną w art. 5 ustawy o funduszu sołeckim procedurę zgłaszania i oceny wniosku zebrania wiejskiego pod względem formalnym i merytorycznym przez organy gminy biorące udział w procesie przygotowania projektu i uchwalania budżetu gminy. Zgodnie zaś z przepisami tego artykułu, warunkiem przyznania w danym roku budżetowym środków z funduszu jest złożenie do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przez sołectwo wniosku (ust. 1). Wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa (ust. 2). Powinien on zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem (ust. 3). Wniosek ten powinien zostać przekazany przez sołtysa organowi wykonawczemu gminy (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta) celem uwzględnienia go w projekcie budżetu w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (ust. 4).
Organ wykonawczy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odrzuca wniosek niespełniający warunków określonych w ust. 2-4, jednocześnie informując o tym sołtysa (ust. 5). Sołtys może jednak, w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o odrzuceniu wniosku przez organ wykonawczy, podtrzymać ten wniosek kierując go do rady gminy (ust. 6). Rada gminy w takiej sytuacji, w terminie 30 dni od otrzymania podtrzymanego wniosku rozpatruje ten wniosek i jeżeli nie spełnia on warunków określonych w ust. 2-4 lub został podtrzymany po terminie – odrzuca (ust. 9). Organ wykonawczy jest związany rozstrzygnięciem rady gminy.
Wniosek odrzucony przez organ wykonawczy zebranie wiejskie może także uchwalić ponownie (ust. 7) i w terminie 7 dni przekazać radzie gminy (ust. 8). Ponownie uchwalony wniosek rada gminy rozpatruje w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania, odrzucając go jeśli nie spełnia warunków określonych w ust. 2-4 lub został przekazany po terminie. Także tym rozstrzygnięciem organ wykonawczy jest związany (ust. 10).
Wszystkie przedstawione wyżej, unormowane przepisami art. 5 ustawy o funduszu sołeckim czynności organów sołectwa oraz organu wykonawczego i stanowiącego gminy mieszczą się w ramach przygotowania projektu budżetu gminy. Zasadniczo przygotowanie projektu budżetu gminy, jak to wynika z przepisów art. 233 i 238 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (obecnie: Dz.U. z 2021 r. poz. 305) należy do kompetencji organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Do organu stanowiącego należy zaś, jak to wynika 239 tej ustawy, uchwalenie budżetu w terminie przed rozpoczęciem roku budżetowego, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach - nie później niż do dnia 31 stycznia roku budżetowego. W odniesieniu do projektu uchwały budżetowej kompetencje organu stanowiącego ograniczają się, jak stanowi art. 234 ustawy o finansach publicznych, do uregulowania trybu prac nad projektem uchwały budżetowej. Także z przepisów ustawy o samorządzie gminnym wynika, że do kompetencji wyłącznej rady gminy należy m.in. uchwalanie budżetu gminy (art. 18 ust. 2 pkt 4). Przygotowanie zaś projektów uchwał rady gminy, jak o tym stanowi art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym, należy zaś do organu wykonawczego (wójta). Mimo więc, że zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy, rada gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym, to jej właściwość nie obejmuje tych spraw pozostających w zakresie działania gminy, które ustawy przekazują do właściwości organu wykonawczego (jak to wynika z treści art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
W toku uchwalania budżetu gminy, co należy – jak była o tym wyżej mowa – do wyłącznej kompetencji rady gminy, może ona, jak o tym stanowi art. 5 ust. 11 ustawy o funduszu sołeckim, odrzucić wniosek sołectwa o finansowanie zadań w ramach funduszu sołeckiego, ale – jak była o tym mowa - tylko w przypadku, gdy zamierzone przedsięwzięcia nie mieszczą się w ramach zadań własnych gmin, służących poprawie warunków życia mieszkańców zgodnie ze strategią rozwoju gminy, albo jeśli nie służą pokryciu wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej.
Z przytoczonych przepisów wynika, że procedura uwzględniania w toku prac budżetowych (na etapach przygotowania projektu i podejmowania uchwały budżetowej) wniosków o finansowanie zadań w ramach funduszu sołeckiego jest dość sformalizowana i zasadniczo pozostaje spójna z rozkładem kompetencji w sprawach budżetowych między organ stanowiący i wykonawczy gminy, jaki wynika z przepisów ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o samorządzie gminnym. Rozkład uprawnień i kompetencji między organy sołectwa i organy gminy, a także terminy do ich podjęcia są przy tym ściśle określone.
Trafnie zatem przyjęło Kolegium, odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 2701/18, że kwestie związane z oceną warunków formalnych, określonych w art. 5 ust. 2 – 4 ustawy o funduszu sołeckim, tj. czy inicjatywa podjęcia wniosku przez zebranie wiejskie pochodzi od uprawnionych podmiotów, czy zawiera wskazanie przedsięwzięć z oszacowaniem ich kosztów oraz uzasadnieniem i czy został przekazany w terminie, rada gminy może badać na etapie przygotowania projektu budżetu. Może wówczas, ze względu na niespełnienie tych warunków, wniosek odrzucić. Przy czym ta kompetencja rady gminy aktualizuje się wówczas, gdy wniosek w sprawie finansowania zadań w ramach funduszu sołeckiego zostanie odrzucony przez organ wykonawczy. Jeżeli zaś organ stanowiący, realizując swoją kompetencję przygotowania projektu uchwały budżetowej umieści wydatki na realizację zadań wynikających z wniosku sołectwa w planie wydatków budżetowych, wskazana kompetencja rady gminy w ogóle nie zaktualizuje się. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wójt bowiem nie odrzucił wniosku zebrania wiejskiego.
W ramach prac nad podjęciem uchwały budżetowej rada gminy może zaś odrzucić wniosek tylko ze względu na jego treść, tzn. jeśli zgłoszone przedsięwzięcia wykraczają poza zadania, jakie mogą być finansowane z budżetu gminy w ramach funduszu sołeckiego. Ze zgromadzonego materiału nie wynika aby przedsięwzięcia ujęte we wniosku nie mieściły się w zakresie zadań, jakie mogą być finansowane w ramach funduszu sołeckiego. Twierdzi natomiast Rada Gminy, że przedsięwzięcie ujęte w załączniku do wniosku pod pozycją pierwszą, tj. wykonanie tarasu z zadaszeniem przy budynku wiejskim, zostało już w całości sfinansowane w 2019 r. Ze zgromadzonego materiału wynika jednak, że w 2019 r. sfinansowany został pierwszy etap zadania, tj. ułożenie kostki betonowej pod wykonanie tarasu (faktura Nr [...] na kwotę [...]zł, zapłacona 31 grudnia 2019 r.). Zgłoszone w 2020 r. przedsięwzięcie dotyczy zaś montażu drewnianej altany z zadaszeniem. Z materiału dowodowego nie wynika zaś, że w tym zakresie zadanie zostało sfinansowane. Nie zachodzi więc niebezpieczeństwo, że w razie ujęcia wydatków na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia dojdzie do powtórnego finansowania tego samego zadania.
Sąd podziela także pogląd wyrażony przez Kolegium, z powołaniem się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 343/20, że użyte w art. 5 ust. 3 ustawy o funduszu sołeckim sformułowanie: "przedsięwzięcie przewidziane do realizacji" należy rozumieć jako wskazanie celu wydatkowania środków w ramach funduszu sołeckiego, tj. określenie w planie finansowym, jakim jest budżet gminy, nieprzekraczalnego limitu wydatków na dany cel (art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych). Z tego względu nawet zrealizowanie danego zadania w ujęciu rzeczowym nie uniemożliwia umieszczenia wydatków na jego sfinansowanie w planie finansowym. Ze względu na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem które nie ma zastosowania w sprawie niniejszej, Sąd nie ocenia kwestii, jakie wiążą się z realizacją uchwały budżetowej, w tym z zaciąganiem zobowiązań do sfinansowania w danym roku oraz dokonywaniem wydatków ujętych w uchwale budżetowej.
Odnosząc się do argumentacji Rady Gminy, że gdyby Wójt celowo lub nieumyślnie dopuścił wniosek pozbawiony legalności i uwzględnił go w projekcie budżetu to Rada nie mogąc go odrzucić na etapie uchwalania budżetu legalizowałaby bezprawie, zauważyć należy, iż z przepisów ustawy o finansach publicznych wynika, że działanie organu wykonawczego gminy w zakresie jego kompetencji związanych z przygotowaniem projektu uchwały budżetowej także podlega nadzorowi regionalnej izby obrachunkowej. Jak bowiem to wynika z art. 238 ust. 1 tej ustawy, organ stanowiący przedkłada projekt uchwały budżetowej regionalnej izbie obrachunkowej - celem zaopiniowania. Organowi stanowiącemu przedstawia natomiast projekt uchwały budżetowej wraz z tą opinią. Rada gminy, jako organ stanowiący, prowadząc prace związane z podejmowaniem uchwały budżetowej dysponuje zatem opinią organu nadzorczego. Opinia ta zaś w odniesieniu do projektu uchwały budżetowej, jako objętej zakresem nadzoru, zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, obejmuje odniesienie się do kryterium zgodności z prawem. Także z tego powodu zgodzić się trzeba ze stanowiskiem prezentowanym przez Kolegium, że braki proceduralne wniosku zebrania wiejskiego mogą być powodem odrzucenia wniosku przez wójta, ale także i przez radę gminy, jeśli zaktualizuje się jej kompetencja do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, ale tylko na etapie przyjmowania zgłoszenia wniosku w ramach etapu procedury budżetowej, jakim jest przygotowanie projektu uchwały budżetowej. Na etapie podejmowania uchwały budżetowej możliwe jest odrzucenie wniosku przez radę gminy ale już tylko z przyczyn związanych z treścią wniosku, a nie jego formalnymi brakami.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy raz jeszcze podkreślić, że wniosek zebrania wiejskiego dotyczył przedsięwzięcia, które w poprzednim okresie budżetowym zostało sfinansowane tylko w części. W części natomiast dopiero wymagało sfinansowania. Zdaniem Sądu, zwrot: przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w danym okresie, użyty w art. 5 ust. 3 ustawy o funduszu sołeckim, oznacza zadania, które na ten okres mają zostać ujęte w ramach limitów wydatków uchwały budżetowej, co w konsekwencji umożliwi ich sfinansowanie. Z tego powodu niezasadne jest twierdzenie zawarte w skardze, że wniosek jest niezgodny z prawem i niezgodny ze stanem faktycznym.
Nie jest także zasadny zarzut, że ujmując wydatki na przedsięwzięcie wskazane we wniosku zebrania wiejskiego, polegające na wykonaniu tarasu z zadaszeniem przy budynku wiejskim, Wójt z pomocą Kolegium legalizuje samowolę budowlaną. Nie jest bowiem tak, aby ujęcie w ramach limitów wydatków budżetowych Gminy środków na realizację danego przedsięwzięcia, zwalniało Gminę z obowiązków wynikających z przepisów prawa związanych z jego realizacją, np. z konieczności dopełnienia wymagań wynikających z przepisów prawa budowlanego lub innych wymagań prawem określonych, albo sanowało niedopełnienie wskazanych wymagań.
Sąd nie podziela również zarzutu ograniczania przez Kolegium kompetencji Rady Gminy bądź niespójności w argumentacji Kolegium, polegającej wg Rady na tym, że z jednej strony Kolegium twierdzi, że nie podważa kompetencji Rady Gminy jako organu stanowiącego i kontrolnego, z drugiej zaś strony te kompetencje Radzie odbiera. Zauważyć bowiem trzeba, że rada gminy jest wprawdzie organem stanowiącym i kontrolnym w gminie. Jednakże także i do niej ma zastosowanie norma wynikająca z art. 7 ustawy zasadniczej państwa, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wydając rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium wyprowadziło zaś trafne, zdaniem Sądu, wnioski co do zakresu kompetencji rady gminy, wynikające z przepisów ustawy o funduszu sołeckim.
Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę