I SA/LU 133/04

I SA/Lu 133/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący/
Ewa Gdulewicz
Krystyna Czajecka-Ryniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 8 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2004 roku sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści - oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia B. G. z dnia [...] grudnia 2003 r. na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W uzasadnieniu organ wskazał, że B. G. w dniu [...] września 2003 r. zwrócił się do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia stwierdzającego brak zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]", objętych tytułem wykonawczym, bowiem w ocenie skarżącego zobowiązania te wygasły na skutek przedawnienia.
Odnosząc się do powyższego wniosku organ podatkowy w piśmie z dnia [...] października 2003 r. wskazał, że problem przedawnienia tegoż zobowiązania rozstrzygnęła już Izba Skarbowa w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2002r., ustalając, iż termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania upłynie z końcem 2006 roku.
Nie zgadzając się z takim załatwieniem sprawy strona wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej pismo zatytułowane "zażalenie", wnosząc o uchylenie "postanowienia" i zajęcie merytorycznego stanowiska w sprawie.
Po rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 1 grudnia 2003 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez A. G. treści. Strona zażaliła się na to postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jego uchylenie i nakazanie organowi I instancji wydania przedmiotowego zaświadczenia, jako że przedmiotowe zobowiązanie wygasło w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał na treść artykułów 306a, 306b i 306c ordynacji podatkowej, które dotyczą wydawania zaświadczeń przez organ podatkowy. Podniósł, iż o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki "[...]" orzekł decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. Trzeci Urząd Skarbowy, na mocy przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm./, dlatego też do kwestii przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym mają zastosowanie przepisy tejże ustawy. Zgodnie zaś z treścią art. 30 ust. 1 i 2 przytoczonej ustawy zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat - licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg przedawnienia przerywa każde odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty oraz czynność egzekucyjna, o której zobowiązany został zawiadomiony. Stosownie zaś do ust. 3 cytowanego artykułu, po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Przedłużenie zaś terminu przedawnienia nie może być dłuższe niż dalszych 10 lat.
Termin płatności zobowiązania egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego SN 1619/96 upłynął w roku 1996. Zatem, wobec przytoczonych powyżej treści art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zobowiązanie to przedawniłoby się z końcem roku 2001. Bieg terminu został jednak kilkakrotnie przerwany przez czynności egzekucyjne, o których skarżący był poinformowany: w roku 1996 nastąpiło doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zajęcie samochodu osobowego marki Toyota Previa, w 1997 r.- zajęcie samochodu marki Lancia Thema, w 1998 roku - ponowne wezwanie do zapłaty i spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego przez poborcę skarbowego, w 1999 roku -zajęcie wierzytelności, a w 2002 r.- zajęcie egzekucyjne świadczenia rentowego.
W tej sytuacji i w świetle wyżej przytoczonych przepisów przedmiotowe zobowiązanie z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "[...]", przedawni się dopiero z końcem 2006 roku. Nieadekwatne w rozpatrywanej sprawie są też wskazane w odwołaniu orzeczenia NSA, jako zapadłe w oparciu o przepisy ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu Izby zarzucił niezgodność z art. 70 ( 1 i 5 ordynacji podatkowej w związku z art. 343 ( 1 pkt 3 tejże ustawy, polegającą na uznaniu przez organy, że przy ocenie okoliczności wygaśnięcia przedmiotowego w sprawie zobowiązania wskutek upływu okresu przedawnienia zaległości podatkowej, wynikającej z tytułu wykonawczego SN 1619/96 (zmieniony na SMR/157/99) zastosowanie mają nadal przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych pomimo, iż przestała ona obowiązywać z dniem 1 stycznia 1998 r.
Skarżący powołał się na orzecznictwo NSA, dotyczące - jego zdaniem- rozstrzygnięć w podobnych sprawach, oraz na obowiązującą w prawie zasadę stosowania przepisów korzystniejszych dla strony.
Podniósł ponadto, iż w czasie obowiązywania ordynacji podatkowej nie wykonywano w jego sprawie żadnych czynności, które skutecznie przerywałyby okres przedawnienia na czas dłuższy niż jeden dzień. Zdaniem A. G. pięcioletni okres przedawnienia przedmiotowego w sprawie zobowiązania podatkowego upłynął z końcem 2002 roku, stąd jego egzekucja powinna zostać umorzona. Dlatego zasadne jest jego żądanie wydania zaświadczenia o nie zaleganiu w zobowiązaniach podatkowych określonych w tytule wykonawczym SN 1619/96.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na poparcie twierdzeń, odnoszących się do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, powołał pismo ministerstwa Finansów SP2/ED-861-664-795/01 z dnia [...] października 2001 r. wydane w sprawie A. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, zgodnie z przepisem art. 3 ( 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Sąd nie podziela zarzutów skargi.
Bezspornym w sprawie jest, że organy I i II instancji odmówiły A. G. wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści - stwierdzającego brak zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "[...]", argumentując, iż zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu i w dalszym ciągu obciąża skarżącego.
Kwestią sporną pomiędzy organami a skarżącym było, na gruncie których przepisów należy rozpatrywać ewentualne przedawnienie zobowiązania oraz czy przedmiotowe zobowiązanie przedawniło się, czy też nie, co mogłoby stać się podstawą faktyczną do wydania żądanego zaświadczenia.
Na wstępie wskazać należy, że decyzja, którą Trzeci Urząd Skarbowy orzekł o odpowiedzialności A. G. za zobowiązania Sp. z o.o "[...]", egzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego SN 1619/96, została wydana dnia [...] sierpnia 1996 roku. Podstawą jej wydania były przepisy obowiązującej wówczas ustawy z 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych. Słusznie zatem organy uznały, iż do kwestii przedawnienia należność objętych w/w tytułem wykonawczym będą miały zastosowanie odpowiednie przepisy tej ustawy.
Podstawą do określenia prawidłowych zasad stosowania przedawnienia w odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie przepisów Ordynacji podatkowej są przepisy przejściowe zamieszczone w Rozdziale 2 Działu IX tej ustawy. Zamieszczony tam art. 332 Ordynacji podatkowej odnosi się do materialno-prawnych przepisów określających zasady odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 1998 r.
Odpowiedzialność osób trzecich określają przepisy normujące zakresy: przedmiotowy, podmiotowy i czasowy tej odpowiedzialności. Przepis określający przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej odpowiedzialność podatkową niewątpliwie jest przepisem prawa materialnego zakreślającym czasowe ramy trwania zobowiązania podatkowego.
Ustawodawca uznał, że dla określenia zakresu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich istotną jest okoliczność powstania zaległości podatkowej a wejście w życie przepisów zmieniających zakres tej odpowiedzialności nie może mieć wpływu na sytuacje zaistniałe przed tą datą.
Przepis przejściowy, jakim jest art. 332 Ordynacji podatkowej odnosi się do wszystkich sytuacji, które powstały przed dniem wejścia w życie tej Ordynacji i przewiduje dla nich dalsze stosowanie ustawy o zobowiązaniach podatkowych, mimo, że na podstawie art. 343 ( 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej ustawa ta straciła moc obowiązującą.
Tak więc, jeżeli do przepisów określających odpowiedzialność podatkową osób trzecich zaliczają się także te, które określają ramy czasowe tej odpowiedzialności, to brak jest podstaw - na mocy art. 332 Ordynacji podatkowej - do wyłączenia z zakresu tej odpowiedzialności przepisu art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych normującego okres przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Stanowisko takie zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w wyroku z dnia 24 września 2002 r. sygn. akt I SA/Lu 1205/01 w sprawie ze skargi A. G. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Z art. 30 ust. 1-3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wynika zaś, że zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty jak również przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. W razie odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia na raty przedawnienie biegnie na nowo od terminu, do którego odroczono płatność podatku lub od terminu płatności ostatniej nie wpłaconej raty. Przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe niż 5 lat.
Jak słusznie wskazała Izba, termin płatności zobowiązania egzekwowanego w oparciu o tytuł wykonawczy SN 1619/96, upłynął w roku 1996 (14 dni od daty doręczenia decyzji z dnia 7 sierpnia 1996 r.), zatem przedmiotowe zobowiązanie przedawniłoby się - gdyby bieg przedawnienia nie został przerwany żadnym zdarzeniem prawem przewidzianym - z końcem roku 2001.
Jednak w przedmiotowej sprawie bieg przedawnienia spornego zobowiązania został kilkakrotnie przerwany czynnością egzekucyjną, rozumianą zgodnie z przepisem art. 1a pkt.2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U.z 2002 r., Nr 110, poz 968 ze zm./, który stanowi, iż przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W zakresie pojęciowym przytoczonego przepisu mieściło się doręczenie odpisu tytułu wykonawczego i zajęcie ruchomości w roku 1996, kolejne zajęcie ruchomości w roku 1997 i jej sprzedaż oraz ponowne wezwanie do zapłaty i spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego przez poborcę skarbowego, zajęcie wierzytelności i rachunku bankowego w 1999 roku oraz w 2002 roku - zajęcie
egzekucyjne świadczenia rentowego. Każda z tych czynności przerywała bieg terminu przedawnienia i sprawiała, iż rozpoczynał on swój bieg na nowo.
Mając na względzie powyższe przerwania, zobowiązanie z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki "[...]" przedawni się z upływem roku 2004.
Odnosząc się do kwestii odmowy wydania przez organy podatkowe żądanego zaświadczenia, wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 306a (( 1-3 ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Oznacza to, że jeżeli okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy obowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia o tej treści.
Zgodnie z przepisem art. 306c odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie organy nie mogły spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia -stwierdzającego brak zaległości po stronie A. G. z tytułu przedawnionej wierzytelności, skoro, jak ustalono na podstawie zgromadzonej przez organy dokumentacji, wierzytelność ta się nie przedawniła - słusznie odmówiły postanowieniem wydania takiego zaświadczenia.
Odnosząc się na koniec do powoływanych przez skarżącego orzeczeń NSA, należy zauważyć, iż odnoszą się one do zobowiązań , które powstały już na gruncie obecnie obowiązującej ordynacji podatkowej, i przepisów tejże ustawy dotyczą przytoczone orzeczenia. Nie mogą mieć więc zastosowanie w sprawie niniejszej , ze względu na niejednakowość unormowań obu ustaw.
W oparciu o powyższe rozważania, z uwagi na nie uwzględnienie przez Sąd zarzutów skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.