I SA/Lu 104/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółdzielni "A" w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu podatku od towarów i usług za 2013 rok. Organy podatkowe uznały, że spółdzielnia nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej, a jej celem było jedynie pozyskanie dotacji na rozpoczęcie działalności. W szczególności, zakupione maszyny cukiernicze i usługi miały służyć wykazaniu wydatkowania środków z dotacji, a nie faktycznemu prowadzeniu produkcji. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania członków spółdzielni i dokumentację, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Sąd stwierdził, że spółdzielnia nie wykazała zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej, a jej działania miały charakter pozorny. W związku z tym, odmówiono spółdzielni prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych związanych z działalnością opodatkowaną. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji skarbowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że brak faktycznej działalności gospodarczej uniemożliwia odliczenie VAT, nawet jeśli poniesiono wydatki inwestycyjne lub przygotowawcze. Ugruntowanie dopuszczalności korzystania z dowodów z postępowań karnych w postępowaniu podatkowym. Wskazanie na analizę transakcji łańcuchowych i celowości działań podatnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pozyskiwaniem dotacji i pozorowaniem działalności gospodarczej. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik VAT ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy zakupione towary i usługi nie były faktycznie wykorzystywane do czynności opodatkowanych, a jedynie miały na celu wykazanie wydatkowania dotacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie wykaże, że towary i usługi były wykorzystywane do czynności opodatkowanych, a jego działania miały na celu jedynie pozyskanie środków publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie pozorowanie jej w celu uzyskania dotacji, wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego. Organy prawidłowo ustaliły, że celem spółdzielni nie było prowadzenie działalności opodatkowanej, a jedynie wykazanie wydatkowania środków z dotacji.
Czy organy podatkowe mogą korzystać z dowodów zebranych w postępowaniu karnym w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Ordynacja podatkowa dopuszcza korzystanie z materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego jako dowodów w postępowaniu podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, co oznacza, że ustalenie stanu faktycznego może nastąpić na podstawie dowodów przeprowadzonych przez inny organ w innym postępowaniu, w tym karnym. Strona ma zapewniony czynny udział poprzez możliwość zapoznania się z tymi dowodami.
Czy faktury dokumentujące czynności, które nie zostały faktycznie dokonane, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane.
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 216
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działalność spółdzielni miała na celu jedynie pozyskanie dotacji, a nie faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej VAT. • Zakupione maszyny i usługi nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych. • Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały faktycznie dokonane, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. • Organy podatkowe prawidłowo korzystały z dowodów zebranych w postępowaniu karnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe (nierozpatrzenie materiału dowodowego, dowolna ocena dowodów, brak wyjaśnienia motywów). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędna wykładnia i zastosowanie art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. • Argument o zasadzie neutralności VAT i prawie do odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesionych nakładów inwestycyjnych i czynności przygotowawczych. • Argument, że zakup maszyn w transakcjach łańcuchowych nie stanowi oszustwa podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
cała działalność strony nakierowana była na uzyskanie i rozliczenie dotacji, i nie polegała na wykonywaniu czynności opodatkowanych • faktury wystawione na: - usługi księgowe [...], - szkolenie BHP [...], - materiały informacyjno-promocyjne [...], - części komputerowe i papier ksero [...] - nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie odzwierciedlają faktycznych zdarzeń gospodarczych • celem działania S. K. (Spółdzielni) nie było prowadzenie działalności gospodarczej tylko uzyskiwanie wpływów z dotacji • nie można zarzucić organom, że przeprowadziły postępowanie wbrew zasadom zawartym w Ordynacji podatkowej i że ustaliły błędnie stan faktyczny sprawy • nie można uznać za dowolną ocenę organu, że opisany łańcuch miał na celu "podbicie" ceny używanych, siedmioletnich urządzeń • Spółdzielnia nie prowadziła, ani nie zamierzała prowadzić działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Monika Kazubińska-Kręcisz
przewodniczący
Krystyna Czajecka-Szpringer
członek
Małgorzata Fita
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że brak faktycznej działalności gospodarczej uniemożliwia odliczenie VAT, nawet jeśli poniesiono wydatki inwestycyjne lub przygotowawcze. Ugruntowanie dopuszczalności korzystania z dowodów z postępowań karnych w postępowaniu podatkowym. Wskazanie na analizę transakcji łańcuchowych i celowości działań podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pozyskiwaniem dotacji i pozorowaniem działalności gospodarczej. Interpretacja przepisów VAT i Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują rzeczywiste zamiary podatników, zwłaszcza w kontekście dotacji i ekonomii społecznej. Jest to przykład analizy transakcji pod kątem ich gospodarczej zasadności, a nie tylko formalnej poprawności.
“Dotacje na start nie zawsze oznaczają prawo do odliczenia VAT – sąd wyjaśnia, kiedy działalność jest tylko fasadą.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.