I SA/Lu 128/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot bezprawnie zajętych wierzytelności. Sprawa wywodziła się z długotrwałego postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku dochodowego za 1996 rok, które przeszło przez wiele instancji sądowych i administracyjnych, obejmując zajęcia rachunków bankowych, wierzytelności oraz nieruchomości. Wniosek skarżącej z 31 lipca 2023 r. dotyczył zwrotu 3.900 zł zajętych wierzytelności z tytułu najmu. Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na przesłankę przedmiotową z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., argumentując, że sprawa była już rozstrzygnięta przez sąd powszechny (wyrok Sądu Rejonowego w Lublinie oddalił powództwo skarżącej w tym zakresie) oraz że identyczne żądanie zostało już ostatecznie rozpoznane w administracyjnym toku instancji postanowieniem z 25 stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania, ponieważ sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny, co zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. wiąże również organy administracji. Ponadto, wcześniejszy wniosek skarżącej w tej samej sprawie został już ostatecznie rozpoznany. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego rozstrzygania sprawy już prawomocnie osądzonej przez sąd powszechny. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, uznając je za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady związania organów administracji prawomocnymi wyrokami sądów powszechnych oraz ostatecznymi rozstrzygnięciami administracyjnymi w sprawach tożsamych przedmiotowo.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądanie zwrotu wierzytelności było już przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego lub administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu bezprawnie zajętych wierzytelności, jeśli sprawa była już rozstrzygnięta przez sąd powszechny lub wcześniej przez organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w takiej sytuacji, ponieważ sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny, co wiąże organy administracji, a także ponieważ identyczne żądanie było już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawomocny wyrok sądu powszechnego wiąże organy administracji, uniemożliwiając ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy. Dodatkowo, wcześniejsze ostateczne postanowienie organu administracyjnego w przedmiocie zwrotu zajętych należności stanowiło przesłankę do odmowy wszczęcia nowego postępowania.
Jaki jest zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (w tym art. 61a § 1 k.p.a.) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące odmowy wszczęcia postępowania, stosuje się odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził możliwość odpowiedniego stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że stanowi to gwarancję ochrony prawnej strony, nawet jeśli przepisy te nie są wprost wymienione w ustawie egzekucyjnej.
Czy organ egzekucyjny jest związany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego w sprawie dotyczącej zwrotu środków wyegzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest związany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego na mocy art. 365 § 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony, ale także inne sądy oraz organy państwowe i administracji publicznej, co uniemożliwia ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy przez organ administracji.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 61a § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy istnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające jego wszczęcie.
k.p.a. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego.
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 775 art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje kwestie zwrotu kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem zmian w przepisach na przestrzeni lat.
u.p.e.a. art. 64cd
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nowe uregulowanie procedury zwrotu kosztów egzekucyjnych.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony.
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa datę wszczęcia postępowania na żądanie strony.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowań zażaleniowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa dotycząca zwrotu wierzytelności była już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny. • Identyczne żądanie zwrotu zajętych należności pieniężnych zostało już ostatecznie rozpoznane przez organ administracji w poprzednim postępowaniu. • Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozstrzygania sprawy, która została już prawomocnie osądzona przez sąd powszechny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez organy obu instancji. • Twierdzenie skarżącej o konieczności uchylenia czynności egzekucyjnych wydanych bez podstawy prawnej i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem decyzji podatkowej • każdy prawomocny wyrok sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej • nie można rozstrzygać jeszcze raz w tej samej sprawie
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Andrzej Niezgoda
sędzia
Jakub Polanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organów administracji prawomocnymi wyrokami sądów powszechnych oraz ostatecznymi rozstrzygnięciami administracyjnymi w sprawach tożsamych przedmiotowo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądanie zwrotu wierzytelności było już przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego lub administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje długotrwałość sporów administracyjnych i egzekucyjnych oraz znaczenie zasady prawomocności orzeczeń i tożsamości żądania. Jest interesująca dla prawników procesowych.
“Długotrwały spór o zwrot zajętych wierzytelności: Sąd potwierdza, że raz osądzona sprawa nie może być rozstrzygana ponownie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.