Orzeczenie · 2026-05-06

I SA/Lu 113/26Odmowa przekazania środków z rachunku VAT w upadłości 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-05-06
NSAPodatkoweWysokawsa
rachunek VATmechanizm podzielnej płatnościupadłośćsyndyk masy upadłościzaległości podatkoweprawo bankoweustawa o VATpostępowanie upadłościoweśrodki pieniężne

Sprawa dotyczyła skargi syndyka masy upadłości J. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zgody na przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT do masy upadłości. Syndyk podnosił zarzuty naruszenia przepisów Prawa upadłościowego, argumentując, że majątek upadłego, w tym środki na rachunku VAT, powinien stanowić masę upadłości i służyć zaspokojeniu wierzycieli zgodnie z kolejnością. Kwestionował również właściwość miejscową organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące właściwości miejscowej są niezasadne, wskazując na ostatni zarejestrowany adres zamieszkania podatniczki. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była interpretacja przepisów art. 108b ust. 5 ustawy o VAT i art. 62b ust. 2 Prawa bankowego. Sąd, powołując się na jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że posiadanie przez podatnika zaległości podatkowych stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, nawet w przypadku ogłoszenia upadłości. Przepisy te mają charakter szczególny wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w sytuacji upadłości. Sąd podkreślił, że środki na rachunku VAT mają specyficzne przeznaczenie i nie mogą być swobodnie dysponowane na zaspokojenie wszystkich wierzycieli w postępowaniu upadłościowym, jeśli istnieją zaległości podatkowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących rachunku VAT w kontekście postępowania upadłościowego, potwierdzająca pierwszeństwo przepisów o VAT i Prawie bankowym nad Prawem upadłościowym w przypadku zaległości podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy podatnik posiada zaległości podatkowe. Nie dotyczy sytuacji braku zaległości lub innych specyficznych okoliczności upadłościowych nieuregulowanych wprost.

Zagadnienia prawne (3)

Czy środki zgromadzone na rachunku VAT podlegają przekazaniu do masy upadłości, jeśli podatnik posiada zaległości podatkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie przez podatnika zaległości podatkowych stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania zgody na przekazanie środków z rachunku VAT, nawet w przypadku ogłoszenia upadłości.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące rachunku VAT (art. 108b ust. 5 u.p.t.u. i art. 62b ust. 2 Prawa bankowego) mają charakter szczególny wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w sytuacji upadłości. Zaległości podatkowe uniemożliwiają przekazanie środków, niezależnie od statusu syndyka.

Czy przepisy Prawa upadłościowego mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o VAT i Prawa bankowego w zakresie dysponowania środkami z rachunku VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o VAT i Prawa bankowego dotyczące rachunku VAT mają charakter przepisów szczególnych i pierwszeństwo w tym zakresie.

Uzasadnienie

Ustawodawca wprowadzając mechanizm podzielnej płatności i ograniczenia w dysponowaniu środkami z rachunku VAT nie przewidział wyjątków związanych z postępowaniem upadłościowym, co oznacza, że nowe regulacje mają pierwszeństwo.

Czy organ podatkowy był właściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku syndyka?

Odpowiedź sądu

Tak, organ był właściwy miejscowo.

Uzasadnienie

Właściwość miejscową ustalono na podstawie ostatniego zarejestrowanego adresu zamieszkania podatniczki, który znajdował się w jurysdykcji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łęcznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę syndyka masy upadłości na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 108b § ust. 1, ust. 5, 5a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo bankowe art. 62b § ust. 2 pkt 2 lit. a

Ustawa Prawo bankowe

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo upadłościowe art. 61, 62, 63, 63a § w zw. z art. 4912 ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe art. 342 § ust. 1 w zw. z art. 4912 ust. 1

Ustawa Prawo upadłościowe

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 17 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników art. 9 § ust. 1d

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej art. 2 § załącznik nr 2 pkt 67

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaległości podatkowe podatnika stanowią bezwzględną przeszkodę do przekazania środków z rachunku VAT, zgodnie z art. 108b ust. 5 u.p.t.u. i art. 62b ust. 2 Prawa bankowego. • Przepisy dotyczące rachunku VAT mają charakter szczególny wobec Prawa upadłościowego i nie przewidują wyjątków w sytuacji upadłości. • Ogłoszenie upadłości nie wpływa na status podatnika VAT ani na zasady dysponowania rachunkiem VAT w kontekście zaległości podatkowych.

Odrzucone argumenty

Przepisy Prawa upadłościowego powinny mieć pierwszeństwo przed przepisami o VAT i Prawie bankowym. • Środki zgromadzone na rachunku VAT powinny zostać przekazane do masy upadłości, aby służyć zaspokojeniu wszystkich wierzycieli. • Organ podatkowy był niewłaściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

przepisy prawa normujące rachunki VAT, będące rachunkami o określonym przeznaczeniu, nie zawierają szczególnych unormowań na wypadek ogłoszenia upadłości podatnika • ogłoszenie upadłości podatnika nie ma wpływu ani na obowiązek banku prowadzenia takiego rachunku, ani też na zasady dysponowania tym rachunkiem • przepisy art. 108b ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. w zw. z art. 62b ust. 2 pkt 2 lit. a) Prawa bankowego, będące konsekwencją istnienia regulacji prawnej zawartej w art. 108a u.p.t.u., mają charakter przepisów szczególnych wobec Prawa upadłościowego • ustawodawca wprowadzając w art. 108b ust. 5 pkt 1 u.p.t.u. bezwzględny zakaz przekazywania środków zgromadzonych na rachunku VAT w przypadku posiadania przez podatnika zaległości [...] nie przewidział żadnych wyjątków dotyczących masy upadłościowej.

Skład orzekający

Monika Kazubińska-Kręcisz

przewodniczący

Marcin Małek

członek

Andrzej Niezgoda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rachunku VAT w kontekście postępowania upadłościowego, potwierdzająca pierwszeństwo przepisów o VAT i Prawie bankowym nad Prawem upadłościowym w przypadku zaległości podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik posiada zaległości podatkowe. Nie dotyczy sytuacji braku zaległości lub innych specyficznych okoliczności upadłościowych nieuregulowanych wprost.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa upadłościowego z przepisami podatkowymi, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

“Rachunek VAT a upadłość: Czy syndyk odzyska pieniądze, gdy są zaległości podatkowe?”

Dane finansowe

WPS: 8442,34 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst