I SA/Kr 996/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-12-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnaopłata za parkowaniestrefa płatnego parkowaniaznaki drogoweoznakowanie poziomeoznakowanie pionoweuchwała NSAprawo o ruchu drogowymustawa o drogach publicznych WSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w sprawie egzekucji opłaty dodatkowej za parkowanie, uznając, że miejsce postojowe było prawidłowo wyznaczone mimo braku znaków poziomych, ze względu na jego konstrukcyjne wydzielenie.

Skarga dotyczyła egzekucji opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnej. Skarżący zarzucał, że miejsce postojowe nie było prawidłowo wyznaczone z powodu braku znaków poziomych. Organy administracji oraz WSA uznały, że mimo braku znaków poziomych, miejsce postojowe było prawidłowo wyznaczone, ponieważ zostało konstrukcyjnie wydzielone (czerwoną kostką brukową) i oznaczone znakiem pionowym D-18. Sąd oparł się na uchwale NSA II GPS 2/17 oraz późniejszej linii orzeczniczej NSA, która dopuszcza uznanie miejsca za wyznaczone, jeśli jest ono konstrukcyjnie wydzielone, nawet przy braku znaków poziomych.

Sprawa dotyczyła skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa oddalające zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty dodatkowej za parkowanie. Skarżący argumentował, że obowiązek zapłaty nie istniał, ponieważ miejsce postojowe nie zostało prawidłowo wyznaczone zgodnie z przepisami, w szczególności z powodu braku odpowiednich znaków poziomych. Organy administracji dwukrotnie oddaliły zarzuty, wskazując na prawidłowe oznakowanie miejsca postojowego znakiem pionowym D-18 oraz jego konstrukcyjne wydzielenie. Podkreślono, że skarżący uiścił opłatę za parkowanie tylko do godziny 19:02, podczas gdy kontrola odbyła się o 19:42, co skutkowało nałożeniem opłaty dodatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r. (sygn. akt II GPS 2/17) oraz późniejszej linii orzeczniczej, stwierdził, że kluczowe dla wyznaczenia miejsca płatnego postoju jest oznakowanie znakiem pionowym D-18 oraz, w przypadku braku znaków poziomych, konstrukcyjne wydzielenie miejsca postojowego (np. za pomocą kostki brukowej). Sąd uznał, że w niniejszej sprawie miejsce postojowe było prawidłowo wyznaczone, a zatem obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej istniał. Brak znaków poziomych nie stanowił przeszkody w uznaniu miejsca za prawidłowo wyznaczone, gdyż znaki te mają przede wszystkim funkcję zwiększania bezpieczeństwa i usprawniania ruchu, a nie kreowania obowiązku opłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, miejsce postojowe, które jest konstrukcyjnie wydzielone i oznaczone znakiem pionowym D-18, jest uznawane za "wyznaczone miejsce" w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, nawet jeśli brakuje znaków poziomych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA II GPS 2/17 oraz późniejszej linii orzeczniczej, zgodnie z którą znaki pionowe mają decydujące znaczenie w wyznaczaniu miejsca płatnego postoju, a konstrukcyjne wydzielenie miejsca (np. kostką brukową) może zastąpić brak znaków poziomych, które służą głównie bezpieczeństwu i usprawnieniu ruchu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13b § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13f § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Uchwała Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r. § Nr LXXXIX/2177/17

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13b § 6

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.r.d. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 7 § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 46 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 49 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych art. 58 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach § pkt 5.2.50. załącznika nr 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach § pkt 5.2.4 załącznika nr 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach § pkt 1.2. załącznika nr 2

Uchwała Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r. § § 3 ust. 3

Uchwała Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r. § § 3 ust. 4

Uchwała Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r. § § 4 ust. 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Miejsce postojowe nie było prawidłowo wyznaczone z powodu braku znaków poziomych. Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej nie istniał z powodu nieprawidłowego wyznaczenia miejsca postojowego.

Godne uwagi sformułowania

to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych. znaki poziome dróg służą jedynie zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg. Same w sobie nie posiadają natomiast decydującej roli w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju.

Skład orzekający

Inga Gołowska

przewodniczący

Michał Niedźwiedź

sprawozdawca

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania miejsc postojowych w strefach płatnego parkowania, zwłaszcza w kontekście braku znaków poziomych i znaczenia znaków pionowych oraz konstrukcyjnego wydzielenia miejsc."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym stanie faktycznym (konstrukcyjne wydzielenie miejsca) i uchwale NSA, która może być w przyszłości zmieniona lub inaczej interpretowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu parkowania i opłat, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów dotyczących znaków drogowych, co może być ciekawe dla kierowców i prawników zajmujących się prawem drogowym.

Czy brak znaków poziomych na parkingu to wymówka od opłaty? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 996/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-12-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Michał Niedźwiedź /sprawozdawca/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1223/24 - Wyrok NSA z 2025-10-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1440
art. 13 ust. 1, art. 13b ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie Sędzia WSA Urszula Zięba Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 11 sierpnia 2023 r. nr 120SKO.EA/418/75/2023 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
1.1. Pismem z 26 maja 2022 r. M.B. – nazywany dalej "Skarżącym" wniósł zarzuty w sprawie egzekucji w związku z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
W motywach pisma Skarżący wyjaśnił, że tytuł wykonawczy został wystawiony w związku z nałożeniem dodatkowej opłaty za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania. Skarżący wskazał, że miejsce postojowe, w którym zaparkował samochód, nie zostało wydzielone oznakowaniem poziomym. To zaś wyklucza możliwość nałożenia na Skarżącego dodatkowej opłaty.
Jako podstawę prawną swojego pisma strona wskazała art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 169 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a.").
1.2. Postanowieniem z 1 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowienie to zostało następnie uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 lutego 2023 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji przywołał tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. (sygn. akt II GPS 2/17): "zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440, z późn. zm.) opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu." Ponadto "miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych."
W tym kontekście, zdaniem organu, nie ustalono zasadniczej kwestii: czy oznakowanie miejsca, w którym zaparkował Skarżący było prawidłowe.
1.3. Ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z 18 maja 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa raz jeszcze oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Uzasadniając swoje stanowisko organ przywołał art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych (dale jako "u.d.p.") oraz postanowienia uchwały Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2021 r;, poz. 3515), które dotyczyły nakładania opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania.
Z materiału dowodowego sprawy wynikało, że Skarżący zaparkował swój samochód na ul. Kalwaryjskiej na obszarze sektora B20 w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Pracownik Zarządu Dróg Miasta Krakowa przeprowadził dwukrotnie kontrolę (19:42 i 19:50), a w jej wyniku ustalił, że w pojeździe brakowało ważnego dowodu za postój. Stąd też wystawił zawiadomienie, które umieścił na przedniej szybie pojazdu. W systemie rejestrującym opłaty w parkomatach odnaleziono wpłatę dotyczącą spornego samochodu wniesioną za czas od 18:02 do 19:02.
Odnosząc się do uchwały NSA z 9 października 2017 r. (sygn. akt II GPS 2/17) organ wyjaśnił, że miejsce postojowe oznaczone było znakiem D-18 wraz z tabliczką T30c, ponadto wjeżdżając do strefa płatnego parkowania Skarżący został poinformowany znakami D-44 o zasadach uiszczania opłat. Jeżeli chodzi o oznaczenie poziome, organ wskazał, że miejsce postoju zostało wydzielone konstrukcyjnie czerwoną kostką brukową.
W konsekwencji organ doszedł do wniosku, że nie było podstawy, aby uznać, że obowiązek nie istniał (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).
1.4. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że obowiązek, o którym mowa w spornym tytule wykonawczym nigdy nie istniał. Miejsce postojowe nie zostało bowiem wyznaczone prawidłowymi znakami poziomymi, o których jest mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 23 września 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
1.5. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, postanowieniem z 11 sierpnia 2023 r. (nr SKO.EA/418/75/2023), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W motywach postanowienia SKO w Krakowie wyjaśniło, że 13 lipca 2021 r. Skarżący zaparkował należący do siebie samochód w obszarze obowiązywania strefy płatnego parkowania, wyznaczonym znakami obszarowymi D-44 "strefa płatnego parkowania". Zgodnie z dokumentacją fotograficzną Skarżący uiścił przy tym należną opłatę do godziny 18:02. Kontrolę przeprowadzono zaś o godzinie 19:42. W konsekwencji – zdaniem organu – z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że po stronie Skarżącego powstał obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty w związku z faktem parkowania pojazdu w miejscu ogólnodostępnym przeznaczonym do postoju w strefie płatnego parkowania, wyznaczonym znakami obszarowymi D-44 "strefa płatnego parkowania" w miejscu objętym dyspozycją znaku pionowego D-18 "parking" oraz tabliczką T30c - wskazującą postój całego pojazdu na chodniku skośnie do krawężnika.
Wskazując na art. 13 ust. 1 oraz art. 13b u.d.p. SKO w Krakowie stwierdziło, że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z mocy samego prawa.
Dalej zaś wskazał, że stosownie do § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych znak D-44 "strefa płatnego parkowania" oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu samochodowego jest pobierana opłata. Z kolei w załączniku nr I do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r, w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach wskazano, że znak D-44 "strefa płatnego parkowania" stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Znak D-44 ma wymiary ustalone dla grupy znaków dużych. Na znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44. Znak ten umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania (podpunkt 5.2.50 załącznika nr l do rozporządzenia).
Według organu, z powołanych przepisów rozporządzeń wynika wyraźnie, że znak D-44 ma być umieszczony na wszystkich ulicach, prowadzących do strefy - czyli obszaru, na którym parkowanie jest odpłatne. Strefa oznacza teren, gdzie za postój pobierana jest jakakolwiek opłata, nie zaś obszar, na którym obowiązuje jednolita stawka opłaty za postój. Zarówno zatem ustawodawca w ustawie o drogach publicznych, jak i prawodawca rozporządzeniowy rozumieją "strefę płatnego parkowania" jako jeden obszar, a w związku z tym zarządca drogi ma obowiązek oznaczyć znakiem D-44 jedynie drogi prowadzące do tak rozumianego, całego obszaru płatnego postoju, nie zaś do poszczególnych podstref.
W związku z powyższym SKO w Krakowie uznało zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.
2.1. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 13 b ust. 1 oraz ust. 6 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.) w zw. § 1 pkt 1-2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (w wersji obowiązującej według stanu na dzień 27 października 2016 r.) w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne przeprowadzenie ich wykładni.
2.2. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa, jak również zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
3.1. Skarga okazała się bezzasadna, dlatego została oddalona.
3.2. Biorąc pod uwagę treść argumentacji prawnej przywołanej przez strony postępowania na poparcie zajętych przez nie stanowisk, należy dojść do wniosku, że spór w sprawie koncentruje się wokół tego, czy miejsca płatnego postoju, na którym znajdował się samochód Skarżącego, zostało prawidłowo wyznaczone w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p.. Odpowiedź na to pytanie determinuje rozstrzygnięcie kolejnej z istnych w sprawie kwestii, tj. czy na Skarżącego prawidłowo nałożono obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej przewidzianej w art. 13f ust. 1 u.d.p. w wysokości wynikającej z uchwały Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r. Nr LXXXIX/2177/17. Jeżeli zaś nie byłoby podstaw, aby nałożyć na Skarżącego wspomniany obowiązek uiszczania opłaty dodatkowej, zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku, należałoby uznać za trafny.
3.3. W pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust. 1 opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie natomiast z art. 13b ust. 6 u.d.p. organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi: 1) wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową; 2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo.
Niejednolita praktyka interpretacji przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z 9 października 2017 r. (sygn. akt II GPS 2/17). Sąd podkreśla równocześnie, że z art. 269 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako "P.p.s.a.") wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, zaś istota uchwały podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprowadza się do tego, że stanowisko w niej zajęte wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Skład sądu orzekający w rozpoznawanej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedstawionej uchwale podziela.
Jak wskazał w przywołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu. Rzeczywiście nie można odmówić art. 13b ust. 1 u.d.p. znaczenia normatywnego i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. (cała strefa płatnego parkowania). Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 u.d.p. jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania, wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa - naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia - ustalenie strefy płatnego parkowania zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój w tej strefie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami - "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju.
W przywoływanej uchwale wskazano również, że miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017r., poz. 128): w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2002r., poz. 1393) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181). Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter znaków informacyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nie kreują one zatem obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Z § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. wynika, że wjazd do strefy płatnego postoju oznacza się znakiem D-44 "strefa płatnego parkowania". Natomiast wyjazd ze strefy płatnego parkowania jest oznaczony znakiem D-45 "koniec strefy płatnego parkowania". Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. Na tym znaku obok napisu "Postój płatny" wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem "Postój płatny" umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44 (pkt 5.2.50. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.). Natomiast w strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-55 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 "parking" oraz znakami poziomymi - liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.50, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r.).
Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, w świetle art. 13b ust. 1 u.d.p. przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Jak w dalszej części uzasadnienia uchwały wskazywał NSA, spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p.
3.4. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy podkreślić, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż 13 lipca 2021 r. samochód Skarżącego został zaparkowany w strefie płatnego parkowania przy ul. Kalwaryjskiej. Za szybą samochodu znajdował się bilet parkingowy ważny od 18:02 do 19:02. Pracownik Zarządu Dróg Miasta Krakowa przeprowadził dwukrotnie kontrolę, o godzinie 19:42, a następnie 19:50. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że w świetle uchwały Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r opłatę tę wnosi się z góry, za cały deklarowany czas postoju (§ 3 ust. 3 uchwały), bez uprzedniego wezwania, niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego (§ 3 ust. 4 uchwały) – pracownik zostawił na przednim oknie samochodu zawiadomienie o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej (zdjęcia, k. 1-2 akt administracyjnych).
Z ustaleń organu pierwszej instancji wynikało również, że wspomniany pojazd został zaparkowany w miejscu oznaczonym znakiem pionowym D-18 ustawionym przez wlocie do ulicy (email z Działu Utrzymania i Oznakowania i Urządzeń BRD z 27 czerwca 2022 r., k. 20 akt administracyjnych). Co istotne, na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego Skarżący nie kwestionował tej okoliczności.
W związku z powyższym Sąd nie znajduje uzasadnionych podstaw, które przemawiałyby za tym, że powyższe okoliczności zostały przez organy błędnie ustalone. Organy podjęły wystarczające działania i zebrały w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), a następnie działając w granicach swobodnej oceny dowodów wywiodły z nich wnioski co do stanu faktycznego sprawy, które miały swoje oparcie w poszczególnych dowodach (art. 80 K.p.a.).
Ponadto na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy wyraźnie widać, że samochód został zaparkowany w zatoce postojowej, która została wydzielonej konstrukcyjnie z jezdni czerwoną kostką brukową. Poszczególne miejsca postojowe zostały wytyczone pasami z szarej kostki brukowej. (k. 9). W tym miejscu należy przyznać rację stronie skarżącej, że tego rodzaju wydzielenie stanowiska postojowego – co do zasady – nie spełniało wymogów przewidzianych w pkt 5.2.50. oraz pkt 5.2.4 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Niemniej jednak brak prawidłowych znaków poziomych – wbrew temu co wywodzi Skarżący – nie oznacza w rozpoznawanej sprawie, że miejsce postoju w strefie płatnego parkowania, o którym jest mowa w art. 13b ust. 1 u.d.p., nie spełnia wymogów przewidzianych w tym przepisie.
W przywołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zaznaczył, że jakkolwiek co do zasady miejsca postojowe powinny być wytyczone zarówno znakami pionowymi, jak i poziomymi – znaki poziome dróg służą jedynie zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W przypadku oznaczenia miejsc postojowych pomagają w uporządkowanym i bezpiecznym korzystaniu z tych miejsc. Same w sobie nie posiadają natomiast decydującej roli w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju.
Pamiętać przy tym należy, że oznakowania poziomych mają również zagwarantować, że osoba korzystająca z miejsca postojowego zostanie prawidłowo poinformowana o tym fakcie. Biorąc pod uwagę, że w rozpoznawanej sprawie miejsca parkingowe znajdowały się w wybrukowanej zatoczce, która znajdowała się poza pasem jezdni, można było przyjąć, że Skarżący został w wystarczający sposób poinformowany, że korzysta z miejsca postojowego w graniach strefy płatnego parkowania. Istotnym było to, że objęty opłatą dodatkową postój odbywał się w miejscu oznaczonym znakiem pionowym D-18 "parking", który to znak wyznacza w istocie miejsce do parkowania i które to oznaczenie, w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma decydujące znaczenie dla oznaczenia miejsca płatnego parkowania. Zatem parkowanie w miejscu tak wyznaczonym przez znak D-18 oznaczało postój w strefie płatnego parkowania z obowiązkiem niezwłocznego uregulowania opłaty. Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie brak w pełni widocznych znaków poziomych nie stanowił przeszkody w powstaniu w tym przypadku po stronie Skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej zgodnie z art. 13f ust. 1 u.d.p., w zw. z § 4 ust. 2 ww. uchwały z 22 listopada 2017 r. Rady Miasta Krakowa nr LXXXIX/2177/17.
Raz jeszcze należy podkreślić, znaki poziome dróg służą zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W przypadku oznaczenia miejsc postojowych pomagają w uporządkowanym i bezpiecznym korzystaniu z tych miejsc. Same w sobie nie posiadają natomiast decydującej roli w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Tym samym prawidłowym jest stanowisko organów obu instancji, iż zgłoszony zarzut egzekucyjny z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczący nieistnienia obowiązku jest w tym przypadku nieuzasadniony.
3.5. Sąd dostrzega, że w wyroku z 29 maja 2020 r. (sygn. akt I GSK 1655/19) Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że "uchwała zwraca uwagę na koniunkcję pomiędzy znakami pionowymi i poziomymi, wyrażoną w zdaniu zawartym w pkt 5.2.50 załącznika nr 1 rozporządzenia. Wskazuje to, że miejsce dla postoju pojazdu samochodowego wyznaczone jest łącznie obydwoma znakami: pionowym i poziomym. Po drugie, w uchwale wprost wskazano, że miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi i poziomymi. Po trzecie, okoliczność, że w uchwale położono nacisk na decydujące znaczenie znaków pionowych, nie oznacza, że znakom tym nadano znaczenie wyłączne. Decydujące znaczenie znaku dotyczy jego ważności, doniosłości. W żaden sposób nie może jednak prowadzić do takiego rozumienia, jak wyrażono w skardze kasacyjnej, że znak pionowy jest wystarczający aby miejsce postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania uznać za miejsce wyznaczone. Co więcej, uchwała zawiera wniosek, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego. W świetle uwag zawartych w niniejszym akapicie należy uznać, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem pionowym również nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego."
W ocenie Sądu, powyższy wyrok nie jest adekwatny względem rozpoznawane sprawy, z uwagi na to, że w jej stanie faktycznym miejsce parkingowe znajdowało się w obrębie obszaru wydzielonego konstrukcyjnie za pomocą koski brukowej. Warto zatem odnotować, że chociażby w wyroku z 18 stycznia 2023 r. (sygn. akt I GSK 106/22) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "podzielając stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w sprawie II GPS 2/17, że konieczne jest nie tylko oznaczenie strefy płatnego postoju, ale także wyznaczenie miejsc płatnego postoju, bo tylko postój w wyznaczonym miejscu powoduje konieczność uiszczenia stosownej opłaty. W uchwale tej nie wskazano jednak, że miejsce wyznaczone ma być oznaczone namalowanymi liniami zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm. – dalej jako rozporządzenie o znakach drogowych). Zgodnie z pkt. 5.2.4 załącznika nr 2 rozporządzenia o znakach drogowych znak poziomy P-18 (stosowne linie namalowane na nawierzchni) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk. Tak więc, na zasadzie a contrario takie oznakowanie jest zbędne wówczas, gdy stanowisko postojowe jest wyznaczone konstrukcyjnie. Jak ustalono w tej sprawie (czego skarżący nie kwestionował), takie stanowiska były konstrukcyjnie wydzielone przez wyznaczenie ich kostką brukową odmienną od pozostałej nawierzchni ulicy. W tej sytuacji należało uznać, że prawidłowo organy i Sąd I instancji przyjęły, że samochód parkował na właściwie oznaczonych miejscach w strefie płatnego postoju. Tym samym nie doszło do naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego." Podobne stanowisko można odnaleźć w wyrokach NSA z: 6 września 2022 r., sygn. akt I GSK 3441/18; 1 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 3217/18. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela przedstawione powyżej stanowisko.
3.5. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI