I SA/Kr 95/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-04-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacje oświatowezwrot dotacjiorgan prowadzącyodpowiedzialnośćniepubliczne przedszkoleprawo oświatowefinansowanie zadań oświatowychpostępowanie administracyjnesąd administracyjnyKraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą zwrotu części dotacji oświatowej, potwierdzając, że decyzja powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę, nawet jeśli dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem przez poprzedniego.

Sprawa dotyczyła zwrotu części dotacji oświatowej w kwocie 60.888,45 zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez poprzedniego organa prowadzącego Niepubliczne Przedszkole. Skarżąca, będąca aktualnym organem prowadzącym, kwestionowała swoją odpowiedzialność za rozliczenie dotacji przyznanej i wydatkowanej przez poprzedników. Sąd administracyjny uznał, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego, zgodnie z publicznoprawnym charakterem przekazania obowiązków, niezależnie od umów cywilnoprawnych między poprzednim a obecnym organem.

Skarżąca I.G., aktualny organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Bochnia o zwrocie części dotacji oświatowej za rok 2019 w kwocie 60.888,45 zł. Dotacja ta została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem przez poprzednich organów prowadzących przedszkole (M.B. i U.S. oraz M.B.). Skarżąca argumentowała, że nie ponosi odpowiedzialności za rozliczenie dotacji przyznanej i wydatkowanej przez poprzedników, ponieważ nie dysponowała tymi środkami i nie zawarła umowy przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania publicznoprawne. Kwestionowała również prawidłowość skierowania decyzji administracyjnej do niej jako aktualnego organu prowadzącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę, zgodnie z publicznoprawnym charakterem przekazania uprawnień i obowiązków. Podkreślono, że ewentualne umowy cywilnoprawne między poprzednim a obecnym organem prowadzącym nie mogą modyfikować publicznoprawnych regulacji ustawowych ani wiązać organów administracji. Sąd stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, a skarżąca jako aktualny organ prowadzący była właściwą stroną postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę, niezależnie od umów cywilnoprawnych między poprzednim a obecnym organem.

Uzasadnienie

Publicznoprawny charakter przekazania uprawnień i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki determinuje skierowanie decyzji do aktualnego organu prowadzącego, którego status wynika z wpisu w ewidencji. Umowy cywilnoprawne między stronami nie mogą modyfikować regulacji ustawowych w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (34)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 179a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 26 § 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 251 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 251 § 3

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 251 § 4

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 251 § 5

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 252 § 3

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 252 § 4

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 252 § 5

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 252 § 6

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.p.o. art. 168 § 14

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 2 § 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.o.r. art. 4 § 3

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchwała Nr XL/380/17 Rady Miasta Bochnia z dnia 28 grudnia 2017r. art. 7 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę. Brak udokumentowania wydatków z dotacji stanowi podstawę do ich zwrotu. Umowy cywilnoprawne między poprzednim a obecnym organem prowadzącym nie modyfikują odpowiedzialności publicznoprawnej.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za rozliczenie dotacji wykorzystanej przez poprzednich organów prowadzących. Organ administracji miał obowiązek przeprowadzić wszystkie wnioskowane dowody, w tym przesłuchanie świadków. Decyzja powinna być skierowana do poprzednich organów prowadzących przedszkole.

Godne uwagi sformułowania

publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki Ewentualne umowy cywilnoprawne pomiędzy poprzednim, a nowym organem prowadzącym mogą mieć znaczenie tylko pomiędzy ich stronami. Ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 kwietnia 2018r. I SA/Sz 122/18). To, że argumentacja organu nie przekonała skarżącej jest wynikiem jej subiektywnego zapatrywania się na realia sprawy, a nie obiektywnych wad decyzji.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Inga Gołowska

sprawozdawca

Piotr Głowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności aktualnego organu prowadzącego placówkę za zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez poprzednika, a także kwestia dowodzenia wydatków z dotacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany organu prowadzącego placówkę oświatową i rozliczenia dotacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za środki publiczne w kontekście zmian organizacyjnych w placówkach oświatowych, co jest istotne dla organów prowadzących i samorządów.

Kto odpowiada za długi z dotacji? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności aktualnego organu prowadzącego przedszkole.

Dane finansowe

WPS: 60 888,45 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 95/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-06
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GZ 365/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 106 par. 2,art.179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 4 listopada 2021 r. nr SKO.E/4106/34/2021 w przedmiocie zwrotu części dotacji skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 kwietnia 2021r. Burmistrz Miasta Bochnia orzekł o zwrocie części dotacji pochodzącej z budżetu Miasta Bochnia za rok 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w kwocie 60.888,45 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Organ wskazał, że postępowanie prowadził w oparciu o ustalenia zawarte w protokole z dnia 22 września 2020r. sporządzonym z kontroli przeprowadzonej w dniach od 12 marca 2020r. do 10 września 2020r.
Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, iż Niepubliczne Przedszkole w B. przy ul. [...] było prowadzone od dnia 1 grudnia 2017r. do dnia 31 lipca 2019r. przez M. B. i U. S. pod nazwą "B.", natomiast od dnia 1 sierpnia 2019r. do dnia 31 marca 2020r. przez M. B. pod nazwą "S.", a od dnia 1 kwietnia 2020r. przez I. G. pod nazwą "B.1" w B. Decyzja została skierowana do I. G. jako prowadzącej przedszkole w dacie wydawania decyzji.
Przyczyną wszczęcia postępowania były wyniki kontroli okresowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta Bochnia w Niepublicznym Przedszkolu w B. przy ul. [...] w okresie od 12 marca 2020r. do 10 września 2020r. W decyzji wskazano, że w 2019r. Niepubliczne Przedszkole otrzymało w ramach dotacji z budżetu Miasta Bochnia środki finansowe w kwocie 113.581,71 zł.
W toku czynności kontrolnych pojawiły się wątpliwości, co do prawidłowego wydatkowania tych środków związane z brakiem udokumentowania faktu poniesienia przedstawionych do rozliczenia wydatków. Przedstawione w trakcie kontroli dowody (w postaci wyciągów bankowych) na okoliczność poniesienia wydatków rozliczonych z dotacji otrzymanej przez przedszkole w roku 2019 nie potwierdziły poniesienia wydatków na wynagrodzenie Zastępcy Dyrektora przedszkola za miesiące luty-maj 2019r., na wynagrodzenie Dyrektora przedszkola za miesiące sierpień-grudzień 2019r., na czynsz najmu lokalu za miesiące maj i październik 2019r. oraz na zajęcia z języka angielskiego w miesiącu maju 2019r. - na ogólną kwotę 60.888,45 zł. Nie przedłożono innych wiarygodnych dowodów poniesienia wyżej wymienionych wydatków.
Organ wskazał, że brak udokumentowania wydatku poniesionego z dotacji jest wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem skutkującym obowiązkiem zwrotu części dotacji do budżetu Gminy Miasta Bochnia wraz z odsetkami. Organ odwołał się przy tym do ustaleń opisanych w protokole z kontroli z dnia 22 września 2020r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 28 maja 2021r. znak: SKO.E/4106/19/2021 uchyliło w całości przedmiotową decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że uzasadnienie decyzji organu I instancji było skonstruowane w sposób uniemożliwiający organowi odwoławczemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Ponadto wskazano, że w samej treści decyzji administracyjnej organ określił jedynie kwotę dotacji przypisaną do zwrotu wskazując w ogólnikowy sposób, że organ prowadzący nie przedstawił potwierdzenia poniesienia wydatków na określone cele. Takie uzasadnienie organ odwoławczy ocenił jako daleko niewystarczające.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji decyzją z dnia 14 września 2021r. nr MZE: 3521-8/21 orzekł ponownie o określeniu należnej do zwrotu części dotacji pochodzącej z budżetu Miasta Bochnia za rok 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, w kwocie 60.888,45 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż adresatem zaskarżonej decyzji winien być podmiot aktualnie prowadzący placówkę oświatową, tj. I. G. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że osoba fizyczna będąca organem prowadzącym placówkę oświatową zobowiązana jest do właściwego udokumentowania faktu wydatkowania przyznanej dotacji oświatowej, a podstawową formą wykazania prawidłowości wydatkowania środków publicznych są dokumenty ten fakt potwierdzające. Stąd też, w ocenie organu I instancji zasadnie odmówiono przesłuchania wnioskowanych przez stronę osób w charakterze świadków.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji stwierdził, że wobec braku przedstawienia przez organ prowadzący przedszkole żądanych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków zakwestionowanych w czasie kontroli, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego szczegółowej analizie poddano jedyne dokumenty stanowiące materiał dowodowy w sprawie, a mianowicie protokół z kontroli z dnia 22 września 2020r. oraz wystąpienie pokontrolne z dnia 15 października 2020r., a także wyciągi bankowe dokumentujące historię rachunku bankowego przedszkola nr [...], prowadzonego przez [...] Bank S.A., z okresu styczeń - maj 2019r. oraz sierpień - grudzień 2019r.
Wyniki tej analizy potwierdziły nieprawidłowości wydatkowania środków publicznych otrzymanych w formie dotacji polegające na braku udokumentowania faktu poniesienia przedstawionych do rozliczenia wydatków.
Za nieudokumentowane, a co za tym idzie wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, uznano następujące wydatki wykazane w rozliczeniu dotacji: rachunek nr [...] z dnia 2 maja 2019r. czynsz za lokal za miesiąc maj 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 7.500,00 zł; faktura nr [...] z dnia 30 maja 2019r. za zajęcia z języka angielskiego - kwota rozliczona z dotacji 800,00 zł; wynagrodzenie Zastępcy Dyrektora Przedszkola za miesiąc luty 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 2.946,00 zł; wynagrodzenie Zastępcy Dyrektora Przedszkola za miesiąc marzec 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 4.500,00 zł; wynagrodzenie Zastępcy Dyrektora Przedszkola za miesiąc kwiecień 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 4.500,00 zł; wynagrodzenie Zastępcy Dyrektora Przedszkola za miesiąc maj 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 2.474,45 zł; rachunek nr [...] z dnia 4 października 2019r. czynsz za lokal za miesiąc październik 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 7.500,00 zł; wynagrodzenie Dyrektora Przedszkola za miesiąc sierpień 2019r - kwota rozliczona z dotacji 6.131,00 zł; wynagrodzenie Dyrektora Przedszkola za miesiąc wrzesień 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 3.404,00 zł; wynagrodzenie Dyrektora Przedszkola za miesiąc październik 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 4.333,00 zł; wynagrodzenie Dyrektora Przedszkola za miesiąc listopad 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 8.400,00 zł; wynagrodzenie Dyrektora Przedszkola za miesiąc grudzień 2019r. - kwota rozliczona z dotacji 8.400,00 zł.
Poddając analizie obowiązującą umowę najmu z dnia 28 sierpnia 2017r. zawartą pomiędzy T. S., a M. B. oraz U. S. ustalono, że przedmiotem wynajmu jest lokal o powierzchni o 285 m2, zajmujący pierwsze piętro budynku przy ul. [...] w B., w którym ma być prowadzona działalność przedszkola bądź żłobka. Z zapisów umowy wynikało, że najemca tytułem wynajmowanego lokalu zobowiązuje się uiszczać miesięczny czynsz najmu w wysokości 7500,00 zł. W okresie od 1 sierpnia 2019r. do 31 grudnia 2019 r., w związku ze zmianą organu prowadzącego, obowiązywała umowa najmu z dnia 1 lipca 2019r. zawarta pomiędzy T. S., a M. B. Z zapisów umowy wynikało, że najemca tytułem wynajmowanego lokalu zobowiązuje się uiszczać miesięczny czynsz najmu w wysokości 7.780,00 zł. Wydatki na wynajem lokalu wynikały zatem z zawartych umów najmu lokalu i dotyczyły pomieszczeń zajmowanych na działalność statutową przedszkola. Jednakże z powodu braku potwierdzenia w historii rachunku bankowego faktu dokonania wydatków z tytułu czynszu za miesiąc maj i październik 2019r. zakwestionować należało rozliczone w dotacji wydatki za najem lokalu w tych dwóch miesiącach w łącznej wysokości 15.000,00 zł.
Przeanalizowano także wydatki na zajęcia z języka angielskiego ujęte z ramach rozliczenia dotacji. Faktury za zajęcia języka angielskiego wystawione były na nabywcę: B. s.c. [...] B. ul. [...], NIP Nabywcy [...]. Brak potwierdzenia w historii rachunku bankowego zapłaty faktury nr [...] na kwotę 800,00 zł, spowodował iż kwota ta została zakwestionowana jako wydatek poniesiony z dotacji.
Powyższe wydatki, zdaniem organu I instancji, można uznać za wydatki bieżące przeznaczone na zadania określone w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, które mogą być finansowane z otrzymanej od Gminy dotacji, jednakże w związku z tym, że organ prowadzący nie udowodnił ich poniesienia, a w szczególności nie udostępnił żadnych dokumentów potwierdzających zapłatę zakwestionowanych wydatków - kwota dotacji w wysokości 60.888,45 zł jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem winna być zwrócona do budżetu miasta B.
W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji z dnia 14 września 2021r. skarżąca podniosła, że stroną zobowiązaną do zwrotu części dotacji za 2019r. powinny być M. B. i U. S., które prowadziły przedszkole w okresie od dnia 1 stycznia 2019r. do dnia 31 lipca 2019r., oraz M. B., prowadząca przedszkole w okresie od 1 sierpnia 2019r. do dnia 31 grudnia 2019r. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. art. 78 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę postępowania (sformułowanych w treści wniosku z dnia 16 lipca 2021r.), pomimo że ich przeprowadzenie miało istotne znaczenie dla dokładnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a więc sposobu wydatkowania pobranych w 2019r. dotacji przez M. B. i U. S.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w stosunku do skarżącej względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do organu I instancji w celu ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 4 listopada 2021r. znak: SKO.E/4106/34/2021 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium wyjaśniło, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.
W orzecznictwie wskazuje się, że instytucja dotacji stanowi rodzaj wydatku budżetowego określany jednostronnie, przez podmiot dotujący w imieniu państwa, na rzecz podmiotu dotowanego, udzielanego w celu uzupełnienia brakujących środków na finansowanie działalności mającej znaczenie dla interesu ogólnego, uwarunkowanego, w ściśle określonej wysokości, nieodpłatnego i bezzwrotnego. Dotacje są podstawowym rodzajem wydatków redystrybucyjnych budżetu państwa.
W niniejszym przypadku sprawa dotyczy zwrotu dotacji oświatowej. Do ustalenia zatem, czy w sprawie doszło do wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem bądź pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości należy skonfrontować ustalenia faktyczne z treścią art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020r. poz. 2029).
Rozstrzygając ponownie kwestię, do jakiego podmiotu powinna być skierowana decyzja o zwrocie dotacji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia 28 maja 2021r. (SKO.E/4106/19/2021) i wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, które Kolegium w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela, decyzja o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę.
Głównym powodem takiego stanowiska jest publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki. Ewentualne umowy cywilnoprawne pomiędzy poprzednim, a nowym organem prowadzącym mogą mieć znaczenie tylko pomiędzy ich stronami. Umowy tego rodzaju, w tym postanowienie, że poprzedni organ prowadzący pozostaje odpowiedzialny za zobowiązania publicznoprawne dotyczące okresu sprzed jej zawarcia, nie mogą modyfikować publicznoprawnych regulacji ustawowych.
Z przepisów ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (art. 26 ust. 1 i 2 ww. ustawy) wynika natomiast, że dotacje oświatowe otrzymują w istocie placówki, a nie osoba fizyczna je prowadząca, zaś jej beneficjentem są uczniowie, a nie podmiot pełniący rolę organu prowadzącego daną jednostkę. Placówki nie posiadają osobowości prawnej, co oznacza, że za zobowiązania takiej jednostki odpowiada organ prowadzący. Dotacje są więc środkami publicznymi stanowiącymi należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, a ich celem jest wspomaganie działalności oświatowej. Co ważne, nie wchodzą do majątku danej osoby fizycznej, pełniącej funkcję organu prowadzącego w dacie ich wypłaty, lecz są związane z tym podmiotem tylko z tego powodu, że prowadzi on działalność oświatową. Zatem, w tym przypadku, przyznanie dotacji i jej zwrot dotyczą organu prowadzącego placówkę, a nie konkretnej osoby, która pełniła tę funkcję.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym przypadku nie budzi wątpliwości, że na podstawie oświadczenia o przeniesieniu praw i obowiązków w zakresie prowadzenia szkoły lub placówki z dnia 11 marca 2020r. M. B. jako osoba prowadząca szkołę/placówkę o nazwie Niepubliczne Przedszkole S. przy ul. [...] w B. oświadczyła, że przenosi wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia szkoły lub placówki niepublicznej na rzecz osoby fizycznej I. G., która oświadczyła, że przyjmuje przeniesienie opisane powyżej. Na podstawie tego oświadczenia zostały dokonane zmiany w Ewidencji Szkół i Placówek Niepublicznych prowadzonej przez/Burmistrza Miasta Bochnia pod numerem [...]. Zmiana w ewidencji udokumentowana została zaświadczeniem z dnia 1 kwietnia 2020r. znak: [...].
Tak więc organ I instancji prawidłowo uznał, że adresatem decyzji z dnia 14 września 2021r. o określeniu należnej do zwrotu części dotacji jest I. G. będąca aktualnie organem prowadzącym placówkę oświatową pod nazwą Niepubliczne przedszkole "B.1" w B.
Jak ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zalegających w aktach sprawy wyciągów z rachunku bankowego wydatki pokryte z otrzymanej dotacji na wynagrodzenie Zastępcy Dyrektora Przedszkola za okres od lutego do maja 2019r. w łącznej kwocie 14.420,45 zł, na wynagrodzenie Dyrektora Przedszkola w okresie od sierpnia do grudnia 2019 r. w kwocie 30.668,00 zł, za czynsz za miesiąc maj i miesiąc październik 2019r. w kwocie 15.000,00 zł oraz za zajęcia z języka angielskiego w kwocie 800,00 zł nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Łączna kwota wydatków pokrytych z przyznanej na rok 2019 dotacji oświatowej, które nie zostały w żaden sposób udokumentowane, wyniosła 60.888,45 zł.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 14 czerwca 2021r. organ I instancji wezwał pełnomocnika strony do udzielenia informacji, czy dysponuje wiarygodnymi dowodami potwierdzającymi zapłatę wyżej wskazanych wydatków. Pełnomocnik strony nie udzielił żądanych informacji i nie przedstawił żadnych dowodów dla udokumentowania powyższych wydatków.
Organ podkreślił, że to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 kwietnia 2018r. I SA/Sz 122/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony uznać należy pogląd, iż aby uznać wydatki poniesione z przyznanej dotacji za wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem, to wydatki takowe muszą być prawidłowo udokumentowane, w innym wypadku wydatki te muszą być uznane za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem.
Zważywszy więc na konieczność źródłowego udokumentowania wydatkowania dotacji oświatowej, oraz stwierdzony brak takowej dokumentacji w niniejszej sprawie, organ stwierdził, że bezzasadnym jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób, które uprzednio były organem prowadzącym placówki. Przejmując placówkę oświatową i stając się jej organem prowadzącym strona winna przejąć całość dokumentacji związanej z funkcjonowaniem Przedszkola, w szczególności dokumentacji finansowej dotyczącej wydatkowania środków publicznych. Tylko udokumentowane wydatki pozwalają na uznanie, że dotacja została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem, brak takowej dokumentacji przesądza natomiast o wydatkowaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
W toku postępowania strona miała możliwość przedłożenia stosownej dokumentacji, jednak tego nie uczyniła. Dokumenty źródłowe potwierdzające wydatkowanie dotacji nie mogą zostać zastąpione zeznaniami osób, które w chwili obecnej nie mają z placówką oświatową nic wspólnego. Ponadto pismo organu I instancji, kierowane do M. B., będącej uprzednio organem prowadzącym Przedszkole, nie zmienia faktu, iż adresatem zaskarżonej decyzji jest I. G. będąca obecnie organem prowadzącym placówkę oświatową, i to właśnie na niej spoczywa obowiązek wykazania prawidłowości wydatkowania dotacji w oparciu o stosowną dokumentację źródłową.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 107§1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz § 7 ust. 1 uchwały Nr XL/380117 Rady Miasta Bochnia z dnia 28 grudnia 2017r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego (...) poprzez błędne przyjęcie, że stroną zobowiązaną do zwrotu części dotacji za 2019r., a co za tym idzie stroną postępowania administracyjnego jest w niniejszej sprawie I. G., a nie M. B. i U. S. w okresie od dnia 01.01.2019r., do dnia 31.07.2019r., jak również M. B. w okresie od dnia 01.08.2019r. do dnia 31.12.2019r., jako osoby prowadzące w okresie od dnia 01.01.2019r. do dnia 31.12.2019r. Niepubliczne Przedszkole położone w B. przy ul. [...],
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo nieuzasadnionej odmowy przez przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącą sformułowanych w ramach wniosków z dnia 16 lipca 2021r., pomimo że ich przeprowadzenie miało istotne znaczenie dla dokładnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a więc sposobu wydatkowania pobranych dotacji przez M. B. i U. S., jak również M. B., jako osoby prowadzące w okresie od dnia 01.01.2019r. do dnia 31.12.2019r. Niepubliczne Przedszkole położone w B. przy ul. [...].
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z decyzji Burmistrza Miasta Bochnia z dnia 23 listopada 2021r. znak: MZE: 3521-8/21 "w celu wykazania zwrócenia się przez Burmistrza Miasta Bochni w okresie gdy organem prowadzącym była skarżąca do M. B. o rozliczenie otrzymanej dotacji za okres od 01.01.2020r. do dnia 31.01.2020r., jako organu prowadzącego w ww. okresie."
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że kwotę dotacji na 2019r., w tym wyrzeczonej zaskarżoną decyzji, otrzymały na rachunek bankowy M. B. i U. S. To wymienione wydatkowały kwotę dotacji w 2019r. na wiadome im cele, a zatem to one powinny w ramach postępowania administracyjnego wykazać zasadności poczynionych przez nie wydatków, gdyż to one posiadają pełną wiedzę w tym zakresie i stosowną dokumentację. Skarżąca nie dysponowała żadną kwotą z tytułu ww. dotacji, a zatem nie mogła jej wydatkować. Ponadto pomiędzy M. B., a skarżącą nie zostało zawarte żadne porozumienie mocą którego nastąpiło przejęcie przez skarżącą długu, zobowiązań w tym przyszłych, a dotyczących nierozliczonych dotacji, a zatem przejęcie praw i obowiązków, w tym rozliczenia dotacji.
Skarżąca podniosła także, że Kolegium powiela błędne stanowisko organu I instancji, który w motywach prezentowanego rozstrzygnięcia twierdzi, że dotacje otrzymuje niepubliczne przedszkole, a nie organ je prowadzący - jeśli tak, to podążając za logiką organu I instancji, zobowiązanym do zwrotu dotacji winno być przedszkole, a nie organ prowadzący. Innymi słowy zaskarżona decyzja powinna zostać wydana na przedszkole, a nie na organ prowadzący.
Dalej skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe organ prowadzący, w niniejszej sprawie przedszkole, odpowiada za jego działalność. Jak wynika z wykładni celowościowej oraz systemowej za działalność odpowiada ten organ, który tą działalność prowadził w danym okresie czasu. Z omawianej regulacji w żaden sposób nie wynika, aby obecny podmiot prowadzący odpowiadał za długi i rozliczenia poprzedniego podmiotu prowadzącego, a stan ten musi wynikać z przepisów prawa. Bez znaczenia pozostają przy tym przepisy art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, na które w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji powołuje się Kolegium przypisując skarżącej odpowiedzialność w zakresie rozliczenia dotacji, bowiem z ww. przepisów w żaden sposób nie wynika odpowiedzialność skarżącej, jako podmiotu prowadzącego, rozliczenia dotacji pobranych przez jej poprzedników, tj. M. B. i U. S.
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2021r. sygn. akt I SA/Gd 1018/20, w którym stwierdzono, że stroną postępowania w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem powinien być organ prowadzący placówkę oświatową aktualny w dacie przyznania i przekazania dotacji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. że decyzja o zwrocie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego placówkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 259 ze zm. dalej-p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134§1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 27 lutego 2023r. sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów wyznaczone na dzień 6 kwietnia 2023r.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrolowane przez Sąd decyzje organów obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.
Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez ten organ przepisy prawa materialnego.
Na organy został nałożony obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, stosownie do art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przekonanie strony o innej niż przyjął organ wadze poszczególnych dowodów i o ich odmiennej ocenie. Zarzut dowolnego działania organu można skutecznie postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją.
W świetle reguł K.p.a., dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, jednak, co istotne w tej sprawie, organ jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. W tym kontekście, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Organy administracji nie mają jednak obowiązku dopuszczania każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia podatkowego stanu faktycznego - adekwatne i wystarczające są inne dowody. Jeżeli organ, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.
Materiał dowodowy, jak i jego ocena winny, w świetle art. 107§3 O.p., znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji podatkowej przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Ponadto uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie powinno być spójne i logiczne tak, by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego.
Sąd stwierdza, że uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z przepisów K.p.a. Organ dokonał bowiem analizy dokumentów z przeprowadzonej kontroli (w tym protokołów kontroli) a w szczególności oświadczenia zawartego pomiędzy I. G. a M. B. z dnia 11 marca 2020r. Z treści tego oświadczenia wynikało w sposób jednoznaczny, iż M. B. przenosi na I. G. wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia szkoły lub placówki niepublicznej a I. G. oświadczyła, że przyjmuje je.
Organ przedstawił i omówił sporządzone wyliczenia wskazujące na wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Wyliczenia te są przejrzyste i nie budzą wątpliwości w kontekście zebranego materiału dowodowego w tym ustaleń pokontrolnych. Wyjaśniono też rozumienie zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Ocena dowodów różni się od wniosków jakie wyprowadza z nich skarżąca. Jednakże, organ należycie uzasadnił swoje stanowisko przedstawiając stosowne argumenty na poparcie takiej a nie innej oceny dowodów. To, że argumentacja organu nie przekonała skarżącej jest wynikiem jej subiektywnego zapatrywania się na realia sprawy, a nie obiektywnych wad decyzji.
W strukturze zaskarżonej decyzji i zastosowanym w niej schemacie prezentacji ustaleń faktycznych, wniosków i argumentacji Sąd nie znajduje wad, które mogłyby prowadzić do tego, że jej treść jest niezrozumiała i wewnętrznie sprzeczna.
Odnośnie wniosków dowodowych zawartych w skardze złożonej do Sądu to wniosek ten oddalono.
W myśl art. 106§3 p.p.s.a. sądowi z urzędu lub na wniosek stron przysługuje uprawnienie (a nie obowiązek) do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106§3 p.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania podatkowego, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Uzupełniające postępowanie dowodowe, o którym mowa w art. 106§3 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowanie z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeśli w sprawie istnieją istotne wątpliwości.
Sąd wskazuje, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny, ma charakter wyjątkowy i następuje gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie (art. 106§3 w zw z art. 193 p.p.s.a.).
Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonego postanowienia.
Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Skład orzekający takich wątpliwości w niniejszej sprawie nie miał.
Co ważne, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z pisma procesowego tj. skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącą od wyroku z dnia 11 sierpnia 2022r. sygn. akt: I SA/Kr 94/22.
Wniosek ten nie mógł być uwzględniony, bowiem Sąd administracyjny I instancji nie może oceniać zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej od wyroku zapadłego w innej podobnej sprawie skarżącej. Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej będzie przedmiotem analizy przed Sądem administracyjnym II instancji. Podnieść należy także, że orzeczenie zapadłe w sprawie I SA/Kr 94/22 nie uległo zmianie w trybie przewidzianym przez art. 179a p.p.s.a.
Istota kontrowersji w sprawie dotyczy tego czy decyzje wydane w sprawie powinny być skierowane do I. G. czy też do poprzednika M. B. Skarżąca stoi na stanowisku, że nie odpowiada za rozliczenie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2019r. bowiem w tym czasie nie była organem prowadzącym niepubliczne przedszkole.
W punkcie wyjścia należy przypomnieć, że w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (dalej-u.p.o.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;
7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
Stosownie do art. 251 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku (ust. 1). W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, niewykorzystana część dotacji podlega zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji (ust. 3).
Wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (ust. 4). Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (ust. 5).
Jak stanowi zaś przepis art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, natomiast dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 3 i 4 art. 252 u.f.p.). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). W myśl zaś art. 252 ust. 6 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:
1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;
2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że kwestia odpowiedzialności za zwrot dotacji w przypadku zmiany organu prowadzącego nie jest uregulowana przepisami u.f.z.o.
Przepisy u.p.o., dopuszczają zmiany organu prowadzącego przedszkole niepubliczne. Zgodnie z art. 168 ust. 14 u.p.o., w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych zawartych w zgłoszeniu składa, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany organu prowadzącego, osoba dotychczas prowadząca szkołę lub placówkę.
Zmiana organu prowadzącego jest czynnością materialno-techniczną, z którą przepisy powołanej ustawy nie wiążą wprost skutków w sferze odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w czasie, gdy organem prowadzącym była inna osoba.
Przypomnieć jednak należy, że zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. dotację (na ucznia) otrzymuje przedszkole. To podmiot prowadzący szkołę (przedszkole) może być stroną postępowania administracyjnego i skoro art. 10 ust. 1 u.p.o. wprowadza jego odpowiedzialność za działalność szkoły (przedszkola), to jedynie na niego może zostać nałożony obowiązek zwrotu dotacji.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie w dacie wydania zaskarżanej decyzji, jak i decyzji organu I instancji I. G. figurowała w ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego jako podmiot prowadzący dotowane przedszkole.
Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2020r., sygn. akt I SA/Gl 328/19, zgodnie z którym publicznoprawny charakter przekazania uprawnień, ale też i obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej szkoły (bądź przedszkola), determinuje wniosek, że decyzja o zwrocie dotacji powinna być skierowana do aktualnego organu prowadzącego dotowaną szkołę (przedszkole). O tym zaś, kto jest organem prowadzącym decyduje wpis w ewidencji.
Ewentualne umowy cywilnoprawne pomiędzy poprzednim, a nowym organem prowadzącym mogą mieć znaczenie tylko pomiędzy ich stronami. Umowy tego rodzaju w tym postanowienie, że poprzedni organ prowadzący pozostaje odpowiedzialna za zobowiązania publicznoprawne dotyczące okresu sprzed jej zawarcia, nie mogą modyfikować publicznoprawnych regulacji ustawowych. Tym samym Sąd aprobuje pogląd organu, który w ślad za wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2019r., sygn. akt I SA/GI 92/19 stwierdził, że poza wyraźnie przewidzianymi prawem wyjątkami umowa zobowiązaniowa nie może stanowić podstawy do kreowania względem podmiotu trzeciego jakichkolwiek obowiązków lub praw wynikających z jej treści. Zatem klauzula dotycząca rozgraniczenia odpowiedzialności cedenta i cesjonariusza z tytułu związanych z pełnieniem funkcji organu prowadzącego szkołę należności publicznoprawnych i cywilnoprawnych stanowić może wyłącznie podstawę do wzajemnych roszczeń stron umowy, ale nie wiąże organów administracji.
Ponadto organ trafnie zauważył, że dokonana zmiana nie doprowadziła do likwidacji istniejącego Przedszkola lub do powstania nowego podmiotu. Nastąpiła kontynuacja działalności podmiotu.
Godzi się raz jeszcze przypomnieć, że przeniesienie praw i obowiązków nastąpiło w dniu 11 marca 2020r. gdy M. B. prowadząca Niepubliczne Przedszkole S. przy ul. [...] w B. oświadczyła, że przenosi wszelkie prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia placówki na rzecz I. G. Na podstawie tego oświadczenia dokonano zmian w Ewidencji Szkół i Placówek Niepublicznych prowadzonej przez Burmistrza Miasta Bochnia pod nr [...], zmiana została udokumentowana zaświadczeniem z dnia 1 kwietnia 2020r. znak: [...].
Czynność przeniesienia praw i obowiązków z dnia 11 marca 2020r. nie była kwestionowana przez skarżącą jak również wydawane w oparciu o wpis zaświadczenia również nie były kwestionowane przez skarżącą.
W konsekwencji powyższego, organy w sposób właściwy uznały, że I. G. jest stroną postępowania w myśl art. 28 K.p.a. Za stronę nie można zaś było uznać M. B. względnie M. B. i U.S. bowiem porozumienie z dnia 11 marca 2020 r. nie mogło przenieść odpowiedzialności z tytułu należności publicznoprawnych - zwrotu dotacji oraz wynikające z tego zobowiązania publicznoprawne. Ustawodawca określił szczegółowo zadania i obowiązki organu prowadzącego i wskazał go - jako stronę relacji stosunków publiczno-prywatnych.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134§1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI