I SA/Kr 953/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
opłata za gospodarowanie odpadamiwznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowanowe okoliczności faktyczneuchwała NSAdwuinstancyjność postępowaniazasada trwałości decyzji

WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami, uznając, że nowe okoliczności faktyczne (śmierć lokatorki, działalność gospodarcza) mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami, wskazując na nowe okoliczności: śmierć jednej z lokatorek oraz prowadzenie działalności gospodarczej przez innego współwłaściciela. SKO odmówiło wznowienia, uznając, że przesłanki z art. 240 § 1 pkt 2 i 5 Ordynacji podatkowej nie zostały spełnione. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając, że nowe okoliczności faktyczne, w tym śmierć lokatorki i działalność gospodarcza, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, zwłaszcza w świetle nowej uchwały NSA.

Sprawa dotyczyła skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na przesłanki z art. 240 § 1 pkt 2 i 5 Ordynacji podatkowej, wskazując na popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji oraz na nowe okoliczności faktyczne i dowody (śmierć lokatorki, działalność gospodarcza M. P.). SKO odmówiło wznowienia, uznając, że nie wykazano popełnienia przestępstwa prawomocnym wyrokiem, a nowe okoliczności nie były istotne lub nie były nieznane organowi. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając, że skarżący miał rację co do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Sąd odwołał się do uchwały NSA II FPS 3/25, która dopuszcza wznowienie postępowania nawet jeśli strona znała nowe okoliczności, ale ich nie powołała, jeśli były one nieznane organowi. WSA wskazał, że organy powinny zbadać kwestię śmierci lokatorki i działalności gospodarczej M. P., ponieważ dowody na te okoliczności były dostępne dla organów, a niedostępne dla skarżącego ze względu na RODO. Sąd uznał również, że uzasadnienie decyzji SKO było wadliwe i nie spełniało wymogów formalnych. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO, zasądzając koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z uchwałą NSA II FPS 3/25, nowe okoliczności lub dowody, które były znane stronie w trakcie postępowania, ale nie zostały powołane, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeśli były nieznane organowi wydającemu decyzję.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA II FPS 3/25, która dopuszcza wznowienie postępowania nawet jeśli strona znała nowe okoliczności, ale ich nie powołała, pod warunkiem, że były one nieznane organowi. Kluczowe jest usunięcie niewiedzy organu, a niekoniecznie strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

o.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.

o.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania w przypadku wydania decyzji w wyniku przestępstwa.

o.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 245 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa skutki wznowienia postępowania, w tym możliwość uchylenia decyzji ostatecznej.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

u.c.p.g. art. 6m § 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6o

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6q

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

RODO

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych

k.k. art. 231

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe okoliczności faktyczne (śmierć lokatorki, działalność gospodarcza) mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nawet jeśli strona znała te okoliczności, ale były one nieznane organowi. Organy mają obowiązek samodzielnego ustalania stanu faktycznego i korzystania z dostępnych im źródeł informacji. Wadliwość postępowania odwoławczego, w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, może uzasadniać wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 2 o.p. (przestępstwo) nie została spełniona, ponieważ brak jest prawomocnego wyroku karnego stwierdzającego popełnienie przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wznowieniowe nie służy zatem ponownej analizie sprawy w pełnym zakresie, w szczególności co do poszczególnych etapów gromadzenia materiału dowodowego, bowiem postępowanie to nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, nie służy też pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotne jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (...) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała.

Skład orzekający

Jarosław Wiśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Inga Gołowska

członek

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w kontekście nowych okoliczności znanych stronie, ale niepowołanych w postępowaniu zwykłym, a także obowiązków organów w zakresie ustalania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania podatkowego i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej wznowienia postępowania podatkowego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej, co jest istotne dla prawników procesowych. Uchwała NSA dodaje jej znaczenia.

Nowe okoliczności w postępowaniu podatkowym: czy możesz wznowić sprawę, nawet jeśli znałeś fakty, ale ich nie zgłosiłeś?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 953/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Inga Gołowska
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędziowie SWSA Inga Gołowska SWSA Grzegorz Klimek Protokolant Referent Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2025 r. sprawy ze skargi J. O. przy udziale B. G., M. O., M.1 O., K. O., M. P., G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 listopada 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/363/2024 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr SKO.Oś/4170/220/2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w dniu 4 listopada 2024r. wydało decyzję o nr SKO.OŚ/4170/363/2024, którą utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2024r., nr SKO.Oś/4170/220/2024 o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r., nr [...] określającej J. O. (dalej: "zobowiązany", "wnioskodawca", "skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], obj. KW nr [...], dla współwłaścicieli nieruchomości: J. O., B. G., M. O., M.1 O., K. O., G. G., M. P., za okres od 1 lipca 2022r. i nadal, po 270,00 zł za każdy miesiąc.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.Oś/4170/95/2023 SKO w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r., nr [...] określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., o której mowa powyżej, za okres od 1 lipca 2022r. do nadal, po 270,00 zł za każdy miesiąc, co do dnia wydania decyzji organu I instancji stanowiło kwotę w wysokości 1 890,00 zł plus należne odsetki za zwłokę.
Na powyższą decyzję SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023 ww. zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowieniem z dnia 20 listopada 2023r., sygn. akt I SA/Kr 528/23 skargę odrzucił.
Pismem z dnia 5 czerwca 2024r. J. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. nr SKO.Oś/4170/95/2023.
We wniosku powołano się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 2 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 2383, dalej: "o.p.") oraz wskazano na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 127 i art. 187 o.p., poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania podatkowego. Wskazano na obowiązek organu podatkowego polegający na zebraniu i w sposób wyczerpujący rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz konieczność podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jak podniósł ww. wnioskodawca w toku przeprowadzonego odwoławczego postępowania podatkowego, organ podatkowy ma ustawowy obowiązek udowodnić zaistnienie szeregu faktów, od których uzależniony jest wynik postępowania odwoławczego, tj. ponowne ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak wskazano wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania podatkowego jest nie tylko rażącym naruszeniem prawa, lecz również przestępstwem określonym w art. 231 k.k. Wnioskodawca wskazał, że w kwestionowanej decyzji SKO w Krakowie działania swoje ograniczyło do kontroli ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, tj. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, tymczasem zgodnie z ustawowym obowiązkiem - rolą organu odwoławczego było przeprowadzenie całkowicie autonomicznie i niezależnie postępowania dowodowego. Zdaniem Wnioskodawcy skutkiem uchybień, szczegółowo przedstawionych we wniosku o wznowienie postępowania, jest błędne ustalenie, że nieruchomość przy ul. [...] w K. ma charakter nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w zabudowie wielorodzinnej. Ustalenie stanu faktycznego nieruchomości odnośnie do liczby mieszkańców i charakteru nieruchomości ww - nieuzasadnione. Ponadto we wniosku podniesiono, że w toku postępowania odwoławczego nie zawiadomiono również stron postępowania o zakończeniu postępowania podatkowego i możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 165 § 3a i art. 200 § 1 o.p.).
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2024r., nr SKO.OŚ/4170/260/2024, SKO w Krakowie wznowiło na wniosek ww. wnioskodawcy postępowanie zakończone ostateczną decyzją SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023, zawiadamiając o tym strony postępowania. Kolegium powiadomiło również strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie, wyznaczając w tym celu 7-dniowy termin. W zakreślonym terminie strony nie skorzystały z powyższego uprawnienia.
W dniu 30 sierpnia 2024r. SKO w Krakowie wydało decyzję o nr SKO.Oś/4170/220/2024, którą odmówiło uchylenia ww. decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, ale jedynie zbadanie, czy zaistniały okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania uzasadniające zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania i dopiero zaistnienie takiej przesłanki z art. 240 § 1 k.p.a. powoduje, że dopuszczalne jest rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
W ocenie SKO w Krakowie, w przedmiotowej sprawie strona nie wskazała w złożonym wniosku o wznowienie postępowania na wydanie orzeczenia sądu karnego, stwierdzającego popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji wymiarowej. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury przestępstwo, o którym mowa w art. 240 § 1 pkt 2 o.p., musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym nie zaś wynikać z przekonania strony, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji możliwość zastosowania art. 240 § 1 punkt 2 o.p. jest wyłączona. Samo więc przeświadczenie ww. wnioskodawcy, że przy wydawaniu decyzji wymiarowej przez organ odwoławczy nastąpiło popełnienie przestępstwa z art. 231 k.k. nie może stanowić o ziszczeniu się przesłanki wznowieniowej. Przekonanie strony, co do faktu popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji nie jest wystarczającą przesłanką w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 3 o.p. do wznowienia postępowania.
Dalej SKO w swojej decyzji wskazało, że wnioskodawca wskazał też na zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., tj. wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zostały ujawnione nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji wymiarowej, nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji, które miałyby istotne znaczenie dla tej sprawy. Nawiązując w tym miejscu do poglądu orzecznictwa (tak wyrok WSA w Gdańsku z 7 maja 2024r., sygn. akt I SA/Gd 54/24) wskazano, że nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż naruszałoby zasadę trwałości decyzji (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2701/13). W kontekście art. 240 § 1 pkt 5 o.p. okoliczności lub dowody, na które powołuje się strona, muszą być "nowe" w ogólności, a więc muszą być nowe też dla strony, muszą przecież dopiero później "wyjść na jaw", a nadto nie mogły być znane organowi w dniu wydania decyzji. Skoro dowody lub okoliczności muszą być nowe, to nie mogą być jednocześnie stare, dawne, znane stronie, ale np. przez nią zapomniane, zbagatelizowane, pominięte. Nowość dowodów lub okoliczności faktycznych musi być więc wynikiem niewiedzy strony i niewiedzy organu, a nie tylko wynikiem niewiedzy organu.
W tym kontekście, Kolegium stwierdziło, że na kwestię niewyjaśnienia przez Prezydenta Miasta Krakowa okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej przez M. P. w mieszkaniu nr [...] i kilku piwnicach, J. O. wskazywał już w odwołaniu od decyzji wymiarowej Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r., nr [...]. Tym samym nie jest to nowa okoliczność, nieznana organowi podatkowemu, który wydał decyzję.
Także przedłożone przez stronę dowody – faktury i wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej M. P. nie stanowią o zaistnieniu przesłanki z art, 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż nie ujawniają nowej okoliczności faktycznej, lecz zmierzają do podważenia dokonanej przez organ odwoławczy oceny stanu faktycznego. W świetle orzecznictwa odmienna (nawet błędna) ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Zatem nawet odmienna ocena okoliczności, które istniały i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 7 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 54/24).
SKO w Krakowie wyjaśniło, że rolą postępowania wznowieniowego nie jest dokonanie kolejnej, całościowej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego. Taka kontrola może mieć miejsce tylko i wyłącznie w ramach zwykłego postępowania instancyjnego, tj. w wyniku badania odwołania, a potem skargi. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w ww. przepisach. Przedmiotem tego postępowania nie jest zatem sprawa w znaczeniu materialnoprawnym będąca przedmiotem postępowania zwykłego, ale istotna wadliwość skutkująca wznowieniem postępowania. Oznacza to, że organ właściwy do wznowienia postępowania nie ma kompetencji do ponownego prowadzenia postępowania wymiarowego, niejako w zastępstwie właściwego organu pierwszej bądź drugiej instancji (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2792/20).
Kolegium dalej wskazało, że w rozpatrywanej sprawie przedstawiona przez ww. wnioskodawcę argumentacja dotycząca zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania nie mogła zatem odnieść skutku, gdyż w pełni zmierzała do merytorycznego rozpoznania sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym.
Także wskazywana przez ww. okoliczność błędnego ustalenia przez Prezydenta Miasta Krakowa liczby mieszkańców zamieszkujących w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w K. i śmierci jednej z lokatorek tego mieszkania, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p., bowiem po pierwsze - strona nie przedłożyła na tę okoliczność żadnych dowodów, które podważałyby dokonane przez Kolegium w decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r. rozstrzygnięcie o wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami za okres objęty tym postępowaniem, tj. od 1 lipca 2022r. do nadal. Po drugie - w toku postępowania wymiarowego ww. wnioskodawca pismem z dnia 2 stycznia 2023r. wskazywał na bezprzedmiotowość postępowania wymiarowego, uważając, że nie zaszła konieczność składania nowej deklaracji z datą obowiązywania od 1 lipca 2022r., ponieważ nie uległy zmianie dane będące podstawą do ustalenia wysokości należnej opłaty oraz nie wynika to bezpośrednio z przepisów prawa. Wobec powyższego jako podstawę ustalenia danych do decyzji, organ I instancji, a następnie Kolegium przyjęły dane:
- z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w zabudowie wielorodzinnej, złożonej przez J. O. w dniu 15 stycznia 2016r., z datą obowiązywania od 1 stycznia 2016r. (gospodarstwo dwuosobowe dla lokalu nr [...]),
z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w zabudowie wielorodzinnej, złożonej przez B. G. w dniu 10 października 2022r., z datą obowiązywania od 1 lipca 2022r. (cztery osoby zamieszkałe w lokalu nr [...]),
z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w zabudowie wielorodzinnej, złożonych przez G. G. oraz M. P. w dniu 25 listopada 2022r., z datą obowiązywania od 1 lipca 2022r. (cztery osoby zamieszkałe w lokalu nr [...] i [...]).
Podkreślono dalej, że wznowienia postępowania nie uzasadnia samo kwestionowanie prawidłowości postępowania dowodowego i trafności oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która może odbywać się w toku postępowania wymiarowego. Postępowanie wznowieniowe nie jest postępowaniem o charakterze merytorycznym, zmierzającym do ponownego ustalenia okoliczności sprawy i nie ma w nim miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym.
W ocenie Kolegium, w kontrolowanej sprawie strona zmierza w istocie do przeprowadzenia postępowania odwoławczego, dąży do merytorycznej kontroli ostatecznej decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.Oś/4170/95/2023 i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r., nr [...]. Jest to jednak niemożliwe w toku postępowania wznowieniowego i byłoby naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 2 i pkt 5 o.p.
W dniu 26 września 2024r. na powyższą decyzję z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie złożył J. O., wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie decyzji zgodnie z żądaniem wniosku o wznowienie postępowania z dnia 5 czerwca 2024r.
W uzasadnieniu odwołania ww. wskazał, że: "Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2024r. wydana została bez podstawy prawnej i faktycznej i z rażącym naruszeniem przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Postępowanie prowadzone było nieudolnie i przewlekle. Jednorazowe wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania podatkowego może być potraktowane jako rażące naruszenie prawa i wypadek przy pracy. Powtarzająca się seria takich wypadków wskazuje już na świadome działania i nie jest tylko rażącym naruszeniem prawa, jest przestępstwem. Przywołane w uzasadnieniu decyzji przepisy i orzeczenia interpretowane są w sposób wybiórczy i niezgodnie z ich treścią. Postępowanie odwoławcze w wykonaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest fikcją".
Odwołujący wskazał dalej, że Prezydent Miasta Krakowa wszczął z urzędu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022r. postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należnymi od współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w K. na podstawie art. 6o i art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z uchwałami Rady Miasta Krakowa z dnia 11 maja 2022r., nr LXXXIV/2395/22 i z dnia 27 kwietnia 2022r., nr LXXX 111/2354/22. Na wezwanie do złożenia deklaracji współwłaściciele nieruchomości G. G. i M. P. oraz B. G. złożyli częściowe wyjaśnienia, zaś współwłaściciel J. O. wyjaśnił, że żądanie złożenia nowej deklaracji jest nieuzasadnione i nie zachodzi też konieczność złożenia nowej deklaracji bowiem nie nastąpiła zmiana danych faktycznych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty (pisma z dnia 26 września 2022r. i 12 października 2022r.). Postępowanie zostało zakończone postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022r., a decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Prezydent Miasta Krakowa wydał w dniu 23 stycznia 2023r. Zdaniem odwołującego, postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa, wymienione wyżej pisma i uzasadnienie decyzji z dnia 23 stycznia 2023r. dowodzą, że zarówno okoliczność śmierci mieszkanki mieszkania nr [...], jak i prowadzenie przez M. P. działalności gospodarczej nie były znane zarówno organowi podatkowemu, jak i pozostałym współwłaścicielom nieruchomości.
Odwołujący wskazał dalej, że: "M. P. w swoim oświadczeniu zataił fakt prowadzenia działalności gospodarczej i wytwarzania odpadów komunalnych przy remoncie w piwnicach kamienicy. Mieszkańcy nie mają obowiązku i nie informują właścicieli nieruchomości o zmianie liczby osób zamieszkujących mieszkanie. W niniejszej sprawie art. 6m pkt 1c nie ma zastosowania bowiem dotyczy tylko wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 30 sierpnia 2024r. nie przedstawiło żadnego dowodu z którego wynikałoby, że wnioskodawca w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa wiedział o śmierci mieszkanki mieszkania nr [...] i prowadzeniu działalności gospodarczej oraz wytwarzaniu odpadów komunalnych przez M. P.".
Zdaniem odwołującego: "Z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r. wynika, że organ podatkowy o faktach powyższych nie wiedział. Zatem fakty powołane na uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania są faktami nowymi nieznanymi organowi podatkowemu. Nieznanymi również wnioskodawcy. Wyszły na jaw po doręczeniu decyzji. Zarzut Samorządowego Kolegium Odwoławczego powołania działalności gospodarczej i remontów prowadzonych przez M. P. w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nie dowodzi wiedzy o tych faktach przed wydaniem decyzji z dnia 23 stycznia 2023r.".
Odwołujący twierdzi, że: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia 11 kwietnia 2023 r. (nr SKO.Oś/4170/95/2023) bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, wyłącznie na podstawie materiału zgromadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działania swoje ograniczyło do "kontroli ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji", czego potwierdzeniem jest treść uzasadnienia decyzji, gdzie czytamy, iż: "Stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji oparte jest na poprawnie zgromadzonym i przeanalizowanym materiale dowodowym (zgodnie z art. 122 i 187 o.p., oraz jest wystarczające i logiczne. Zaskarżona decyzja spełnia też wymogi z art. 210 § 4 o.p., tj. zawiera szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od 01.01.2019r. do 31.05.2019r. w wysokości po 99,00 zł miesięcznie. Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest kompletny i tym samym wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy" (strona 3, wiersze 3 do 11). Oraz: "Mając na uwadze ustalenia organu I instancji poczynione w toku postępowania, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, stwierdzić należy ... (strona 4 wiersz 9 i 10 od dołu). Zatem prowadzenie działalności gospodarczej, remont i wytwarzanie odpadów i śmierć mieszkanki w dniu 20 lipca 2021r. nadal była organom podatkowym obu instancji w dniu wydania decyzji i wnioskodawcy nieznana".
Ponadto odwołujący zwrócił uwagę na treść art. 127 o.p. i wskazał, że: "Postępowanie odwoławcze polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej (podatkowej), która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Istotą administracyjnego toku instancji jest więc dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, nie zaś jedynie kontrola zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (...)".
Odwołujący napisał dalej: "Interesujące są wydane w sprawach pomiędzy tymi samymi stronami i dotyczące tego samego problemu, tj. ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości przy ul. [...] w K. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 12 lipca 2017r. sygn. akt I SA/Kr 84/17, z dnia 27 kwietnia 2017r. sygn. akt I SA/Kr 1422/16, z dnia 18 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/Kr 775/19, z dnia 18 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/Kr 776/19. W wyroku z dnia 18 czerwca 2020r. (sygn. akt I SA/Kr 775/19) Sąd Administracyjny stwierdził: "(decyzja) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 127 i art. 210 1 pkt 6 i 4 o.p. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy (...). Organ odwoławczy w rzeczywistości przytoczył bezrefleksyjnie ustalenia organu I instancji, nie odnosząc się nawet do powodów, dla których uznał, że właściwa dla nieruchomości przy ul. [...] w K. jest deklaracja "DM" a nie "DW", co w istocie zaprzeczyło zasadzie dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej". Jak widać problem dwuinstancyjności postępowania podatkowego i charakteru nieruchomości nie jest nowy. Zmieniły się tylko nieistotne szczegóły. W tej sytuacji całkowicie bezzasadny jest zarzut jakoby wnioskodawca domagał się "ponownego rozpoznania sprawy we wszystkich jej aspektach". Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło żadnego postępowania dowodowego w wyniku odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023 r. ([...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się w postępowaniu odwoławczym do bezkrytycznego powołania się na ustalenia, jak się okazało błędne, Prezydenta Miasta Krakowa odnośnie liczby mieszkańców i charakteru nieruchomości.
Zdaniem odwołującego, Prezydent Miasta Krakowa, a za nim również SKO nie ustaliło prawdziwej liczby mieszkańców i nie ustaliło prawdziwego charakteru nieruchomości, a właśnie te informacje były istotne dla ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W ocenie odwołującego, podane we wniosku z dnia 5 czerwca 2024r. okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania (tj. śmierć mieszkanki i prowadzenie działalności gospodarczej) były: nowe, istotne dla sprawy, nie były znane organowi, który wydał decyzję i istniały w dniu wydania decyzji. Zatem zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania. Dalej stwierdził, że: "We wniosku z dnia 5 czerwca 2024 r. o wznowienie postępowania dowiodłem, że błędnie została ustalona przez Prezydenta Miasta Krakowa i Samorządowe Kolegium Odwoławcze liczba mieszkańców nieruchomości i błędnie został określony charakter nieruchomości. W tej sytuacji obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego było te nowe okoliczności (i tylko te) poddać weryfikacji w postępowaniu dowodowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania dowodowego nie przeprowadziło i nie zawiadomiło również uczestników postępowania o zakończeniu postępowania i nie wyznaczyło terminu do zapoznania się z wynikami postępowania czym naruszony został obowiązek wynikający z art. 123 i Ordynacji podatkowej. Liczbę mieszkańców mieszkania nr [...], a właściwie fakt śmierci mieszkanki H. C. potwierdzą ewidencje prowadzone przez organy podległe organowi podatkowemu Prezydentowi Miasta Krakowa: Referat Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa, Urząd Stanu Cywilnego, a także Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Fakt prowadzenia na terenie nieruchomości działalności gospodarczej i wytwarzania odpadów komunalnych wykazałem przedstawiając wydruk z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej dotyczący daty rozpoczęcia działalności i miejsca prowadzenia [...] M. P.. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 §1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 229 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może przeprowadzić (...) dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało w tej sytuacji do wyboru zwrócić się do wymienionych wyżej jednostek komunalnych o potwierdzenie zgonu mieszkanki H. C., albo zlecić Prezydentowi Miasta Krakowa to zadanie. Przeprowadzenie powyższego dowodu przez wnioskodawcę nie jest możliwe ze względu na ograniczeniu dostępu do danych wrażliwych na podstawie ustawy z dnia 10 maja 2018r. o ochronie danych osobowych (RODO). Informacje o zmarłych udostępniane są tylko osobom spokrewnionym. Ograniczenia ustawowe nie dotyczą jednak Prezydenta Miasta Krakowa, który "z urzędu" ma do nich dostęp i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które może ten obowiązek na Prezydenta Miasta Krakowa nałożyć".
W związku z powyższym, odwołujący uznał, że jego odwołanie jest w pełni uzasadnione i konieczne.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, SKO w Krakowie wydało decyzję z dnia 4 listopada 2024r., o której mowa na wstępie. Po ponownej analizie materiału dowodowego stwierdzono, że zaskarżona decyzja SKO w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2024r. jest prawidłowa, co skutkuje utrzymaniem jej w mocy. Ponadto, zdaniem Kolegium, w odwołaniu nie zostały wskazane żadne nowe okoliczności ani nowe dowody, które nie byłyby podnoszone wcześniej zwłaszcza we wniosku o wznowienie postępowania, a które miałyby wpływ na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W związku z tym odwołanie, jak również sformułowane w nim zarzuty są całkowicie bezzasadne.
W ocenie SKO, odwołanie w niniejszej sprawie ma charakter polemiczny i wynika z krytycznej oceny działalności Kolegium w zakresie przeprowadzonego postępowania odwoławczego w związku jego odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r.
Zdaniem Kolegium, w zaskarżonej decyzji słusznie wywiódł poprzednio orzekający skład SKO w Krakowie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 2 i pkt 5 o.p., co musiało skutkować odmową uchylenia decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. Argumentacja prawna uwzględniające stanowisko judykatury, a odnosząca się do braku zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 240§ 1 pkt. 2 i 5 o.p. szczegółowo przedstawiona w zaskarżonej decyzji jest wystarczająca i ponowne jej przywoływanie w niniejszej decyzji jest zbyteczne.
Kolegium podkreśliło, że ustawodawca enumeratywnie określił przesłanki, które mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania i nie została w nich wymieniona przesłanka korygowania błędów popełnionych przez organ podatkowy przy ustalaniu okoliczności faktycznych, czy też uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia określonych okoliczności, które z uwagi na zaniechanie organu podatkowego nie zostały ustalone. Przesłanki wznowienia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Subiektywne przekonanie odwołującego, że postępowania odwoławcze było wadliwe nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji. Nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że postępowanie odwoławcze (w tym postępowanie dowodowe) przeprowadzone przez SKO w Krakowie, a zakończone wydaniem decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023 było w jakimś stopniu wadliwe, to tej "wadliwości" i tak nie można naprawić w postępowaniu wznowieniowym. Naruszenie w postępowaniu "zwyczajnym" przez organ podatkowy art. 187§ 1 o.p., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowaniu w oparciu o przesłanki podane w art. 240§ 1 pkt. 5 o.p. i następnie wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Organ zauważył, że J. O. w decyzji z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023 został prawidłowo pouczony o terminie i trybie zaskarżenia jej do WSA w Krakowie. Co prawda, ww. wniósł skargę w terminie, to jednak wykazując pasywność procesową skutecznie uniemożliwił WSA w Krakowie kontrolę legalności merytorycznej decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023. W aktach sprawy znajduje się prawomocne postanowienie WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2023r., sygn. akt I SA/Kr 528/23 o odrzuceniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że ww., pomimo wezwania Sądu, które uznane zostało za skutecznie doręczone, nie uiścił wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł oraz nie złożył 6 odpisów skargi. W związku z powyższym, decyzja SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023 stała się prawomocna.
Postępowanie nadzwyczajne, jakim jest wznowienie postępowania nie może zastępować badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej w drodze skargi do sądu administracyjnego, ani na wcześniejszym etapie kontroli instancyjnej.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 o.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zasada trwałości ostatecznej decyzji podatkowej służy nie tylko ochronie praw nabytych, lecz także - i przede wszystkim - ochronie ogólnego porządku prawnego. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej wprowadza więc odstępstwo od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 128 o.p.
W treści złożonego odwołania - pomimo szczegółowych wyjaśnień zawartych w uprzednio wydanej przez Kolegium decyzji – odwołujący podtrzymał argumentację, że zachodzą podstawy do uchylenia decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.Oś/4170/95/2023 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r., nr [...], ze względu na wadliwość przeprowadzonego postępowania odwoławczego.
Zdaniem Kolegium, argumentacja odwołującego dotycząca wadliwości postępowania odwoławczego prowadzonego przez Kolegium, a zakończonego wydaniem decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r., zawarta zarówno we wniosku z dnia 5 czerwca 2024r., jak i w odwołaniu z dnia 26 września 2024r. nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia powyższej decyzji w trybie wznowienia postępowania.
W zaskarżonej decyzji słusznie wywiódł poprzednio orzekający skład SKO, że J. O. nie wskazał w złożonym wniosku o wznowienie postępowania na wydanie prawomocnego orzeczenia sądu karnego stwierdzającego popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji wymiarowej. Również w odwołaniu nie wskazał takiego orzeczenia. Dlatego też, zastosowanie art. 240 § 1 pkt. 2 o.p. jest wyłączone. W tej sytuacji, polemika z odwołującym i jego subiektywnym przekonaniem, co do faktu popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.Oś/4170/95/2023 jest całkowicie zbyteczna.
Zdaniem Kolegium, informacje zawarte w odwołaniu również nie podważają prawidłowości stanowiska zawartego w decyzji z dnia 30 sierpnia 2024r., że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 5 o.p. Prawidłowo dokonano też wykładni tego przepisu i subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod ww. przepis.
Wskazano, że okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej przez M. P. w mieszkaniu nr [...] i kilku piwnicach zostały wskazane w toku zwykłego postępowania podatkowego dotyczącego określenia wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. za okres od 1 lipca 2022 r. i nadal. Tym samym nie jest to nowa okoliczność, nieznana organowi podatkowemu, który wydał decyzję w tej sprawie. Kolegium zauważyło, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2024r., sygn. akt III FSK 760/24: "Wyrażenie ustawowe "wyjdą na jaw" użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Tym samym nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował". Przesłanki wznowienia postępowania nie stanowi zatem okoliczność (dowód), z którą organ podatkowy mógł się zapoznać, ale tego nie uczynił, pominął ją lub zbagatelizował.
Zdaniem Kolegium, trafnie również wskazano w zaskarżonej decyzji, że: "przedłożone przez stronę dowody - faktury i wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej M. P. nie stanowią o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., gdyż nie ujawniają nowej okoliczności faktycznej, lecz zmierzają do podważenia dokonanej przez organ odwoławczy oceny stanu faktycznego". Polemiczne argumenty zawarte w odwołaniu nie podważają powyższego wniosku, który Kolegium w pełni podziela. Przemawia za tym również stanowisko NSA zawarte w przywołanych w zaskarżonej decyzji wyrokach z dnia 24 lipca 2018r., I FSK 1949/16 oraz I FSK 1746/16, że: "także odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest bowiem tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego".
W ocenie Kolegium, argumentacja przedstawiona w odwołaniu, w dalszym ciągu zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie wznowieniowe nie jest jednak kontynuacją postępowania zwykłego i dlatego odwołanie nie mogło przynieść spodziewanego rezultatu.
Ponadto Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że wskazywana przez odwołującego okoliczność błędnego ustalenia przez Prezydenta Miasta Krakowa liczby mieszkańców zamieszkujących w mieszkaniu nr [...] (w odwołaniu wskazano niekonsekwentnie na nr [...] i [...]) przy ul. [...] w K. i śmierci jednej z lokatorek tego mieszkania, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Nadto ww. do odwołania nie dołączył żadnych dowodów, które podważałyby dokonane przez SKO w Krakowie w decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r. rozstrzygnięcie o wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami za okres objęty tym postępowaniem, tj. od 1 lipca 2022 r. do nadal (za 10 osób). Ponadto, ww. ani żadna inna osoba nie złożyli nowej deklaracji z której wynikałoby, że liczba mieszkańców budynku przy ul. [...] w K. zmniejszyła się do 9 osób. W związku z tym, brak jest dowodów, że zmianie uległy dane będące podstawą do ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na ww. nieruchomości (za 10 osób).
W związku z powyższym, Kolegium po ponownym zweryfikowaniu akt sprawy podzieliło pogląd, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. i utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że utrwaloną i wieloletnią tradycją SKO w Krakowie jest wydawanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Potwierdzają to wyroki WSA w Krakowie, które skarżący szczegółowo powołał w treści skargi. Również decyzja SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. wydana została bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. W efekcie Kolegium rezygnując z postępowania dowodowego nie ustaliło, jaka jest liczba mieszkańców kamienicy przy ul. [...] w K. (również w mieszkaniu [...]) i nie ustaliło, jaki jest charakter nieruchomości (deklaracja "DM" czy "DW", tj. nie ustaliło czy są części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Zdaniem skarżącego, Kolegium powieliło ustalenia organu I instancji i obszernie zacytowało fragmenty decyzji Prezydenta. W skardze przytoczono te fragmenty. W ocenie skarżącego, wszystkie te ustalenia, na które powołuje się Kolegium, to ustalenia Prezydenta, żadne nie są ustaleniami Kolegium. SKO nie przeprowadziło żadnego postępowania dowodowego, czym w sposób rażący naruszyło przepisy art. 127 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Wymienione decyzje są dowodem, że ani organy podatkowe, ani skarżący nie wiedzieli o zmienionej liczbie mieszkańców nieruchomości i fakcie powstawania odpadów komunalnych w tej części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy. Dowodu przeciwnego brak. W ocenie skarżącego, w sprawie spornym jest, czy podane przez niego okoliczności faktyczne lub dowody uzasadniające wniosek o wznowienie postępowania "wyszły na jaw", tj. istniały lub były znane skarżącemu i organowi w dniu wydania decyzji w sprawie wysokości opłaty przez Prezydenta. Odnośnie liczby osób zamieszkujących nieruchomość, skarżący zaznaczył, że tylko deklaracja wnioskodawcy określała liczbę mieszkańców w całej nieruchomości, pozostałe deklaracje tylko we wskazanych w nich mieszkaniach. Żadna deklaracja nie informowała o odpadach komunalnych wytwarzanych w niezamieszkałych częściach nieruchomości. Również M. P. w swojej deklaracji przemilczał prowadzoną działalność gospodarczą i remonty w piwnicach. Ponieważ Kolegium w decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r. uznało, że decyzja Prezydenta jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, to zdaniem skarżącego nie ma dowodu na potwierdzenie zarzutu, że skarżący i Prezydent Miasta Krakowa wiedzieli o śmierci jednej z mieszkanek w dniu 20 lipca 2021r., a więc również w dacie wydania decyzji z 23 stycznia 2023r. i powstawaniu odpadów komunalnych w wyniku prowadzonych robót budowlanych w marcu i kwietniu 2021r. Zaskarżona decyzja jest merytorycznie bezwartościowa, na 13 stronach maszynopisu pełnego cytatów, powtórzeń i błędnego wyjaśniania przepisów nie wymagających wyjaśniania – Kolegium nie przedstawiło żadnego dowodu na potwierdzenie głównego i jedynego zarzutu, jakoby okoliczności wskazane przez skarżącego na uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania były znane skarżącemu i Prezydentowi Miasta Krakowa przed wydaniem decyzji z dnia 23 stycznia 2023r., a więc, że okoliczności te nie były nowe zarówno dla skarżącego, jak i dla organu. Ponadto decyzja Kolegium z dnia 4 listopada 2024r. nie spełnia wymogów art. 210 § 4 o.p. Błędne jest również powoływanie Kolegium na orzecznictwo sądów administracyjnych. Błędna jest również interpretacja podanych we wniosku o wznowienie postępowania przepisów. Sam fakt prowadzenia na terenie nieruchomości działalności gospodarczej nie wpływa na wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero powstawanie przy okazji tej działalności odpadów komunalnych wymaga zaopatrzenia nieruchomości w odpowiednią do ilości i rodzaju odpadów liczbę pojemników do ich gromadzenia, co jest warunkiem gospodarki odpadami, a to z kolei wpływa na wysokość opłaty. Bez odpadów i bez pojemników nie ma gospodarki
odpadami i nie ma podstawy do ustalania i pobierania opłaty za tę usługę. Postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wszczęte zostało przez Prezydenta Miasta Krakowa "z urzędu". W zebranym przez organ podatkowy materiale dowodowym i w samej decyzji z dnia 23 stycznia 2023r. brak jest jakiejkolwiek informacji o powstawaniu odpadów komunalnych na częściach nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Zatem powołanie tej okoliczności i dowodu na jej potwierdzenie we wniosku o wznowienie postępowania jest okolicznością nową, istniejącą w dniu wydania decyzji, lecz nieznaną zarówno Prezydentowi, jak i wnioskodawcy przed wydaniem decyzji z 23 stycznia 2023r. Dowodu przeciwnego brak. Również śmierć mieszkanki nieruchomości nie została ujawniona zarówno w materiale dowodowym, jak i w samej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o wysokości opłaty. Zatem i ta okoliczność
i dowód ją potwierdzający nie były znane zarówno organowi podatkowemu, jak i skarżącemu. Ponieważ wysokość opłaty uzależniona jest również od liczby mieszkańców nieruchomości, to zmiana liczby mieszkańców wpływa bezpośrednio na wysokość opłaty. Wnioskodawca nie jest zobowiązany żadnym przepisem do przedstawienia dowodu śmierci mieszkanki, wystarczy by ten fakt ujawnił. Obowiązkiem organów podatkowych było fakt ten ustalić przed wydaniem decyzji wymiarowej albo zweryfikować przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym (art. 127, 180, 187,188 i 192 o.p.). Wskazane przez wnioskodawcę dowody na śmierć mieszkanki były od chwili jej śmierci dostępne dla organów podatkowych w ewidencjach: Referatu Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa, Urzędzie Stanu Cywilnego, a także w Zarządzie Cmentarzy Komunalnych, lecz niedostępne skarżącemu ze względu na ograniczenia informacji o danych osobowych (RODO). Do wznowienia postępowania wystarczy ujawnienie okoliczności faktycznej lub dowodu mających znaczenie dla sprawy istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych stronie i organowi który wydał decyzję. Skarżący ujawnił tylko dwa takie przypadki: inna niż ustalona przez Prezydenta Miasta Krakowa liczba mieszkańców nieruchomości i fakt powstawaniu odpadów komunalnych w wyniku prowadzonych robot budowlanych w marcu i kwietniu 2021r. Nie można tez pominąć faktu wydania przez Kolegium decyzji z dnia 11 kwietnia 2023r. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jest jeszcze jeden argument za wznowieniem postępowania: decyzję z dnia 11 kwietnia 2023r. wydano bez zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W świetle powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2024r. w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 4 listopada 2024r., nr SKO.OŚ/4170/363/2024, którą utrzymano w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2024r., nr SKO.Oś/4170/220/2024 o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023 utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 stycznia 2023r., nr [...] określającej J. O. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], obj. KW nr [...], dla współwłaścicieli nieruchomości: J. O. , B. G., M. O., M.1 O., K. O., G. G., M. P., za okres od 1 lipca 2022r. i nadal, po 270,00 zł za każdy miesiąc.
W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 5 czerwca 2024r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. nr SKO.Oś/4170/95/2023. Wniosek został oparty na art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 240 § 1 pkt 2 o.p.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 12 lipca 2024r., nr SKO.OŚ/4170/260/2024, SKO w Krakowie wznowiło na wniosek skarżącego postępowanie zakończone ostateczną decyzją SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r., nr SKO.OŚ/4170/95/2023, jednak po ponownym zweryfikowaniu akt sprawy uznało, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji SKO w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023r. i utrzymało tę decyzję w mocy.
W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych sprawy – rozpocząć należy od wskazania, że wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postępowanie wznowieniowe nie służy zatem ponownej analizie sprawy w pełnym zakresie, w szczególności co do poszczególnych etapów gromadzenia materiału dowodowego, bowiem postępowanie to nie jest kontynuacją postępowania zwykłego, nie służy też pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Jakkolwiek, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w następstwie wznowienia postępowania może dojść do uchylenia decyzji ostatecznej, to musi być to efektem stwierdzenia istnienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 1-12 o.p., a nie prowadzenia postępowania polegającego na dokonywaniu ustaleń faktycznych i gromadzeniu materiału dowodowego w pełnym spektrum sprawy, charakterystycznym dla postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24.09.2025r., I SA/Gl 1282/24).
Dodać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej. Jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 o.p. Granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.
Na potrzeby badanej sprawy wskazać należy, że z treści art. 240 § 1 pkt 2 o.p. wynika, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.
Natomiast zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Na gruncie kontrolowanej sprawy - w oparciu o ww. przepisy, tj. art. 240 § 1 pkt 2 i pkt 5 o.p., skarżący pismem z dnia 5 czerwca 2024r. wnioskował o wznowienie postępowania podatkowego.
W kontekście przesłanki z art. 240 § 1 pkt 2 o.p. wskazać należy, że przestępstwo, o którym mowa w ww. przepisie powinno zostać stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym, skazującym (por. wyrok NSA z 12 lutego 2009r., II FSK 1593/07, wyrok NSA z 9 marca 2021r., II FSK 3165/18, wyrok WSA w Łodzi z 22 marca 2018r., I SA/Łd 88/18, wyrok WSA w Poznaniu z 29 stycznia 2014r., I SA/Po 641/13).
Oczywistość popełnienia przestępstwa zachodzi wtedy, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że przestępstwo w ogóle zostało popełnione, w jaki sposób i chociażby ogólnie przez kogo zostało popełnione (tak: wyrok WSA w Gliwicach z 24 listopada 2022r., III SA/Gl 750/22). Wykazanie prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanek wznowieniowych określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i 2 o.p., których istnienia nie potwierdzają orzeczenia właściwych sądów, wymagałoby w zasadzie wykazania oczywistości sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16 marca 2022r., I SA/Gd 1422/21).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w badanej sprawie skarżący nie wskazał w złożonym wniosku o wznowienie postępowania na wydanie orzeczenia sądu karnego, stwierdzającego popełnienie przestępstwa przy wydawaniu decyzji wymiarowej. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury przestępstwo, o którym mowa w cytowanym przepisie, musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym, nie zaś wynikać z przekonania strony, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji możliwość zastosowania art. 240 § 1 punkt 2 o.p. jest wyłączona. Samo więc przekonanie skarżącego, że przy wydawaniu decyzji wymiarowej przez organ odwoławczy nastąpiło popełnienie przestępstwa z art. 231 k.k. nie może stanowić o ziszczeniu się przesłanki wznowieniowej. Przekonanie strony, co do faktu popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji nie jest wystarczającą przesłanką w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 2 o.p. w związku z art. 240 § 3 o.p. do wznowienia postępowania.
W tym zakresie zarzuty skargi nie mogą zyskać aprobaty Sądu.
Rację należy jednak przyznać skarżącemu w kontekście okoliczności wynikających z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W kontekście powyższego wskazać należy, że ocena, czy w okolicznościach danej sprawy zachodzi podstawa wznowienia postępowania, wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. jest często sporna, rodzi liczne wątpliwości, stanowiąc przedmiot wątpliwości również sądów administracyjnych.
Tytułem przykładu, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 lipca 2025r. II FSK 1358/22 wyjaśniał, że w postępowaniu wznowieniowym nie każdy dowód może zostać uznany za przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotne jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Obowiązkiem organu podatkowego jest zatem ustalenie, czy zaistniała podstawa wznowienia w postaci nowych okoliczności faktycznych oraz czy ujawnił się nowy dowód w sprawie, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., i czy jest on na tyle istotny, że może to być uznane za podstawę do przystąpienia do merytorycznej weryfikacji decyzji ostatecznej. Jeśli przyczyną wznowienia postępowania jest nowa okoliczność lub dowód, to możliwość rozstrzygnięcia innego niż pierwotne dotyczy wyłącznie skutków podatkowych tych zdarzeń podatkowych, z którymi związane są nowe okoliczności lub dowody. Jeżeli zaś nowe okoliczności lub nowe dowody nie mają wpływu na ocenę skutków podatkowych innych zdarzeń podatkowych, nie są "istotne dla sprawy" i w tym zakresie nie stanowią podstawy wznowienia postępowania. (por. pkt 11 do art. 240 w J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, W. Gurba, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, WKP 2024). W związku z tym, każde rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, które uwzględniałoby odmienną ocenę okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i były znane organowi podatkowemu wydającemu tą decyzję, ale nieprawidłowo zostały według strony ocenione, wykraczałoby poza "wyłączne" skutki podatkowe, jakie wiązać trzeba z wyjściem na jaw nowych, istotnych dla sprawy dowodów. Decyzja, czy w konkretnych okolicznościach sprawy wystąpiły nowe okoliczności lub dowody, o których stanowi art. 240 § 1 pkt 5 o.p. ma charakter ocenny, niejednokrotnie wieloaspektowy i nieoczywisty. (por. wyrok WSA w Białymstoku z 3.09.2025r., I SA/Bk 232/25).
Analizując sprawę w kontekście przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie można pominąć okoliczności wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 13 października 2025r. uchwały o sygn. II FPS 3/25. Ww. uchwała została wydana na kanwie następującego pytania: "Czy na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała?".
Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale wskazał, że: "Na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną za przesłankę wznowienia postępowania na wniosek strony mogą być uznane nowe okoliczności lub nowe dowody, które były znane stronie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, ale strona ich nie powołała".
Dotychczas w sądownictwie administracyjnym w kontekście powyższej przesłanki wznowieniowej - można było dostrzec dwie rozbieżne linie orzecznicze.
W pierwszym przypadku przyjmowano, że strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym w trybie wnioskowym jedynie na takie okoliczności lub dowody, o których istnieniu nie wiedziała w trakcie toczącego się postępowania podatkowego prowadzonego w trybie zwykłym – dlatego nie mogła żądać ich uwzględnienia.
W drugim przyjmowano z kolei, że "nowe okoliczności" i "nowe dowody" muszą być nieznane organowi wydającemu decyzję. Nie jest istotne, czy wspomniane dowody były znane stronie postępowania. Zwolennicy tej wykładni podają, że treść przepisu wskazuje, iż nowe okoliczności lub nowe dowody mają doprowadzić do usunięcia stanu niewiedzy organu, a nie podatnika. Mają być one bowiem "nieznane organowi". Organy skarbowe argumentowały, że podatnik ma przez cały czas możliwość składania dowodów w toku postępowania podatkowego, aż do czasu zakończenia tego postępowania przez drugą instancję. Takie stanowisko zaprezentował przed NSA przedstawiciel Ministerstwa Finansów, zastępca Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów. Podobne stanowisko przedłożyła sądowi Prokuratura Krajowa. Za stanowiskiem odmiennym, przyjaznym podatnikom, opowiedział się Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, Krajowa Izba Doradców Podatkowych a także Fundacja Praw Podatnika, reprezentowana przez pełnomocników, doradców podatkowych. Broniąc praw podatników i optując za korzystnym dla nich rozstrzygnięciem, przedstawili oni argumentację, wskazując na konkretne przepisy nie tylko polskiego prawa podatkowego, ale także wynikającą z orzecznictwa TSUE.
Dodać należy, że w podstawach wznowienia postępowania podatkowego ustawodawca nie uzależnia możliwości skorzystania z tego trybu od postawy strony w toku pierwotnego postępowania. Zasada prawdy obiektywnej ma charakter bezwzględny i nie może zostać ograniczona jedynie z tego powodu, że strona nie powołała znanych jej dowodów lub okoliczności w trakcie prowadzonego postępowania. Przyjęta przez NSA wykładnia trafnie akcentuje gwarancyjną funkcję instytucji wznowienia postępowania podatkowego, która służy zapewnieniu zgodności decyzji administracyjnej z prawem.
Kluczowa okazała się zatem wykładnia językowa art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W przepisie znajduje się bowiem sformułowanie o okolicznościach lub dowodach, które są "nieznane organowi, który wydał decyzje". Istotny jest więc moment udostępnienia ich organowi. Okoliczności faktyczne, to nowe fakty dotyczące stanu faktycznego sprawy podatkowej. NSA zgodził się, że strona może powołać się na takie okoliczności lub dowody, ale ich nie powołała. Nowe dowody lub okoliczności mają więc doprowadzić do usunięcia niewiedzy organu podatkowego, a nie podatnika. Sformułowanie użyte w spornym przepisie "wyjść na jaw" oznacza, że ktoś daną okoliczność zna, ale nie jest ona powszechnie znana. Wyjście na jaw nowych okoliczności lub dowodów znanych podatnikowi może więc prowadzić do wznowienia postępowania. Należy przy tym mieć na uwadze, że organ z urzędu też może wznowić postępowanie. Gdyby nie mógł tego zrobić podatnik, powstałaby nieuzasadniona nierównowaga.
Mając na uwadze powyższe rozważania poczynione na gruncie przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego, wynikających z ustawy Ordynacja podatkowa oraz uwzględniając uchwałę NSA z dnia 13 października 2025r., sygn. II FPS 3/25 – Sąd doszedł do przekonania, że organy powinny rozpoznać sprawę w kontekście nowych okoliczności faktycznych, na które powołuje się skarżący.
Jedną z takich okoliczności jest kwestia błędnego ustalenia przez organy liczby mieszkańców zamieszkujących w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w K. i śmierci jednej z lokatorek tego mieszkania. Organy podnosiły, że strona nie przedłożyła na tę okoliczność żadnych dowodów. W tym zakresie zauważenia wymaga, że skarżący powołał się na nową okoliczność faktyczną, ujawnił ją, wskazał na nią, lecz nie musiał jej udowadniać, tym bardziej, że to organy z urzędu dysponują narzędziami, które umożliwiają im na dokonanie ustaleń w tym zakresie.
W kontekście powyższego rację ma skarżący twierdząc, że: "Wskazane przez wnioskodawcę dowody na śmierć mieszkanki były od chwili jej śmierci dostępne dla organów podatkowych w ewidencjach: Referatu Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta Krakowa, Urzędzie Stanu Cywilnego, a także w Zarządzie Cmentarzy Komunalnych, lecz niedostępne skarżącemu ze względu na ograniczenia informacji o danych osobowych (RODO)".
Organy powinny również ustosunkować się do okoliczności dotyczącej niewyjaśnienia prowadzenia działalności gospodarczej przez M. P. w mieszkaniu nr [...] i kilku piwnicach. W tym zakresie organy będą zobowiązane, aby ustosunkować się do przedłożonych przez skarżącego faktur i wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej M. P. W kontekście powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, które na stronie 12 zaskarżonej decyzji uznało, że: "Tym samym nie jest to nowa okoliczność, nieznana organowi podatkowemu, który wydał decyzję w tej sprawie".
Co więcej, wbrew twierdzeniom organu, zarówno faktura wystawiona dla G. G. na utylizację odpadów, jak i zapis w Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ujawnione zostały dopiero we wniosku skarżącego o wznowienie postępowania z dnia 5 czerwca 2024r., a nie we wcześniejszej fazie postępowania, jak zdaje się twierdzić Kolegium.
Organy odniosą się także do argumentacji skarżącego, który wskazywał, że tylko jego deklaracja określała liczbę mieszkańców w całej nieruchomości, natomiast pozostałe deklaracje tylko we wskazanych w nich mieszkaniach. Żadna deklaracja nie informowała o odpadach komunalnych wytwarzanych w niezamieszkałych częściach nieruchomości.
Ponadto, zgodzić należy się ze skarżącym, że samo uzasadnienie decyzji także nie spełnia wymogów z art. 210 § 1 i § 4 o.p., są one bowiem nieczytelne, a duża ilość przywoływanego orzecznictwa sądowego zaciera obraz istoty sprawy, ale paradoksalnie uwypukla brak konkretnej argumentacji w zakresie zarzutów i okoliczności, na które powoływał się skarżący w kontekście przesłanek wznowieniowych.
Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności w ponownym postępowaniu – organy uwzględnią przedstawioną w niniejszym wyroku argumentację prawną i przystąpią do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2025r., sygn. II FPS 3/25 oraz zasad postępowania podatkowego, wyrażonych w Ordynacji podatkowej, m.in. w zgodzie z wykładnią art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. oraz zasadą dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 127 o.p., a swoje rozstrzygnięcie uzasadnią w sposób odpowiadający dyspozycjom wynikającym z art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że organy, stwierdziwszy wystąpienie przesłanek wznowionych przystępują do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (art. 245 § 1 pkt 1 o.p. z zastrzeżeniem art. 245 § 1 pkt 3 o.p.). Orzekając w trybie art. 245 § 1 pkt 1 o.p. o wysokości zobowiązania podatkowego organ podatkowy powinien przyjąć perspektywę "świadomości prawnej" z daty orzekania, a nie z daty wydania decyzji wzruszanej.
Dlatego nowoujawnione, nieznane wcześniej okoliczności istniejące w dacie wydawania wzruszanej decyzji, powinien ocenić według aktualnego na moment ponownego rozstrzygania co do istoty, spojrzenia na wykładnię przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
W obliczu powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Krakowie z dnia 4 listopada 2024r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia 30 sierpnia 2024r. Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, na które to składał się wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI