I SA/Lu 132/25

I SA/Lu 132/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jakub Polanowski
Marcin Małek /sprawozdawca/
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek (sprawozdawca) Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2025 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2025 r. nr SKO.41/4413/EG/2024 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 29 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu zażalenia P. G. (zobowiązany, strona, skarżący) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin z 8 listopada 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że 25 września 2023 r. na ulicy [...] pracownik Strefy Płatnego Parkowania w Lublinie odnotował postój pojazdu marki A. o numerze rejestracyjnym [...] bez uiszczenia opłaty parkingowej. Kontroler wystawił o godzinie 9:43 wezwanie numer [...] do wniesienia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój, które zostało umieszczone na przedniej szybie za wycieraczką pojazdu. Zarząd Dróg i Mostów w Lublinie z uwagi na brak wpłaty wskazanej należności na podstawie danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców - skierował do zobowiązanego - właściciela pojazdu upomnienie z 26 marca 2024 r. na kwotę 116 zł. Pismo zostało odebrane przez zobowiązanego 29 marca 2024 r. W dniu 16 kwietnia 2024 r. zobowiązany uiścił kwotę 100 zł na rachunek bankowy wierzyciela.
Konsekwencją nieuregulowania pełnej należności było wystawienie tytułu wykonawczego 27 września 2024 r., który został przekazany do organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta Lublin - w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.
Następnie 5 listopada 2024 r. do wierzyciela wpłynął zarzut zobowiązanego przekazany przez organ egzekucyjny, w którym podniósł nieistnienie obowiązku, z uwagi na brak doręczenia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej. Zobowiązany wskazał, że kontroler nie umieścił wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej na szybie za wycieraczką jego pojazdu.
Postanowieniem z 8 listopada 2024 r Prezydent Miasta Lublin oddalił w całości powyższy zarzut. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zarzut nieistnienia obowiązku oznacza sytuację kiedy obowiązek nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji albo też decyzja taka została wydana lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w drodze ustawy. Zobowiązany nie przedstawił dowodów wskazujących na nie istnienie obowiązku, a utożsamił go wyłącznie z nieumieszczeniem wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za wycieraczką pojazdu. Organ wskazał, że strona zaparkowała pojazd w strefie płatnego parkowania, gdzie zobowiązana była do uiszczenia opłaty za parking. Wobec stwierdzonego braku kontroler wystawił stronie wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej, które umieścił za wycieraczką pojazdu. Wskazaną okoliczność potwierdza zgromadzona dokumentacja fotograficzna. Przyczyną dla której zobowiązany został obciążony kosztami doręczenia upomnienia było nieuregulowanie należności w terminie i w związku z tym konieczność wezwania zobowiązanego do wykonania obowiązku, co następuje w drodze pisemnego upomnienia.
Organ wyjaśnił przy tym, że uiszczona przez zobowiązanego kwota 100 zł została zaliczona najpierw na koszty upomnienia (16 zł), a następnie na należność główną (84 zł). Zatem pozostała zaległość w wysokości 16 zł.
W zażaleniu zobowiązany podniósł, że otrzymał upomnienie wystawione na kwotę 116 zł. Uiścił kwotę 100 zł, natomiast nie zapłacił kosztów upomnienia ponieważ nie dostarczono mu dokumentu zobowiązującego do zapłaty 100 zł. Wskazał, że może ktoś go wyciągnął z za wycieraczki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin podzielając wyrażone tam stanowisko.
Jak argumentowało, korzystający z dróg publicznych zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 320) - dalej "u.d.p." są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłaty te pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 u.d.p.). Na podstawie art. 13b ust. 1 u.d.p. opłatę, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczanie opłat - zgodnie z art. 13f u.d.p. pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłaty dodatkowej i sposób jej pobierania określa rada gminy (rada miasta).
W dniu 25 września 2023 r. na terenie miasta Lublin obowiązywała uchwała Rady Miasta Lublin z dnia 19 listopada 2015 r. nr 330/XI/2015 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie miasta Lublin oraz wysokości opłat za postój i sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Lubel. z 2021 r., poz. 2990 ze zm.). Stosownie do tej regulacji kontroli uiszczenia opłaty za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania mogą dokonywać wyłącznie upoważnieni kontrolerzy. W przypadku, gdy kontroler stwierdzi postój pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, wówczas wystawia wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej. Wezwanie wręcza się osobie parkującej bez uiszczenia opłaty lub w przypadku nieobecności parkującego umieszcza się je na przedniej szybie pojazdu samochodowego za wycieraczką. Opłatę należy wnieść na wskazane w wezwaniu do zapłaty opłaty dodatkowej konto bankowe w terminie 14 dni od daty wystawienia wezwania.
Organ wskazał, że w sprawie zgromadzono dokumentację fotograficzną zawierającą datę - 25 września 2023 r., pojazd marki A. o numerze rejestracyjnym [...]. Zdjęcia wykonane o godz. 9:29 oraz 9:41 dokumentują pojazd bez umieszczonego na szybie wezwania do zapłaty. Natomiast zdjęcie z godziny 9:46 dokumentuje już pojazd z umieszczonym wezwaniem do zapłaty.
W ocenie organu, dochowano zatem wymogów wynikających z uchwały Rady Miasta Lublin z dnia 19 listopada 2015 r. Następnie w związku z brakiem uiszczenia opłaty w wysokości 100 zł w terminie 14 dni od daty wystawienia wezwania, doręczono zobowiązanemu upomnienie wzywające do zapłaty opłaty dodatkowej wraz z kosztami upomnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wierzyciel niewątpliwie poniósł koszty wysłania upomnienia, w związku z nieuiszczeniem przez zobowiązanego kwoty 100 zł w terminie 14 dni od daty wystawienia wezwania, tj. do dnia 9 października 2023 r. Wpłacona przez zobowiązanego kwota 100 zł prawidłowo została zaliczona na koszty upomnienia (16 zł), a pozostała jej część na należność główną (84 zł). Natomiast na nieuregulowaną należność w wysokości 16 zł został wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy, który skierowano do egzekucji. Przedmiotowy zarzut zobowiązanego jako zatem całkowicie bezzasadny i jako taki podlegał oddaleniu.
W skardze na postanowienie Kolegium zobowiązany ponownie podniósł, brak skutecznego doręczenia mu dokumentu o braku płatności za parkowanie. Nie kwestionował pozostawienia go za wycieraczką jego pojazdu ale fizyczne jego doręczenie, bowiem gdy przybył do pojazdu, dokumentu nie było za jego wycieraczką. Dlatego wobec doręczenia mu wezwania na kwotę 116 zł, uiścił jedynie kwotę 100 zł, gdyż koszty upomnienia stanowią w jego ocenie opłatę niestosowną i niezgodną z prawem, wobec nie doręczenia pisma do adresata.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
W sprawie bezspornym jest, że 25 września 2023 r. skarżący zaparkował swój pojazd w strefie płatnego parkowania w Lublinie i nie uiścił z tego tytułu stosownej opłaty parkingowej. Kontroler wystawił wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój, które zostało umieszczone na przedniej szybie za wycieraczką pojazdu. Skarżący stoi na stanowisku, że nie doręczono mu skutecznie wezwania do uiszczenia opłaty, bowiem nie było go za wycieraczką gdy dotarł do pojazdu, zatem niezasadne jest obciążenia go opłatą za upomnienie w wysokości 16 zł, w sytuacji gdy kwotę 100 zł uiścił w stosownym terminie. Natomiast organ stoi na stanowisku, że zobowiązany nie uiścił opłaty za brak biletu parkingowego w terminie, zatem jest zobowiązany do uiszczenia jej wraz z kosztami upomnienia.
Stanowisko skarżącego stanowiło podstawę wniesionego przez niego zarzutu, który odnosił się do nieistnienia obowiązku - art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
W związku z tym należy wskazać, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (§ 1). Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. (§ 2).
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (§ 4). Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (§ 5).
Stosownie do art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone przepisami prawa.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłaty te pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 u.d.p.). Opłatę, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 u.d.p.). Za nieuiszczanie opłat pobiera się opłatę dodatkową. Wysokość opłaty dodatkowej i sposób jej pobierania określa rada gminy (rada miasta) (art. 13f u.d.p.).
W dacie zdarzenia tj. 25 września 2023 r. obowiązywała na terenie miasta Lublin uchwała Rady Miasta Lublin z dnia 19 listopada 2015 r. nr 330/XI/2015 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie miasta Lublin oraz wysokości opłat za postój i sposobu ich pobierania. Kontroli uiszczenia opłaty za postój pojazdów w SPP - zgodnie z §10 ust. 1 załącznika nr 4 do uchwały - mogą dokonywać wyłącznie upoważnieni kontrolerzy. Kontrolerzy stwierdzając postój pojazdu w SPP bez uiszczenia opłaty wystawiają wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej. Wezwanie wręcza się osobie parkującej bez uiszczenia opłaty lub w przypadku nieobecności parkującego umieszcza się je na przedniej szybie pojazdu samochodowego za wycieraczką (§ 11 ust. 1 i 2 załącznika nr 4 do uchwały). Opłatę należy wnieść na wskazane w wezwaniu do zapłaty opłaty dodatkowej konto bankowe w terminie 14 dni od daty wystawienia wezwania (§ 12 ust. 2 załącznika nr 4 do uchwały).
Skarżący nie uiścił opłaty za postój pojazdu na obszarze objętym obowiązkiem opłaty (SPP) w momencie zaparkowania pojazdu, ani nie uiścił opłaty dodatkowej w terminie 30 dni od dnia umieszczenia zawiadomienia o takim obowiązku za wycieraczką auta na przedniej szybie.
Należy wskazać, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisu prawa, bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego (tak wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt FSK 2580/04). W sprawie uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej lub innego aktu.
Organ będący wierzycielem prawidłowo w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił brak uiszczenia opłaty i wysłał do skarżącego pisemne upomnienie z 23 listopada 2023 r. W pouczeniu zawarte zostało wezwanie do uiszczenia należności wraz z informacją o ewentualnej przymusowej egzekucji oraz kosztach postępowania egzekucyjnego.
Organ dokonał oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego uwzględniając również wyjaśnienia złożone przez skarżącego w jego pismach procesowych. Należy wskazać, że skarżący nie kwestionował, także w skardze faktu nieuiszczenia opłaty za postój w SPP. Jednak podnosił, że w momencie gdy on przybył do swojego pojazdu, nie było żadnego wezwania za wycieraczką pojazdu, zatem stoi na stanowisku, że wezwanie nie zostało mu prawidłowo doręczone, dlatego nie ma podstaw do obciążania go kosztami egzekucyjnymi - opłatą za upomnienie.
W ocenie Sądu powyższego twierdzenia nie można uznać za uzasadnione. Przede wszystkim wskazać należy, że kontroler stwierdzając brak opłaty za postój w SPP, nie ma obowiązku, wbrew stanowisku skarżącego doręczania mu osobiście wezwania, bowiem stosownie do § 11 ust. 2 załącznika nr 4 do ww. uchwały w przypadku nieobecności parkującego umieszcza się wezwanie na przedniej szybie pojazdu samochodowego za wycieraczką. Natomiast stosownie do § 12 ust. 2 załącznika nr 4 do ww. uchwały, opłatę dodatkową należy wpłacić przelewem na wskazane w wezwaniu do zapłaty opłaty dodatkowej konto bankowe w terminie 14 dni od dnia wystawienia wezwania. Wobec nieuiszczenia przez skarżącego w terminie opłaty dodatkowej w wysokości 100 zł, Zarząd Dróg i Mostów w Lublinie prawidłowo skierował do zobowiązanego upomnienie z 26 marca 2024 r. na kwotę 116 zł (100 zł opłata dodatkowa + 16 zł koszt upomnienia).
Skoro natomiast skarżący 16 kwietnia 2024 r. uiścił na rachunek bankowy wierzyciela jedynie kwotę 100 zł, to w pełni prawidłowym było wystawienie tytuł wykonawczego na pozostałą nieuiszczoną należność, celem przymusowego jej ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej.
Z tych wszystkich względów prawidłowym jest stanowisko organów obu instancji, iż zgłoszony zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczący nieistnienia obowiązku jest nieuzasadniony.
Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie orzekał o kosztach zastępstwa procesowego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu z uwagi na brak stosownego wniosku w tym zakresie.
Dla porządku wskazania wymaga, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na co pozwalał przepis art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy procesowej. Zgodnie z jego treścią, sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.