I SA/Kr 97/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-04-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzutytytuł wykonawczyprzedawnieniewygaśnięcie obowiązkudoręczenie upomnieniapostępowanie egzekucyjneprawo procesowe administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z powodu niewystarczającego wyjaśnienia przez organy kwestii dotyczących okresu i wysokości egzekwowanych zobowiązań oraz wadliwości tytułu wykonawczego.

Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, kwestionując m.in. przedawnienie części zobowiązań oraz prawidłowość doręczenia upomnienia. Organy egzekucyjne i odwoławcze częściowo uznały zasadność zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku za rok 2018, jednak Sąd uznał, że postępowanie było wadliwe z powodu niewystarczającego wyjaśnienia przez organy kluczowych kwestii, takich jak okresy egzekwowanych zobowiązań, wysokość kwot oraz prawidłowość tytułu wykonawczego, a także z powodu braków w aktach sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi D. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, które w części utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia części zobowiązania, braku doręczenia upomnienia oraz wadliwości tytułu wykonawczego. Po postępowaniu przed organami obu instancji, które wykazało pewne nieprawidłowości (np. umorzenie zobowiązania za rok 2018), sprawa trafiła do WSA w Krakowie. Sąd, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę za zasadną, choć nie z powodów wskazanych przez skarżącą. Stwierdził, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego, w szczególności kwestii dotyczących okresu i wysokości egzekwowanych zobowiązań, a także prawidłowości tytułu wykonawczego. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczności w dokumentacji i brak kompletnych akt sprawy, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w części utrzymanej w mocy, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zarzutu dotyczącego określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji oraz uzupełnieniem akt.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego i prawnego, co doprowadziło do wadliwości ich rozstrzygnięć. Sąd stwierdził, że nie można jednoznacznie ustalić okresu i wysokości egzekwowanych zobowiązań, a także pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zastosowały odpowiednio przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśniania stanu faktycznego i rozpatrywania materiału dowodowego. Brak było jednoznacznego określenia okresu egzekwowanych zobowiązań, a także nie rozpatrzono zarzutu dotyczącego określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji. Dodatkowo, stwierdzono braki w aktach sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1,2,4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, w tym przesłanki ich wnoszenia oraz wymogi co do treści zarzutu.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozstrzygania przez sąd w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu oraz poprzedzającego go aktu, jeśli taki występuje.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis stanowiący o odpowiednim stosowaniu przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania wyjaśnień.

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg zawarcia w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego postanowienia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły dostatecznie okresu i wysokości egzekwowanych zobowiązań. Istniały wątpliwości co do prawidłowości tytułu wykonawczego. Nie rozpatrzono zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji. Stwierdzono braki w aktach sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie bezpośrednio z powodów w niej wskazanych. Organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego. Tytuł wykonawczy wyznacza podmiotowe i przedmiotowe granice egzekucji administracyjnej. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej. Niedopuszczalne jest, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych.

Skład orzekający

Waldemar Michaldo

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Dąbek

sędzia

Jarosław Wiśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i kompletowania akt, a także zakres kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i procedury sądowoadministracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania przez organy administracji i jak istotne są braki w dokumentacji dla wyniku sprawy. Jest to przykład, jak sąd administracyjny może interweniować z powodu błędów proceduralnych.

Błędy proceduralne i braki w aktach sprawy doprowadziły do uchylenia postanowienia o egzekucji administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 97/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski
Paweł Dąbek
Waldemar Michaldo /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie w zaskarżonej części oraz poprzedzające je postanowienie I instancji  w zakresie w jakim zostało ono utrzymane w mocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
ART. 33 PAR. 1,2,4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Dąbek WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 6 grudnia 2024 r. nr: SKO.EA/418/25/2024 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej I. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 6 grudnia 2024 r. w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 2, oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w zakresie w jakim zostało ono utrzymane w mocy przez organ II instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz D. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W stosunku do D. O. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] r. z 13 maja 2024r., obejmujący należności z tytułu nieuiszczonego łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2018-2020 wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia.
W toku postępowania Zobowiązana pismami 27 maja 2024 r. (data wpływu do organu 28 maja 2024 r.) oraz z 31 maja 2024 r. wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W pismach tych wskazała na domaganie się "zapłaty za rok 2019 r., który się przedawnił", umieszczenie w tytule wykonawczym roku 2018, aby pokazać Urzędowi Skarbowego "jak to podatniczka nie chce płacić podatku". Wskazała także na wysłanie upomnienia z 16 grudnia 2021 r. niezgodnie z prawem do syna Zobowiązanej. Podniosła także, że tytuł wykonawczy został wydany z wadą, gdyż nie zawiera prawidłowo obliczonych kwot i opiera się na kwotach wynikających z ww. upomnienia.
Organ egzekucyjny – Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie – pismem z 4 czerwca 2024 r. przekazał wierzycielowi – Wójtowi Gminy S. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, wskazując, że Skarżąca wniosła zarzut, o którym mowa w art. 33 §2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej "u.p.e.a."), tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz zarzut z art. 33 §2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części.
Postanowieniem z 18 lipca 2024 r. Wójt Gminy S. (dalej "Wójt", "organ I instancji") oddalił zarzuty Zobowiązanej.
Po rozpatrzeniu zażalenia Zobowiązanej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z 5 września 2024 r. uchyliło ww. postanowienie Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że decyzją z 15 marca 2022 r. Wójt umorzył Zobowiązanej łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 r. i decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z 13 czerwca 2022 r. Kolegium podało, że organ I instancji w postanowieniu w przedmiocie zarzutów w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii. Na podstawie treści upomnienia oraz tytułu wykonawczego nie sposób ustalić, czy umorzona część zobowiązania, która w konsekwencji wygasła, została uwzględniona w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. SKO wskazało także, że organ I instancji musi w sposób jednoznaczny wskazać okres egzekwowanych zobowiązań z podaniem ich wysokości, szczególnie w sytuacji gdy zarzut dotyczy wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku.
Wójt Gminy w postanowieniu z 26 września 2024 r. ponownie oddalił zarzuty Zobowiązanej.
W uzasadnieniu wskazał, że upomnienie z 16 grudnia 2021 r. zawierające wezwanie do wykonania obowiązku zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018, 2019, 2020 rok zostało pierwotnie wysłane do pełnomocnika Strony, który odebrał je 21 grudnia 2021 r. Po otrzymaniu pisemnej informacji od pełnomocnika, że nie jest upoważniony do odbioru korespondencji w imieniu Zobowiązanej, przedmiotowe upomnienie zostało wysłane do Skarżącej i 4 stycznia 2022 r. odebrane przez domownika. W związku z tym organ stwierdził, że upomnienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanej, co stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do drugiego zarzutu organ wskazał na treść art. 70 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), dalej "O.p.", i podał, że decyzja-nakaz płatniczy za lata 2018, 2019 został wydany 29 listopada 2019 r., ostateczna decyzja organu II instancji została wydana w dniu 26 marca 2020 r., co oznacza, że termin przedawnienia upłynie z końcem 2025 r., a nie w lutym 2024 r. jak sugeruje Skarżąca. Organ odniósł się także do kwestii umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. decyzją z 15 marca 2022 r. Podał, że w treści tytułu wykonawczego z 13 maja 2024 r. zostało uwzględnione zobowiązanie, które wygasło w związku z jego umorzeniem. W dniu 26 września 2024 r. został sporządzony zmieniony tytuł wykonawczy, w którym wyszczególniono, że do wyegzekwowania w postepowaniu pozostaje zobowiązanie za rok 2019 w kwocie 674 zł wraz z odsetkami w kwocie 268 zł oraz zobowiązanie za rok 2020 w kwocie 694 zł wraz z odsetkami w kwocie 278 zł. W związku z tym Wójt stwierdził, że zarzuty wniesione przez Zobowiązaną podlegają oddaleniu.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, SKO w Tarnowie postanowieniem z 6 grudnia 2024 r. uchyliło postanowienie organu I instancji w części dotyczącej oddalenia zarzutu, którego podstawą jest wygaśnięcie obowiązku za rok 2018, i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy poprzez uznanie zasadności zarzutu. W pozostałym zakresie Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO w pierwszej kolejności przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i zacytowało mające w sprawie zastosowanie przepisy u.p.e.a. Następnie organ odniósł się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Wskazał, że zobowiązanie podatkowe za lata 2018 i 2019 ustalone zostało nakazami płatniczymi z 29 listopada 2019 r. Wniesione od nich odwołania zostały rozpatrzone decyzjami SKO w Tarnowie z 26 marca 2020 r. WSA w Krakowie wyrokiem z 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 427/20, oddalił skargi na decyzje Kolegium. Z kolei Wójt Gminy decyzją z 23 stycznia 2020 r. ustalił wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za 2020 rok w kwocie 694 zł. SKO wskazało w związku z tym, że ostateczne ustalenie wysokości łącznego zobowiązania podatkowego nastąpiło z chwilą doręczenia decyzji wymiarowych z 26 marca 2020 r. i od tej daty należy liczyć termin przedawnienia zobowiązania, o którym mowa w art. 70 §1 O.p. Dodatkowo organ wskazał, że ww. decyzje organu odwoławczego były przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Nie można zatem mówić o przedawnieniu egzekwowanych w sprawie zobowiązań podatkowych za lata 2019 i 2020. Kolegium zwróciło jednak uwagę, że doszło do umorzenia Skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W wyniku umorzenia obowiązek za 2018 r. wygasł i nie może być egzekwowany. W konsekwencji Kolegium uznało zarzut strony dotyczący braku podstaw do egzekucji za 2018 r. za zasadny.
Kolegium odniosło się także do zarzutu braku doręczenia upomnienia uznając go za niezasadny. Organ wskazał na doręczenie upomnienia najpierw pełnomocnikowi Skarżącej, a następnie samej Skarżącej i stwierdził, że upomnienie zostało skutecznie doręczone.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na postanowienie SKO w Tarnowie (pismo z 31 grudnia 2024 r. i pismo z 10 stycznia 2025 r.) zaskarżając przedmiotowe rozstrzygnięcie w zakresie pkt 2, Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych:
"1. obrazę przepisów procedowania poprzez dokonanie dowolnej, nieopartej na całym dostępnym w sprawie materiale dowodowym, sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania błędnej oceny ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, a mających istotny wpływ na jego treść poprzez zupełne pominięcie szeregu faktów i okoliczności, w tym w szczególności:
- Skład orzekający w ogóle nie odnosi się do zmienionego tytułu wykonawczego z dnia 26.09.2024r, co pokazuje postanowienie oraz odpowiedź z dnia 03.01.2025 r. Sam skład orzekający zwrócił się do Wójta postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 o wyjaśnienie odnośnie tytułu wykonawczego z dnia 26.09.2024, cytuje "w ocenie Kolegium istotne jest, aby organ I instancji będący w sprawie wierzycielem złożył wyjaśnienia dotyczące podstawy zmiany tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja administracyjna. Wójt odpowiada w dniu 15.11.2024 dotyczących podstawy wydania zmienionego tytułu wykonawczego z dnia 26.09.2024r. Nr [...] Wójt Gminy S. informuje, cytuje "że zmieniony tytuł wykonawczy został wystawiony ze względu na ograniczenie egzekucji". Wójt nadal uważa że tytuł wykonawczy jest prawidłowo wydany pomimo tego że w dniu 13.11.2024 zwraca się do naczelnika z prośbą o wycofanie tytułu wykonawczego co również jest ujęte w tym piśmie do SKO z dnia 15.11.2024.
- pominięcie faktu że tytuł wykonawczy z dnia 26.09.2024 został wysłany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 01.10.2024r, co potwierdza urzędowe poświadczenie odbioru znajduje się w Urzędzie Skarbowym do dnia 13.11.2024 kiedy Wójt prosi o wycofanie tytułu wykonawczego czyli przez 42 dni w obiegu prawnym występują dwa tytuły wykonawcze, pomimo tego że Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 02.10.2024 , zwraca się do Wójta o wyjaśnienie o podanie przyczyny i ocenę zasadności wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego z dnia 26.09.2024r., podając podstawę prawna kiedy można wystawić zmieniony tytuł wykonawczy, a które wyraźnie wskazują że taki tytuł wykonawczy w ogóle nie powinien być wystawiony w dniu 26.09.2024. Wójt udzielając odpowiedzi w dniu 08.10.2024 nie robi nic z tym tytułem wykonawczym dopiero 13.11.2024, prosi o wycofanie tego tytułu wykonawczego.
- Kolejnym absurdem jest w jaki sposób dwie instytucje podając podstawę prawną dotyczącą art. 28b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Urząd Skarbowy uważa że nie było podstawy do wystawienia tego tytułu wykonawczego co dokładnie wskazuje w piśmie do Wójta z dnia 2.10.2024, a SKO w odpowiedzi z dnia 3.01.2025r, przywołuje ten sam art. 28b cytuje "w obecnym stanie prawnym zmiana tytułu wykonawczego jest jednak dopuszczalne" już nie wspomnę od kiedy według SKO ta ustawa działa bo również rożni się od tego co uważa Urząd Skarbowy co podaje w piśmie. Dlatego jest nie zrozumiała sytuacja że skład orzekający uważa że jest dopuszczalne wystawienie zmienionego tytułu wykonawczego, to dlaczego po sugestii Naczelnika Urzędu Skarbowego a Wójt ten tytuł wycofuje.
- Skład orzekający mają w zażaleniu dokładne wskazanie że w obiegu prawnym są dwa tytuły wykonawcze gdzie Wójt sam stwierdza dlaczego wystawił drugi zmieniony tytuł wykonawczy to wydając postanowienie 6.12.2024 w ogóle tego tytułu skład orzekający nie widzi tylko odnosi się do pierwotnego tytułu z dnia 13.05.2024 jak sam Wójt podał że z tym pierwotnym tytułem jest ograniczenie egzekucyjne czyli sam Wójt podważył tytuł pierwotny wykonawczy wystawiając zmieniony podając właśnie taką podstawę do wystawienia zmienionego tytułu wykonawczego, czyli jak można dokonywać egzekucji na podstawie dokumentu który sam wierzyciel go podważa,
- kolejne absurdem jest w jaki sposób Wójt w tej samej sprawie co innego pisze do Urzędu Skarbowego a co innego do SKO w tej samej sprawie jak również SKO nie posiadło pełnej dokumentacji jak również nie miało odpowiedzi co Naczelnik zrobił z prośbą Wójta o wycofanie tytułu wykonawczego z dnia 26.09.2024 które zostało wysłane do Naczelnika w dniu 13.11.2024. Również nie posiadało informacji co Urząd Skarbowy robił z zmienionym tytułem wykonawczym prze 42 dni był w posiadaniu, przecież według Naczelnika tytuł wykonawczy Urząd Skarbowy go wykonuje , a nie polemizuje z nim. Sam wierzyciel przez 42 dni uważa że dobrze wykonał swoją pracę wydając zmieniony tytuł wykonawczy, co pokazują dokumenty załączone do skargi".
W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 2 w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co od istoty sprawy, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Odpowiadając na skargę SKO w Tarnowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 925 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala zatem na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy skarżący nie podnosi w trakcie toczącego się przed sądem administracyjnym postępowania zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie. Sąd uznał bowiem, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie bezpośrednio z powodów w niej wskazanych
Przedmiotem skargi jest pkt 2 postanowienia SKO w Tarnowie z 6 grudnia 2024 r., w którym utrzymano w części w mocy postanowienie Wójta Gminy z 26 września 2024 r. oddalające zgłoszone przez stronę zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Sąd zauważa, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed nieuzasadnionym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Art. 33 §1 u.p.e.a. stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w art. 33 §2 u.p.e.a., tj.:
1) nieistnienia obowiązku;
2) określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błędu co do zobowiązanego;
4) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części;
6) braku wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Art. 33 §4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 §1 u.p.e.a.). Zgodnie z treścią art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 §3 p.p.s.a.).
Sąd stwierdza, że podniesione przez Skarżącą zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej nie zostały przez organy dostatecznie wyjaśnione. Skarżąca zarzuty sformułowała w dwóch pismach: pierwszym zatytułowanym "skarga" i noszącym datę 27.05.2024 r. (data wpływu do Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie 28.05.2024 r.) i drugim noszącym datę 31.05.2024 r. (data wpływu do US w Tarnowie 31.05.2024 r.). Sąd zauważa, że Skarżąca – działająca bez profesjonalnego pełnomocnika - w pismach tych sformułowana zarzuty w sposób opisowy, jak również mało precyzyjny. Wójt uznał, że Skarżąca oparła zarzuty na przesłance wynikającej z art. 33 §2 pkt 4 u.p.e.a. (brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia) oraz pkt 5 (wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części). Taka kwalifikacja podniesionych przez Skarżącą zarzutów została zaakceptowana przez organ II instancji.
W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne min. przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto na podstawie stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie można zapominać, że w postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie znajduje także art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W świetle powyższych uwag Sąd zauważa, że u.p.e.a., a właściwie art. 33§4 tej ustawy, nie nakłada na zobowiązanego obowiązku wskazania właściwej podstawy prawnej sformułowanego zarzutu. Z przepisu tego wynika, że zarzut zgłoszony w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Jeżeli organ ma wątpliwości co do charakteru pisma, czy właściwego zakwalifikowania istoty żądania strony może wezwać ją o sprecyzowanie treści żądania. W sprawie organy z możliwości tej nie skorzystały uznając, że Skarżąca oparła zarzuty na ww. dwóch podstawach. Niewątpliwie te dwie podstawy zarzutów zostały przez organ prawidłowo wyinterpretowane z pism Strony. Sąd zauważa jednak, że analiza treści pism Skarżącej wskazuje, że podniosła ona jeszcze jeden zarzut określony w art. 33 u.p.e.a. Podała ona bowiem, że tytuł wykonawczy z 13 maja 2024 r. jest wystawiony "z wadą prawną" po pierwsze z tego względu, że w jej ocenie został oparty na nieprawidłowo doręczonym upomnieniu, ale także z tego względu, że został wystawiony na podstawie ww. upomnienia oraz zawiera nieprawidłowe kwoty do zapłaty. Skarżąca podnosi więc w istocie zarzut określony w art. 33§2 pkt 2 lit.a u.p.e.a., a więc określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4. Nie może budzić wątpliwości, także w świetle bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, że istota podania strony powinna być wyinterpretowana z jego treści. Organy jednak wskazanego zarzutu, który został określony w sposób dość czytelny, nie poddały analizie pod kątem tego, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia (w tym wypadku: decyzji – nakazu płatniczego). Organy kwestię tę powinny były ocenić przed dokonaniem oceny zasadności pozostałych podnoszonych przez Skarżącą zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym. Jest to szczególnie istotne także w kontekście zaleceń jakie zawarło SKO we wcześniejszym swoim postanowieniu wydanym w sprawie, w którym uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy z 5 września 2024 r. oddalające zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ II instancji w postanowieniu tym zwrócił uwagę, że w tytule wykonawczym jako podstawę egzekwowanego obowiązku wskazano orzeczenie z 29 listopada 2019 r. identyfikując je jako orzeczenie nr [...]. Jest to nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2019. SKO zwróciło uwagę, że tytuł wykonawczy dotyczy zobowiązań za okres 2018 – 2020. W związku z tym Kolegium zobligowało organ I instancji do jednoznacznego wskazania okresu egzekwowanych zobowiązań z podaniem ich wysokości. Sąd zauważa, że w toku ponownego rozpoznawania sprawy kwestia ta nie została przez Wójta jednoznacznie wyjaśniona. Sąd zwraca także uwagę, że SKO w Tarnowie w zaskarżonym obecnie do WSA w Krakowie postanowieniu, na stronie 1, wskazało, że w sprawie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z 13 maja 2024 r. obejmujący należność nieuiszczonych zobowiązań podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2018 – 2019, po czym na stronie 4 uzasadnienia postanowienia odnosi się do nakazów płatniczych za rok 2018 i 2019 z 29 listopada 2019 r. (utrzymanych w mocy decyzjami Kolegium z 26 marca 2020 r.) oraz do decyzji Wójta z 23 stycznia 2020 r. ustalającej wymiar łącznego zobowiązania podatkowego za 2020 rok w kwocie 694 zł. Sąd zauważa przy tym, że decyzji dotyczącej 2020 r. w aktach administracyjnych brak. Organy nie wyjaśniły także kiedy decyzja ta została doręczona Skarżącej i czy jest ona wykonalna. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku, SKO wskazuje z kolei, że ostateczne ustalenie wysokości łącznego zobowiązania podatkowego nastąpiło z chwilą doręczenia decyzji wymiarowych Kolegium z dnia 26 marca 2020 r. (a więc dotyczących roku 2018 oraz 2019) i od tej daty należy liczyć termin przedawnienia zobowiązania, o którym mowa w art. 70 §1 O.p. W konsekwencji organ uznał, że nie doszło do przedawnienia egzekwowanych w sprawie zobowiązań za lata 2019 i 2020. Sąd stwierdza w związku z tym, że wynikająca z powyższych uwag wadliwość zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jest w istocie wystarczającą przesłanką do uchylenia zarówno postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zaskarżonej części, jak i poprzedzającego go postanowienia Wójta w części w jakiej zostało ono utrzymane w mocy przez Kolegium. Z wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie wynika bowiem jednoznacznie za jaki okres prowadzona jest egzekucja. Jak to już zostało wcześniej wspomniane, w tytule wykonawczym jako orzeczenie stanowiące podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano nakaz płatniczy dotyczący 2019 r., podczas gdy rubryki D.3, D.4, D.5, D.6, D.7 tego tytułu wskazują odpowiednio okresy, którego dotyczy należność pieniężna: od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca 2020 r., od 1 kwietnia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r., od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r., od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Sąd zauważa, że tytuł wykonawczy wyznacza podmiotowe i przedmiotowe granice egzekucji administracyjnej. Tym bardziej zatem konieczne było zweryfikowanie przez organy czy obowiązek został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji. W sprawie oceny takiej zabrakło.
Sąd końcowo zwraca uwagę na jeszcze jedną wadliwość kontrolowanego postępowania, zasygnalizowaną już we wcześniejszej części uzasadnienia. Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12). Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji. Należy podkreślić, że warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd jeszcze raz wskazuje, że w aktach administracyjnych brak jest rozstrzygnięcia dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r., brak jest także dokumentu potwierdzającego jego doręczenie Skarżącej. Dokumenty te miały natomiast istotne znaczenie dla oceny podnoszonych przez Skarżącą zarzutów, w szczególności zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji. Sąd wskazuje, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Także więc i z tego względu nie była możliwa ocena zaskarżonego postanowienia pod względem merytorycznym.
Podsumowując Sąd stwierdza, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczące postępowania, wskazane braki akt sprawy, obligowały Sąd do wyeliminowania postanowienia SKO w Tarnowie w zaskarżonej części z porządku prawnego. Dla końcowego załatwienia sprawy konieczne było także wyeliminowanie z porządku prawnego rozstrzygnięcia organu I instancji w takim zakresie w jakim zostało ono utrzymane w mocy przez SKO w Tarnowie. W analizowanej sprawie organy nie rozstrzygnęły bowiem o całości żądania Skarżącej, czym naruszyły art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 33 § 4 u.p.e.a. Organ ponownie rozpoznając sprawę będzie zobowiązany – po uzupełnieniu akt o konieczne do rozpoznania zarzutów dokumenty - przyjąć, że Skarżąca wniosła także zarzut wskazany w art. 33 §2 pkt 2 lit.a u.p.e.a. i przy uwzględnieniu wszystkich istotnych w przekonaniu organu okoliczności ocenić, czy zarzut ten może być uznany za zasadny. Kwestia ta powinna zostać oceniona przed dokonaniem oceny pozostałych zarzutów Skarżącej i znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast Skarżąca będzie z tej oceny niezadowolona, to wówczas, po ponownym postępowaniu administracyjnym, będzie mogła złożyć do tutejszego Sądu skargę.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienie SKO w Tarnowie w zaskarżonej części, tj. w zakresie pkt 2, oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w zakresie w jakim zostało ono utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej od organu kwotę 100 zł, tj. uiszczony wpis od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI